Stężenie procentowe roztworu 

 

    W laboratoriach chemicznych, a także w życiu codziennym, stosuje się często roztwory o znanej zawartości substancji w 
danej masie lub objętości roztworu, czyli o znanym stężeniu.  
    Jednym ze sposobów wyrażania stężeń roztworów jest stężenie procentowe. 
Stężenie procentowe roztworu (C

p

) to liczba gramów substancji rozpuszczonej w 100 g roztworu. 

Na przykład, roztwór 10-procentowy to roztwór, w którym w 100 g roztworu znajduje się 10 g substancji. Roztwór ten składa 
się więc z 10 g substancji rozpuszczonej w 90 g wody.  
Stężenie procentowe roztworu można obliczyć z proporcji: 
masa roztworu (m

r

) stanowi 100% (całość) 

masa substancji rozpuszczanej (m

s

) stanowi C

p

 

Zapisując: 
m

r

 - 100% 

m

s

 - C

p

 

czyli: m

r

*C

p

 = m

s

*100% /: m

r

 

Wzór na stężenie procentowe roztworu: 

C

p

 = 

 

 

     

 

 

 

gdzie: 
C

p

 - stężenie procentowe roztworu, 

m

s

 - masa substancji rozpuszczanej, 

m

r

 - masa roztworu. 

Masa roztworu jest równa sumie masy wody (rozpuszczalnika) i masy substancji rozpuszczanej: 

m

r

 = m

s

 + m

rozp

 

gdzie: 
m

rozp

 - masa wody (rozpuszczalnika). 

Sposoby obliczania stężenia procentowego roztworu 

Przykład 1. Obliczanie stężenia procentowego roztworu o podanej masie i znanej masie substancji rozpuszczonej 

W 200 g roztworu znajduje się 6 g azotanu(V) potasu. Oblicz stężenie procentowe roztworu. 

I sposób obliczenia (za pomocą wzoru)  - C

p

 = 

 

 

     

 

 

 = 

       

    

 = 3% 

II sposób obliczenia (za pomocą proporcji i definicji stężenia procentowego) 

200 g roztworu stanowi l00% 
6 g substancji stanowi x% 

czyli  

    

  

 = 

    

 

    x = 

       

    

 = 3% 

Przykład 2 . Obliczanie stężenia procentowego roztworu o znanej masie substancji rozpuszczanej i rozpuszczalnika 

W 360 g wody rozpuszczono 40 g soli kuchennej. Oblicz stężenie procentowe roztworu. 

m

r

 = m

s

 + m

rozp 

= 40g + 360g = 400g 

 

 

C

p

 = 

 

 

     

 

 

 = 

        

    

 = 10% 

Przykład 3. Obliczanie masy substancji rozpuszczanej 

Oblicz, ile gramów cukru potrzeba do przygotowania 250 g roztworu o stężeniu 5% 

Przekształcamy wzór tak, aby obliczyć m

s

: 

C

p

 = 

 

 

     

 

 

 /*m

r        

→  C

p

 * m

r

 = m

s

 * 100% /: 100%   →  m

s

 = 

 

 

  

 

    

 

m

s

 = 

 

 

  

 

    

   

       

    

 = 12,5g 

Przykład 4. Obliczanie masy substancji rozpuszczanej w roztworze o określonym stężeniu i gęstości 

Oblicz, ile gramów wodorotlenku sodu potrzeba do przygotowania 0,5 dm3 l0% roztworu o gęstości l, 115 

 

  

 

 

Najpierw należy obliczyć masę 0,5 dm

3

 roztworu.  

Korzystamy tu z zależności na gęstość ρ = 

 

 

 

 

 , stąd m

r

 = ρ * v

r

 = 575g 

Następnie obliczamy m

s

 z wzoru m

s

 = 

 

 

  

 

    

 = m

s

 = 

       

    

 = 57,5g