Małopolskie Towarzystwo Ornitologiczne
Atlas awifauny l
ę
gowej - instrukcja
Celem programu jest poznanie aktualnego rozmieszczenia awifauny l
ę
gowej, jak równie
Ŝ
monitorowanie
zmian rozmieszczenia poszczególnych gatunków.
Po ka
Ŝ
dej wycieczce w teren wszystkie stwierdzone gatunki zaznaczamy na Zestawieniu Obserwacji
(karcie atlasowej). Na jednym notujemy obserwacje z okresu wiosenno-letniego (od 1 kwietnia do 30
wrze
ś
nia). Zaznaczenie gatunku na Zestawieniu polega na wpisaniu numeru najwy
Ŝ
szej, stwierdzonej w
ci
ą
gu danego dnia, kategorii obserwacji. Wykaz kategorii znajduje si
ę
na odwrocie ka
Ŝ
dego Zestawienia.
Zaznaczamy tak
Ŝ
e, które
ś
rodowiska penetrowali
ś
my - przez jakie
ś
rodowiska przechodziła trasa przej
ś
cia
- zaczerniaj
ą
c odpowiednie prostok
ą
ty. Na odwrocie Zestawienia opisujemy dokładnie tras
ę
przej
ś
cia,
podaj
ą
c tak
Ŝ
e nazwy najbli
Ŝ
szych miejscowo
ś
ci.
Je
ś
li odwiedzamy ró
Ŝ
ne
ś
rodowiska, np. park miejski, las, ł
ą
ki, pola, to powinni
ś
my w miar
ę
mo
Ŝ
liwo
ś
ci gatunki spostrze
Ŝ
one w ka
Ŝ
dym z tych
ś
rodowisk zanotowa
ć
w oddzielnych kolumnach
Zestawienia, traktuj
ą
c je jak obserwacje z ró
Ŝ
nych dni i poda
ć
dla ka
Ŝ
dego
ś
rodowiska czas (od-do)
przebywania w tym
ś
rodowisku.
Zestawienie warto wypełni
ć
nawet wtedy, je
ś
li kto
ś
był w terenie tylko 1-2 razy w ci
ą
gu całego
sezonu wiosenno-letniego i obserwował zaledwie kilkana
ś
cie gatunków.
Podział obszaru bada
ń
na pola podstawowe i jednostki fizjograficzne
Obszar Polski południowo-wschodniej podzielono, wykorzystuj
ą
c siatk
ę
geograficzn
ą
, na prostok
ą
ty co 10
minut dł. geogr. i co 5 min. szer. geogr. Maj
ą
one wymiary ok. 12 km na 9 km i powierzchni
ę
ok. 108 km2.
Ka
Ŝ
dy prostok
ą
t nazywamy polem podstawowym, zwanym tak
Ŝ
e polem atlasowym. Taki podział terenu
ułatwia równomierne prowadzenie bada
ń
na całym terenie oraz sprawne opracowywanie wyników.
Obserwacje z ka
Ŝ
dego pola podstawowego wpisuje si
ę
na oddzielne Zestawienia Obserwacji.
Zastosowano tak
Ŝ
e podział na jednostki fizjograficzne (krainy geograficzne). S
ą
to obszary, które
wyró
Ŝ
nili geografowie na podstawie struktury geologiczne i przyrodniczej terenu. Na obszarze Małopolski
wyró
Ŝ
niono trzy du
Ŝ
e jednostki fizjograficzne. S
ą
to: Wy
Ŝ
yna Małopolska (24 64 m2), Podkarpacie
(16 216 km2.), Karpaty (19 620 km2.). Ka
Ŝ
da z du
Ŝ
ych jednostek dzieli si
ę
na szereg mniejszych jednostek
fizjograficznych. Je
ś
li przez pole podstawowe przebiega granica dwóch jednostek fizjograficznych i
prowadzimy obserwacje po obu stronach linii granicznej, to wypełniamy dwa zestawienia, oddzielnie dla
ka
Ŝ
dej jednostki fizjograficznej. Wszystkie obserwacje s
ą
opracowywane oddzielnie dla ka
Ŝ
dej jednostki
fizjograficznej, np. Beskid Niski, Równina Tarnobrzeska.
Na zał
ą
czonej mapce zaznaczono siatk
ę
prostok
ą
tów (pól podstawowych) oraz granice jednostek
fizjograficznych i ich numeracj
ę
. Pełny numer pola podstawowego składa si
ę
z trzech zespołów liczb, np.
86-06-2.11. Liczba po kropce oznacza numer konkretnego pola podstawowego. Mog
ą
to by
ć
numery od 1
do 12. Wszystkie wysyłane kserokopie map obejmuj
ą
jedno du
Ŝ
e pole (zło
Ŝ
one z 12 pól podstaw.).
Zamieszczony na kserokopiach "nr arkusza" jest naszym wewn
ę
trznym oznaczeniem ułatwiaj
ą
cym
odszukanie i wysyłk
ę
arkusza. Wszystkim współpracownikom wysyłamy kserokopie arkuszy mapek
obejmuj
ą
ce okolice zamieszkania. Je
ś
li jednak kto
ś
prowadzi obserwacje tak
Ŝ
e na terenach bardziej
oddalonych, prosimy o zgłoszenie tego - wy
ś
lemy arkusze z podziałem na pola podstawowe tego terenu.
Je
ś
li kto
ś
ma trudno
ś
ci z ustaleniem, do której powierzchni lub jedn. fizjogr. zaliczy
ć
dany teren,
prosimy napisa
ć
do nas w tej sprawie. Je
ś
li jeste
ś
my na tym samym polu podstawowym przez kilka dni z
rz
ę
du, to ka
Ŝ
dy dzie
ń
obserwacji zaznaczamy w oddzielnej kolumnie Zestawienia, tak jak byłyby to
wycieczki jednodniowe. Nie nale
Ŝ
y ł
ą
czy
ć
obserwacji z kilku dni w tym samym terenie i wpisywa
ć
w jednej
kolumnie Zestawienia. Je
ś
li trasa wycieczki prowadzi przez granice dwóch lub wi
ę
kszej liczby powierzchni
podstawowych lub jedn. fizjograficznych, nale
Ŝ
y jeszcze przed wyj
ś
ciem w teren zwróci
ć
uwag
ę
na miejsca
graniczne s
ą
siaduj
ą
cych powierzchni, a w terenie - po przekroczeniu granicy pola podst. lub jedn.fizjogr. -
notowa
ć
od nowa, oddzielnie, spostrze
Ŝ
one gatunki ptaków, tak by mo
Ŝ
na ze zakwalifikowa
ć
do odr
ę
bnego
pola atlasowego.
Na jednym Zestawieniu Obserwacji mog
ą
by
ć
zaznaczone obserwacje tylko z jednego sezonu
wiosenno-letniego lub jednego sezonu jesienno-zimowego.
Gatunki obserwowane w terenie, a nie wymienione w Zestawieniu wpisujemy w wolnych
rubrykach.
Przysyłanie wyników
Zestawienia obserwacji przysyłamy po zako
ń
czeniu sezonu w miesi
ą
cu pa
ź
dzierniku.
