background image
background image

  2

Autorzy: 
mgr inż. Mirosław Kroma 
mgr inż. Piotr Stasiak 

inż. Halina Śledziona 

mgr inż. Andrzej Zych 
 
 
Recenzenci: 
mgr Józef Grzych 
mgr Leon Zujko  
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Marek Rudziński 

background image

  3

Spis treści 

 

Wprowadzenie 4

I. Założenia programowo –

organizacyjne kształcenia 

w zawodzie 

1.  Opis pracy w zawodzie 

7

2. Zalecenia  dotyczące organizacji procesu dydaktyczno –

wychowawczego

 

8

II. Plany 

nauczania

 

 

16

III Moduły kształcenia w zawodzie

 

 

1.  Techniczne podstawy zawodu zegarmistrza 

17

 

Stosowanie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony 
przeciwpożarowej i ochrony środowiska 21

 Posługiwanie się dokumentacją techniczną 25

 

Rozpoznawanie podstawowych materiałów stosowanych 
w zegarmistrzostwie 

28

 

Wykonywanie wybranych prac z zakresu obróbki ściernej 
i wiórowej 

31

  Wykonywanie wybranych części mechanizmów zegarowych 

35

  Identyfikowanie wyrobów zegarmistrzowskich 

38

  Magazynowanie i transportowanie mechanizmów zegarowych

 

41

2. Montaż zegarków i zegarów 

45

 Organizowanie stanowiska montażu mechanizmów zegarowych 

48

  Montowanie mechanizmu zegarowego 

51

  Montowanie mechanizmu chodzika 

54

  Montowanie zegarów – budzików 

57

  Montowanie zegarów bijących 60
  Montowanie zegarów i zegarków mechanicznych 

63

  Montowanie zegarów i zegarków elektrycznych i elektronicznych

 

66

3.  Eksploatacja mechanizmów zegarowych 

70

 Organizowanie 

stanowiska 

pracy 

73

 

Wykonywanie czyszczenia i konserwacji mechanizmów 
zegarowych 76

 

Diagnozowanie przyczyn nieprawidłowej pracy mechanizmów 
zegarowych 79

 

Wykonywanie naprawy czasomierzy mechanicznych 

82

 

Wykonywanie napraw czasomierzy elektrycznych  
i elektronicznych 

85

 

Wykonywanie regulacji mechanizmów zegarowych 

88

background image

  4

Wprowadzenie 

 

Celem kształcenia w zawodzie jest przygotowanie aktywnego, 

mobilnego i skutecznie działającego pracownika gospodarki. Efektywne 
funkcjonowanie na rynku pracy wymaga: przygotowania ogólnego, 
opanowania podstawowych umiejętności zawodowych oraz kształcenia 
ustawicznego. 

Absolwent współczesnej szkoły powinien charakteryzować się 

otwartością, wyobraźnią, zdolnością do ciągłego kształcenia  
i doskonalenia się oraz umiejętnością oceny swoich możliwości. 
Wprowadzenie do systemu szkolnego programów modułowych ułatwi 
osiągnięcie tych celów. Kształcenie modułowe, w którym cele i materiał 
nauczania są powiązane z realizacją zadań zawodowych, umożliwia: 
– przygotowanie ucznia do wykonywania zawodu, głównie przez 

realizacje zadań zbliżonych do tych, które są wykonywane 

 

na stanowisku pracy, 

– korelację i integrację treści kształcenia z różnych dyscyplin wiedzy, 
– opanowanie umiejętności z określonego obszaru zawodowego. 
Kształcenie modułowe charakteryzuje się tym, że: 
– proces uczenia się dominuje nad procesem nauczania, 
– uczeń może podejmować decyzje dotyczące kształcenia zawodowego 

w zależności od własnych potrzeb i możliwości,  

– rozwiązania programowo-organizacyjne dają możliwość kształtowania 

umiejętności zawodowych różnymi drogami, 

– umiejętności opanowane w ramach poszczególnych modułów dają 

możliwość wykonywania określonego zakresu pracy, 

– wykorzystuje się w szerokim zakresie zasadę transferu umiejętności  

i wiedzy, 

– 

programy nauczania są elastyczne, poszczególne jednostki można 
wymieniać, modyfikować, uzupełniać oraz dostosowywać do poziomu 
wymaganych umiejętności, potrzeb gospodarki oraz lokalnego rynku 
pracy. 
Realizacja modułowego programu nauczania zapewnia opanowanie 

przez uczniów umiejętności określonych w podstawie programowej 
kształcenia w zawodzie oraz przygotowanie do kształcenia ustawicznego. 

W pracach nad doborem treści kształcenia i konstruowaniem programu 

nauczania w układzie modułowym została wykorzystana dostępna 
literatura, doświadczenia polskie i zagraniczne, a zwłaszcza metodologia 
MES Międzynarodowej Organizacji Pracy. Według metodologii MES 
zostały opracowane programy szkolenia dorosłych w ramach projektu 
TOR

#9, którego celem było między innymi zwiększenie mobilności 

zawodowej osób dorosłych. 

background image

  5

Modułowy program nauczania składa się z zestawu modułów 

kształcenia w zawodzie i odpowiadających im jednostek modułowych, 
wyodrębnionych na podstawie określonych kryteriów, umożliwiających 
zdobywanie wiedzy oraz kształtowanie umiejętności  
i postaw właściwych dla zawodu. Jednostka modułowa stanowi element 
modułu kształcenia w zawodzie obejmujący logiczny i możliwy do 
wykonania wycinek pracy, o wyraźnie określonym początku  
i zakończeniu, nie podlegający zwykle dalszym podziałom, a jego 
rezultatem jest produkt, usługa lub istotna decyzja. 

W strukturze programu wyróżnia się: 

– założenia programowo-organizacyjne kształcenia w zawodzie, 
– plany nauczania, 
– programy modułów i jednostek modułowych. 
Moduł kształcenia w zawodzie zawiera: cele kształcenia, wykaz jednostek 
modułowych, schemat układu jednostek modułowych, literaturę. 
Program jednostki modułowej zawiera: szczegółowe cele kształcenia, 
materiał nauczania, ćwiczenia,  środki dydaktyczne, wskazania 
metodyczne do realizacji programu jednostki, propozycje metod 
sprawdzania i oceny osiągnięć edukacyjnych ucznia.  

Schemat korelacji modułów i jednostek modułowych (dydaktyczna 

mapa programu), zamieszczony w założeniach programowo-
organizacyjnych, umożliwi uczniowi wybór ścieżki edukacyjnej, 

 

w zależności od predyspozycji, intelektualnych możliwości oraz wcześniej 
uzyskanych i potwierdzonych umiejętności.  

W programie został przyjęty system kodowania modułów i jednostek 

modułowych zawierający elementy: 
–  symbol cyfrowy zawodu, zgodnie z obowiązującą klasyfikacją zawodów 

szkolnictwa zawodowego,  

–  symbol literowy, oznaczający grupę modułów:  

   

O - dla modułów ogólnozawodowych 

    Z - dla modułów zawodowych 
− cyfra arabska dla kolejnego modułu w grupie i dla kolejnej 

wyodrębnionej w module jednostki modułowej. 

 
Przykładowy zapis kodowania modułu: 
731[05].O1 
731[05] - symbol cyfrowy zawodu: zegarmistrz 
O1 - pierwszy moduł ogólnozawodowy: techniczne podstawy zawodu 

zegarmistrza. 

 
 
 
 

background image

  6

Przykładowy zapis kodowania jednostki modułowej: 
731[05].Z1.O1 
731[05] - symbol cyfrowy zawodu: zegarmistrz 
Z1 – pierwszy moduł ogólnozawodowy: montaż zegarków i zegarów 
01 - pierwsza jednostka wyodrębniona w module Z1: organizowanie 

stanowiska montażu mechanizmów zegarowych. 

background image

  7

I.

 

Założenia programowo-organizacyjne kształcenia  

w zawodzie 

 

1. Opis pracy w zawodzie 

 

Typowe stanowiska pracy 

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie zegarmistrz może być 

zatrudniony na robotniczych stanowiskach pracy: w zakładach 
produkujących czasomierze i urządzenia kontrolno – pomiarowe, 
zakładach usługowych, serwisach wykonujących naprawy gwarancyjne  
i pogwarancyjne renomowanych firm zegarmistrzowskich.  

Zegarmistrz naprawia mechanizmy zegarowe, montuje mechanizmy 

zegarowe, a także wykonuje wybrane części mechanizmów zegarowych. 
Ponadto wykonuje prace konserwatorskie zegarów i zegarków, 
mechanicznych i elektronicznych.  

 

Zadania zawodowe: 

Zadania zawodowe zegarmistrza obejmują: 
– posługiwanie się dokumentacją techniczną, 
– dokonywanie 

przeglądów i czyszczenia mechanizmu zegarowego, 

– wykonywanie 

montaż nowego mechanizmu zegarowego, 

– dokonywanie 

konserwacji 

mechanizmu zegarowego, 

– wykonywanie 

naprawy 

mechanizmu zegarowego, 

– wykonywanie 

części mechanizmu zegarowego, 

–  dokonywanie wymiany zużytych części na nowe, 
–  regulowanie mechanizmu zegarowego. 

 

Umiejętności zawodowe: 

W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent szkoły powinien umieć: 
– interpretować dokumentację konstrukcyjno – technologiczną, 
– organizować stanowisko pracy zegarmistrza z uwzględnieniem zasad 

ergonomii, przepisów bhp ochrony ppoż. i ochrony środowiska, 

– diagnozować stan techniczny mechanizmów zegarowych, 
– obsługiwać maszyny i urządzenia zegarmistrzowskie, 
– wykonywać podstawowe operacje obróbki wiórowej, 
– rozróżniać materiały stosowane w zegarmistrzostwie, 
– wykonywać podstawowe operacje obróbki ściernej, 
– montować mechanizmy zegarowe, 
– wykonywać naprawy i regulacje mechanizmów zegarowych, 
– korzystać z podstawowych technik informacyjnych w zawodzie 

zegarmistrza, 

– korzystać z norm przedmiotowych, literatury zawodowej i innych źródeł 

informacji, 

background image

  8

– korzystać z podstaw elektroniki w odniesieniu do układów 

zastosowanych w zegarkach, 

– identyfikować historyczne konstrukcje czasomierzy, 
– identyfikować rozpoznawać produkty wiodących firm 

zegarmistrzowskich, a także falsyfikaty i podróbki wyrobów, 

– dokonywać rozliczeń materiałów, 
– dokonywać rozliczeń kosztów pracy, 
– wykorzystywanie zasad wynalazczości i ochrony praw autorskich  

przy naprawach i wykonywaniu elementów mechanizmów 
zegarowych. 

 

Wymagania psychofizyczne właściwe dla zawodu: 

– zainteresowania 

techniczne 

– wyobraźnia przestrzenna, 
– dobry 

wzrok, 

– wysoki 

stopień spostrzegawczości, 

– duża sprawność rąk, szczególnie palców, 
– cierpliwość i zdolność pełnej koncentracji, 
–  szybkie reagowanie na bodźce zewnętrzne, 
– pomysłowość, zaradność, odpowiedzialność i krytyczność, 
– samodzielność w działaniu. 
 
 

2.   Zalecenia  dotyczące organizacji procesu dydaktyczno – 

wychowawczego 

 

Podstawowym celem kształcenia w zawodzie zegarmistrz jest 

przygotowanie absolwenta szkoły zawodowej do wykonywania prac 
związanych z wytwarzaniem, eksploatacją i naprawą mechanizmów 
zegarowych na poziomie robotniczym oraz wyposażenie w wiedzę  
i umiejętności, niezbędne do kontynuacji kształcenia w formach szkolnych 
i pozaszkolnych. 

Proces kształcenia zawodowego według modułowego programu 

nauczania jest realizowany w szkole zawodowej dla młodzieży  
oraz w szkole zawodowej dla dorosłych.  

Program nauczania obejmuje kształcenie ogólnozawodowe 

 

i zawodowe. Kształcenie ogólnozawodowe zapewnia orientację  
w obszarze zawodowym zegarmistrza, ułatwia ewentualną zmianę 
zawodu Kształcenie zawodowe ma na celu przygotowanie absolwenta 
szkoły do realizacji zadań na typowych dla zawodu stanowiskach pracy. 
Ogólne i szczegółowe cele kształcenia wynikają z podstawy programowej 
kształcenia w zawodzie. 

background image

  9

 Treści programowe są zawarte w trzech modułach: techniczne 
podstawy zawodu zegarmistrza, montaż zegarków i zegarów, 
eksploatowanie mechanizmów zegarowych. Moduły, wyodrębnione 
według kryteriów przyjętych dla zawodu, uwzględniające zadania 
zawodowe są podzielone na jednostki modułowe. Jednostki modułowe 
zawierają treści programowe stanowiące określone całości. Realizacja 
celów kształcenia modułów i jednostek modułowych zapewnia 
opanowanie umiejętności, umożliwiających wykonywanie określonego 
zakresu pracy. 

Moduły uwzględniające zadania zawodowe są podzielone na jednostki 

modułowe. Każda jednostka modułowa zawiera treści programowe 
stanowiące określone całości, a ich realizacja umożliwia opanowanie 
umiejętności, pozwalających na wykonanie określonego zakresu pracy. 
Czynnikiem sprzyjającym nabywaniu umiejętności zawodowych jest 
wykonywanie ćwiczeń zamieszczonych w jednostkach modułowych. 

Program modułu 731[05].O1 – techniczne podstawy zawodu 

zegarmistrza - składa się z siedmiu jednostek modułowych zawierających 
ogólnozawodowe treści kształcenia. W wyniku realizacji programu uczeń 
powinien umieć: 
-  zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony 

przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska, 

-  rozróżnić wyroby wiodących firm zegarmistrzowskich 
-  rozróżnić materiały stosowane w zegarmistrzostwie, 
-  wykonać obróbkę skrawaniem materiałów stosowanych 

 

w zegarmistrzostwie, 

-  wykonać proste części mechanizmów zegarowych, 
-  posłużyć się normami i dokumentacją wyrobu, 
-  dokonać magazynowania, pakowania, transportu części i gotowych 

wyrobów. 

Program modułu powinien być realizowany w pierwszej kolejności.  

 Program modułu 731[05].Z1 – montaż zegarków i zegarów - składający 

się z siedmiu jednostek modułowych zawiera treści umożliwiające 
opanowanie podstawowych umiejętności zawodowych. Treści modułu 
obejmują wykonywanie prac związanych  
z montowaniem mechanizmów zegarowych różnych typów. 

Program modułu 731[05].Z2 – eksploatowanie mechanizmów 

zegarowych - składający się z sześciu jednostek modułowych zawiera 
treści dotyczące czyszczenia i konserwacji mechanizmów zegarowych, 
wykonywania napraw i regulacji czasomierzy mechanicznych, 
elektrycznych i elektronicznych, a także sporządzania kalkulacji cen 
wyrobów i usług oraz ustalania kosztów produkcji. 

Wykaz modułów i jednostek modułowych zamieszczono w tabeli.

 

background image

 10

Wykaz modułów i jednostek modułowych

 

 

Orientacyjna 

liczba godzin  

na realizację 

Symbol 

jednostki 

modułowej 

 

Zestawienie modułów i jednostek modułowych 

 

Klasa I  Klasa II

 

731[05].O1 

Techniczne podstawy zawodu zegarmistrza 

374 

731[05].O1.01 

 
 

Stosowanie przepisów bezpieczeństwa i higieny 
pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony 
środowiska 

 
 

24 

 

731[05].O1.02 Posługiwanie się dokumentacją techniczną 40 

 

731[05].O1.03 

 

Rozpoznawanie podstawowych materiałów 
stosowanych w zegarmistrzostwie  

 

50 

 

731[05].O1.04 Wykonywanie wybranych prac z zakresu obróbki 

ściernej i wiórowej 

 

80 

 

731[05].O1.05 

 

Wykonywanie wybranych części mechanizmów 
zegarowych 

 

120 

 

731[05].O1.06  Identyfikowanie wyrobów zegarmistrzowskich  

40 

 

731[05].O1.07 

 

Magazynowanie i transportowanie mechanizmów 
zegarowych 

20  

 

731[05].Z1 

Montaż zegarków i zegarów 

 

550 

731[05].Z1.01 

 

Organizowanie stanowiska montażu mechanizmów 
zegarowych 

 

32 

 

731[05].Z1.02  Montowanie mechanizmu zegarowego 

196 

 

731[05].Z1.03  Montowanie mechanizmu chodzika 

40 

 

731[05].Z1.04  Montowanie zegarów – budzików 

42 

 

731[05].Z1.05  Montowanie zegarów bijących  

50 

731[05].Z1.06  Montowanie zegarów i zegarków mechanicznych 

 

140 

731[05].Z1.07 

 

Montowanie zegarów i zegarków elektrycznych 
i elektronicznych 

 50 

 

731[05].Z2 

Eksploatowanie mechanizmów zegarowych 

 

444 

731[05].Z2.01  Organizowanie stanowiska pracy 

 

731[05].Z2.02 

 

Wykonywanie czyszczenia i konserwacji 
mechanizmów zegarowych 

 

 

34 

731[05].Z2.03 

 

Diagnozowanie przyczyn nieprawidłowej pracy 
mechanizmów zegarowych 

 

 

72 

731[05].Z2.04  Wykonywanie napraw czasomierzy mechanicznych 

 

194 

731[05].Z2.05 

 

Wykonywanie napraw czasomierzy elektrycznych 
i elektronicznych 

 

 

48 

731[05].Z2.06  Wykonywanie regulacji mechanizmów zegarowych 

 90 

Razem 684 

684 

 

Na podstawie wykazu i schematów układu jednostek modułowych w 

modułach opracowano dydaktyczną mapę programu nauczania dla 
zawodu.

background image

 11

Dydaktyczna mapa programu 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

731[05].O1 

Techniczne podstawy zawodu zegarmistrza 

731[05].Z1 

Montaż zegarków i zegarów 

731[05].Z1.01 

731[05].Z1.02

731[05].Z1.03 

731[05].Z1.04

731[05].Z1.05

731[05].Z1.06

731[05].Z2 

Eksploatowanie mechanizmów zegarowych 

731[05].Z2.01 

731[05].Z2.02 

731[05].Z2.03

731[05].Z2.05

731[05].Z2.06

731[05].Z2.04

731[05].O1.01 

731[05].O1.02 

731[05].O1.03

731[05].O1.04 

731[05].O1.05 

731[05].O1.06

731[05].O1.07

731[05].Z1.07

background image

 12

 

Dydaktyczna mapa programu stanowi schemat powiązań między 

modułami i jednostkami modułowymi oraz określa kolejność ich realizacji. 
Na podstawie mapy uczeń może wybrać  ścieżkę kształcenia,  
w zależności od własnych predyspozycji, posiadanego doświadczenia 
oraz zgromadzonych dowodów, potwierdzających opanowanie określonej 
wiedzy i umiejętności. Moduł O1 powinien być realizowany 

 

w pierwszej kolejności. Występują w nim jednostki modułowe, 
wykorzystywane w innych modułach. Moduły Z1 i Z2 nie mogą być 
realizowane w dowolnej kolejności, lecz wynikającej z dydaktycznej mapy 
programu. 

Przed podjęciem decyzji o zmianie kolejności realizacji jednostek 

modułowych, wskazane jest przeprowadzenie szczegółowej analizy 
dydaktycznej mapy programu. 

Nauczyciel realizujący program nauczania powinien posiadać 

przygotowanie metodologiczne dotyczące kształcenia modułowego, 
aktywizujących metod nauczania, pomiaru dydaktycznego 

 

oraz projektowania i opracowywania pakietów edukacyjnych.  

Nauczyciel kierujący procesem nabywania umiejętności przez uczniów 

powinien udzielać pomocy w rozwiązywaniu problemów związanych  
z realizacją zadań, sterować tempem kształtowania umiejętności 
zawodowych, z uwzględnieniem indywidualnych predyspozycji, 
możliwości i doświadczeń. Ponadto, powinien rozwijać zainteresowania 
zawodem, wskazywać na możliwości dalszego kształcenia, zdobywania 
nowych umiejętności zawodowych. Powinien również kształtować 
pożądane postawy uczniów, jak: rzetelność i odpowiedzialność za pracę, 
dbałość o jej jakość, porządek na stanowisku pracy, poszanowanie dla 
pracy innych osób, dbałość o racjonalne stosowanie materiałów.  
W uzasadnionych przypadkach nauczyciel może ustalić indywidualny tok 
kształcenia. 

Nauczyciel powinien uczestniczyć w organizowaniu bazy techniczno-

dydaktycznej oraz ewaluacji programów nauczania, szczególnie 

 

w okresie dynamicznych zmian w technologii i technice. Wskazane jest 
opracowywanie przez nauczycieli pakietów edukacyjnych, stanowiących 
dydaktyczną obudowę programu. Pakiety edukacyjne powinny być 
opracowane zgodnie z metodologią kształcenia modułowego. 

Wskazane jest, żeby kształcenie modułowe było realizowane 

aktywizującymi metodami nauczania, jak: metoda tekstu przewodniego, 
metoda sytuacyjna, metoda projektów i ćwiczeń praktycznych. 
Dominującą metodą nauczania są  ćwiczenia praktyczne. Pożądane jest 
wykorzystywanie filmów dydaktycznych oraz organizowanie wycieczek do 
magazynów, sklepów z wyrobami, materiałami i narzędziami, na targi, 
wystawy wyrobów, materiałów i sprzętu. W procesie realizacji programu 
należy zwrócić uwagę na samokształcenie z wykorzystaniem literatury 

background image

 13

zawodowej, podręczników, norm, instrukcji, poradników 

 

i pozatekstowych źródeł informacji. W realizacji treści kształcenia, w tym 
ćwiczeń, należy uwzględniać współczesne technologie, materiały, 
narzędzia i sprzęt. 

Prowadzenie zajęć aktywizującymi metodami nauczania wymaga 

przygotowania materiałów, jak: tekst przewodni, instrukcja do metody 
projektów, karty instrukcyjne do samokształcenia, instrukcje do 
wykonywania ćwiczeń, instrukcje stanowiskowe.  

Istotnym elementem organizacji procesu dydaktycznego jest 

sprawdzanie i ocenianie edukacyjnych osiągnięć ucznia. Wskazane jest 
prowadzenie badań diagnostycznych, bieżącej kontroli i oceny końcowej 
poziomu opanowania umiejętności. 

Badania diagnostyczne mają na celu dokonanie oceny poziomu wiedzy 

i umiejętności uczniów w początkowej fazie kształcenia. 

Bieżąca kontrola prowadzona w trakcie realizacji programu ma na celu 

dostarczanie bieżących informacji o efektywności procesu nauczania - 
uczenia się. Ocena końcowa powinna być dokonana po zakończeniu 
realizacji programu jednostki modułowej. 
Informacje uzyskiwane w wyniku badań pozwalają na dokonywanie korekt 
w procesie nauczania. 

Ocenianie powinno uświadamiać uczniowi poziom jego osiągnięć  

w stosunku do wymagań edukacyjnych, wdrażać do systematycznej 
pracy, samokontroli i samooceny. Sprawdzanie i ocenianie osiągnięć 
uczniów powinno być realizowane za pomocą sprawdzianów ustnych, 
pisemnych i praktycznych, obserwacji pracy ucznia podczas realizacji 
zadań, testów osiągnięć szkolnych. 

Sprawdzanie i ocenianie osiągnięć szkolnych wymaga od nauczyciela 

określenia kryteriów i norm oceny, opracowania testów, arkuszy 
obserwacji i arkuszy oceny postępów.  

Środki dydaktyczne, niezbędne do organizacji i realizacji modułowego 

procesu kształcenia, powinny stanowić: 
−  pomoce dydaktyczne, 

−  materiały dydaktyczne,  

−  techniczne środki kształcenia,  

−  dydaktyczne środki pracy.  

Pracownie powinny być wyposażone w środki dydaktyczne, określone 

w programach jednostek modułowych. 

Orientacyjna liczba godzin na realizację programu, podana w tabelach 

wykazu jednostek modułowych może ulegać zmianie w zależności od 
stosowanych przez nauczyciela metod i środków dydaktycznych. 

Programy jednostek modułowych z poszczególnych modułów powinny 

być realizowane w różnych formach organizacyjnych. 

background image

 14

W zintegrowanym procesie kształcenia modułowego nie ma podziału 

na zajęcia teoretyczne i praktyczne.  

Programy jednostek modułowych powinny być realizowane 

 

w pracowniach ćwiczeń praktycznych, na rzeczywistych stanowiskach 
roboczych, mogą być powierzone placówkom współpracującym  
z pracodawcami, dysponującymi współczesną bazą techniczną.  

Przy stanowiskach ćwiczeniowych należy stworzyć odpowiednie 

warunki, umożliwiające przyswajanie wiedzy związanej z realizacją zadań. 
Wskazane jest, aby zajęcia były prowadzone w grupach 12-15 
osobowych. Inne formy organizacyjne to praca w zespołach 2-4 
osobowych i praca indywidualna. 

Ćwiczeniowe stanowiska pracy powinna stanowić wydzielona część 

pracowni 

ćwiczeń praktycznych, warsztatów. Korzystając ze 

zgromadzonych materiałów, narzędzi i sprzętu uczeń wykonuje określone 
zadania. Na podstawie analizy zadań zawodowych można wytypować 
następujące stanowiska pracy:  
−  obróbki ręcznej materiałów, 

−  demontażu mechanizmów zegarowych, 

−  weryfikacji części i mechanizmów, 

−  montażu mechanizmów zegarowych, 

−  regulacji mechanizmów zegarowych, 

−  napraw mechanicznych, 

−  napraw zegarków i zegarów elektrycznych i elektronicznych, 

−  konserwacji zegarów i zegarków. 

Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie według modułowego 

programu nauczania powinna posiadać odpowiednie warunki lokalowe 
oraz wyposażenie techniczne i dydaktyczne. Pracownia ćwiczeń 
praktycznych, w której ma być realizowany proces dydaktyczny, powinna 
posiadać: 
-  stanowiska ćwiczeń praktycznych, wyposażone w niezbędne narzędzia, 

sprzęt i urządzenia,  

-  stanowiska pracy uczniów, dostosowane do różnych form 

organizacyjnych (praca grupowa, praca indywidualna), 

-  stanowisko pracy nauczyciela wyposażone w sprzęt audiowizualny  

i multimedialny, 

-  bibliotekę podręczną odpowiadającą potrzebom samodzielnego 

 

i grupowego uczenia się, 

-  magazyn podstawowych i pomocniczych materiałów 

zegarmistrzowskich. 
Stosowanie metody tekstu przewodniego oraz metody projektów 

wymaga odpowiedniego wyposażenia pracowni ćwiczeń praktycznych  

background image

 15

w sprzęt i urządzenia techniczne, umożliwiające organizacje pracy  
w zespołach 2-4 osobowych lub na indywidualnych stanowiskach.  

Wskazane jest, żeby uczestnicy kształcenia modułowego mieli 

możliwość zapoznania się z rzeczywistymi warunkami pracy, poznali 
organizację pracy na poszczególnych stanowiskach, warunki 
magazynowania materiałów, konserwacji sprzętu i zabezpieczenia pod 
względem bhp, ochrony ppoż., specyfikę pracy indywidualnej 

 

i zespołowej.  
Konieczne są systematyczne działania szkoły, jak: 
–  organizowanie zaplecza technicznego i dydaktycznego, 
– współpraca z zakładami pracy związanymi z kierunkiem kształcenia  

w celu aktualizacji treści kształcenia zawodowego odpowiadających 
współczesnej technologii pracy, technikom wykonania oraz 
wymaganiom rynku pracy, 

– doskonalenie nauczycieli w zakresie metodologii kształcenia 

modułowego, aktywizujących metod nauczania, pomiaru 
dydaktycznego oraz projektowania pakietów edukacyjnych.  

background image

 16

II. Plany nauczania  

 
 
PLAN NAUCZANIA 
Szkoła zawodowa dla młodzieży 
Zawód: zegarmistrz  731[05] 
 

Lp

Moduły kształcenia w zawodzie 

Liczba godzin  

w okresie nauczania

(2 lata) 

1  Techniczne podstawy zawodu zegarmistrza 

374 

2 Montaż zegarków i zegarów 

550 

3  Eksploatowanie mechanizmów zegarowych 

444 

                                                                          Razem 

1368 

 
 
 
 
 

PLAN NAUCZANIA 
Szkoła zawodowa dla dorosłych 
Zawód: Zegarmistrz  731[05] 
 

Liczba godzin 

w okresie nauczania 

(2 lata) 

Lp

Moduły kształcenia w zawodzie 

Forma 

stacjonarna 

Forma 

zaoczna 

1  Techniczne podstawy zawodu zegarmistrza 

290 

140 

2 Montaż zegarków i zegarów 

428 

200 

3  Eksploatowanie mechanizmów zegarowych 

346 

164 

 Razem 

1064 

504 

 

background image

 17

III. Moduły kształcenia w zawodzie 
 
Moduł 731[05].O1 
Techniczne podstawy zawodu zegarmistrza 
 

1. Cele kształcenia

 

Po ukończeniu modułu uczeń / słuchacz powinien umieć: 
–  stosować przepisy bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska, 
–  stosować procedury udzielania pierwszej pomocy osobom 

poszkodowanym, 

–  interpretować dokumentację techniczną, 
–  odwzorować graficzne elementy mechanizmu zegarowego, 
–  charakteryzować mechaniczne i technologiczne właściwości 

materiałów stosowanych do budowy mechanizmów zegarowych, 

–  charakteryzować narzędzia i przyrządy pomiarowe stosowane 

 

w zegarmistrzostwie, 

–  dobierać i obsługiwać przyrządy pomiarowe, 
–  obsługiwać podstawowe przyrządy pomiarowe , 
–  posługiwać się podstawowymi narzędziami pomiarowymi stosowanymi 

w zegarmistrzostwie, 

–  wykonywać podstawowe operacje obróbki wiórowej i ściernej, 
–  posługiwać się sprzętem komputerowym do wspomagania prac 

warsztatowych, 

–  interpretować schematy obwodów elektrycznych i elektronicznych, 
–  rozróżniać elektryczne przyrządy pomiarowe, 
–  mierzyć wielkości elektryczne. 

background image

 18

2. Wykaz jednostek modułowych 

 

 

Symbol jednostki 

modułowej 

Nazwa jednostki modułowej 

Orientacyjna 

liczba godzin 

na realizację

731[05].O1.01 

 
 

Stosowanie przepisów bezpieczeństwa i higieny 
pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony 
środowiska 

 
 

24 

731[05].O1.02 Posługiwanie się dokumentacją techniczną 40 

731[05].O1.03 

Rozpoznawanie podstawowych materiałów 
stosowanych w zegarmistrzostwie 

50 

731[05].O1.04 

Wykonywanie wybranych prac z zakresu obróbki 
ściernej i wiórowej 

80 

731[05].O1.05 

 

Wykonywanie wybranych części mechanizmów 
zegarowych 

 

120 

731[05].O1.06 

Identyfikowanie wyrobów zegarmistrzowskich  

40 

731[05].O1.07 

 

Magazynowanie i transportowanie mechanizmów 
zegarowych 

 

20 

Razem 374 

 

background image

 19

3. Schemat układu jednostek modułowych 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 

 
 

731[05].O1. 

Techniczne podstawy zawodu zegarmistrza

731[05].O1.02

 

Posługiwanie się dokumentacją techniczną

 

731[05].O1.03

 

Rozpoznawanie podstawowych materiałów 

stosowanych w zegarmistrzostwie

 

731[05].O1.04

 

Wykonywanie wybranych prac z zakresu obróbki 

ściernej i wiórowej 

731[05].O1.05

 

Wykonywanie wybranych części mechanizmów 

zegarowych

 

731[05].O1.06

 

Identyfikowanie wyrobów zegarmistrzowskich

 

731[05].O1.07

 

Magazynowanie i transportowanie mechanizmów 

zegarowych

 

731[05].O1. 01

 

Stosowanie przepisów bezpieczeństwa i higieny 

pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony 

środowiska

 

background image

 20

4. 

Literatura 

 

Ciekanowski A.: Poradnik ślusarza narzędziowego wzorcarza. WNT, 
Warszawa 1989 
Górecki A.: Technologia ogólna. WSiP, Warszawa 2000 
Hansen A.: Bezpieczeństwo i higiena pracy. WSiP, Warszawa 1998  
Jakubiec W., Malinowski J.: Metrologia wielkości geometrycznych. ISBN, 
Warszawa 1999 
Kowalewski S., Dąbrowski A., Dąbrowski M.: Zagrożenia mechaniczne. 
Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa 1997 
Kurdziel R.: Podstawy elektrotechniki dla szkoły zasadniczej. WSiP, 
Warszawa 1997 
Lewandowski T.: Rysunek techniczny dla mechaników. WSiP, 1995 
Mac S., Leowski J.: Bezpieczeństwo i Higiena Pracy. Podręcznik dla szkół 
zasadniczych. WSiP, Warszawa 1999 
Maksymowicz A.: Rysunek zawodowy dla szkół zasadniczych. WSiP, 
Warszawa 1999 
Malinowski J.: Pasowania i pomiary. WSiP, Warszawa 1991 
Okoniewski S.: Technologia maszyn. WSiP, Warszawa 1995 
Pawlicki K.: Transport w przedsiębiorstwie. Maszyny i urządzenia. WSiP, 
Warszawa 1996 
Rutkowski A.: Części maszyn. WSiP, Warszawa 1996 
 
Wykaz literatury należy aktualizować w miarę ukazywania się nowych 
pozycji wydawniczych. 
 

background image

 21

Jednostka modułowa 731[05].O1.01 
Stosowanie przepisów bezpieczeństwa i higieny 
pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony 
środowiska. 
 

1. Szczegółowe cele kształcenia

  

 
W wyniku procesu kształcenia uczeń /słuchacz powinien umieć: 
– zinterpretować podstawowe akty prawne, prawa i obowiązki 

pracownika oraz pracodawcy, związane z bezpieczeństwem i higieną 
pracy, 

– odczytać i zastosować zakładowy regulamin bezpieczeństwa pracy, 

ochrony przeciwpożarowej, 

– rozpoznać i przewidzieć zagrożenia dla człowieka i środowiska, 
– dobrać zabezpieczenia i osłony ruchomych części maszyn i urządzeń 

mechanicznych, 

– zabezpieczyć dostęp do szkodliwych środków chemicznych, 
– dobrać i zastosować właściwy ubiór i sprzęt ochronny, środki ochrony 

osobistej na poszczególnych stanowiskach pracy, 

– powiadomić odpowiednie służby bhp o zauważonych zagrożeniach dla 

zdrowia i życia pracowników, 

– udzielić pierwszej pomocy osobom poszkodowanym, 
– zastosować, w przypadku zagrożenia pożarowego, podręczny sprzęt 

oraz środki gaśnicze, zgodnie z zasadami ochrony przeciwpożarowej. 

 

2. Materiał nauczania 
 

Zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej. 
Ochrona środowiska naturalnego i jej znaczenie dla człowieka. 
Czynniki 

środowiska pracy: mikroklimat, skład chemiczny 

i zanieczyszczenie powietrza, hałas i wibracje. 
Zagrożenia chemiczne substancjami aktywnymi oraz roztworami 
i zestawami roboczymi. 
Zagrożenia mechaniczne: ruchome części maszyn, ostrza noży. 
Sprawność techniczna urządzeń i instalacji elektrycznych. 
Przewidywanie skutków zagrożeń. 
Znaczenie ubioru ochronnego i środków ochrony osobistej dla zdrowia 
i życia pracownika. 
Sprzęt i środki ochrony osobistej. 
Instrukcje obsługi maszyn i urządzeń. 
Wypadki przy pracy. 

background image

 22

Organizacja pierwszej pomocy. 
Zabezpieczanie miejsca wypadku. 
Dokumentacja powypadkowa. 
Zasady udzielania pierwszej pomocy. 
Wentylacja i klimatyzacja pomieszczeń zakładu pracy. 
Zasady kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.  
Zagrożenia pożarowe, zasady ochrony przeciwpożarowej. 
 
 

3. Ćwiczenia 
 

•  Dobieranie ubioru i sprzętu ochrony osobistej dla pracownika na 

określonym stanowisku pracy. 

•  Opanowanie sposobu alarmowania straży pożarnej, zgodnie 

z instrukcją. 

•  Dobieranie sprzętu i środków gaśniczych, w zależności od rodzaju 

pożaru. 

•  Stosowanie podręcznego sprzętu i środków gaśniczych do gaszenia 

pożaru. 

•  Wykonanie (na fantomie) sztucznego oddychania, zgodnie 

z obowiązującymi zasadami. 

•  Określanie zagrożeń dla stanowiska i zakładu. 

•  Określanie metod zabezpieczania maszyn i urządzeń. 
 
 

4. Środki dydaktyczne 

Teksty przewodnie do ćwiczeń. 
Kodeks Pracy. 
Przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy. 
Polskie Normy i akty prawne dotyczące ergonomii. 
Ilustracje i fotografie - zagrożenia na stanowiskach pracy. 
Wyposażenie do nauki udzielania pierwszej pomocy (fantom, środki 
medyczne). 
Podstawowy sprzęt gaśniczy, gaśnice. 
Odzież ochronna i sprzęt ochrony indywidualnej. 
Regulaminy i instrukcje dotyczące bezpiecznej obsługi urządzeń. 
Foliogramy i przezrocza – podstawowe zagrożenia.  
Filmy dydaktyczne – procedury postępowania w razie wypadków przy 
pracy, udzielanie pierwszej pomocy. 
Filmy dydaktyczne – ochrona środowiska na stanowiskach pracy. 
Filmy dydaktyczne – zagrożenia pożarowe, zachowanie pracowników  
w przypadku powstania pożaru i w sytuacjach awarii technologicznych. 

background image

 23

Zestawy odzieży ochronnej i środków ochrony osobistej dla pracownika. 
Tablice, rysunki, foliogramy i filmy, dotyczące bezpiecznej pracy. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 
 

Treści programowe jednostki modułowej obejmują: podstawowe 

pojęcia bhp, zasady kształtowania bezpiecznych i higienicznych 
warunków pracy oraz przepisy bezpieczeństwa na stanowisku pracy. 
Podczas realizacji programu należy zwrócić uwagę na obowiązki 
pracownika i pracodawcy w zakresie bhp, znaczenie ochrony zdrowia  
w pracy zawodowej oraz nieprawidłowości, które mogą wystąpić  
w procesie pracy w zakresie bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska.  

Podczas realizacji programu nauczania wskazane jest stosowanie 

aktywizujących metod nauczania: inscenizacji, metody sytuacyjnej, 
ćwiczeń praktycznych, z zastosowaniem środków ochrony indywidualnej  
i sprzętu.  

Nauczyciel prowadzący zajęcia powinien być specjalistą z zakresu 

bezpieczeństwa i higieny pracy. 

Program jednostki modułowej powinien być realizowany w pracowni 

symulacyjnej bhp, wyposażonej w standardowe techniczne środki 
kształcenia.  

Podczas 

ćwiczeń uczeń powinien opanować umiejętności 

rozpoznawania i stosowania sprzętu, wykonywania czynności związanych 
z udzielaniem pierwszej pomocy osobom poszkodowanym. Konieczne 
jest uświadomienie uczniom, że ochrona człowieka  
w środowisku pracy jest zagadnieniem nadrzędnym. 
 

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć edukacyjnych 

ucznia 

 
W procesie sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów można 

zastosować sprawdziany ustne i pisemne, obserwację czynności ucznia 
podczas realizacji zadań, testy typu próba pracy. Wiedza niezbędna do 
realizacji zadań praktycznych może być sprawdzana za pomocą testów 
osiągnięć szkolnych.  

Sprawdzanie umiejętności może być realizowane przez obserwację 

pracy ucznia w trakcie realizacji zadań praktycznych oraz przez 
zastosowanie testów typu próba pracy. 
Podczas obserwacji czynności ucznia w trakcie wykonywania ćwiczeń 
należy zwrócić uwagę na: 
–  wykonywanie pracy zgodnie z przepisami bhp, 

background image

 24

–  sprawne udzielanie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym, 
– stosowanie sprzętu przeciwpożarowego oraz środków gaśniczych. 
Kontrolę poprawności wykonania zadań należy prowadzić w trakcie 
realizacji. Uczeń powinien sprawdzić wyniki swojej pracy według arkusza 
oceny postępów. Potem według tego samego arkusza kontroli dokonuje 
nauczyciel.  
W ocenianiu osiągnięć uczniów należy uwzględnić zasady: 
– 

wynik sprawdzianu opanowania umiejętności ma charakter 
alternatywny, co oznacza, że uczeń umie lub nie umie poprawnie 
wykonać zadania, 

– opanowanie umiejętności ma różną biegłość: zadanie może być 

wykonane szybciej lub wolniej, bezbłędnie lub z błędem zauważonym  
i poprawionym przez ucznia. 
Podstawą do uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń, zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. W procesie sprawdzania i oceniania osiągnięć 
uczniów należy uwzględniać obowiązującą skalę ocen. 

background image

 25

Jednostka modułowa 731[05].O1.02 
Posługiwanie się dokumentacją techniczną 
 

1. Szczegółowe cele kształcenia  
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
– zdefiniować i określić znaczenie terminów zawodowych, dotyczących 

mechanizmów zegarowych, ich rodzajów, budowy oraz konserwacji  
i magazynowania, 

– wyjaśnić oraz zastosować pojęcia, nazwy i określenia, dotyczące 

eksploatacji mechanizmów zegarowych, 

– rozróżnić i nazwać specjalistyczne narzędzia, przyrządy i urządzenia, 
– rozróżnić i scharakteryzować pojęcia związane z mechanizmami 

zegarowymi, 

– 

wyjaśnić określenia i sformułowania specjalistyczne, stosowane 

literaturze zawodowej, normach, instrukcjach, opisach 

technologicznych, dotyczące badań kontrolnych procesów 
naprawczych,

 

-  zinterpretować dokumentację techniczną, 
-  wykonać odwzorowanie graficzne części mechanizmu zegarowego, 
-  wykonać podstawowe obliczenia konstrukcyjne i kinematyczne, 
-  skorzystać z norm technicznych, 
-  wykonać dokumentację techniczną z wykorzystaniem oprogramowania 

komputerowego. 

 
 

2. Materiał nauczania 
 

Terminologia zawodowa – definicje i znaczenia pojęć. 
Podstawy rysunku technicznego. 
Rysunki maszynowe, stosowane uproszczenia. 
Podstawy tolerancji i pasowań. 
Podstawowe obliczenia konstrukcyjne i kinematyczne. 
PN, ISO, EN. 
Dokumentacja techniczna wykonywana z wykorzystaniem komputera. 
Dokumentacja maszyn, narzędzi i przyrządów stosowanych 

 

w zakładzie zegarmistrzowskim. 
 
 
 

background image

 26

 
 

3. Ćwiczenia 
 

•  Dobieranie narzędzi, maszyn i urządzeń do wykonywania określonych 

operacji obróbki mechanicznej.  

•  Wykonywanie rysunku technicznego wybranej części mechanizmu 

zegarowego. 

•  Wykonywanie rysunku technicznego wybranej części mechanizmu 

zegarowego techniką komputerową. 

•  Wykonywanie podstawowych obliczeń mechanizmów zegarowych. 
 
 

4. Środki dydaktyczne 
 

Teksty przewodnie do ćwiczeń. 
Komplet materiałów rysunkowych. 
Komplet przyborów kreślarskich. 
Szkice i rysunki techniczne. 
Katalogi i materiały reklamowe. 
Modele brył geometrycznych. 
Modele części mechanizmu precyzyjnego.  
Modele, schematy maszyn, urządzeń i narzędzi zegarmistrzowskich. 
Stanowisko komputerowe z programem komputerowym (edytor CAD). 
Tablice poglądowe. 
Foliogramy, fazogramy. 
Czasopisma specjalistyczne. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 

Treści programowe jednostki dotyczą posługiwania się 

dokumentacją techniczną, czytania rysunków wykonawczych 

 

i złożeniowych, wykonywania rysunków technicznych. Są to ważne 
umiejętności, które powinien opanować uczeń w procesie kształcenia.  
W pracy nauczyciela powinny znaleźć zastosowanie przede wszystkim 
aktywizujące metody nauczania: sytuacyjna, dyskusja dydaktyczna, gier 
dydaktycznych. Dla ułatwienia realizacji treści kształcenia wskazane jest 
wykonywanie  ćwiczeń. Podczas zajęć uczniowie powinni wykonać 
rysunek wykonawczy części mechanizmu zegara z uwzględnieniem 
oznaczenia pasowań i tolerancji wykonania. 

background image

 27

Należy stosować zarówno indywidualną, jak i grupową formę pracy 

uczniów. Praca w grupach pozwala także na zdobywanie przez uczniów 
umiejętności ponadzawodowych, takich jak: komunikowanie się, 
współpraca w zespole, prowadzenie dyskusji. 

Uczniowie powinni mieć możliwość korzystania z różnych  źródeł 

informacji (internet, normy, instrukcje, poradniki, materiały informacyjne 
producentów). 
 
 

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych ucznia 
 

Sprawdzanie postępów ucznia powinno odbywać się w trakcie 

realizacji programu jednostki modułowej na podstawie kryteriów 
określonych na początku zajęć. Podczas kontroli i oceny należy 
sprawdzać umiejętności uczniów w operowaniu zdobytą wiedzą, zwracać 
uwagę na merytoryczną jakość i poprawność wypowiedzi, właściwe 
stosowanie pojęć technicznych, poprawność wnioskowania.  

Proces oceniania powinien obejmować: 

– diagnozę poziomu wiedzy i umiejętności uczniów pod kątem 

założonych celów kształcenia, 

– identyfikowanie  postępów uczniów w procesie kształcenia oraz 

trudności w realizacji celów, 

– sprawdzanie wiedzy i umiejętności ucznia po zrealizowaniu treści 

programowych. 

W trakcie realizacji programu należy oceniać uczniów w zakresie 

wyodrębnionych celów kształcenia na podstawie: 
– sprawdzianów ustnych,  
–  sprawdzianów pisemnych (testów osiągnięć szkolnych), 
–  obserwacji pracy ucznia podczas realizacji zadań. 

Kontrolę poprawności wykonania ćwiczeń należy prowadzić  w trakcie  

i po ich realizacji. Uczeń powinien samodzielnie sprawdzić wyniki swojej 
pracy według arkusza oceny postępów. Potem według tego samego 
arkusza kontroli dokonuje nauczyciel, oceniając poprawność, jakość  
i staranność wykonania zadania. Należy sprawdzić umiejętność 
rysowania, konstruowania i czytania rysunków. Przy ocenianiu 
wykonanych rysunków należy zwracać uwagę na zgodność 
zastosowanych oznaczeń i symboli z Polskimi Normami, zastosowanie 
linii o odpowiedniej grubości, estetykę wykonania. Należy pamiętać  
o ocenie umiejętności posługiwania się normami i katalogami. 

Ocenianie osiągnięć uczniów powinno być dokonywane zgodnie 

 

z obowiązującą skalą ocen. 

background image

 28

Jednostka modułowa 731[05].O1.03 
Rozpoznawanie podstawowych materiałów 
stosowanych w zegarmistrzostwie 
 

1. Szczegółowe cele kształcenia  
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
-  rozpoznać podstawowe materiały konstrukcyjne stosowane 

 

w mechanizmach zegarowych, 

-  dobrać materiał konstrukcyjny do wykonania wybranej części 

mechanizmu zegarowego, 

-  określić technologię wykonania części mechanizmu z określonego 

materiału,  

-  dobrać materiały na powłoki dekoracyjne, 
-  scharakteryzować obróbkę cieplną w zależności od materiału, 

określonych wymagań i założonych parametrów mechanicznych, 

-  dobrać materiały przewodzące prąd elektryczny i izolacyjne, 

 

stosowane w zegarmistrzostwie. 

 
 

2. Materiał nauczania  
 

Właściwości mechaniczne i fizyczne materiałów stosowanych w pracach 
zegarmistrzowskich.  
Podstawy obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej. 
Metalowe i niemetalowe materiały konstrukcyjne. 
Powłoki dekoracyjne. 
Normy materiałowe.  
 
 

3. Ćwiczenia  
 

•  Rozpoznawanie wskazanych materiałów stosowanych 

 

w zegarmistrzostwie. 

•  Dobieranie materiałów konstrukcyjnych w zależności od 

przeznaczenia. 

•  Dobieranie materiałów eksploatacyjnych w zależności od 

przeznaczenia. 

background image

 29

•  Dobieranie sposobu obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej 

 

w zależności od materiału, określonych wymagań i założonych 
parametrów mechanicznych. 

 
 

4. Środki dydaktyczne 
 

Teksty przewodnie do ćwiczeń. 
Poradniki, katalogi. 
Normy materiałów konstrukcyjnych. 
Materiały kolorowe, stale konstrukcyjne. 
Próbki tworzyw sztucznych 
Próbniki powłok dekoracyjnych. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 

Treści programowe jednostki obejmują tematykę dotyczącą 

charakterystyki różnych rodzajów materiałów, ich rozpoznawania, 
określania właściwości, wskazywania zastosowania. W realizacji 
programu należy zwrócić uwagę na podstawowe materiały konstrukcyjne 
wykorzystywane w zegarmistrzostwie. Zaproponowane ćwiczenia należy 
realizować metodami: tekstu przewodniego i ćwiczeń praktycznych. 

Metoda tekstu przewodniego wymaga przygotowania materiałów do 

wykonania  ćwiczeń: pytań prowadzących i formularzy do wypełnienia. 
Każdy uczeń powinien mieć możliwość bezpośredniej identyfikacji 
materiałów konstrukcyjnych. Wskazane jest prowadzenie ćwiczeń 
praktycznych w grupach 2 osobowych, umożliwiając uczniom wielokrotne 
ich wykonywanie, aż do uzyskania zadowalających wyników. 

Program jednostki modułowej powinien być realizowany w pracowni 

materiałoznawstwa, wyposażonej w techniczne środki kształcenia. 
Wyposażenie pracowni w środki dydaktyczne jest uzależnione od liczby 
symulacyjnych stanowisk pracy. Pracownia powinna być wyposażona  
w próbki materiałów konstrukcyjnych, części mechanizmów zegarowych 
oraz informatory i katalogi producentów zegarów i zegarków.  
 

background image

 30

6.

 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych ucznia 

 

W procesie sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów należy 

stosować sprawdziany ustne i pisemne, obserwację czynności ucznia 
podczas realizacji zadań, testy osiągnięć szkolnych, testy typu próba 
pracy. Wiedza niezbędna do realizacji zadań praktycznych może być 
sprawdzana za pomocą testów osiągnięć szkolnych. Zadania w teście 
mogą być otwarte (krótkiej odpowiedzi, z luką) lub zamknięte (wyboru 
wielokrotnego, na dobieranie, typu prawda-fałsz).  

Sprawdzanie opanowania umiejętności może być dokonywane przez 

obserwację pracy ucznia podczas realizacji zadań praktycznych oraz 
przez stosowanie testów typu próba pracy. 

Kontrolę poprawności wykonania zadań należy prowadzić w trakcie 

realizacji. Uczeń powinien sprawdzić wyniki swojej pracy według arkusza 
oceny postępów. Potem według tego samego arkusza kontroli dokonuje 
nauczyciel.  
W ocenianiu osiągnięć uczniów należy uwzględnić zasady: 
– 

wynik sprawdzianu opanowania umiejętności ma charakter 
alternatywny, co oznacza, że uczeń umie lub nie umie poprawnie 
wykonać zadania, 

– opanowanie umiejętności ma różną biegłość; zadanie może być 

wykonane szybciej lub wolniej, bezbłędnie lub z błędem zauważonym  
i poprawionym przez ucznia. 
Podczas oceniania wykonania ćwiczeń należy zwrócić szczególną 

uwagę na umiejętności: 
–  rozpoznawania próbek podstawowych materiałów konstrukcyjnych, 
– rozpoznawania  materiałów konstrukcyjnych części podstawowego 

mechanizmu zegarowego, 

– charakteryzowania podstawowych właściwości technologicznych 

wskazanego materiału konstrukcyjnego,  

– określanie zastosowań określonego materiału konstrukcyjnego. 

Podstawą do uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej.  

W procesie sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów należy 

stosować obowiązującą skalę ocen. 

background image

 31

Jednostka modułowa 731[05].O1.04 
Wykonywanie wybranych prac z zakresu obróbki 
ściernej i wiórowej 
 

1. Szczegółowe cele kształcenia 
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń/słuchacz powinien umieć: 
– odczytać schematy montażowe i rysunki warsztatowe, 
– wykonać rysunki techniczne części mechanizmów zegarowych, 
– posłużyć się przyrządami do pomiaru wielkości mechanicznych, 
– rozróżnić sposoby połączeń elementów konstrukcji mechanicznej, 
– rozróżnić elementy maszyn i urządzeń do obróbki materiałów, 
– rozróżnić metody łączenia elementów maszyn i urządzeń, 
– rozróżnić metody obróbki elementów, 
– posłużyć się wiertarką, 
– wykonać pomiary warsztatowe, 
– dobrać sposoby ochrony metali przed korozją, 
– zaplanować proste działania w zakresie obróbki materiałów, 
– przygotować bezpieczne stanowisko pracy, 
– wykonać proste operacje obróbki ręcznej, 
– utrzymać porządek na stanowisku pracy, 
– zademonstrować poprawne wykonanie zadań, 
– ocenić jakość i estetykę wykonanej pracy, 
– skorzystać z katalogów i norm, 
– zastosować przepisy bhp, ochrony ppoż. oraz ochrony środowiska. 
 
 

2. Materiał nauczania 

 
Sposoby obróbki materiałów. 
Ochrona metali przed korozją. Powłoki ochronne i dekoracyjne. 
Połączenia mechaniczne rozłączne i nierozłączne. 
Urządzenia pomiarowe wielkości mechanicznych. 
Elementy do przenoszenia ruchu obrotowego. 
Podzespoły elektromechaniczne. 
Planowanie etapów pracy. 
Organizacja bezpiecznej pracy. 

background image

 32

3. Ćwiczenia 
 

•  Czytanie maszynowych rysunków wykonawczych części maszyn. 

•  Trasowanie na płaszczyźnie. 

•  Wykonywanie pomiarów wielkości mechanicznych. 

•  Piłowanie elementów wykonanych ze stali i metali kolorowych oraz 

tworzyw sztucznych, zgodnie z dokumentacją. 

•  Wiercenie otworów w różnych materiałach, zgodnie z otrzymaną 

dokumentacją. 

•  Wykonywanie gwintów wewnętrznych i zewnętrznych  

z uwzględnieniem doboru średnicy otworu i średnicy trzpienia. 

•  Wykonywanie połączeń nitowych elementów metalowych. 

•  Klejenie metali i tworzyw sztucznych. 

•  Szlifowanie otworów i wałków, z określoną dokładnością obróbki. 

•  Wykonywanie obsługi technicznej elektronarzędzi i obrabiarek 

stosowanych w zegarmistrzostwie. 

 
 

4. Środki dydaktyczne 

 
Foliogramy. 
Filmy dydaktyczne. 
Modele, próbki materiałów do ćwiczeń. 
Zestawy materiałów i elementów. 
Katalogi elementów mechanicznych. 
Polskie Normy. 
Oprogramowanie komputerowe, umożliwiające wykonanie rysunków 
wykonawczych oraz korzystanie ze zbiorów katalogowych. 
Dokumentacje techniczne urządzeń. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 
Proces kształtowania umiejętności określonych w programie jednostki 

modułowej należy realizować poprzez wykonywanie indywidualnych 
ćwiczeń praktycznych. Dobierając szczegółowe treści i planując ćwiczenia 
praktyczne z zakresu obróbki wiórowej i ściernej, należy dostosowywać je 
do potrzeb zawodowych zegarmistrza. 

Konieczne jest wspieranie procesu dydaktycznego środkami 

dydaktycznymi, takimi jak: modele, próbki materiałów, przykładowe 
elementy oraz katalogi i normy. 

background image

 33

Przed rozpoczęciem pracy należy zapoznać uczniów z przepisami 

bezpieczeństwa i higieny pracy, obowiązującymi na poszczególnych 
stanowiskach warsztatowych. Szczególną uwagę należy zwracać na 
planowanie i 

właściwe przygotowanie procesu pracy oraz na 

utrzymywanie ładu i porządku na stanowisku pracy. 

Wskazane jest, aby podczas wykonywania rysunków maszynowych 

oraz korzystania z katalogów uczniowie mieli zapewnioną możliwość 
realizacji zadań z wykorzystaniem techniki komputerowej. 

 
 

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych ucznia 
 

W trakcie realizacji zajęć należy obserwować pracę uczniów, zwracać 

uwagę na wszystkie uchybienia w realizacji ćwiczeń, kształtować  
i utrwalać prawidłowe nawyki związane z wykonywaniem zadań. Zajęcia 
podsumowujące powinny polegać na sprawdzeniu zastosowania 
opanowanej wiedzy i umiejętności w praktycznym działaniu. Ocenie 
powinny podlegać: samodzielność, systematyczność, aktywność, 
poprawność wnioskowania, dokładność wykonania kształtów, staranność 
wykonania pracy, umiejętności dotyczące planowania i 

organizacji 

bezpiecznej pracy oraz umiejętność samooceny. Wdrażanie uczniów do 
samooceny powinno sprzyjać efektywności samokształcenia.  

Wiedza niezbędna do realizacji zadań praktycznych powinna być 

sprawdzana za pomocą testów osiągnięć szkolnych.  
Zadania w teście mogą być otwarte (krótkiej odpowiedzi, 

 

z luką) lub zamknięte (wyboru wielokrotnego, na dobieranie, typu prawda 
– fałsz).  

Podczas obserwacji pracy uczniów należy zwrócić uwagę na:  

– przestrzeganie przepisów bhp i ppoż. oraz ochrony środowiska  

w trakcie wykonywania prac przygotowawczo-wykończeniowych, 

– interpretację informacji zamieszczonych w instrukcjach wykonania  

i dokumentacji wyrobu, 

–  sposób organizacji stanowiska pracy, 
– przygotowanie  oprzyrządowania pomocniczego do wykonania 

określonego zadania, 

– obsługę i konserwację narzędzi, maszyn i urządzeń, 
– przygotowanie materiałów do planowanych prac, 
–  wykorzystanie odpadów w procesie produkcyjnym, 
– jakość wykonywanej pracy. 

Kontrolę poprawności wykonania zadań należy prowadzić w trakcie 

realizacji. Uczeń powinien sprawdzić wyniki swojej pracy przez 

background image

 34

porównanie z wzorcowym wykonaniem czynności, modelem wyrobu lub 
arkuszem oceny postępów. Potem kontroli i oceny według tego samego 
wzorca czynności, modelu wyrobu lub arkusza dokonuje nauczyciel, 
biorąc pod uwagę poprawność, jakość i staranność wykonania zadania.  

Proces sprawdzania i oceniania edukacyjnych osiągnięć uczniów 

powinien być realizowany według przyjętych kryteriów i zgodnie 

 

z obowiązującą skalą ocen. 

background image

 35

Jednostka modułowa 731[05].O1.05 
Wykonywanie wybranych części mechanizmów 
zegarowych 
 

1. Szczegółowe cele kształcenia  
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
-  scharakteryzować techniki wytwarzania części mechanicznych 

zegarowych, 

-  dobrać narzędzia, sprzęt i urządzenia do określonej pracy, 
-  określić szacunkowo ilość materiału potrzebnego do wykonania 

określonej części mechanizmu zegarowego, 

-  zastosować narzędzia, sprzęt i urządzenia, zgodnie 

 

z przeznaczeniem, 

-  wykonać część mechanizmu zegarowego stosując obróbkę wiórową, 
-  wykonać część mechanizmu zegarowego stosując obróbkę ścierną, 
-  wykonać część mechanizmu zegarowego stosując złożoną technologię 

obróbki, z uwzględnieniem obróbki cieplnej, 

-  dokonać kontroli wykonanych części mechanizmu zegarowego, 
-  przestrzegać bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wytwarzania 

prostych części mechanizmów zegarowych.  

 
 

2. Materiał nauczania

 

 
Podstawy obróbki wiórowej. 
Podstawy obróbki ściernej. 
Przyrządy pomiarowe.  
Zasady kontroli jakości. 
Bezpieczeństwo i higiena pracy. 
 
 

3. Ćwiczenia  
 

•  Dobieranie technologii wykonania do wskazanej części mechanizmu 

zegarowego. 

•  Wykonywanie wybranej części mechanizmu zegarowego 

 

z zastosowaniem obróbki wiórowej, zgodnie z dokumentacją. 

background image

 36

•  Wykonywanie wybranej części mechanizmu zegarowego 

 

z zastosowaniem obróbki ściernej, zgodnie z dokumentacją. 

•  Wykonywanie wybranej części mechanizmu zegarowego 

 

z zastosowaniem złożonej technologii uwzględniającej obróbkę 
cieplną, zgodnie z dokumentacją.  

 
 

4. Środki dydaktyczne 

 

 
Teksty przewodnie do ćwiczeń. 
Narzędzia, oprzyrządowanie i obrabiarki do obróbki wiórowej. 
Narzędzia, oprzyrządowanie i obrabiarki do obróbki ściernej. 
Komplet narzędzi do obróbki. 
Przyrządy pomiarowe. 
Polskie Normy. 
Foliogramy i fazogramy. 
Literatura zawodowa. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 
Treści programowe jednostki modułowej są bardzo ważne dla dalszego 

procesu kształcenia w zawodzie. Szczególną uwagę należy zwrócić na 
podstawowe technologie wytwarzania części mechanizmu zegarowego. 
Każdy uczeń powinien mieć możliwość bezpośredniego wykonania 
wybranej części mechanizmu zegarowego przy zastosowaniu każdej 
technologii. 

Przed rozpoczęciem pracy należy zapoznać uczniów z przepisami 

bezpieczeństwa i higieny pracy na poszczególnych stanowiskach 
warsztatowych. Organizacja i wyposażenie stanowisk powinny być 
zbliżone do rzeczywistych stanowisk pracy.  Pracownia powinna być 
wyposażona w potrzebne materiały konstrukcyjne, narzędzia, maszyny  
i urządzenia oraz oprzyrządowanie technologiczne.  

Zalecane jest prowadzenie indywidualnych ćwiczeń praktycznych, 

umożliwiając uczniom wielokrotne ich wykonywanie, aż do uzyskania 
zadowalających wyników.  

background image

 37

 

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 
edukacyjnych ucznia 

 

Wiedza niezbędna do realizacji zadań praktycznych powinna być 

sprawdzana za pomocą testów osiągnięć szkolnych.  

Zadania w teście mogą być otwarte (krótkiej odpowiedzi, 

 

z luką) lub zamknięte (wyboru wielokrotnego, na dobieranie, typu prawda 
– fałsz). Zadania w teście powinny dotyczyć sposobów wytwarzania 
podstawowych części mechanizmu zegarowego, doboru (na podstawie 
dokumentacji technologicznej) potrzebnych materiałów konstrukcyjnych, 
narzędzi i oprzyrządowania technologicznego oraz przyrządów 
pomiarowych. 

Umiejętności mogą być sprawdzane przez obserwację pracy uczniów 

podczas realizacji zadań praktycznych oraz stosowanie testów typu próba 
pracy z zadaniami nisko i wysoko symulowanymi.  

Podczas obserwacji pracy uczniów należy zwrócić uwagę na:  

–  przestrzeganie przepisów bhp, ochrony ppoż. oraz ochrony środowiska 

w trakcie wykonywania prac przygotowawczo-wykończeniowych, 

– wybór materiałów konstrukcyjnych, 
– wybór narzędzi i oprzyrządowania technologicznego, 
– wybór przyrządów pomiarowych, 
– dobór technologicznych parametrów obróbki, 
– zgodność wykonanej części mechanizmu zegarowego 

 

z dokumentacją technologiczną, 

– interpretację informacji zamieszczonych w instrukcjach wykonania  

i dokumentacji technicznej, 

–  sposób organizacji stanowiska pracy, 
– przygotowanie  oprzyrządowania pomocniczego do wykonania 

określonego zadania, 

– obsługę i konserwację narzędzi, maszyn i urządzeń, 
– przygotowanie materiałów do planowanych prac, 
– jakość wykonywanej pracy. 

Kontrolę poprawności wykonania zadań należy prowadzić w trakcie 

realizacji. Uczeń powinien sprawdzić wyniki swojej pracy przez 
porównanie z wzorcowym wykonaniem czynności, modelem wyrobu lub 
arkuszem oceny postępów. Potem kontroli i oceny według tego samego 
wzorca czynności, modelu wyrobu lub arkusza dokonuje nauczyciel, 
biorąc pod uwagę poprawność, jakość i staranność wykonania zadania.  

Proces sprawdzania i oceniania edukacyjnych osiągnięć uczniów 

powinien być realizowany według przyjętych kryteriów i zgodnie 

 

z obowiązującą skalą ocen. 

background image

 38

Jednostka modułowa 731[05].O1.06 
Identyfikowanie wyrobów zegarmistrzowskich 

 

1. Szczegółowe cele kształcenia 

 
W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
-  rozróżnić historyczne metody pomiaru czasu, 
-  scharakteryzować konstrukcje czasomierza w epokach historycznych, 
-  rozpoznać symbole – znaki zegarmistrzowskie, 
-  zidentyfikować charakterystyczne cechy wyrobów wiodących firm 

zegarmistrzowskich, 

-  zidentyfikować oryginalne czasomierze firm zegarmistrzowskich. 

 
 

2. Materiał nauczania  

 
Słownik terminologiczny. 
Rodzaje czasów 
Podstawy pomiaru i wyznaczanie czasu. 
Konstrukcje i działanie czasomierzy na przestrzeni wieków. 
Kody i znaki zegarmistrzowskie. 
Cechy wyrobów wiodących firm zegarmistrzowskich. 
Kody wartości wyrobów zegarmistrzowskich. 
Konstrukcje zegarów. 
 
 

3.  Ćwiczenia  
 

•  Wskazywanie metod pomiaru czasu w poszczególnych okresach 

historycznych. 

•  Identyfikowanie epoki historycznej wybranej konstrukcji czasomierza. 

•  Rozpoznawanie wybranych znaków zegarmistrzowskich. 

•  Identyfikowanie wyrobów, według zamieszczonych symboli i znaków, 

firm zegarmistrzowskich. 

 
 

4. Środki dydaktyczne  

 

Teksty przewodnie do ćwiczeń. 
Tablice ilustrujące konstrukcje zegarów historycznych. 
Modele czasomierzy. 

background image

 39

Zegary i zegarki z różnych epok. 
Katalogi czasomierzy. 
Albumy kolekcjonerów zegarów i zegarków. 
Katalogi firmowych wyrobów zegarmistrzowskich. 
Poradniki kolekcjonerów. 
Filmy dydaktyczne. 
Literatura zawodowa. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 

Treści programowe jednostki obejmują tematykę dotyczącą 

charakterystyki różnych rodzajów czasomierzy, ich rozpoznawania, 
określania jakości oraz oceny wartości użytkowych. Realizacja tej 
jednostki modułowej powinna przebiegać w warsztacie 
zegarmistrzowskim, przy dobrze wyposażonej bazie zegarów i zegarków  
z różnych okresów, epok. W pracowni tej powinna być również literatura 
pozwalająca na rozpoznanie kunsztownych wyrobów zegarmistrzowskich. 
Poradniki kolekcjonera zegarów i zegarków pozwolą profesjonalnie 
wycenić, oszacować przedmiot. Zbieranie i naprawa zegarów antycznych 
wymaga doświadczenia, w tym określenia czynników wpływających na 
wartość zegara. Wskazane jest wykorzystanie modeli czasomierzy 
historycznych i plansz, katalogów o tej tematyce W miarę możliwości 
należy także odwiedzać muzea eksponujące zabytkowe zegary i zegarki. 
Wycieczki dydaktyczne sprzyjają aktywizacji uczniów, zapewniając 
efektywność kształcenia. 

Zaproponowane ćwiczenia należy realizować aktywizującymi metodami 

nauczania z zastosowaniem metody tekstu przewodniego 

 

i  ćwiczeń praktycznych. Metoda tekstu przewodniego wymaga 
przygotowania materiałów do wykonania ćwiczeń: pytań prowadzących  
i formularzy do wypełnienia. 

Wyposażenie pracowni w środki dydaktyczne jest uzależnione od 

liczby symulacyjnych stanowisk pracy. Zajęcia powinny odbywać się  
w grupach 2 osobowych lub jako ćwiczenia indywidualne.  
 
 

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 
edukacyjnych uczniów.  

 

W procesie sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów należy 

stosować sprawdziany ustne i pisemne, obserwację czynności ucznia 
podczas realizacji zadań, testy osiągnięć szkolnych, testy typu próba 

background image

 40

pracy. Wiedza niezbędna do realizacji zadań praktycznych może być 
sprawdzana za pomocą testów osiągnięć szkolnych. Zadania w teście 
mogą być otwarte (krótkiej odpowiedzi, z luką) lub zamknięte (wyboru 
wielokrotnego, na dobieranie, typu prawda-fałsz). 

Sprawdzanie opanowania umiejętności może być dokonywane przez 

obserwację pracy ucznia podczas realizacji zadań praktycznych oraz 
przez stosowanie testów typu próba pracy, dotyczącego  identyfikowania 
zegarów i zegarków. 

Kontrolę poprawności wykonania zadań należy prowadzić w trakcie 

realizacji. Uczeń powinien sprawdzić wyniki swojej pracy według arkusza 
oceny postępów. Potem według tego samego arkusza kontroli dokonuje 
nauczyciel.  
W ocenianiu osiągnięć uczniów należy uwzględnić zasady: 
– 

wynik sprawdzianu opanowania umiejętności ma charakter 
alternatywny, co oznacza, że uczeń umie lub nie umie poprawnie 
wykonać zadania, 

– opanowanie umiejętności ma różną biegłość; zadanie może być 

wykonane szybciej lub wolniej, bezbłędnie lub z błędem zauważonym  
i poprawionym przez ucznia. 
Podstawą do uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej.  

W procesie sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów należy 

uwzględniać obowiązującą skalę ocen. 

background image

 41

Jednostka modułowa 731[05].O1.07 
Magazynowanie i transportowanie mechanizmów 
zegarowych  
 

1. Szczegółowe cele kształcenia  

 
W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
−  scharakteryzować sposoby magazynowania mechanizmów 

zegarowych, 

−  zorganizować stanowiska składowania gotowych wyrobów, 

−  zabezpieczyć magazynowane mechanizmy zegarowe przed korozją, 

−  zabezpieczyć magazynowane mechanizmy zegarowe przed 

oddziaływaniem pola elektromagnetycznego, 

−  dobrać opakowanie w zależności od konstrukcji i przeznaczenia 

mechanizmu zegarowego, 

−  dobrać odpowiednie jednostki opakowaniowe, 

−  zapakować i ocechować wyroby, 

−  zorganizować stanowiska pakowania wyrobów, 

−  wybrać sposoby transportu mechanizmu zegarowego w zależności od 

konstrukcji. 

−  dobrać środki transportu wyrobów, 

−  określić warunki magazynowania gotowych wyrobów, 

−  dokonać magazynowania wyrobów, 

−  zastosować zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony 

przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. 

 
 

2. Materiał nauczania  

 
Podstawy gospodarki magazynowej. 
Zabezpieczenie antykorozyjne. 
Zabezpieczenie przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego. 
Zasady transportowania mechanizmów drobnych, precyzyjnych 

 

i wartościowych.  
Przepisy bhp, ochrony ppoż. oraz ochrony środowiska dotyczące 
magazynowania, składowania i transportu wyrobów. 
Zasady organizacji stanowisk składowania i magazynowania. 
Zasady magazynowania gotowych wyrobów zegarmistrzowskich. 
Warunki magazynowania i składowania wyrobów zegarmistrzowskich. 
Zasady cechowania (znakowania) wyrobów i opakowań. 

background image

 42

Pośrednie jednostki opakowaniowe. 
Zbiorcze jednostki ładunkowe. 
Znakowanie wyrobów i jednostek ładunkowych. 
 
 

3. Ćwiczenia 

 
•  Dobieranie sposobu magazynowania do konstrukcji mechanizmu 

zegarowego. 

•  Dobieranie rodzaju opakowania do konstrukcji mechanizmu 

zegarowego. 

•  Dobieranie sposobu zabezpieczania do konstrukcji mechanizmu 

zegarowego. 

•  Dobieranie sposobu transportu do konstrukcji mechanizmu 

zegarowego. 

•  Określanie miejsca i sposobu składowania wyrobów 

zegarmistrzowskich, zgodnie z wymaganiami technicznymi. 

•  Pakowanie wyrobów w jednostki opakowaniowe i ładunkowe. 

•  Znakowanie i cechowanie wyrobów gotowych oraz jednostek 

ładunkowych. 

•  Załadunek wyrobów na środki transportu. 

•  Transport gotowych wyrobów do magazynu. 

 
 

4. Środki dydaktyczne  

 
Teksty przewodnie do ćwiczeń. 
Wyroby zegarmistrzowskie. 
Środki konserwujące. 
Tablice sposobów pakowania mechanizmów zegarowych, 
Tablice sposobów zabezpieczenia przesyłek wartościowych. 
Opakowania jednorazowe i zwrotne. 
Filmy dydaktyczne prezentujące magazynowanie i transport 
mechanizmów zegarowych.  
Wyposażenie pomieszczenia magazynowego. 
Wyposażenie magazynu. 
Foliogramy, fazogramy, przezrocza. 
Polskie Normy i Branżowe Normy, instrukcje stanowiskowe. 
Katalogi i materiały reklamowe. 
Sprzęt transportowy: ręczny i mechaniczny. 
Środki transportu. 
 

background image

 43

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 

Treści programowe jednostki modułowej dotyczą zasad składowania, 

magazynowania i transportu wyrobów zegarmistrzowskich według norm  
i instrukcji roboczych. Wskazane jest zwracanie uwagi na ekonomiczne 
aspekty magazynowania gotowych wyrobów, a także na przepisy bhp  
i ochrony ppoż. W trakcie realizacji programu należy rozszerzać w miarę 
potrzeb te zagadnienia, które dotyczą specyfiki zawodu. 

Program nauczania powinien być realizowany metodą opisu 

 

i wyjaśniania w połączeniu z pokazem, ćwiczeń praktycznych, 
samokształcenia kierowanego oraz metodą tekstu przewodniego. 

 

Zajęcia powinny odbywać się w pracowni wyposażonej w stanowiska do 
pakowania mechanizmów zegarowych oraz w podstawowe środki 
transportowe. Podczas wykonywania ćwiczeń należy korzystać  
z Polskich Norm i Branżowych Norm oraz instrukcji roboczych. Należy 
zwracać uwagę na samodzielne wykonywanie czynności związanych 
 

z przygotowaniem mechanizmów zegarowych do magazynowania 

 

i transportowania. Zajęcia powinny odbywać się w grupach 

 

2 osobowych. Podczas transportowania maszyn i urządzeń należy 
zwrócić uwagę na umiejętność komunikowania się i pracy w grupie.  

Ze względu na wiek uczniów zagadnienia dotyczące transportu 

zmechanizowanego można realizować tylko teoretycznie. W związku  
z tym wskazane jest wykorzystywanie filmów dydaktycznych, 
a ćwiczenia ograniczyć do doboru odpowiedniego środka transportu oraz 
dokonanie załadunku gotowymi wyrobami. Wskazane jest organizowanie 
wycieczek do zakładów produkcyjnych celem zapoznania uczniów ze 
sposobami przechowywania i transportu wyrobów. 

Podczas realizacji zajęć należy zwracać uwagę na stosowanie zasad 

bhp, dotyczących transportu maszyn i urządzeń przez uczniów. 
 
 

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 
edukacyjnych ucznia 

 

Sprawdzanie osiągnięć uczniów powinno odbywać się przez cały czas 

realizacji programu jednostki modułowej na podstawie określonych 
kryteriów. Wiedza niezbędna do realizacji zadań praktycznych może być 
sprawdzana za pomocą testów osiągnięć szkolnych. Zadania w teście 
powinny dotyczyć pakowania i składowania wyrobów gotowych oraz 
doboru  środków transportu. Umiejętności praktyczne mogą być 
sprawdzane przez obserwację pracy uczniów podczas realizacji zadań 

background image

 44

oraz stosowanie testów typu próba pracy. Podczas obserwacji pracy 
uczniów należy zwrócić uwagę na: 
– dobór środków konserwujących, 
– dobór opakowań do transportu mechanizmów zegarowych, 
– wybór miejsca składowania i przechowywania wyrobów, 
– wybór środków transportowych, 
– stosowanie zasad bhp podczas transportowania przez uczniów 

mechanizmów zegarowych.  
Przed przystąpieniem do wykonania zadania należy sprawdzić 

znajomość podstaw teoretycznych. W zależności od warunków może  
to być sprawdzian ustny lub pisemny.  

W końcowej ocenie osiągnięć uczniów, po zrealizowaniu programu 

jednostki, należy uwzględnić wyniki sprawdzianów oraz poziom 
wykonania ćwiczeń.  
W procesie sprawdzania i oceniania edukacyjnych osiągnięć uczniów 
należy uwzględniać obowiązującą skalę ocen. 

background image

 45

Moduł 731[05].Z1  
Montaż zegarków i zegarów
  

 
1. Cele kształcenia 

Po ukończeniu modułu uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- organizować  własne stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami 

ergonomii, zasad bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska, 

-  stosować dokumentację technologiczną montażu, 
-  charakteryzować podstawowe metody montażu, operacje i czynności 

montażowe, 

– posługiwać się podstawowymi przyrządami do pomiaru wielkości 

mechanicznych, 

– czytać rysunki techniczne maszynowe i elektryczne, 
-  stosować narzędzia, oprzyrządowanie technologiczne podczas 

montażu mechanizmów zegarowych, 

– rozróżniać sposoby połączeń części maszyn, 
-  przeprowadzać montaż mechanizmów zegarowych, według ustalonej 

kolejności i dokładności, 

-  przeprowadzać montaż elektrycznych i elektronicznych mechanizmów 

zegarowych,  

-  sprawdzać poprawność i dokładność montażu mechanizmów 

zegarowych, 

– korzystać z literatury, katalogów, czasopism i innych źródeł informacji 

dotyczących mechanizmów zegarowych, 

– zachować warunki bezpieczeństwa i higieny pracy podczas montażu 

mechanizmów zegarowych. 

 
 

2. Wykaz jednostek modułowych 

 

 

Symbol jednostki 

modułowej 

Nazwa jednostki modułowej 

Orientacyjna liczba 

godzin  

na realizację 

731[05].Z1.01 

 

Organizowanie stanowiska montażu 
mechanizmów zegarowych 

 

  32 

731[05].Z1.02 

Montowanie mechanizmu zegarowego 

196 

731[05].Z1.03 

Montowanie mechanizmu chodzika 

  40 

731[05].Z1.04 

Montowanie zegarów – budzików 

  42 

731[05].Z1.05 

Montowanie zegarów bijących 

  50 

731[05].Z1.06 

Montowanie zegarów i zegarków 
mechanicznych 

140 

731[05].Z1.07 Montowanie 

zegarów i zegarków 

  50 

background image

 46

elektrycznych i elektronicznych 

                                                                               Razem 

550 

background image

 47

3. Schemat układu jednostek modułowych  
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 

731[05].Z1.01 

Organizowanie stanowiska montażu mechanizmów 

zegarowych 

731[05].Z1.02 

Montowanie mechanizmu zegarowego 

731[05].Z1.03 

Montowanie mechanizmu chodzika 

731[05].Z1.04 

Montowanie zegarów - budzików 

731[05].Z1.05 

Montowanie zegarów bijących 

731[05].Z1.06 

Montowanie zegarów i zegarków mechanicznych 

731[05].Z1.07 

Montowanie zegarów i zegarków elektrycznych 

 i elektronicznych 

731[05].Z1 

Montaż zegarków i zegarów 

background image

 48

4. Literatura 

 
Adler K.: Poradnik zegarmistrza. WPLiS, Warszawa 1965 
Bartnik St., Podwapinski W.: Zegarmistrzostwo. WSiP, Warszawa 1992 
Bartnik St., Podwapiński W.: Zegary, zegarki specjalne. ISBN, Warszawa 
1993 
Bartnik St., Podwapiński W.: Ilustrowany słownik zegarmistrzowski. ISBN, 
Warszawa 19990  
Głębocki Z.: Zegarmistrzowie warszawscy XIX w. PWN, Warszawa 1992 
Mrugalski Z.: Mechanizmy zegarowe. WNT, Warszawa 1972 
Mac S., Leowski J.: Bezpieczeństwo i Higiena Pracy. Podręcznik dla szkół 
zasadniczych. WSiP, Warszawa 1999 
Podwapiński W.: Zegarmistrzostwo. Zegary i zegarki. Tom 6. WPLiS, 
Warszawa 1956 
Podwapiński W.: Zegarmistrzostwo. Technologia warsztatowa. Tom 7. 
WPLiS, Warszawa1962 
Podwapiński W.: Zegarmistrzostwo. Elektryczne zegary pojedyncze. Tom 
9. Libra, Warszawa 1973 
Praca zbiorowa. Zegarmistrzostwo. Niepokalanów 1956 
Solis H. Lenart T.: Technologia i eksploatacja maszyn. WSiP, Warszawa 
1994 
Tryliński Wł.: Zegary i zegarki. Wyd. Politechniki Warszawskiej, Warszawa 
1960 
Tryliński Wł.: Drobne mechanizmy i przyrządy precyzyjne. WNT, 
Warszawa1961 
Zegarmistrzostwo. Ilustrowany słownik zegarmistrzowski. PWN, 
Warszawa 1990 
 
Wykaz literatury należy aktualizować w miarę ukazywania się nowych 
pozycji wydawniczych. 

background image

 49

Jednostka modułowa 731[05].Z1.01 
Organizowanie stanowiska montażu mechanizmów 
zegarowych  

 
1. Szczegółowe cele kształcenia 
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- dobrać na podstawie dokumentacji technologicznej, narzędzia  

i urządzenia do demontażu mechanizmów zegarowych, 

- dobrać na podstawie dokumentacji technologicznej, narzędzia  

i urządzenia do montażu mechanizmów zegarowych, 

- dobrać przyrządy pomiarowe do prac montażowych, 
- dobrać dokumentację techniczną do wykonywanych prac, 
- zorganizować stanowisko pracy zegarmistrza, zgodnie z wymaganiami 

technologicznymi, zasadami ergonomii, z uwzględnieniem przepisów 
bhp i ochrony środowiska, 

- dobrać odzież ochronną i sprzęt ochrony osobistej do realizacji 

zadania.  

 
 

2. Materiał nauczania 
 

Zasady organizacji stanowiska pracy. 
Odzież ochronna i sprzęt ochrony osobistej. 
Rodzaje narzędzi i przyrządów do montażu. 
Rodzaje narzędzi i przyrządów do demontażu. 
Obsługa przyrządów i urządzeń do montażu i demontażu. 
 
 

3. Ćwiczenia 
 

•  Dobieranie środków ochrony indywidualnej stosownie do rodzaju pracy. 

•  Dobieranie narzędzi do demontażu mechanizmów zegarowych  

•  Dobieranie narzędzi do montażu mechanizmów zegarowych  

•  Dobieranie przyrządów pomiarowych. 

•  Organizowanie stanowiska pracy do prac montażowych  

i demontażowych, zgodnie z przepisami bhp, zasadami ergonomii, 
ochrony ppoż. i ochrony środowiska. 

background image

 50

4. Środki dydaktyczne 

 

 
Dokumentacja techniczna. 
Narzędzia do montażu i demontażu zegarów i zegarków. 
Przyrządy pomiarowe. 
Tablice poglądowe ilustrujące prace montażowe. 
Katalogi narzędzi, przyrządów. 
Modele zegarów i zegarków. 
Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej 
na stanowisku pracy zegarmistrza. 
Regulaminy i instrukcje obsługi urządzeń. 
Odzież ochronna i sprzęt ochrony indywidualnej. 
Podstawowy sprzęt gaśniczy, gaśnice. 
Filmy dydaktyczne dotyczące ochrony środowiska na stanowisku pracy. 
Kodeks Pracy. 
Literatura zawodowa.  
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 

Treść programu jednostki modułowej obejmuje podstawowe zasady 

kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Podczas 
realizacji programu nauczania należy zwrócić uwagę na zagrożenia, które 
mogą wystąpić podczas pracy na stanowisku montażu mechanizmów 
zegarowych. 

Podczas realizacji programu nauczania wskazane jest stosowanie 

aktywizujących metod nauczania. Należy zwrócić uwagę na wykonywanie 
przez uczniów ćwiczeń praktycznych, z zastosowaniem środków ochrony 
indywidualnej i sprzętu. 

Program jednostki modułowej powinien być realizowany w pracowni 

symulacyjnej bhp, wyposażonej w standardowe techniczne środki 
kształcenia.  Ćwiczenia należy realizować w 2–osobowych zespołach,  
a następnie każdy uczeń powinien przygotować indywidualne stanowisko 
montażu i demontażu mechanizmów zegarowych. 
 

background image

 51

6. Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych ucznia 

 
Bieżąca ocena poziomu osiągnięć uczniów powinna być prowadzona 

na podstawie obserwacji pracy. Należy zwracać uwagę na popełniane 
błędy podczas wykonywania ćwiczeń. Zajęcia podsumowujące powinny 
polegać na zastosowaniu opanowanej wiedzy i umiejętności  
w praktycznym działaniu, podczas organizacji stanowiska do montażu 
mechanizmów zegarowych. Ocenie powinny podlegać: samodzielność, 
systematyczność, aktywność, poprawność wnioskowania, staranność 
wykonania pracy, umiejętność planowania i organizacji bezpiecznej pracy 
oraz umiejętność samooceny.  

Przy ocenie zadań, należy zwracać uwagę na opanowanie 

umiejętności: 
−  rozróżniania i doboru środków ochrony osobistej związanych  

z wykonywanym zadaniem, 

−  przewidywania skutków podejmowanych działań,  

−  prognozowania zagrożeń na stanowisku pracy, podczas wykonywania 

prac montażowych i demontażowych, 

−  stosowania obowiązujących przepisów bhp, ochrony ppoż. i ochrony 

środowiska, 

−  wskazywania zagrożeń dla zdrowia wynikających z wykonywanego 

zadania, 

−  stosowania sprzętu przeciwpożarowego oraz środków gaśniczych, 

−  udzielania pierwszej pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach, 

−  dobierania odpowiednich narzędzi, przyrządów do montażu  

i demontażu mechanizmów zegarowych, 

−  sprawdzania stanu technicznego narzędzi na stanowisku pracy, 

−  wykonywania pracy zgodnie z zasadami bhp. 

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między innymi 

poprawne wykonanie ćwiczeń, zaproponowanych w programie jednostki 
modułowej. 

background image

 52

Jednostka modułowa 731[05].Z1.02 
Montowanie mechanizmu zegarowego 

 
1. Szczegółowe cele kształcenia 
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- zinterpretować dokumentację technologii montażu, 
- wykonać pomiary, 
- opisać zasadę działania mechanizmu zegarowego, 
- określić zadania poszczególnych części w mechanizmie zegarowym, 
- zidentyfikować części mechanizmu zegarowego do montażu, 
- przygotować części mechanizmu zegarowego do montażu, 
- zmontować podzespoły i zespoły mechanizmu zegarowego, 
- sprawdzić poprawność i dokładność wykonania montażu mechanizmu 

zegarowego, 

– ocenić jakość wykonanej pracy, 
- dokonać regulacji mechanizmu zegarowego. 
– zademonstrować poprawne wykonanie zadań, 
– skorzystać z katalogów i norm, 
– zastosować przepisy bhp, ochrony ppoż. oraz ochrony środowiska. 
 
 

2. Materiał nauczania 
 

Działanie mechanizmu zegarowego. 
Części mechanizmu zegarowego. 
Podzespoły mechanizmu zegarowego. 
Montaż mechaniczny. 
Montaż dźwigni, przekładni i wałków. 
Wymiana sprężyn i śrub. 
Kontrola poprawności wykonania montażu. 
Montaż łożysk. 
 
 

3. Ćwiczenia  
 

•  Identyfikowanie części mechanizmu zegarowego. 

•  Określanie przeznaczenia wybranej części w mechanizmie 

zegarowym. 

•  Wykonanie montażu dźwigni, przekładni,  łożysk i wałków, zgodnie  

z dokumentacją. 

background image

 53

•  Wykonanie montażu wybranych podzespołów mechanizmu 

zegarowego. 

•  Sprawdzanie poprawności i dokładności montażu mechanizmu 

zegarowego. 

•  Regulowanie mechanizmu zegarowego. 
 
 

4. Środki dydaktyczne  

 
Foliogramy. 
Filmy dydaktyczne. 
Zestawy materiałów i elementów. 
Katalogi elementów i podzespołów mechanicznych. 
Dokumentacje techniczne urządzeń. 
Teksty przewodnie do ćwiczeń.  
Tablice zespołów i części mechanizmów zegarowych. 
Modele i przekroje. 
Mechanizmy zegarów i zegarków. 
Narzędzia i przyrządy do montażu mechanizmów zegarowych. 
Narzędzia i przyrządy pomiarowe. 
Foliogramy, przezrocza dotyczące mechanizmów zegarów i zegarków. 
Katalogi części i mechanizmów zegarowych. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki

 

 

Wykonywanie zadań umożliwiających nabycie umiejętności określonych 

w programie jednostki modułowej, należy realizować przez indywidualne  
i grupowe ćwiczenia praktyczne. Konieczne jest wspieranie procesu 
kształcenia  środkami dydaktycznymi, jak: modele, przykładowe elementy  
i podzespoły oraz katalogi i normy. Należy zwracać uwagę na planowanie 
i przygotowanie procesu pracy oraz utrzymywanie ładu i porządku na 
stanowisku pracy.  

W czasie zajęć nauczyciel powinien obserwować pracę każdego 

ucznia, zwracając uwagę na postawę, posługiwanie się narzędziami  
i oprzyrządowaniem, stosowanie terminologii zawodowej. Zaleca się, aby 
w trakcie realizacji programu nauczania rozszerzać w miarę potrzeb te 
zagadnienia, które dotyczą kształtowania podstawowych umiejętności 
zawodowych. 

Uczniowie powinni mieć możliwość korzystania z różnych  źródeł 

informacji (poradniki, katalogi, instrukcje, informacje i prospekty 
producentów narzędzi, przyrządów, części, mechanizmów zegarów 

 

background image

 54

i zegarków). Pracownia do kształcenia modułowego powinna być 
wyposażona w: stanowiska i zestawy narzędzi do montażu mechanizmów 
zegarowych, pomoce dydaktyczne wspomagające nabywanie przez 
uczniów wiadomości i umiejętności z zakresu montażu i demontażu, 
stanowiska pomiarowe do pomiaru wielkości mechanicznych, stanowisko 
komputerowe do pracy w katalogach i zbiorach w bazie danych. 

 
 
6. Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych uczniów

 

 
Przed przystąpieniem do wykonywania zadań praktycznych należy 

sprawdzić poziom opanowania przez uczniów zagadnień teoretycznych za 
pomocą sprawdzianów (testów): ustnych lub pisemnych. Sprawdziany  
i testy powinny obejmować całość treści programowych jednostki 
modułowej. 
Podczas realizacji ćwiczeń należy prowadzić bieżącą obserwację pracy 
uczniów. Obserwując czynności ucznia i dokonując oceny należy zwrócić 
szczególną uwagę na umiejętności: 
-  rozpoznawania i wyodrębniania zespołów, podzespołów i części 

mechanizmów zegarowych, 

- sporządzania planów czynności demontażowych i montażowych 

mechanizmów zegarowych, 

-  korzystania z norm, wymagań technologicznych i konstrukcyjnych 

związanych z montażem mechanizmów zegarowych, 

- rozróżniania i określania na podstawie pomiaru i danych katalogowych 

przydatności podzespołów, części do montażu, 

- dobierania odpowiednich narzędzi, przyrządów pomiarowych do 

procesów diagnozowania i kontroli wykonywanych prac montażowych, 

- oceny 

poprawności i dokładności wykonanych prac montażowych, 

-  stosowania zasad bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska, 
- analizowania 

wykonanych 

zadań. 

 

Ocenie powinny podlegać: samodzielność, systematyczność, 

aktywność, poprawność wnioskowania, staranność wykonania pracy, 
umiejętność planowania i 

organizacji bezpiecznej pracy, a także 

umiejętność samooceny.  
Popełnione przez uczniów błędy powinny być interpretowane przez 
nauczyciela, uczniowie powinni je rozumieć i samodzielnie poprawić. 
Podstawą do uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 
innymi poprawne wykonanie ćwiczeń, zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. W procesie sprawdzania i oceniania osiągnięć 
uczniów należy uwzględniać obowiązującą skalę ocen. 

background image

 55

Jednostka modułowa 731[05].Z1.03 
Montowanie mechanizmu chodzika  

 
1. Szczegółowe cele kształcenia  
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- zidentyfikować części chodzika różniące ten mechanizm od 

mechanizmu zegarowego, 

- określić funkcje charakterystycznych części chodzika, 
- określić zasadę działania chodzika, 
- dokonać montażu mechanizmu chodzika, 
- sprawdzić poprawność i dokładność wykonania montażu chodzika. 
  
 

2. Materiał nauczania 
 

Działanie mechanizmu zegarowego chodzika. 
Części mechanizmu zegarowego chodzika. 
Podzespoły mechanizmu zegarowego chodzika. 
Zespoły mechanizmu zegarowego. 
Kontrola poprawności i dokładności wykonania montażu. 

 
 
3. Ćwiczenia  
 

•  Identyfikowanie części mechanizmu zegarowego chodzika. 

•  Określanie funkcji wybranej części w mechanizmie zegarowym 

chodzika. 

•  Dokonanie demontażu wybranych podzespołów mechanizmu 

zegarowego chodzika. 

•  Dokonanie montażu wybranych podzespołów podstawowego 

mechanizmu zegarowego chodzika 

•  Sprawdzanie poprawności i dokładności montażu mechanizmu 

zegarowego chodzika. 

 
 

4. Środki dydaktyczne  

 

Teksty przewodnie do ćwiczeń.  
Tablice zespołów i części mechanizmów zegarowych. 
Modele, przekroje chodzików. 

background image

 56

Mechanizmy zegarów i zegarków. 
Narzędzia i przyrządy do montażu mechanizmów. 
Narzędzia i przyrządy pomiarowe. 
Foliogramy i przeźrocza z zakresu montażu mechanizmów chodzików. 
Instrukcje i katalogi mechanizmów zegarowych, chodzików. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki

 

 

Program jednostki powinien być realizowany przy pomocy 

aktywizujących metod nauczania: metodą tekstu przewodniego, ćwiczeń 
praktycznych. Dominującą metodą powinno być wykonywanie przez 
uczniów samodzielnych ćwiczeń, z możliwością ich wielokrotnego 
powtarzania, aż do uzyskania zadawalających wyników. 

W czasie zajęć należy obserwować pracę uczniów, zwracając uwagę 

na: organizację stanowiska pracy, postawę, posługiwanie się terminologią, 
narzędziami i oprzyrządowaniem stosowanym do montażu i demontażu 
chodzików. 

Uczniowie powinni mieć możliwość korzystania z różnych  źródeł 

informacji (poradniki, katalogi, instrukcje, informacje i prospekty 
producentów narzędzi, przyrządów, części, mechanizmów zegarów 

 

i zegarków). Zajęcia powinny odbywać się na stanowiskach 
ergonomicznych wyposażonych w komplet narzędzi, maszyny, urządzenia  
i sprzęt do montażu zegarów i zegarków. 

 
 
6. Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych uczniów 

 
Przed przystąpieniem do wykonywania zadań praktycznych należy 

sprawdzić poziom opanowania przez uczniów podstawowych zagadnień 
teoretycznych za pomocą testów osiągnięć: sprawdzianów ustnych  
lub pisemnych. Sprawdziany powinny obejmować całość treści 
programowych jednostki modułowej. Sprawdzanie poziomu opanowania 
umiejętności można dokonać poprzez systematyczną obserwację 
czynności ucznia podczas realizacji zadań praktycznych (próby pracy lub 
zadania nisko symulowanego). Popełnione przez uczniów błędy powinny 
być interpretowane przez nauczyciela, uczniowie powinni je rozumieć  
i samodzielnie poprawić. 

Obserwując czynności ucznia podczas wykonywania ćwiczeń  

i dokonując oceny pracy należy szczególną uwagę zwracać na 
umiejętności: 

background image

 57

- czytania i interpretacji schematów i dokumentacji montażowej, 

demontażowej, 

interpretowania zasad działania oraz znajomości budowy 

mechanizmów zegarowych, 

- interpretowania procesów roboczych oraz zużycia zachodzących  

w mechanizmach, 

-  doboru i zastosowania zamiennych części, materiałów i elementów, 
-  doboru i zastosowania zamiennych materiałów eksploatacyjnych, 
- podejmowania działań w sytuacjach wymagających znajomości 

przepisów bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska, 

-  przygotowania stanowiska pracy zgodnie z przyjętymi założeniami, 
- wykonania  montażu mechanizmu zegarowego chodzika przy 

wykorzystaniu dobranych narzędzi i pomocy warsztatowych, 

przedstawienia wykonanej pracy omawiając jej efekty 

 

z uwzględnieniem kolejnych etapów jej realizacji, 

-  analizowania problemów jakościowych (poprawność i dokładność 

montażu), jakie powstały w trakcie realizacji zadania. 

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. 

Podczas oceniania należy stosować obowiązującą skalę ocen. 

background image

 58

Jednostka modułowa 731[05].Z1.04 
Montowanie zegarów - budzików 

 
1. Szczegółowe cele kształcenia 

 
W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- zidentyfikować charakterystyczne części konstrukcyjne budzika, 
- określić zasadę działania budzika, 
- rozróżnić odmiany konstrukcyjne budzików, 
- określić działanie wybranych budzików specjalnych, 
- wykonać montaż mechanizmu dźwiękowego zegara budzika, 
- wykonać montaż zegara budzika, 
- sprawdzić poprawność i dokładność wykonania montażu zegara 

budzika, 

- wykonać regulację zegara budzika. 
 
 

2. Materiał nauczania 
 

Budowa i zasada działania mechanizmu dźwiękowego. 
Budziki specjalne. 
Narzędzia i przyrządy do montażu mechanizmu zegara budzika. 
Przyrządy pomiarowe do kontroli mechanizmu zegara budzika. 
Sposoby kontroli poprawności i dokładności wykonania montażu. 

 
 
3. Ćwiczenia  
 

•  Identyfikowanie części podstawowego mechanizmu zegarowego 

budzika. 

•  Określanie funkcji wybranej części w mechanizmie dźwiękowym 

zegara budzika. 

•  Montowanie podzespołów mechanizmu budzenia zegara budzika. 

•  Sprawdzanie poprawności i dokładności montażu mechanizmu 

budzenia zegara budzika. 

 
 

4.Środki dydaktyczne  

 

Tablice zespołów i części mechanizmów zegarowych. 
Przekroje, modele. 

background image

 59

Mechanizmy zegarów i zegarków do ćwiczeń. 
Narzędzia i przyrządy do montażu i demontażu mechanizmów. 
Przyrządy pomiarowe. 
Foliogramy, przezrocza dotyczące mechanizmów zegarów budzików. 
Instrukcje i katalogi montażu, demontażu. 
Katalogi części i mechanizmów zegarowych. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki

 

 

Program jednostki powinien być realizowany przy pomocy 

aktywizujących metod nauczania: metody tekstu przewodniego, ćwiczeń 
praktycznych. Dominującą metodą powinno być wykonywanie przez 
uczniów samodzielnych ćwiczeń, z możliwością ich wielokrotnego 
powtarzania, aż do uzyskania zadawalających wyników. 

W czasie zajęć należy obserwować pracę uczniów, zwracając uwagę 

na: organizację stanowiska pracy, postawę, posługiwanie się terminologią, 
narzędziami i oprzyrządowaniem stosowanym do montażu i demontażu 
budzików. 

Uczniowie powinni mieć możliwość korzystania z różnych  źródeł 

informacji (poradniki, katalogi, instrukcje, informacje i prospekty 
producentów narzędzi, przyrządów, części, mechanizmów zegarów 

 

i zegarków). Zajęcia powinny odbywać się na stanowiskach 
ergonomicznych wyposażonych w komplet narzędzi, maszyny, urządzenia  
i sprzęt do montażu zegarów i zegarków. 

 
 
6. Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych uczniów

 

 

Przed przystąpieniem do wykonywania zadań praktycznych należy 

sprawdzić poziom opanowania przez uczniów podstawowych zagadnień 
teoretycznych za pomocą testów osiągnięć: sprawdzianów ustnych  
lub pisemnych. Sprawdziany powinny obejmować całość treści 
programowych jednostki modułowej. Sprawdzanie poziomu opanowania 
umiejętności można dokonać poprzez systematyczną obserwację 
czynności ucznia podczas realizacji zadań praktycznych (próby pracy lub 
zadania nisko symulowanego). Popełnione przez uczniów błędy powinny 
być interpretowane przez nauczyciela, uczniowie powinni je rozumieć  
i samodzielnie poprawić. 

background image

 60

Obserwując czynności ucznia podczas wykonywania ćwiczeń  

i dokonując oceny pracy należy szczególną uwagę zwracać na 
umiejętności: 
-  czytania i interpretacji schematów i dokumentacji konstrukcyjnej, 

montażowej, 

interpretowania zasad działania oraz znajomości budowy 

mechanizmów zegarowych, 

- interpretowania procesów roboczych oraz zużycia zachodzących  

w mechanizmach, 

-  doboru i zastosowania zamiennych części, materiałów i elementów, 
-  doboru i zastosowania zamiennych materiałów eksploatacyjnych, 
- podejmowania działań w sytuacjach wymagających znajomości 

przepisów bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska, 

- wykonania  montażu mechanizmu zegarowego budzika przy 

wykorzystaniu dobranych narzędzi i pomocy warsztatowych, 

przedstawienia wykonanej pracy omawiając jej efekty 

 

z uwzględnieniem kolejnych etapów jej realizacji, 

-  analizowania problemów jakościowych (poprawność i dokładność 

montażu), jakie powstały w trakcie realizacji zadania, 

- rozróżniania i charakteryzowania podstawowych układów napędowych 

ruchów liniowych i obrotowych, 

- posługiwania się przyrządami pomiarowymi, 
- wykonywania podstawowych obliczeń stosowanych w montażu 

mechanizmów:  łańcuchów wymiarowych i przeliczeń wymiarów 
montażowych, luzów itp., 

-  wykonywania podstawowych obliczeń kinematycznych mechanizmów, 
-  przygotowania stanowiska pracy zgodnie z przyjętymi założeniami, 
- umiejętność doboru narzędzi , sprzętu do montażu i demontażu, 
- zachowania  kolejności i dokładności montażu poszczególnych 

elementów, 

- wskazania nieprawidłowości, trudności i rozbieżności występujących  

w trakcie wykonywania prac montażowych mechanizmu. 

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. 

Podczas oceniania należy stosować obowiązującą skalę ocen. 

background image

 61

Jednostka modułowa 731[05].Z1.05 
Montowanie zegarów bijących 

 
1. Szczegółowe cele kształcenia 
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- zidentyfikować charakterystyczne części zegara bijącego różniących 

ten mechanizm od podstawowego mechanizmu zegarowego, 

- określić zasadę działania zegara bijącego, 
- rozróżnić mechanizmy bicia zegara bijącego: zapadkowy, 

grzebieniowy, bicia kwadransów, kukułki, kuranty, 

- wykonać montaż mechanizmu budzenia zegara bijącego, 
- wykonać montażu zegara bijącego, 
- sprawdzić poprawność i dokładność wykonania montażu zegara 

bijącego, 

- wykonać regulację zegara bijącego. 
 
 

2. Materiał nauczania  
 

Budowa i zasad działania mechanizmu zegara bijącego. 
Zegary bijące specjalne. 
Narzędzia i przyrządy do montażu mechanizmu zegara bijącego. 
Przyrządy pomiarowe do kontroli mechanizmu zegara bijącego. 
Sposoby kontroli poprawności wykonania montażu zegara bijącego. 

 
 
3. Ćwiczenia  
 

•  Identyfikowanie części podstawowego mechanizmu zegarowego 

bijącego. 

•  Określanie funkcji wybranej części w mechanizmie bicia zegara 

bijącego. 

•  Dokonanie montażu wybranych podzespołów mechanizmu bicia 

zegara bijącego. 

•  Sprawdzanie poprawności i dokładności montażu mechanizmu bicia 

zegara bijącego. 

•  Wykonanie regulacji zegara bijącego. 
 
 

background image

 62

4. Środki dydaktyczne 
 

Teksty przewodnie do ćwiczeń. 
Tablice zespołów i części mechanizmów bicia zegara bijącego. 
Modele, przekroje. 
Naturalne mechanizmy zegarów i zegarków. 
Narzędzia i przyrządy do montażu, demontażu mechanizmów 
zegarowych. 
Przyrządy pomiarowe. 
Foliogramy i przezrocza dotyczące montażu mechanizmów bicia zegarów 
bijących. 
Instrukcje i katalogi. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki

 

 

Program jednostki powinien być realizowany przy pomocy 

aktywizujących metod nauczania: metodą tekstu przewodniego, ćwiczeń 
praktycznych. Dominującą metodą powinno być wykonywanie przez 
uczniów samodzielnych ćwiczeń, z możliwością ich wielokrotnego 
powtarzania, aż do uzyskania zadawalających wyników. 

W czasie zajęć należy obserwować pracę uczniów, zwracając uwagę 

na: organizację stanowiska pracy, postawę, posługiwanie się terminologią, 
narzędziami i oprzyrządowaniem stosowanym do montażu i demontażu 
zegarów bijących. 

Uczniowie powinni mieć możliwość korzystania z różnych  źródeł 

informacji (poradniki, katalogi, instrukcje, informacje i prospekty 
producentów narzędzi, przyrządów, części, mechanizmów zegarów 

 

i zegarków). Zajęcia powinny odbywać się na stanowiskach 
ergonomicznych wyposażonych w komplet narzędzi, maszyny, urządzenia  
i sprzęt do montażu zegarów i zegarków. 

 
 
6. Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych uczniów 

 
Przed przystąpieniem do wykonywania zadań praktycznych należy 

sprawdzić poziom opanowania przez uczniów podstawowych zagadnień 
teoretycznych za pomocą testów osiągnięć: sprawdzianów ustnych  
lub pisemnych. Sprawdziany powinny obejmować całość treści 
programowych jednostki modułowej. Sprawdzanie poziomu opanowania 
umiejętności można dokonać poprzez systematyczną obserwację 

background image

 63

czynności ucznia podczas realizacji zadań praktycznych (próby pracy lub 
zadania nisko symulowanego). Popełnione przez uczniów błędy powinny 
być interpretowane przez nauczyciela, uczniowie powinni je rozumieć  
i samodzielnie poprawić. 

Obserwując czynności ucznia podczas wykonywania ćwiczeń  

i dokonując oceny pracy należy szczególną uwagę zwracać na 
umiejętności: 
-  stosowania terminologii dotyczącej procesu montażu i demontażu 

mechanizmów, 

- wyszukiwania w katalogach części zamiennych i materiałów 

eksploatacyjnych, 

-  dobierania specjalistycznych narzędzi do montażu mechanizmów 

zegarowych, 

-  stosowania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony ppoż. 

i ochrony środowiska podczas montażu mechanizmów zegarowych, 

- sporządzania wykazu niezbędnych narzędzi, materiałów i przyrządów, 
- przygotowania  stanowiska pracy do montażu mechanizmów 

zegarowych, 

- dokonania 

montażu mechanizmu bicia zegara bijącego, 

- sprawdzania poprawności i dokładności wykonanych czynności 

demontażowych i montażowych, 

-  przedstawiania problemów i trudności, które wystąpiły w trakcie 

realizacji zadania, 

- formułowania wniosków usprawniających wykonanie montażu zegara 

bijącego. 

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. 

Podczas oceniania należy stosować obowiązującą skalę ocen. 

background image

 64

Jednostka modułowa 731[05].Z1.06 
Montowanie zegarów i zegarków mechanicznych 

 
1. Szczegółowe cele kształcenia  
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- zidentyfikować charakterystyczne części zegarów i zegarków 

mechanicznych, 

- określić zasadę działania zegara i zegarka mechanicznego, 
- wykonać montaż zegara mechanicznego, 
- wykonać montaż zegarka mechanicznego, 
- sprawdzić poprawność wykonania montażu zegara i zegarka 

mechanicznego, 

- dokonać regulacji zegara i zegarka mechanicznego, 
- sprawdzić poprawność i dokładność montażu zegara, zegarka. 
 
 

2. Materiał nauczania  
 

Budowa i zasady działania zegara i zegarka mechanicznego. 
Narzędzia i przyrządy do montażu zegara i zegarka mechanicznego. 
Przyrządy pomiarowe do kontroli zegara i zegarka mechanicznego. 
Sposoby kontroli poprawności i dokładności wykonania montażu zegara  
i zegarka mechanicznego. 
Regulacja zegara i zegarka mechanicznego. 

 
 
3. Ćwiczenia  
 

•  Identyfikowanie części zegara i zegarka mechanicznego. 

•  Określanie funkcji wybranej części w zegarze i zegarku 

mechanicznym. 

•  Wykonywanie montażu wybranych podzespołów zegara i zegarka 

mechanicznego. 

• 

Sprawdzanie poprawności i dokładności montażu zegara i zegarka 
mechanicznego.

 

• 

Wykonywanie regulacji zegara i zegarka mechanicznego.

 

 

 
 
 

background image

 65

4. Środki dydaktyczne 
 

Teksty przewodnie do ćwiczeń.  
Tablice zespołów i części mechanizmów zegarowych. 
Modele, przekroje. 
Mechanizmy zegarów i zegarków. 
Narzędzia i przyrządy do montażu mechanizmów. 
Przyrządy pomiarowe. 
Foliogramy i przezrocza dotyczące montażu zegarów i zegarków. 
Instrukcje i katalogi. 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 

Program jednostki powinien być realizowany przy pomocy 

aktywizujących metod nauczania: metody tekstu przewodniego, ćwiczeń 
praktycznych. Dominującą metodą powinno być wykonywanie przez 
uczniów samodzielnych ćwiczeń, z możliwością ich wielokrotnego 
powtarzania, aż do uzyskania zadawalających wyników. 

W czasie zajęć należy obserwować pracę uczniów, zwracając uwagę 

na: organizację stanowiska pracy, postawę, posługiwanie się terminologią, 
narzędziami i oprzyrządowaniem stosowanym do montażu i demontażu 
zegarów i zegarków. 

Uczniowie powinni mieć możliwość korzystania z różnych  źródeł 

informacji (poradniki, katalogi, instrukcje, informacje i prospekty 
producentów narzędzi, przyrządów, części, mechanizmów zegarów 

 

i zegarków). Zajęcia powinny odbywać się na stanowiskach 
ergonomicznych wyposażonych w komplet narzędzi, maszyny, urządzenia  
i sprzęt do montażu zegarów i zegarków. 
 

 
6. Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych uczniów 

 
Przed przystąpieniem do wykonywania zadań praktycznych należy 

sprawdzić poziom opanowania przez uczniów podstawowych zagadnień 
teoretycznych za pomocą testów osiągnięć: sprawdzianów ustnych  
lub pisemnych. Sprawdziany powinny obejmować całość treści 
programowych jednostki modułowej. Sprawdzanie poziomu opanowania 
umiejętności można dokonać poprzez systematyczną obserwację 
czynności ucznia podczas realizacji zadań praktycznych (próby pracy lub 
zadania nisko symulowanego). Popełnione przez uczniów błędy powinny 

background image

 66

być interpretowane przez nauczyciela, uczniowie powinni je rozumieć  
i samodzielnie poprawić. 
Obserwując czynności ucznia podczas wykonywania ćwiczeń  
i dokonując oceny pracy należy zwrócić uwagę na umiejętności: 
-  stosowania terminologii dotyczącej procesu montażu i demontażu 

mechanizmów, 

-  czytania i interpretowanie schematów i dokumentacji: konstrukcyjnej, 

technologiczno – montażowej mechanizmu zegarowego, 

- sporządzania wykazu niezbędnych narzędzi, materiałów i przyrządów, 
- wyszukiwania w katalogach części zamiennych i materiałów 

eksploatacyjnych, 

-  dobierania specjalistycznych narzędzi do montażu, 
- przygotowania  stanowiska pracy do montażu mechanizmów 

zegarowych, 

-  stosowania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony ppoż. 

i ochrony środowiska podczas montażu mechanizmów zegarowych, 

- rozróżniania i charakteryzowanie podstawowych połączeń rozłącznych 

i nierozłącznych, 

- rozróżniania i charakteryzowania podstawowych układów napędowych 

ruchów liniowych i obrotowych, 

- sprawdzania poprawności i dokładności wykonanych czynności 

demontażowych i montażowych, 

-  przedstawiania problemów i trudności, które wystąpiły w trakcie 

realizacji zadania, 

- formułowania wniosków usprawniających wykonanie montażu zegara  

i zegarka, 

-  wykonywania pomiarów przyrządami pomiarowymi, 
- wykonywania niezbędnych obliczeń do montażu mechanizmów: 

łańcuchów wymiarowych i przeliczeń wymiarów montażowych, luzów, 

-  wykonywania podstawowych obliczeń kinematycznych mechanizmów, 
- określania kierunku przekazywania napędu na podstawie schematu 

kinematycznego, 

-  oceniania stanu technicznego mechanizmu zegarowego,  
- sporządzania planu czynności związanych z demontażem, montażem 

mechanizmu zegarowego, 

- wykonywania montażu mechanizmu zegarowego przy wykorzystaniu 

dobranych pomocy warsztatowych, narzędzi specjalistycznych oraz 
zaleceń producenta, 

- uporządkowania stanowiska pracy po zakończeniu montażu. 

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. 

Podczas oceniania należy stosować obowiązującą skalę ocen. 

background image

 67

Jednostka modułowa 731[05].Z1.07 
Montowanie zegarów i zegarków elektrycznych 

 

i elektronicznych 

 
1.Szczegółowe cele kształcenia 
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- określić zasadę działania zegara elektrycznego i elektronicznego, 
- zinterpretować schematy zegarów elektrycznych i elektronicznych, 
- zidentyfikować charakterystyczne części zegara elektrycznego 

 

i elektronicznego, 

- wykonać pomiary podstawowych wielkości elektrycznych, 
- scharakteryzować podstawowe pojęcia i prawa elektrotechniki, 

elektroniki, 

- podłączyć na podstawie schematu ideowego zegar elektryczny 

 

i elektroniczny do instalacji zasilającej, 

- wykonać montaż zegara elektrycznego, 
- wykonać montaż zegara elektronicznego, 
- sprawdzić poprawność i dokładność wykonania montażu zegara 

elektrycznego i elektronicznego, 

- wykonać regulację zegara elektrycznego i elektronicznego. 
 
 

2. Materiał nauczania  
 

Zegary niezależne. 
Sieci czasu. 
Zegary synchroniczne. 
Schematy i instalacje elektryczne. 
Elementy elektroniki. 
Eksploatacja maszyn i urządzeń elektrycznych. 
Elektryczne zegary specjalne. 
Budowa i zasady działania zegara elektrycznego i elektronicznego. 
Narzędzia i przyrządy do montażu zegara elektrycznego 

 

i elektronicznego. 
Przyrządy do kontroli układów zegara elektrycznego i elektronicznego. 
Sposoby kontroli poprawności i dokładności wykonania montażu zegara 
elektrycznego i elektronicznego. 
 
 
 

background image

 68

3. Ćwiczenia 
 

•  Wykonywanie pomiarów podstawowych wielkości elektrycznych. 

•  Charakteryzowanie funkcji wybranego układu zegara elektrycznego. 

•  Wykonywanie montażu mechanizmów zegarowych z napędem 

elektromagnetycznym elektrycznym, kwarcowych. 

•  Wykonywanie montażu wybranych podzespołów i układów zegara 

elektrycznego. 

•  Uruchamianie układów zegara elektrycznego i elektronicznego. 

• 

Sprawdzanie poprawności montażu układu zegara elektrycznego 

 

i elektronicznego.

 

 
 

4. Środki dydaktyczne  

 

Teksty przewodnie do ćwiczeń. 
Tablice zespołów i układów zegarów elektrycznych i elektronicznych. 
Schematy blokowe. 
Modele, przekroje. 
Zegary elektroniczne i elektryczne. 
Narzędzia i przyrządy do naprawy zegarów elektrycznych. 
Instalacje elektryczne. 
Zabezpieczenia obwodów elektrycznych. 
Przyrządy pomiarowe. 
Instrukcje, katalogi zegarów, zegarków elektrycznych i elektronicznych. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczeń należy zwrócić uwagę 

uczniom na stosowanie zasad bezpieczeństwa, obowiązujących na 
stanowiskach montażu i instalowania zegarów elektrycznych. Program 
jednostki powinien być realizowany przy pomocy aktywizujących metod 
nauczania: metody tekstu przewodniego, ćwiczeń praktycznych. 
Dominującą metodą powinno być wykonywanie przez uczniów 
samodzielnych ćwiczeń, z możliwością ich wielokrotnego powtarzania, aż 
do uzyskania zadawalających wyników. 

W czasie zajęć należy obserwować pracę uczniów, zwracając uwagę 

na: organizację stanowiska pracy, postawę, posługiwanie się terminologią, 
narzędziami i oprzyrządowaniem stosowanym do montażu i demontażu 
zegarków i zegarów elektrycznych. 

background image

 69

Uczniowie powinni mieć możliwość korzystania z różnych  źródeł 

informacji (poradniki, katalogi, instrukcje, informacje i prospekty 
producentów narzędzi, przyrządów, części, mechanizmów zegarów 

 

i zegarków). Zajęcia powinny odbywać się na stanowiskach 
ergonomicznych, wyposażonych w komplet narzędzi, maszyny, 
urządzenia i sprzęt do montażu zegarów i zegarków. 
 

 
6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 
edukacyjnych uczniów 

 

Przed przystąpieniem do wykonywania zadań praktycznych należy 

sprawdzić poziom opanowania przez uczniów podstawowych zagadnień 
teoretycznych za pomocą testów osiągnięć: sprawdzianów ustnych  
lub pisemnych. Sprawdziany powinny obejmować całość treści 
programowych jednostki modułowej. Sprawdzanie poziomu opanowania 
umiejętności można dokonać poprzez systematyczną obserwację 
czynności ucznia podczas realizacji zadań praktycznych (próby pracy lub 
zadania nisko symulowanego). Popełnione przez uczniów błędy powinny 
być interpretowane przez nauczyciela, uczniowie powinni je rozumieć  
i samodzielnie poprawić. 

Obserwując czynności ucznia podczas wykonywania ćwiczeń  

i dokonując oceny pracy należy szczególną uwagę zwracać na 
umiejętności: 
-  Rozpoznawania, na podstawie symboli graficznych, poszczególnych 

podzespołów wchodzących w skład obwodów elektrycznych zegara, 

-  rozpoznawania na schematach instalacji elektrycznych elementów 

zabezpieczających, urządzeń ochrony przeciwporażeniowej, i układu 
zasilania zegara, 

-  stosowania  środków ochrony przeciwporażeniowej: podstawowej 

 

i dodatkowej, 

-  obliczania parametrów obwodów elektrycznych, 
-  zaplanowania czynności związanych z montażem układu 

elektrycznego i elektronicznego zegara, 

-  przygotowania stanowiska do montażu układów mechanicznych, 

elektromechanicznych, elektrycznych w zegarach elektrycznych, 

-  rozmieszczenia podzespołów obwodów elektrycznych i układów 

mechanicznych na płycie montażowej zegara, 

-  dokonania montażu i podłączenia obwodów i układów zgodnie  

z dokumentacją, 

background image

 70

-  sprawdzenia poprawności wykonanych połączeń elektrycznych, 

elektromechanicznych i elektronicznych zegara, 

-  uruchomienia zegarów i kontroli wykonanych prac montażowych, 

- wyszukiwania w katalogach części zamiennych i materiałów 

eksploatacyjnych, 

-  stosowania obowiązujących przepisów i norm, 
-  porządkowania stanowiska po zakończeniu pracy, 
-  udzielania pierwszej pomocy osobom rażonym prądem elektrycznym, 
-  sprawdzania poprawności wykonanych połączeń elektrycznych, 
-  oceniania jakości swojej pracy, 
-  przedstawiania problemów i trudności, które wystąpiły w trakcie 

realizacji zadania.  

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. 

Podczas oceniania należy stosować obowiązującą skalę ocen. 

background image

 71

Moduł 731[05].Z2  
Eksploatowanie mechanizmów zegarowych
  

 

1. Cele kształcenia 

 
W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
– organizować  własne stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami 

ergonomii i bhp, 

– obsługiwać urządzenia i maszyny zegarmistrzowskie, 
– charakteryzować podstawowe materiały eksploatacyjne, 
– charakteryzować procesy zużycia części i mechanizmów, 
– rozróżniać etapy procesów eksploatacji mechanizmów zegarowych, 
– diagnozować mechanizmy zegarowe, 
– rozróżniać fazy procesu naprawczego, 
– wykonywać naprawę mechanizmów zegarowych, 
– wykonywać regulację mechanizmów zegarowych, 
– sporządzać kalkulacje planowanych prac, 
– sporządzać rozliczenie wykonanych prac, 
– sprawdzać jakość wykonanych prac, 

– 

wykorzystywać technikę komputerową do wspomagania 
diagnozowania usterek i kontroli napraw mechanizmów zegarowych.

 

 

 
2. Wykaz jednostek modułowych 

 

 

Symbol 

jednostki 

modułowej 

Nazwa jednostki modułowej 

Orientacyjna 

liczba godzin 

na realizację 

731[05].Z2.01  Organizowanie stanowiska pracy  

   6 

731[05].Z2.02 

Wykonywanie czyszczenia i konserwacji 
mechanizmów zegarowych 

 34 

731[05].Z2.03 

Diagnozowanie przyczyn nieprawidłowej pracy 
mechanizmów zegarowych 

  72 

731[05].Z2.04  Wykonywanie napraw czasomierzy mechanicznych 

194 

731[05].Z2.05 

Wykonywanie napraw czasomierzy elektrycznych 
i elektronicznych  

  48 

731[05].Z2.06  Wykonywanie regulacji mechanizmów zegarowych 

  90 

 Razem 

444 

 

background image

 72

3. Schemat układu jednostek modułowych  
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

 
 
 
 
 

731[05].Z2.01

 

Organizowanie stanowiska pracy 

 

731[05].Z2.02

 

Wykonywanie czyszczenia i konserwacji 

mechanizmów zegarowych

 

731[05].Z2.03

 

Diagnozowanie przyczyn nieprawidłowej 

pracy mechanizmów zegarowych

 

731[05].Z2.04

 

Wykonywanie napraw czasomierzy 

mechanicznych

 

731[05].Z2.05

 

Wykonywanie napraw czasomierzy 

elektrycznych i elektronicznych

 

731[05].Z2.06

 

Wykonywanie regulacji mechanizmów 

zegarowych

 

731[05].Z2

 

Eksploatowanie mechanizmów 

zegarowych

 

background image

 73

4. Literatura 

 
Adler K.: Poradnik zegarmistrza. WPLiS, Warszawa 1965 
Barlow J., Moller C.: Reklamacje czyli prezent – strategia korzystania  
z informacji od klienta. PWN, Warszawa, 2001  
Bartnik St., Podwapinski W.: Zegarmistrzostwo. WSiP, Warszawa 1992 
Bartnik St., Podwapiński W.: Zegary. Zegarki specjalne. ISBN, Warszawa 
1993 
Bartnik St., Podwapiński W.: Ilustrowany słownik zegarmistrzowski. ISBN, 
Warszawa 1990  
Mac S., Leowski J.: Bezpieczeństwo i higiena pracy. Podręcznik dla szkół 
zasadniczych. WSiP, Warszawa 1999 
Pietkiewicz E.: Dobre obyczaje. CIM, Warszawa 1997  
Pietkiewicz E.: Etykieta menadżera. CIM, Warszawa1998  
Pietkiewicz E.: Asystentka menadżera. CIM, Warszawa 1997  
Podwapinski W.; Naprawa zegarów i zegarków mechanicznych. WPLiS, 
Warszawa 1967 
Podwapiński W.: Zegarmistrzostwo. Zegary i zegarki. Tom 6. WPLiS, 
Warszawa 1956 
Podwapiński W.: Zegarmistrzostwo. Technologia warsztatowa. Tom 7. 
Libra, Warszawa1962 
Podwapiński W.: Zegarmistrzostwo. Elektryczne zegary pojedyncze. Tom 
9. Libra, Warszawa 1973 
Praca zbiorowa: Zegarmistrzostwo. Niepokalanów 1956 
Solis H. Lenart T.: Technologia i eksploatacja maszyn. WSiP, Warszawa 
1994 
Tryliński Wł.: Zegary i zegarki. Wyd. Politechniki Warszawskiej, Warszawa 
1960 
Wiśniewska J.: Moja firma – materiały dla uczestników kursu. WSiP, 
Warszawa 1998  
Wiśniewska J.: Moja firma – materiały dla prowadzącego zajęcia. WSiP, 
Warszawa 1998  
Żaro S. W.: Jak założyć i prowadzić  własną firmę. Poradnik dla 
przedsiębiorstw rozpoczynających działalność gospodarczą po 2001 roku. 
SIGMA, Skierniewice 2001 
Żurakowski F.: Poszukiwanie pomysłu na firmę i jej uruchomienie. WSiP, 
Warszawa 1999  
 
Wykaz literatury należy aktualizować w miarę ukazywania się nowych 
pozycji wydawniczych. 

background image

 74

Jednostka modułowa 731[05].Z2.01 
Organizowanie stanowiska pracy  

 
1. Szczegółowe cele kształcenia  
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- dobrać dokumentację techniczną, 
- skorzystać z dokumentacji napraw czasomierzy, 
- dobrać, na podstawie dokumentacji technologicznej naprawy, 

narzędzia do pracy zegarmistrza,  

- dobrać, na podstawie dokumentacji technologicznej, maszyny 

 

i urządzenia do prac zegarmistrzowskich zgodnie z wymaganiami 
technologicznymi, zasadami ergonomii z uwzględnieniem przepisów 
bhp i ochrony środowiska. 

- dobrać narzędzia pomiarowe do prac zegarmistrzowskich, 
- dobrać i zastosować materiały eksploatacyjne, 
- dobrać odzież ochronną i sprzęt ochrony osobistej do realizacji 

zadania, 

- zorganizować stanowisko pracy zegarmistrza zgodnie z wymaganiami 

technologicznymi, zasadami ergonomii z uwzględnieniem przepisów 
bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska. 

 
 

2. Materiał nauczania  
 

Zasady organizacji stanowiska pracy. 
Przyrządy pomiarowe i urządzenia diagnostyczne. 
Odzież ochronna i sprzęt ochrony osobistej. 
Rodzaje narzędzi do prac zegarmistrzowskich. 
Obsługa maszyn i urządzeń do prac zegarmistrzowskich. 
Dokumentacja techniczna napraw i konserwacji. 
Materiały eksploatacyjne. 
 
 

3. Ćwiczenia  

 
•  Dobieranie narzędzi do prac naprawczych. 

•  Dobieranie maszyn i urządzeń do prac zegarmistrzowskich. 

•  Dobieranie przyrządów pomiarowych i urządzeń diagnostycznych do 

prac naprawczych. 

•  Organizowanie stanowiska pracy do prac naprawczych. 

background image

 75

4. Środki dydaktyczne 

 

 
Dokumentacja techniczna. 
Narzędzia do montażu i demontażu zegarów i zegarków. 
Przyrządy pomiarowe. 
Urządzenia do diagnostyki czasomierzy. 
Tablice przykładów organizacji stanowiska pracy zegarmistrza. 
Katalogi narzędzi, przyrządów. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 

Treść programu jednostki modułowej obejmuje podstawowe zasady 

kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Podczas 
realizacji programu nauczania należy zwrócić uwagę na zagrożenia, które 
mogą wystąpić podczas pracy na stanowisku demontażu mechanizmów 
zegarowych. 

Podczas realizacji programu nauczania wskazane jest stosowanie 

aktywizujących metod nauczania: inscenizacji, metody sytuacyjnej, 
ćwiczeń praktycznych, z zastosowaniem środków ochrony indywidualnej  
i sprzętu. 

Program jednostki modułowej powinien być realizowany w pracowni 

symulacyjnej bhp, wyposażonej w standardowe techniczne środki 
kształcenia.  Ćwiczenia należy realizować w 2–osobowych zespołach,  
a następnie każdy uczeń powinien przygotować indywidualne stanowisko 
demontażu i napraw czasomierzy. 

 
 

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 
edukacyjnych ucznia 

 
Bieżąca ocena poziomu osiągnięć uczniów powinna być prowadzona 

na podstawie obserwacji pracy. Należy zwracać uwagę na popełniane 
błędy podczas wykonywania ćwiczeń. Zajęcia podsumowujące powinny 
polegać na zastosowaniu opanowanej wiedzy i umiejętności  
w praktycznym działaniu, podczas organizacji stanowiska do demontażu  
i napraw zegarków i zegarów. Ocenie powinny podlegać: samodzielność, 
systematyczność, aktywność, poprawność wnioskowania, staranność 
wykonania pracy, umiejętność planowania i organizacji bezpiecznej pracy 
oraz umiejętność samooceny.  

Przy ocenie zadań, należy zwracać uwagę na opanowanie 

umiejętności: 

background image

 76

−  rozróżniania i doboru środków ochrony osobistej związanych  

z wykonywanym zadaniem, 

−  przewidywania skutków podejmowanych działań,  

−  prognozowania zagrożeń na stanowisku pracy, podczas wykonywania 

prac montażowych i demontażowych, 

−  stosowania obowiązujących przepisów bhp, ochrony ppoż. i ochrony 

środowiska, 

−  wskazywania zagrożeń dla zdrowia wynikających z wykonywanego 

zadania, 

−  stosowania sprzętu przeciwpożarowego oraz środków gaśniczych, 

−  udzielania pierwszej pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach, 

−  dobierania odpowiednich narzędzi, przyrządów do demontażu i napraw 

zegarków i zegarów, 

−  sprawdzania stanu technicznego narzędzi na stanowisku pracy, 

−  wykonywania pracy zgodnie z zasadami bhp. 

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między innymi 

poprawne wykonanie ćwiczeń, zaproponowanych w programie jednostki 
modułowej. 

 Podczas 

oceniania 

należy stosować obowiązującą skalę ocen. 

background image

 77

Jednostka modułowa 731[05].Z2.02 
Wykonywanie czyszczenia i konserwacji 
mechanizmów zegarowych 
 

1. Szczegółowe cele kształcenia  
 

W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- scharakteryzować metody czyszczenia mechanizmów zegarowych, 
- dobrać środki czyszczące, 
- dobrać sposób czyszczenia zegarków, 
- wykonać czyszczenie zegarków, 
- wykonać czyszczenie zegarów, 
- rozróżnić środki konserwujące, 
- dobrać i zastosować środki konserwujące, 
- scharakteryzować metody konserwacji zegarów i zegarków, 
- dokonać konserwacji zegarów i zegarków. 
 
 

2. Materiał nauczania  

 
Czyszczenie mechanizmów zegarowych. 
Środki do czyszczenia mechanizmów zegarowych. 
Środki do konserwacji mechanizmów zegarowych. 
Metody konserwacji zegarów i zegarków. 
Przepisy bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska przy czyszczeniu  
i konserwacji zegarów i zegarków. 
 
 

3. Ćwiczenia  

 
•  Identyfikowanie środków czyszczących. 

•  Identyfikowanie środków konserwujących. 

•  Wykonywanie czyszczenia wybranego mechanizmu zegarowego. 

•  Dobieranie środków konserwujących do wybranego zegara. 

•  Dobieranie środków konserwujących do wybranego zegarka. 

•  Wykonywanie konserwacji wybranego zegara. 

•  Wykonywanie konserwacji wybranego zegarka. 
 
 
 

background image

 78

4. Środki dydaktyczne  

 
Testy przewodnie do ćwiczeń. 
Zestaw środków czyszczących. 
Zestaw środków konserwujących.

 

Tablice poglądowe. 
Instrukcje przeglądów i konserwacji zegarów. 
Narzędzia do demontażu zegarów i zegarków. 
Narzędzia do czyszczenia zegarów i zegarków. 
Zegary i zegarki do ćwiczeń. 
Filmy dydaktyczne o czyszczeniu i konserwacji zegarów. 

 

 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki

 

 

Treści programu jednostki modułowej należy traktować jako niezbędne 

w przygotowaniu absolwenta do wykonywania zawodu. Należy 
wykorzystać umiejętności nabyte przez uczniów w module 731[05].Z1. 

Zajęcia należy realizować z zastosowaniem metod aktywizujących: 

metody tekstu przewodniego, ćwiczeń praktycznych.  

Wskazane jest realizowanie ćwiczeń w grupach do 12 osób. W czasie 

zajęć uczniowie powinni wykonywać indywidualne ćwiczenia,  
z możliwością wielokrotnego ich powtarzania, aż do uzyskania 
zadawalających wyników. 

W czasie zajęć nauczyciel powinien dokładnie obserwować pracę 

uczniów, zwracając uwagę na posługiwanie się narzędziami, dobór 
środków i metod czyszczenia i konserwacji, stosowanie zasad bhp, 
ochrony ppoż. oraz ochrony środowiska.  

 

 

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych ucznia 

 

Sprawdzanie postępów ucznia powinno odbywać się w trakcie 

realizacji programu jednostki modułowej na podstawie kryteriów 
określonych na początku zajęć. Podczas kontroli i oceny należy 
sprawdzać umiejętność uczniów w posługiwaniu się opanowaną wiedzą, 
zwracać uwagę na merytoryczną poprawność wypowiedzi, właściwe 
stosowanie pojęć technicznych, poprawność wnioskowania.  

Proces oceniania powinien obejmować: 

– diagnozę poziomu wiedzy i umiejętności uczniów pod kątem 

założonych celów kształcenia, 

background image

 79

– identyfikowanie  postępów uczniów w procesie kształcenia oraz 

trudności w realizacji celów, 

– sprawdzanie wiedzy i umiejętności ucznia po zrealizowaniu treści 

programowych. 

W trakcie realizacji programu należy oceniać uczniów w zakresie 

wyodrębnionych celów kształcenia na podstawie: 
– sprawdzianów ustnych,  
–  sprawdzianów pisemnych (testów osiągnięć szkolnych), 
–  obserwacji pracy ucznia podczas realizacji zadań. 

Kontrolę poprawności wykonania ćwiczeń należy prowadzić  w trakcie  

i po ich realizacji. Uczeń powinien samodzielnie sprawdzić wyniki swojej 
pracy według arkusza oceny postępów. Potem według tego samego 
arkusza kontroli dokonuje nauczyciel, oceniając poprawność, jakość  
i staranność wykonania zadania.  

Obserwując czynności ucznia i dokonując oceny jego pracy szczególną 

uwagę należy zwrócić na umiejętności: 
-  stosowania zasad bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska przy 

czyszczeniu i konserwacji mechanizmów zegarowych, 

- dobierania narzędzi i środków do czyszczenia oraz konserwacji 

zegarów i zegarków, 

-  wykonywania czyszczenia i konserwacji zegarów i zegarków, 

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. 

Ocenianie osiągnięć uczniów powinno być dokonywane zgodnie 

 

z obowiązującą skalą ocen. 

background image

 80

Jednostka modułowa 731[05].Z2.03. 
Diagnozowanie przyczyn nieprawidłowej pracy 
mechanizmów zegarowych 
 

1. Szczegółowe cele kształcenia  

 
W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- scharakteryzować metody badania mechanizmu zegarowego, 
- dobrać narzędzia i przyrządy do badania mechanizmu zegarowego, 
- zidentyfikować uszkodzenia zegarów i zegarków mechanicznych, 
- zidentyfikować wady zegarów i zegarków mechanicznych, 
- zidentyfikować uszkodzenia zegarów oraz zegarków elektrycznych  

i elektronicznych, 

- zidentyfikować wady zegarów oraz zegarków elektrycznych 

 

i elektronicznych. 

 
 

2. Materiał nauczania  

 
Narzędzia i przyrządy do badania mechanizmu zegarowego. 
Podstawowe uszkodzenia zegarów i zegarków mechanicznych. 
Podstawowe wady zegarów i zegarków mechanicznych. 
Podstawowe uszkodzenia zegarów i zegarków elektrycznych 

 

i elektronicznych. 
Podstawowe wady zegarów i zegarków elektrycznych i elektronicznych. 
Diagnozowanie mechanizmu zegarowego. 
 
 

3. Ćwiczenia  

 
•  Diagnozowanie mechanizmów zegarowych. 

•  Identyfikowanie przyczyn nieprawidłowego działania mechanicznych 

zegarów na podstawie uzyskanych wyników pomiarów. 

•  Identyfikowanie przyczyn nieprawidłowego działania mechanicznych 

zegarków na podstawie uzyskanych wyników pomiarów. 

•  Identyfikowanie przyczyn nieprawidłowego działania elektrycznych 

zegarów na podstawie uzyskanych wyników pomiarów. 

•  Identyfikowanie przyczyn nieprawidłowego działania elektrycznych 

zegarków na podstawie uzyskanych wyników pomiarów. 

•  Identyfikowanie przyczyn nieprawidłowego działania elektronicznych 

zegarów i zegarków na podstawie uzyskanych wyników pomiarów. 

background image

 81

4. Środki dydaktyczne 

 
Teksty przewodnie do ćwiczeń. 
Tablice zespołów i części mechanizmów zegarowych.

 

Tablice występujących wad i uszkodzeń zegarów i zegarków.

 

Tablice poglądowe.

 

Foliogramy

 

i filmy dydaktyczne.

 

Narzędzia i przyrządy diagnostyczne. 
Przyrządy pomiarowe.

 

Elementy mechanizmów zegarowych z typowymi uszkodzeniami.

 

Zegary i zegarki do ćwiczeń.

 

Katalogi zegarów i zegarków.

 

Poradnik zegarmistrza.

 

Polskie Normy.

 

 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 

Treści programu jednostki modułowej należy traktować jako niezbędne 

w przygotowaniu absolwenta do wykonywania zawodu. Należy 
wykorzystać umiejętności nabyte przez uczniów w module 731[05].Z1., 
oraz jednostce modułowej 731[05].Z2.01 dotyczącej czyszczenia 

 

i konserwacji mechanizmów zegarowych. 

Zajęcia należy realizować z zastosowaniem metod aktywizujących: 

metody tekstu przewodniego, ćwiczeń praktycznych.  

Wskazane jest realizowanie ćwiczeń w grupach do 12 osób. W czasie 

zajęć uczniowie powinni wykonywać indywidualne ćwiczenia,  
z możliwością wielokrotnego ich powtarzania, aż do uzyskania 
zadawalających wyników. 

W czasie zajęć nauczyciel powinien dokładnie obserwować pracę 

uczniów, zwracając uwagę na posługiwanie się narzędziami, dobór 
narzędzi i przyrządów diagnostycznych oraz sposób identyfikowania wad  
i uszkodzeń mechanizmów zegarowych, stosowanie zasad bhp, ochrony 
ppoż. oraz ochrony środowiska.  
 
 

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 
edukacyjnych ucznia 

 

Sprawdzanie postępów ucznia powinno odbywać się w trakcie 

realizacji programu jednostki modułowej na podstawie kryteriów 
określonych na początku zajęć. Podczas kontroli i oceny należy 

background image

 82

sprawdzać umiejętność uczniów w posługiwaniu się opanowaną wiedzą, 
zwracać uwagę na merytoryczną poprawność wypowiedzi, właściwe 
stosowanie pojęć technicznych, poprawność wnioskowania.  

Proces oceniania powinien obejmować: 

– diagnozę poziomu wiedzy i umiejętności uczniów pod kątem 

założonych celów kształcenia, 

– identyfikowanie  postępów uczniów w procesie kształcenia oraz 

trudności w realizacji celów, 

– sprawdzanie wiedzy i umiejętności ucznia po zrealizowaniu treści 

programowych. 

W trakcie realizacji programu należy oceniać uczniów w zakresie 

wyodrębnionych celów kształcenia na podstawie: 
– sprawdzianów ustnych,  
–  sprawdzianów pisemnych (testów osiągnięć szkolnych), 
–  obserwacji pracy ucznia podczas realizacji zadań. 

Kontrolę poprawności wykonania ćwiczeń należy prowadzić  w trakcie  

i po ich realizacji. Uczeń powinien samodzielnie sprawdzić wyniki swojej 
pracy według arkusza oceny postępów. Potem według tego samego 
arkusza kontroli dokonuje nauczyciel, oceniając poprawność, jakość  
i staranność wykonania zadania.  

Obserwując czynności ucznia i dokonując oceny jego pracy, szczególną 

uwagę należy zwrócić na umiejętności: 
-  stosowania zasad bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska podczas 

diagnozowania nieprawidłowej pracy mechanizmów zegarowych, 

- dobierania narzędzi i przyrządów do diagnozowania mechanizmów 

zegarowych i zegarków, 

-  identyfikowania wad i uszkodzeń zegarów i zegarków. 

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. 

Ocenianie osiągnięć uczniów powinno być dokonywane zgodnie  

z obowiązującą skalą ocen. 

background image

 83

Jednostka modułowa 731[05].Z2.04 
Wykonywanie napraw czasomierzy mechanicznych 
 

1. Szczegółowe cele kształcenia  

 
W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- posłużyć się instrukcją serwisową. 
- posłużyć się katalogiem części zamiennych, 
- dobrać sposób naprawy czasomierza mechanicznego, 
- dokonać demontażu czasomierza mechanicznego w zakresie 

koniecznym do przeprowadzenia naprawy, 

- wykonać naprawę podstawowego czasomierza mechanicznego, 
- dokonać montażu czasomierza mechanicznego po naprawie, 
- dokonać kontroli naprawionych podzespołów podstawowego 

czasomierza mechanicznego. 

 
 

2. Materiał nauczania  

 
Narzędzia, przyrządy i uchwyty używane przy naprawie czasomierzy 
mechanicznych. 
Podstawowe obliczenia konstrukcyjne. 
Wykrywanie wad w działaniu czasomierza mechanicznego. 
Dorabianie części zegarowych. 
Naprawa części i mechanizmów. 
Naprawa zespołów mechanizmów zegarowych. 
Kontrola jakości wykonanej naprawy. 
Przepisy bhp przy wykonywaniu napraw czasomierzy mechanicznych. 
 
 

3. Ćwiczenia  

 
•  Wykonywanie naprawy poprzez wymianę zużytych części. 

•  Wykonywanie naprawy przez dorabianie uszkodzonej części 

czasomierza mechanicznego, zgodnie z dokumentacją. 

•  Wykonywanie naprawy wybranego zespołu czasomierza 

mechanicznego. 

•  Wykonywanie próby działania podstawowego czasomierza 

mechanicznego po naprawie. 

 
 

background image

 84

4. Środki dydaktyczne  

 
Teksty przewodnie do ćwiczeń. 
Tablice zespołów i części mechanizmów zegarowych.

 

Tablice napraw części, mechanizmów i zespołów czasomierzy 
mechanicznych.

 

Foliogramy

 

i filmy dydaktyczne.

 

Narzędzia, przyrządy i uchwyty używane przy naprawie czasomierzy 
mechanicznych.

 

Elementy mechanizmów zegarowych z podstawowymi uszkodzeniami.

 

Zegary i zegarki do ćwiczeń.

 

Katalogi części  zamiennych zegarów i zegarków.

 

Literatura zawodowa. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 

Treści programu jednostki modułowej należy traktować jako niezbędne 

w przygotowaniu absolwenta do wykonywania zawodu. Należy 
wykorzystać umiejętności nabyte przez uczniów w module 731[05].Z1. 
oraz poprzednich jednostkach w tym module. Należy zwrócić uwagę na

 

proces diagnozowania mechanizmu, który warunkuje skuteczność 
naprawy. Zajęcia należy realizować z zastosowaniem metod 
aktywizujących: metody tekstu przewodniego, ćwiczeń praktycznych.  

Wskazane jest realizowanie ćwiczeń w grupach do 12 osób. W czasie 

zajęć uczniowie powinni wykonywać indywidualne ćwiczenia,  
z możliwością wielokrotnego ich powtarzania, aż do uzyskania 
zadawalających wyników. 

W czasie zajęć nauczyciel powinien dokładnie obserwować pracę 

uczniów, zwracając uwagę na posługiwanie się narzędziami, dobór 
narzędzi i przyrządów diagnostycznych, uchwytów oraz sposób 
identyfikowania wad i uszkodzeń mechanizmów zegarowych, stosowanie 
zasad bhp, ochrony ppoż. oraz ochrony środowiska.  

 
 

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych ucznia

 

 

Sprawdzanie postępów ucznia powinno odbywać się w trakcie 

realizacji programu jednostki modułowej na podstawie kryteriów 
określonych na początku zajęć. Podczas kontroli i oceny należy 
sprawdzać umiejętność uczniów w posługiwaniu się opanowaną wiedzą, 

background image

 85

zwracać uwagę na merytoryczną poprawność wypowiedzi, właściwe 
stosowanie pojęć technicznych, poprawność wnioskowania.  

Proces oceniania powinien obejmować: 

– diagnozę poziomu wiedzy i umiejętności uczniów pod kątem 

założonych celów kształcenia, 

– identyfikowanie  postępów uczniów w procesie kształcenia oraz 

trudności w realizacji celów, 

– sprawdzanie wiedzy i umiejętności ucznia po zrealizowaniu treści 

programowych. 

W trakcie realizacji programu należy oceniać uczniów w zakresie 

wyodrębnionych celów kształcenia na podstawie: 
– sprawdzianów ustnych,  
–  sprawdzianów pisemnych (testów osiągnięć szkolnych), 
–  obserwacji pracy ucznia podczas realizacji zadań. 

Kontrolę poprawności wykonania ćwiczeń należy prowadzić  w trakcie  

i po ich realizacji. Uczeń powinien samodzielnie sprawdzić wyniki swojej 
pracy według arkusza oceny postępów. Potem według tego samego 
arkusza kontroli dokonuje nauczyciel, oceniając poprawność, jakość  
i staranność wykonania zadania.  

Obserwując czynności ucznia i dokonując oceny jego pracy, szczególną 

uwagę należy zwrócić na umiejętności: 
-  stosowania zasad bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska podczas 

diagnozowania i wykonywania naprawy mechanizmów zegarowych, 

- dobierania narzędzi i przyrządów do diagnozowania i uchwytów do 

wykonania naprawy czasomierzy mechanicznych, 

-  identyfikowania wad i uszkodzeń zegarów i zegarków, 
-  wykonywania naprawy uszkodzeń zegarów i zegarków stosując: 
                  dorabianie części zegarów i zegarków, 
                  naprawianie uszkodzonej części, 
                  naprawianie części mechanizmów , 
                  naprawianie zespołów mechanizmów zegarowych, 
                  dobieranie i wymianę uszkodzonych części zamiennych, 
-  dokonywania kontroli jakości wykonania naprawy. 

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. 

Ocenianie osiągnięć uczniów powinno być dokonywane zgodnie  

z obowiązującą skalą ocen. 

background image

 86

Jednostka modułowa 731[05].Z2.05 
Wykonywanie napraw czasomierzy elektrycznych 

 

i elektronicznych 
 

1. Szczegółowe cele kształcenia  

 
W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- zastosować wiadomości teoretyczne z elektrotechniki i elektroniki przy 

wykonywaniu napraw, 

- zastosować wiadomości z zakresu technologii napraw czasomierzy 

mechanicznych przy naprawach czasomierzy elektrycznych 

 

i elektronicznych, 

- wykonać naprawę części mechanicznych czasomierzy elektrycznych  

i elektronicznych, 

- zmontować czasomierz elektryczny i elektroniczny po naprawie, 
- dokonać kontroli naprawianych mechanizmów i obwodów czasomierza 

elektrycznego i elektronicznego. 

 
 

2. Materiał nauczania 

 
Podstawy elektrotechniki i elektroniki. 
Narzędzia, przyrządy i uchwyty używane przy naprawie czasomierzy 
elektrycznych i elektronicznych. 
Pomiary wielkości elektrycznych. 
Budowa i działanie czasomierzy elektrycznych i elektronicznych. 
Zespoły mechaniczne czasomierzy elektrycznych i elektronicznych. 
Części zamienne stosowane w czasomierzach elektrycznych 

 

i elektronicznych. 
Kontrola jakości wykonanej naprawy. 
Przepisy bhp przy wykonywaniu napraw czasomierzy elektrycznych  
i elektronicznych. 

 
 
3. Ćwiczenia  

 
•  Wykonywanie badań diagnostycznych czasomierzy elektrycznych 

 

i elektronicznych. 

•  Wykonywanie napraw uszkodzonego podzespołu czasomierza 

elektrycznego. 

background image

 87

•  Wykonywanie napraw uszkodzonego podzespołu czasomierza 

elektronicznego. 

•  Dokonywanie kontroli jakości wykonanej naprawy. 
 
 

4. Środki dydaktyczne  

 
Teksty przewodnie do ćwiczeń. 
Tablice zespołów i części mechanizmów zegarowych.

 

Tablice przykładowych napraw części, mechanizmów i zespołów 
czasomierzy elektrycznych i elektronicznych.

 

Foliogramy

 

i filmy dydaktyczne.

 

Narzędzia, przyrządy i uchwyty używane przy naprawie czasomierzy 
elektrycznych i elektronicznych.

 

Elementy mechanizmów zegarowych z podstawowymi uszkodzeniami.

 

Zegary i zegarki do ćwiczeń.

 

Katalogi części zamiennych zegarów i zegarków.

 

Instrukcje serwisowe. 
 

 
5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 
Treści programu jednostki modułowej należy traktować jako niezbędne 

w przygotowaniu absolwenta do wykonywania zawodu. Należy 
wykorzystać umiejętności nabyte przez uczniów w poprzednich 
jednostkach modułowych. Należy zwrócić uwagę na

 

proces diagnozy 

pracy zegarów i zegarków, który warunkuje wykonanie skutecznej 
naprawy. Zajęcia należy realizować z zastosowaniem metod 
aktywizujących: metody tekstu przewodniego, ćwiczeń praktycznych.  

Wskazane jest realizowanie ćwiczeń w grupach do 12 osób. W czasie 

zajęć uczniowie powinni wykonywać indywidualne ćwiczenia,  
z możliwością wielokrotnego ich powtarzania, aż do uzyskania 
zadawalających wyników. 

W czasie zajęć nauczyciel powinien dokładnie obserwować pracę 

uczniów, zwracając uwagę na posługiwanie się narzędziami, dobór 
narzędzi i przyrządów diagnostycznych, uchwytów oraz sposób 
identyfikowania wad i uszkodzeń układów mechanizmów zegarowych, 
stosowanie zasad bhp, ochrony ppoż. oraz ochrony środowiska.  
 
 
 

background image

 88

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych ucznia

 

 

Sprawdzanie postępów ucznia powinno odbywać się w trakcie 

realizacji programu jednostki modułowej na podstawie kryteriów 
określonych na początku zajęć. Podczas kontroli i oceny należy 
sprawdzać umiejętność uczniów w posługiwaniu się opanowaną wiedzą, 
zwracać uwagę na merytoryczną poprawność wypowiedzi, właściwe 
stosowanie pojęć technicznych, poprawność wnioskowania.  

Proces oceniania powinien obejmować: 

– diagnozę poziomu wiedzy i umiejętności uczniów pod kątem 

założonych celów kształcenia, 

– identyfikowanie  postępów uczniów w procesie kształcenia oraz 

trudności w realizacji celów, 

– sprawdzanie wiedzy i umiejętności ucznia po zrealizowaniu treści 

programowych. 

W trakcie realizacji programu należy oceniać uczniów w zakresie 

wyodrębnionych celów kształcenia na podstawie: 
– sprawdzianów ustnych,  
–  sprawdzianów pisemnych (testów osiągnięć szkolnych), 
–  obserwacji pracy ucznia podczas realizacji zadań. 

Kontrolę poprawności wykonania ćwiczeń należy prowadzić  w trakcie  

i po ich realizacji. Uczeń powinien samodzielnie sprawdzić wyniki swojej 
pracy według arkusza oceny postępów. Potem według tego samego 
arkusza kontroli dokonuje nauczyciel, oceniając poprawność, jakość  
i staranność wykonania zadania.  

Obserwując czynności ucznia i dokonując oceny jego pracy, szczególną 

uwagę należy zwrócić na umiejętności: 
-  stosowania zasad bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska podczas 

diagnozowania i wykonywania naprawy mechanizmów zegarowych, 

- dobierania narzędzi i przyrządów do diagnozowania i uchwytów do 

wykonania naprawy czasomierzy elektrycznych i elektronicznych, 

-  identyfikowania wad i uszkodzeń zegarów i zegarków, 
-  wykonania napraw uszkodzeń zegarów i zegarków, 
-  dokonywania kontroli jakości wykonania naprawy. 

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. 

Ocenianie osiągnięć uczniów powinno być dokonywane zgodnie  

z obowiązującą skalą ocen. 

background image

 89

 

Jednostka modułowa 731[05].Z2.06 

Wykonywanie regulacji mechanizmów zegarowych 
 

1. Szczegółowe cele kształcenia  

 
W wyniku procesu kształcenia uczeń / słuchacz powinien umieć: 
- scharakteryzować sposoby regulacji mechanizmów zegarowych, 
- dokonać regulacji zegarków, 
- dokonać regulacji zegarków za pomocą sprawdzarki 

chronokomparatora, 

- określić średnią dobową odchyłkę chodu zegarka, 
- wykonać regulację mechanizmu zegarowego, 
-  dokonać kalkulacji wstępnej kosztów prac, na podstawie uzyskanych 

informacji, 

-  obliczyć koszt wykonanych prac zegarmistrzowskich. 

– sporządzić wykaz świadczonych usług zegarmistrzowskich dla 

klientów, 

– sporządzić dokumenty niezbędne do określenia zakresu usług 

i wymagań klienta ( różnego rodzaju umowy zgodnie z obowiązującymi 
wzorami), 

– przeprowadzić rozmowę z klientem w celu określenia zakresu usługi 

i wymagań klienta, 

– przeprowadzić kalkulację ekonomiczną wykonywanych prac, 
– przygotować materiały promujące własną działalność gospodarczą, 
– dokonać analizy jakości  świadczonych usług na podstawie informacji 

uzyskanych od klientów. 

 

2. Materiał nauczania  
 

Sposoby regulacji zegarów i zegarków. 
Regulacja zegarków za pomocą chronokomparatora. 
Przepisy bhp. 
Instalowanie i uruchamianie urządzeń w domu klienta. 
Zasady promocji. 
Sztuka prowadzenia rozmów z klientami. 
Podstawy negocjacji.  
Etyka zawodowa.  
Etykieta w biznesie. 
Normy i przepisy branżowe. 
Warunki gwarancji. 
Prawne i ekonomiczne podstawy świadczenia usług zegarmistrzowskich. 

background image

 90

3. Ćwiczenia  

 
•  Charakteryzowanie sposobu regulacji mechanizmu zegarowego. 

•  Wykonywanie regulacji zegarków i zegarów mechanicznych. 

•  Wykonywanie regulacji zegarków i zegarów elektrycznych. 

•  Sporządzanie katalogu i cennika usług zegarmistrzowskich. 

•  Prowadzanie rozmowy z potencjalnym klientem w warunkach 

symulacyjnych. 

•  Przygotowanie materiałów promujących własną działalność 

gospodarczą. 

•  Przeszkolenie klienta w zakresie obsługi wybranego urządzenia lub 

korzystania z wybranej usługi. 

•  Przedstawianie warunków gwarancji wykonywanych usług (w tym 

sprzętu). 

•  Załatwianie reklamacji dotyczących urządzeń i usług. 
 
 

4. Środki dydaktyczne  

 
Teksty przewodnie do ćwiczeń 
Tablice zespołów i części mechanizmów zegarowych służących do 
regulacji. 
Foliogramy

 

i filmy dydaktyczne.  

Narzędzia, przyrządy używane do regulacji zegarów i zegarków. 
Zegary i zegarki do ćwiczeń. 
Poradnik zegarmistrza. 
Katalogi wyrobów zegarmistrzowskich. 
Materiały promocyjne urządzeń i usług różnych firm. 
Filmy dydaktyczne. 
 
 

5. Wskazania metodyczne do realizacji programu jednostki 

 
Celem realizacji treści programowych zawartych w jednostce 

modułowej jest przygotowanie uczniów do wejścia na rynek pracy. Każdy 
uczeń gromadzi materiały, opracowane podczas ćwiczeń. Jedną  
z zalecanych metod nauczania jest metoda inscenizacji. Sceny sytuacyjne 
mogą być nagrywane na video. Pozwoli to na ukształtowanie 
prawidłowych nawyków oraz wyeliminowanie niewłaściwych zachowań. 
Zajęcia należy realizować z zastosowaniem metod aktywizujących: 
metody tekstu przewodniego, ćwiczeń praktycznych. Wskazane jest 
realizowanie  ćwiczeń w grupach do 12 osób. W czasie zajęć uczniowie 

background image

 91

powinni wykonywać indywidualne ćwiczenia, z możliwością wielokrotnego 
ich powtarzania, aż do uzyskania zadawalających wyników. Należy 
zwrócić uwagę na proces regulacji mechanizmów zegarowych 

 

i stosowanie zasad bhp. 

W czasie zajęć nauczyciel powinien dokładnie obserwować pracę 

uczniów, zwracając uwagę na posługiwanie się narzędziami, dobór 
narzędzi i przyrządów diagnostycznych, uchwytów oraz sposób 
identyfikowania wad i uszkodzeń układów mechanizmów zegarowych, 
stosowanie zasad bhp, ochrony ppoż. oraz ochrony środowiska.  

Wskazana jest organizacja kilkudniowego stażu w zakładzie 

zegarmistrzowskim. 
 

 

6. 

Propozycje metod sprawdzania i oceny osiągnięć 

edukacyjnych ucznia 

 

 Sprawdzanie 

postępów ucznia powinno odbywać się w trakcie 

realizacji programu jednostki modułowej na podstawie kryteriów 
określonych na początku zajęć. Podczas kontroli i oceny należy 
sprawdzać umiejętność uczniów w posługiwaniu się opanowaną wiedzą, 
zwracać uwagę na merytoryczną poprawność wypowiedzi, właściwe 
stosowanie pojęć technicznych, poprawność wnioskowania. Ocenianie 
należy prowadzić systematycznie i na bieżąco,  celem motywowania 
uczniów do pracy i zapobiegania powstawaniu braków, utrudniających 
uczniom aktywne uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych, 

 

a w przyszłości podejmowanie działalności gospodarczej. Ocenie powinny 
podlegać: samodzielność, systematyczność, aktywność, poprawność 
wnioskowania, staranność wykonania ćwiczeń, systematyczność w pracy. 

Proces oceniania powinien obejmować: 

– diagnozę poziomu wiedzy i umiejętności uczniów pod kątem 

założonych celów kształcenia, 

– identyfikowanie  postępów uczniów w procesie kształcenia oraz 

trudności w realizacji celów, 

– sprawdzanie wiedzy i umiejętności ucznia po zrealizowaniu treści 

programowych. 

W trakcie realizacji programu należy oceniać uczniów w zakresie 

wyodrębnionych celów kształcenia na podstawie: 
– sprawdzianów ustnych,  
–  sprawdzianów pisemnych (testów osiągnięć szkolnych), 
–  obserwacji pracy ucznia podczas realizacji zadań. 

Kontrolę poprawności wykonania ćwiczeń należy prowadzić  w trakcie  

i po ich realizacji. Uczeń powinien samodzielnie sprawdzić wyniki swojej 

background image

 92

pracy według arkusza oceny postępów. Potem według tego samego 
arkusza kontroli dokonuje nauczyciel, oceniając poprawność, jakość  
i staranność wykonania zadania.  

Obserwując czynności ucznia i dokonując oceny jego pracy, szczególną 

uwagę należy zwrócić na umiejętności: 
-  stosowania zasad bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska podczas 

regulacji pracy mechanizmów zegarowych, 

- dobierania  narzędzi i przyrządów do regulacji mechanizmów 

zegarowych 

- wykonywania 

regulacji 

zegarów i zegarków  

-  przeprowadzania kalkulacji kosztów prac na podstawie uzyskanych 

informacji, 

-  dokonywania kontroli jakości wykonania usługi. 

Ponadto, uczeń powinien umieć w profesjonalny sposób przeprowadzić 

rozmowę z klientem na temat określony w treści zadania.  

Podstawą uzyskania przez ucznia pozytywnej oceny jest między 

innymi poprawne wykonanie ćwiczeń zaproponowanych w programie 
jednostki modułowej. 
 Ocenianie 

osiągnięć uczniów powinno być dokonywane zgodnie  

z obowiązującą skalą ocen.