- 1 - 

 

 

 

 

Lucas Chess 

v. 5.4. Full  

Portable 

 

http://lucaschess.blogspot.com/

 

 
Nowa  wersja  (5.06.2011)  ciekawego  programu  szachowego  pozwalająca  na    grę  na  coraz  wyższym 
poziomie,  od  początkującego  do  eksperta  (silnik  Rybka).  Podobnie  jak  w  większości  gier  video, 
program  oczekuje  dwukrotnego  zwycięstwa  na  danym  poziomie    przed  przejściem  do  następnego. 
W trybie  samouczka  Lucas  Chess  sygnalizuje  najsilniejsze  posunięcie  i  oferuje  różne    warianty  gry. 
Jeśli chcemy, możemy wybrać tryb gry treningowej (ze wskazanym przeciwnikiem) lub gry zwyczajnej 
(z komputerem) oraz wybierać różne opcje. Program działa w środowisku Windows i Linux. 
  
 

Lucas Chess FAQ 

(Często zadawane pytania i odpowiedzi) 

 

Przekład: 

Robert Wiśniewski 

 

 

 

http://chomikuj.pl/bobwis

 

 
 

 

 

- 2 - 

 

POMOC 

  
Celem gry jest uzyskanie punktacji najwyższej z możliwych: 
 

  Aktualnie uzyskana punktacja wyświetlana jest w pasku tytułowym 

 

 

  Aby zdobywać punkty trzeba wygrywać na różnych poziomach w różnych kategoriach  

 

  W celu przekroczenia poziomu trzeba wygrać z silnikiem grając białymi lub czarnymi   

 

  Kategorie są punktowane zgodnie z poniższą tabelą   

 

 Beginner – Początkujący: 5 

 Amateur – Amator: 10 

 Master Candidate – Kandydat na mistrza: 20 

 Master – Mistrz: 40 

 Grandmaster Candidate – Kandydat na arcymistrza: 80 

 Grandmaster – Arcymistrz: 160 

 

 

  Wynik  punktowy  każdej  gry  jest  obliczany  przez  mnożenie  poziomu  gry  przez  punktację 

każdej kategorii 

 

 

  Silniki szachowe są dzielone na pięć grup 

 

 

  Aby  można  grać  z  przeciwnikiem  określonej  grupy,  wymagane  jest  posiadanie  minimalnej 

liczby punktów. Ten wymagany zapis jest wyświetlany obok etykiety grupy. 

 
W  menu  Training  można  znaleźć  opcję  pozwalającą  na  grę  przeciwko  wybranemu  silnikowi  bez 
względu na aktualnie posiadaną punktację. 
 
 

Często zadawane pytania FAQ 

 
 

1. Jak można grać określonym otwarciem ? 
 
2. Jak wybierać poziomy gry i czym one się różnią ? 
 
3.  Kiedy i w jaki sposób dostępne są nowe poziomy ? 
 
4. Kiedy dostępne będą nowe kategorie poziomów ? 
 
5. Dlaczego warto grać na wyższym poziomie ? 
 
6. Jak uzyskać podpowiedź i jak cofnąć posunięcie ? 
 
7. Czy w Lucas Chess można grać z innymi silnikami ? 
 
8. Jak najlepiej korzystać z porad samouczka ? 
 
9. Jak skopiować moje preferencje i dane ? 
 
10. Jakie informacje są przesyłane przy wysyłce wyników ? 
 

 

 

 

- 3 - 

 

1. Jak można grać określonym otwarciem ? 

 
Aby  rozpocząć  grę  praktyczną  określonym  otwarciem,  kliknąć  przycisk  Training  w  pasku  menu, 
po czym  kliknąć  opcję  Game  against  engine  of  your  choice.  W  otworzonym  okienku  dialogowym 
wybrać wymagany wariant gry białymi White lub czarnymi Black, liczbę podpowiedzi Available hints, 
przeciwnika Opponent, silnik samouczka Tutor oraz kontrolę czasu Time.  
Następnie  w  sekcji  otwarć  Opening  na  dole  tego  okienka  dialogowego  kliknąć  przycisk 
Undetermined  oznaczający,  że  otwarcie  nie  jest  jeszcze  wybrane.  W  otworzonym  okienku 
dialogowym  skorzystać  z  rozwijalnej  listy  do  wyboru  wymaganego  otwarcia.  Po  każdym  wyborze 
pojawi się nowa lista, na której można wybrać dokładny wariant wybranego otwarcia. Gdy wybierzemy 
odpowiednie warianty, kliknąć przycisk Accept. 
Podkreśla sie, że nie można grać w określonego otwarcia szachowego w zwykły sposób porównawczy 
(gdy automatycznie przechodzi się przez rosnący poziom trudności). 
 

2. Jak wybierać poziomy gry i czym one się różnią ? 

 
Poziomy  różnią  się  między  sobą  pod  trzema  względami.  Po  pierwsze,  poziomy  programy  różnią  się 
liczbą dostępnych  podpowiedzi. Po przekroczeniu liczby podpowiedzi, jakie zaakceptujemy, program 
będzie kontynuował podpowiedzi po słabych posunięciach, ale bez możliwości ich akceptacji. Zwraca 
się  uwagę,  że  cofanie  posunięć  również  jest  liczone  jako  podpowiedź.  Gdy  wybierzemy  zmianę 
jednego  z  naszych  ruchów  korzystając  z  przycisku    cofania  Takeback,  będziemy  mogli  skorzystać 
z innej podpowiedzi. 
Liczba podpowiedzi dla różnych kategorii poziomów jest następująca: 

  Beginner –  Początkujący: 7 podpowiedzi 

  Amateur – Amator: 5 podpowiedzi 

  Master Candidate – Kandydat na mistrza: 3 podpowiedzi  

  Master – Mistrz:  2 podpowiedzi 

  Grandmaster Candidate – Kandydat na arcymistrza: 1 podpowiedź, i po jej zaakceptowaniu 

(zamiana ruchu), dalsze podpowiedzi sie już nie pojawiają. 

  Grandmaster – Arcymistrz:  rak podpowiedzi  

 
Po  drugie,  liczby  pojawiające  się  przy  nazwie  poziomu  (Beginner  Level  1,  2,  3,  etc.)  oznaczają 
głębokość  szukania  silnika.  Tak  więc  na  poziomie  początkowym  Beginner  Level  1  silnik  szachowy 
przeszukuje  tylko  jedno  posunięcie  (dwie  połówki  lub  połówka  białych  i  połówka  czarnych). 
Na poziomie  początkowym  Beginner  Level  2  silnik  szachowy  przeszukuje  dwa  posunięcia,  itd. 
W miarę  poprawy  swojej  gry,  silnik  automatycznie  zwiększa  swą  silę  przez  analizowanie  dłuższych 
sekwencji możliwych posunięć w celu poszukiwania najlepszych odpowiedzi. 
Po  trzecie, istnieje  punkt  systemu  wykorzystywany  przez  program  w  razie  wygrania  partii.  Punktacja 
każdej  gry  jest  obliczana  przez  pomnożenie  numeru poziomu  gry  (głębokość  szukania)  przez  liczbę 
punktów związanych z każdą kategorią.  
Liczba punktów związanych z każdą kategorią  jest następująca: 
 

  Beginner: 5 

  Amateur: 10 

  Master Candidate: 20 

  Master: 40 

  Grandmaster Candidate: 80 

  Grandmaster: 160 

 
Obliczenia te pojawiają się w pasku tytułowym okna programu Lucas Chess i  wykorzystywane do 
wysyłania uzyskanych wyników przesyłką pocztową Post Your Score (patrz menu Information). 

 

- 4 - 

 

3.  Kiedy i w jaki sposób dostępne są nowe poziomy ? 

(Beginner Level 1, 2, 3…, Amateur Level 1, Master Candidate...) 

 
W celu awansowania na wyższy poziom liczbowy (tzn. następny poziom szukania w danej kategorii), 
trzeba wygrać jedną partię grając białymi lub czarnymi. Zostaniemy wtedy automatycznie promowania 
przez program (silnik zwiększy głębokość szukania o jeden dodatkowy ruch). 
 

4. Kiedy dostępne będą nowe kategorie poziomów ? 

(Amateur, Master Candidate, Master, Grandmaster Candidate, Grandmaster) 

 
Przy  pierwszym  uruchomieniu  programu,  domyślnie  dostępny  jest  tylko  poziom  dla  początkujących 
Beginner Level 1. Dodatkowe poziomy stają się dostępne (aktywne sekcje w menu New Game) po 
zaawansowaniu na następny poziom liczbowy w poprzedniej kategorii. 
 
Tak więc gdy jesteśmy na poziomie początkującym Beginner Level 1, nie jest dostępna żadna inna 
kategoria..  Gdy  awansujemy  na  poziom  początkujący  Beginner  Level  2,  będziemy  mogli  grać 
alternatywnie  na  poziomie  początkującym  Beginner  Level  1,.  Jednak  gdy  osiągniemy  poziom 
początkujący  Beginner  Level  4,  będziemy  mogli  grać  alternatywnie  na  niższych  poziomach.  Aby 
przejść na wyższy poziom w nowej kategorii (amator), trzeba najpierw wygrać więcej gier na poziomie 
początkującym. 
 
Jednak gdy zamierzamy grać w nowej kategorii, widzimy tylko pierwszy poziom liczbowy wyświetlany 
w menu New game. Inaczej mówiąc, jesteśmy jeszcze nadal na poziomie początkującym bez względu 
na  to  jaka  była  aktualna  głębokość  szukania  –  możemy  zacząć  grę  w  kategorii  amatorskiej,  ale 
najpierw na poziomie 1. Te same zasady obowiązują w każdej kategorii. 
 

5. Dlaczego warto grać na wyższym poziomie ? 

 
Jedyną  różnicą  w  kategoriach  poziomów  jest  liczba  podpowiedzi  jaką  oferuje  nam  program  (które 
możemy akceptować) oraz ilość punktów premiowych za zwycięstwo.  
 
Nie  ma  nic  złego  w  grze  w  danej  kategorii  i  pozwoleniu  programowi  na  postęp  w  kierunku 
zaawansowanego wyszukiwania głębszych poziomów  w danej kategorii.  
 
Wybór  poziomu  kategorii  jest  prostym  sposobem  nadawania  osobistych  preferencji  oraz  możliwości 
akceptowania  większej  liczby  podpowiedzi.  Jednak  lepszym  wskaźnikiem  naszego  postępu  jest 
wyższy  poziom  kategorii,  gdzie  możemy  grać  z  lepszymi  podpowiedziami  lub  bez  podpowiedzi  na 
poziomi arcymistrzowskim. 
 

6. Jak uzyskać podpowiedź i jak cofnąć posunięcie ? 

 
Przy grze punktowanej, liczba podpowiedzi (lub cofnięć) jest związana z poziomem kategorii na jakim 
rozgrywamy  partię  szachową  (początkujący,  amator,  itp.).  Jednak  gdy  korzystamy  np.  z  funkcji 
treningowej  Training  do  wybierania  określonego  otwarcia  w grze  praktycznej  z  komputerem,  liczba 
podpowiedzi jest znacznie obniżona. 
 
W  okienku  dialogowym  Game  against  engine  of  your  choice,  można  wybrać  liczbę  dostępnych 
podpowiedzi  do  maksimum  99.  Można  również  skorzystać  z  opcji  zezwolenia  na  cofanie Takeback, 
przy  czym  można  cofać  dowolna  liczbę  posunięć  bez  ograniczeń.  Jednak  gdy  pole  to  je  nie  jest 
zaznaczone, wówczas mamy tyle dostępnych cofnięć, ile mamy podpowiedzi. 
 
Gdy wykorzystamy wszystkie dostępne cofnięcia, wówczas opcja Takeback znika z paska menu. 
 
 

 

- 5 - 

 

7. Czy w Lucas Chess można grać z innymi silnikami ? 

 
W  programie  Lucas  Chess  możemy  zainstalować  dodatkowe  silniki  szachowe  UCI.  W  tym  celu 
rozpocząć od  głównego okna programu Lucas Chess (a nie od okna gry) i wykonać poniższe kroki: 
 

1.  Kliknąć przycisk Options i wybrać External Engines.   

 

2.  W  otworzonym  okienku  dialogowym  kliknąć  przycisk  Add,  wyszukać  folder  zawierający 

ściągnięty silnik, zaznaczyć go i kliknąć przycisk Otwórz. 

 

 

3.  W okienku dialogowym silnika obejrzeć ustawienia, wprowadzić wymagane zmiany, po czym 

kliknąć przycisk Accept. 

 

 

4.  Kliknąć przycisk Save aby zamknąć okienko dialogowe External Engines. 

 

 

 

5.  Kliknąć przycisk Training i wybrać opcję Game against an engine of your choice. 

 

 

6.  W otworzonym okienku dialogowym kliknąć listę Opponent i wybrać zainstalowany silnik UCI. 

Wszystkie dodatkowe silniki mają obok nazwy znak gwiazdki (*). 

 

 

7.  Wykonać inne zaznaczenia wg uznania (takie jak otwarcie Opening lub instruktor Tutor), po 

czym kliknąć przycisk Accept aby opuścić okienko dialogowe Game against...   
 

8.  Pojawia się szachownica i można grać przeciwko nowemu silnikowi jak został zainstalowany.

 

 

9.  W  dolnym  prawym  rogu  interfejsu  szachownicy  wyświetlane  są  nazwy  przeciwnika  i  silnika 

(jeśli jest dostępny). Można tu w polu Opponent zobaczyć nazwę nowego silnika. Gdy widać 
nazwę innego silnika, powtarzać ostrożnie wyżej opisany proces wybory nowego silnika. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uwaga:  Można  również  wybrać  dowolny  silnik  zainstalowany  w  Lucas  Chess  jako  domyślnego 
instruktora.  W  głównym  oknie  programu  kliknąć  menu  Options  |  Configuration.  W  otworzonym 
okienku  dialogowym,  w  zakładce  General  Options,    rozwinąć  listę  Tutor  i  wybrać  silnik,  z  którego 
chcemy korzystać jako domyślnego instruktora (można również  tu zmienić styl okna Windows Style 
oraz  język  interfejsu  Language  (hiszpański,  niemiecki,  angielski,  francuski  lub  rosyjski).  Kliknąć 
przycisk Accept aby zamknąć to okienko dialogowe 
 

8. Jak najlepiej korzystać z porad samouczka ? 

(niektóre sugerowane posunięcia nie mają dla mnie sensu) 

 
Po  wykonaniu  słabego  posunięcia  w  partii  szachowej  (gdy  instruktor  Tutor  jest  aktywny  Enabled),  
pojawia  się  okno  instruktora  (okno  analizy  twojego  posunięcia)  o  nazwie  Analyzing  your  move.  
Okno  to  zawiera  zwykle  trzy  małe  szachownice.  Pierwsza  z  nich  wyświetla  posunięcie  sugerowane 
przez  instruktora  Tutor’s  suggestion.  Druga  pokazuje  wykonane  posunięcie  Your  move,  a  trzecia 
pokazuje posunięcie silnika szachowego gdy gramy niezgodnie z oczekiwaniem Forecast Opponent. 
Często  instruktor  sugeruje  posunięcie  takie  samo  jak  silnik.  Zwykle  koncentrujemy  się  na  pierwszej 
szachownicy z sugestią instruktora. 

Twój nowy silnik UCI  

powinien być tu wyświetlony 

 

- 6 - 

 

Gdy  uznamy,  że  warto  zaakceptować  sugestię  instruktora  zamiast  wykonanego  posunięcia,  należy 
kliknąć  pole  z  jego  sugestią.  Gdy  chcemy  zrezygnować  z  tej  sugestii  i  pozostać  przy  swoim  ruchu, 
należy kliknąć pole z własnym posunięciem. Wrócimy wtedy do partii szachowej i możemy dalej grać 
z wybranym posunięciem. 
 

 

 
 
Aby najlepiej skorzystać z porady instruktora i zrozumieć jego intencje poza  sugerowanymi ruchami,  
można  skorzystać  z  pasków  narzędziowych  w  stylu  VCR  znajdujących  pod  każdą mini  szachownicą 
okna samouczka. 
 

 

 
Przyciski tego paska narzędziowego (od lewej do prawej) noszą nazwy: 
 

  First move – Pierwsze posunięcie 
  Previous move – Poprzednie posunięcie 
  Next move – Następne posunięcie 
  Last move – Ostatnie posunięcie 
  Analysis of variation – Analiza wariantowa 
  Timed movement – Animacja 

 
Można  korzystać  z  pierwszych  trzech  przycisków  do  przesuwania  się  w  przód  i  w  tył  po  wariantach 
sugerowanych przez instruktora. 
 
Czwarty przycisk skacze do ostatniego posunięcia w obrębie tych wariantów (położenie końcowe).  
 
Przycisk  szósty  wyglądający  jak  budzik,  jest  przyciskiem  animacji.  Gdy  chcemy  animować  całą 
sekwencję  wariantów  posunięć  sugerowanych  przez  instruktora,  zamiast  klikać  przyciski  wszystkich 
ruchów  indywidualnie,  lepiej  kliknąć  ten  jeden  przycisk.  Jego  funkcja  jest  podobna  do  przycisku 
odtwarzania w odtwarzaczu video. 
 
Przycisk  piąty  jest  przyciskiem  analizy  wariantowej.  Po  kliknięciu  tego  przycisku,  otwiera  się  okno 
wariantów  Variations.  Pozwala  ono  na  wypróbowanie  posunięć  sugerowanych  przez  instruktora. 
Można  więc    w ten  sposób  eksperymentować  z  „kandydatami”  na  posunięcia,  co  jest  pomocne  przy 
próbie  zrozumienia  ruchów  jakie  sugeruje instruktor. Można  tu  zobaczyć  cel  wykonywania  posunięć, 
oraz zastępować jeden  ruch innym w oknie wariantów. 

 

- 7 - 

 

W oknie wariantów istnieją dwie szachownice. Pierwsza z nich Proposed Change wyświetla tą samą 
pozycję  jak  na  szachownicy  z  sugestią  instruktora,  w  tym  samym  punkcie  śledzonego  wariantu 
(w oknie  samouczka)  przy  korzystaniu  z  przycisków  VCR.  Druga  szachownica  okna  wariantów  nosi 
nazwę Tutor’s Prediction lub Forecast Tutor) i początkowo jest pusta. 
 

 

 
 
W  powyższym  przykładzie  widzimy,  że  instruktor  sugeruje  przesunięcie  białego  króla  na  pole  f1 
(wskazuje  na  to  pomarańczowa  strzałka,  co  w  tym  przykładzie  jest  bardzo  proste,  ponieważ  pole 
przeznaczenia jest odległe tylko o jeden kwadrat). Gdy chcemy wiedzieć dlaczego silnik uznaje to za 
dobre  posunięcie, można  skorzystać  z  okna  wariantów  do  wypróbowania  innego  ruchu  i  zobaczenia 
jakie będą jego następstwa. 
 
Tak więc w tym przykładzie możemy sobie wyobrazić dlaczego zasłonięcie się przed szachem pionem 
z  linii  g  nie  jest  zalecane.  Można  skorzystać  z    szachownicy  Proposed  Board  do  wykonania  tego 
posunięcia (g2-g3). Po wykonaniu tego ruchu, szachownica Forecast Tutor wyświetli nową pozycję, 
a czarne odpowiedzą nowym ruchem. Teraz możemy skorzystać z przycisków VCR pod szachownicą 
Forecast Tutor do rozegrania kolejnego wariantu. 
 

 

 
 
Powyższy  obraz  pokazuje  nasz  innych  ruch  g3  i  odpowiedź  czarnych,  tzn.  fxg3,  co  widać  na 
szachownicy  Forecast  tutor.  Można  planować  inne  warianty  aby  zobaczyć  skutek,  Potem  można 
porównać  ten  wariant  z  propozycją  instruktora  (począwszy  od  Kf1  w  naszym  przykładzie).  W  ten 
sposób można eksperymentować z innymi kandydatami na posunięcia i oglądać ich skutki bez zmiany 
aktualnej partii szachowej. 
 

 

- 8 - 

 

9. Jak skopiować moje preferencje i dane ? 

 
Wszystkie dane użytkownika Lucas Chess są przechowywane w folderze programu o nazwie UsrDta. 
Po  domyślniej  instalacji  programu,  może  to  być  to  folder  C:\Program  Files\AjedrezLucas\UsrData. 
Aby utworzyć kopię zapasową naszych danych, wystarczy po prostu skopiować folder UsrDta na inny 
dysk  lub  wypalić  go  na  CD  albo  DVD.  Jeśli  chcemy  korzystać  z  programu  Lucas  Chess  na  innym 
komputerze  i  zachować  parametry  ustawień/poziomu  gry,  wystarczy  zainstalować  Lucas  Chess  na 
tym  komputerze  i  zastąpić  zawartość  folderu  UsrDta  folderem  skopiowanym.  Upewnić  się  przy  tym 
czy program nie jest uruchomiony przy nadpisywaniu tego folderu. 
 

10. Jakie informacje są przesyłane przy wysyłce wyników ? 

 
Można  przesłać  pocztą  elektroniczną  swoje  wyniki  w  postaci  rankingu  uzyskanego  w  Lucas  Chess 
(dla  własnej  satysfakcji). W tym  celu,  kliknąć  w  głównym  oknie  programu  przycisk  Information  oraz 
wybrać opcję Post your score. 
 
Informacja wysyłana do strony domowej Lucas Chess zawiera: 
 

  Alias – Nazwa (NICK) pod jaką wysyłający będzie pojawiał się w rankingu. Nie musi to być 

nazwa programu ani nazwisko gracza i można ten tekst zmieniać dowolnie. 

 

 

 

  Scores  (Ratings)  –  Wyniki.  Skorzystać  z  tego  pola    do  wysyłania  tylko  wyników  rankingu 

Lucas-Elo  lub  wyników  gry  z    każdym  silnikiem  i/lub  w  każdej  rozgrywanej  kategorii. 
Gdy pole to nie jest zaznaczone, poprzednie wyniki na liście internetowej zostaną usunięte.
 

 

  The current date and time –  Aktualna data i godzina. 

 

 

  User  ID  –    Identyfikator  użytkownika.  Gdy  instalujemy  program,  tworzony  jest  identyfikator 

użytkownika na podstawie aktualane daty i czasu oraz liczby losowej aby zapewnić różnice 
identyfikatorów.  Możliwość  ta  pozwala  na  zmianę  swego  aliasu  (NICK)  bez  duplikowania 
rekordów wysyłanych do strony internetowej.