background image

HAMACHER 

ul. Towarowa 10 

43-100 Tychy 

 

HAMACHER 

Zum Bauhof 8 

D-45701 Herten 

 

 

 

 

 

INSTRUKCJA OBSŁUGI  

HA-E.035.06.06 

 

 

WYŁĄCZNIK WIELOSTYCZNIKOWY 

(STACJA KOMPAKTOWA) 

typu  

HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

 

 

TYCHY 2006 r. 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

 

SPIS TREŚCI 

1.

 

Zastosowanie ............................................................................................................................................................ 3

 

2.

 

Warunki pracy i stosowania ................................................................................................................................... 3

 

2.1.

 

Szczególne warunki stosowania podczas pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem............................. 4

 

3.

 

Warunki przechowywania ...................................................................................................................................... 5

 

4.

 

Dane techniczne ....................................................................................................................................................... 6

 

5.

 

Budowa i wyposażenie............................................................................................................................................. 7

 

5.1.

 

Komora przyłączowa dopływowa .................................................................................................................... 7

 

5.2.

 

Komora przyłączowa odpływowa .................................................................................................................... 8

 

5.3.

 

Komora główna aparaturowa ........................................................................................................................... 9

 

5.4.

 

Montaż. .......................................................................................................................................................... 11

 

6.

 

Działanie ................................................................................................................................................................. 12

 

6.1.

 

Przygotowanie układu elektrycznego wyłącznika .......................................................................................... 12

 

6.2.

 

Załączenie ...................................................................................................................................................... 12

 

6.3.

 

Wyłączenie..................................................................................................................................................... 13

 

6.4.

 

Identyfikacja zagrożeń podczas użytkowania ................................................................................................ 13

 

7.

 

Blokady elektryczne .............................................................................................................................................. 14

 

8.

 

Zabezpieczenie nadmiarowo-prądowe HA-UB 1-4k .......................................................................................... 15

 

9.

 

Iskrobezpieczne progowe mierniki rezystancji HA-KA/ER2 ............................................................................ 16

 

9.1.

 

Zabezpieczenia upływowe blokujące ............................................................................................................. 16

 

9.2.

 

Przekaźnik kontroli temperatury uzwojeń silnika .......................................................................................... 16

 

10.

 

Iskrobezpieczne obwody sterownicze.............................................................................................................. 17

 

11.

 

Ochrona przeciwporażeniowa ......................................................................................................................... 20

 

12.

 

Transport........................................................................................................................................................... 20

 

13.

 

Przeglądy i konserwacje................................................................................................................................... 20

 

14.

 

Wykaz podstawowych części zamiennych ...................................................................................................... 21

 

15.

 

Informacje dodatkowe...................................................................................................................................... 22

 

 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

1.

 

Zastosowanie 

 

Kopalniane  wyłączniki  wielostycznikowe  typu  HA-dk8.10/3/8VAC/8  przeznaczone  są  do 

zasilania  i  sterowania  napędów  maszyn  górniczych  zasilanych  z  sieci  trójfazowej  prądu 

przemiennego z izolowanym punktem gwiazdowym transformatora.  

Wyłączniki  mogą  być  wykonane  w  wersjach  różniących  się  między  sobą  układem  torów 

prądowych. 

Każdy 

odpływów 

trójfazowych 

wyłącznika 

wielostycznikowego 

wyposażony 

jest 

w zabezpieczenia: 

− 

nadmiarowo - prądowe typu HA-UB1-4k, 

− 

upływowe - blokujące typu HA-KA/ER2, 

− 

kontroli temperatury uzwojeń zasilanego silnika typu HA-KA/ER2. 

Dodatkowo  wyłączniki  wielostycznikowe  mogą  być  wyposażone  w  przekaźniki  sterownicze 

i kontroli ciągłości uziemienia ochronnego typu HA-SL3. 

Wyłączniki  wielostycznikowe  umożliwiają  zdalne  i  centralne  sterowanie  silników  w  trybie  pracy 

normalnej  i  rewersyjnej  oraz  przy  współpracy  z  systemem  łączności  głośnomówiącej  -  nadawanie 

sygnałów ostrzegawczych przed rozruchem. 

Wyłączniki  posiadają  możliwość  zasilania  poszczególnych  torów  prądowych  różnymi  napięciami, 

np. 1000V lub 500V. 

2.

 

Warunki pracy i stosowania 

 

Wyłączniki  wielostycznikowe  typu  HA-dk8.10/3/8VAC/8  przystosowane  są  do  pracy 

w podziemnych  wyrobiskach  górniczych  ze  stopniem  „a”,  „b”  i  „c”  niebezpieczeństwa  wybuchu 

metanu  oraz  “A”  i  “B”  niebezpieczeństwa  wybuchu pyłu węglowego. Spełnia wymogi w zakresie 

ochrony  przeciwwybuchowej  obowiązujące  dla  urządzeń  grupy  I  oraz  kategorii  M2  w  zakresie 

rodzaju  zabezpieczenia  przed  zapłonem  osłon  odpornych  na  działanie  ciśnienia  w  powiązaniu 

z rodzajem zabezpieczenia przed zapłonem spełniającego wymogi podwyższonego bezpieczeństwa 

do pracy w atmosferach wybuchowych grupy wybuchowej I. 

Przystosowane są do pracy w następujących warunkach środowiskowych: 

− 

napięcie eksploatacyjne 

0,85 ÷ 1,2U

n

 

− 

temperatura otoczenia  

-10°C ÷ 40°C 

− 

wilgotność względna powietrza 

do 95% przy 40°C 

− 

dopuszczalne odchylenie od pionu 

20° 

− 

wysokość nad poziomem morza 

do 1000 m 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

2.1.

  Szczególne warunki stosowania podczas pracy w przestrzeniach zagrożonych 

wybuchem 

1. 

 Dopuszczalne pojemności obwodów kontrolno pomiarowych obwodów zewnętrznych nw. 

zabezpieczeń: 

- blokujące zabezpieczenie upływowe na odpływach głównych HA-KA/ER2  

C

max

=2,5µF/fazę 

- zabezpieczenie temperaturowe HA-KA/ER2  

C

max

=7,5µF 

- zabezpieczenie HA-SL3 - obwód pomiarowy ciągłości przewodu ochronnego  

C

max

=0,5µF 

- zabezpieczenie upływowe na odpływach 42V  

C

max

=2,5µF 

2. Parametry obwodów oraz szczególne warunki stosowania separatorów: 

HA-KG3.11 

Obwody wyjściowe nieiskrobezpieczne: 

 

(styki przekaźnika K1 – zaciski: 1-2, 3-4): 

Un=230V 

  

Um=253V 

Obwód wejściowy nieiskrobezpieczny: 

(zacisk K2 połączony poprzez styk zewnętrzny  

z zaciskiem 42U) 

Un=42V/50Hz, ±20% 

  

Um=50,4V 

Parametry obwodów iskrobezpiecznych: 

Obwody sterowania i sygnalizacji: 

(zaciski oznaczone kolorem niebieskim nr: L1, L2, Uz, K1, K1’, K2, PE) 

 

Zaciski Nr 

Uo  

[V] 

Σ

Io 

[mA] 

Po 

[mW] 

Lo 

pomiędzy 

dowolnymi 

zaciskami 

[mH] 

Co 

pomiędzy 

dowolnymi 

zaciskami 

[µF] 

Li 

Ci 

Charakterystyka 

wyjściowa 

L1,L2,PE 

16,4 

64,4 

Uz,K1,K1’,K2 

6,2 

25 

L1,L2,Uz,K1,K1’,K2,PE 

23,5 

93 

(L1,L2,Uz,K1,K1’,K2)-PE 

15,75 

2,5 

10 

100 

0,5 

liniowa 

 

Wszystkie ww. obwody iskrobezpieczne są połączone galwanicznie (zasilane z jednego źródła o 

napięciu 15,75V). 

- Obwody wyjściowe – styki przekaźnika K2 (zaciski oznaczone kolorem niebieskim  

nr: 1-2-3) mogą współpracować z obwodami EEx ia I lub EEx ib I, 

parametry obwodu: 

Ui=44V, 

 

Ii=1A, 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

 

Li=0, 

 

Ci=0. 

Szczególne warunki stosowania: 

−  Separator może współpracować z obwodami zewnętrznymi wyłącznie poprzez dodatkowe 

listwy zaciskowe spełniające wymagania pkt. 6.3.1 normy PN-EN 50020:2005, 

−  w przypadku uziemienia zacisku PE separatora obwody sterowania i sygnalizacji separatora 

należy traktować jako połączone z ziemią przez rezystancję Ri=6,3kΩ. 

HA-KG5 

- Obwody wyjściowe nieiskrobezpieczne: 

 

Listwa X1 zaciski 42U, 42V, K3 

Um=50,4V 

 

Listwa X1 zaciski 1÷12 

Um=250V 

- Parametry obwodów iskrobezpiecznych: 

 

obwód sterowania, listwa X2 zaciski L1-L2: 

Uo=15,7V 

 

 

Io=15,6mA 

 

 

Po=61,4mW 

 

 

Lo=100 mH, 

 

 

Co=0,5µF 

 

obwód kontrolny, listwa X2 zaciski L1, L2-PE: 

Uo=15,7V 

 

 

Io=2,3mA, 

 

 

Po=9,1mW, 

 

 

Lo=300mH 

 

Co=2µF 

 

obwód sygnalizacji, listwa X2 zaciski Y0-Y1-Y2-Y3: 

Uo=15,7V 

 

 

Io=24mA 

 

 

Po=94,5mW 

 

 

Lo=100mH 

 

 

Co=2µF 

 

zestyki przekaźnika wykonawczego K3, listwa X2 1÷ 7 

Ui=60V 

 

 

Ii=2A 

Szczególne warunki stosowania: 

−  separator może współpracować z obwodami zewnętrznymi wyłącznie poprzez dodatkowe 

listwy zaciskowe spełniające wymagania pkt. 6.3.1. normy PN-EN 50020:2005. 

3.

 

Warunki przechowywania 

− 

temperatura otoczenia  

-10°C ÷ 40°C 

− 

wilgotność względna powietrza 

do 65% przy 25°C 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

Wyłączniki  powinny  być  przechowywane  w  pomieszczeniach  zamkniętych,  przy  czym 

w pomieszczeniach  tych  nie  powinny  występować  nagłe  zmiany  temperatury  mogące  powodować 

kondensację pary wodnej. 

4.

 

Dane techniczne 

Typ  

 

HA-dk8.10/3/8VAC/8 

Znamionowe napięcie izolacji 

 

1200V 

Znamionowe napięcie łączeniowe  

500/1000/230/42V -15% +20% 50Hz 

Znamionowe napięcie obwodów pomocniczych  

42V i 220V 

Prąd znamionowy ciągły: 

− 

całkowity 

do 1200A 

− 

na ciąg rozłącznikowy 

do 600A 

− 

odpływu / stycznika przy zastosowaniu stycznika typu: 

HA-G 21013  

600A / 750A 

HA-G 20089  

400A / 450A 

HA-G 20092  

320A / 350A 

HA-G 21010  

160A / 200A 

Zwarciowa zdolność łączeniowa zestawu dobezpieczonego: 

(stycznik + bezpieczniki-ograniczniki) 

25kA 

Znamionowa trwałość: 

− 

mechaniczna  

5×10

6

 cykli 

− 

łączeniowa  

1×10

cykli 

Znamionowa częstość łączeń: 

− 

zwykła  

300 ł/h 

− 

dorywcza  

30 ł/min. 

Max. moc odbiorników zewnętrznych 42V  

(w zależności od zastosowanego transformatora): 

 

  dla transformatora 400 VA 

75VA 

  dla transformatora 1000VA 

250VA 

Iskrobezpieczne napięcie wyjściowe przekaźników 

(separatorów): 

− 

HA-KG3.1.1 

15,7V AC 

lub 

− 

HA-KG5 

15,7V AC  

− 

HA-SL3 

23,5V AC 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

− 

HA-KA/ER2 (zabezpieczenie termiczne) 

15,7V DC 

Typ obudowy: 

HA-dk8.10 

Numer certyfikatu WE: 

IBExU03ATEX1092 

Cecha przeciwwybuchowa:

 

 

I M2 EEx d ia/ib I 

Stopień ochrony: 

IP 54 

Wymiary zewnętrzne obudowy : 

szerokość: 

 

ok. 2650 mm (bez wpustów kablowych) 

wysokość: 

ok. 850 mm 

głębokość: 

ok. 910 mm 

Masa (w zależności od wykonania): 

ok. 2200 - 2600 kg 

5.

 

Budowa i wyposażenie 

 

Jako  obudowę  ognioszczelnych  wyłączników  wielostycznikowych  typu  HA-dk8.10 

zastosowano  obudowę  składającą  się  z  trzech  wzajemnie  połączonych  komór  ognioszczelnych, 

które tworzą: 

− 

komorę przyłączową dopływową (+AA), 

− 

komorę przyłączową odpływową (+BA), 

− 

komorę główną aparaturową (+CA). 

Wszystkie  zamknięcia  obudowy  wykonane  są  jako  ognioszczelne.  Powierzchnie  ognioszczelne 

obudowy  zabezpieczone  są  przed  korozją  lakierem  typu  Gleitmo  920,  Molikote  3402-C  lub 

Molikote 3484-D. 

5.1.

  Komora przyłączowa dopływowa 

Pomiędzy  komorą  przyłączową  dopływową,  a  komorą  główną  znajdują  się  izolatory 

przepustowe  HA-V23012  o  obciążalności  znamionowej  630A,  z  zaciskami  przyłączowymi 

umożliwiającymi przyłączenie żył przewodu lub kabla o przekroju do 120mm

2

W dolnej części komory umieszczone są listwy zaciskowe (-X1), (-X2) i (-X3) koloru szarego, na 

zaciski których wyprowadzone są następujące obwody nieiskrobezpieczne: 

− 

napięcie 42V (z kontrolą upływową), 

− 

styki pomocnicze przełączników rozłącznikowych, 

− 

obwody wyjściowe przekaźników nadmiarowo-prądowych, 

− 

obwody wskaźników napięcia zasilania stacji. 

Na listwę (-X1) wyprowadzone są obwody pierwszego ciągu, na listwę (-X2) drugiego, a na listwę 

(-X3) trzeciego ciągu rozłącznikowego. Sygnały transmisji danych wyprowadzono na listwę (-X4). 

Obwody  napięcia  42V  posiadają  kontrolę  upływową  poprzez  przekaźniki  centralno-blokujące 

i przewidziane są do zasilania odbiorników zewnętrznych o mocy 75 VA lub 250 VA (w zależności 

od typu zastosowanego transformatora pomocniczego) w pomieszczeniach kopalń gazowych          o 

stopniu „a”, ”b” lub „c” niebezpieczeństwa wybuchu. 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

Na  uchylnej  pokrywie  tej  komory  umieszczone  są  wskaźniki  napięcia  zasilania  (-P001),  (-P002)       

i (-P003) dla każdego ciągu rozłącznikowego oraz diodowe wskaźniki stanu obciążenia styczników 

głównych (-A003), (-A004). 

Wartości  prądu  obciążenia  wskazywane  są  co  10%  w  zakresie  od  30%  do  140%  nastawy  członu 

przeciążeniowego  przekaźników  nadmiarowo-prądowych.  W  zakresie  od  30%  do  100%  świecą 

diody  elektroluminescencyjne  koloru  żółtego,  a  w  zakresie  od  100%  do  140%  tj.  w  zakresie 

przeciążeniowym  świecą  diody  koloru  czerwonego.  Wskaźniki  napięcia  i  stanu  obciążenia 

widoczne  są  z  zewnątrz  obudowy  komory  przyłączowej  dopływowej  poprzez  wzierniki  typu      

HA-W 40010. 

Na ściance bocznej (prawej) znajdują się otwory umożliwiające przykręcenie wpustów kablowych 

produkcji  Gothe  typu  54235…  oznaczone  cechą  EExdl/IIB  lub  produkcji  Damel  typu  WK2  lub 

WK3  oznaczone  cechą  EExdI/II.  Ponadto  na  tej  ściance  znajdują  się  gniazda  dla  szybkozłączy 

produkcji  Hamacher  typu  LSA-4A  oznaczone  cechą  EExdI  dla  wprowadzenia  do  komory 

przewodów lub kabli o średnicy zewnętrznej 19-25mm. 

Wszelkie  zbędne  otwory  dla  wyprowadzeń  kabli  i  przewodów  muszą  być  zaślepione  za  pomocą 

zaślepek produkcji Gothe typu 54153... oznaczone cechą EExdI/IIB lub produkcji Damel typu ZK2 

lub  ZK3  oznaczone  cechą EExdI/II. Zbędne otwory do wprowadzenia szybkozłączy typu LSA-4A 

należy  zaślepić  zaślepkami  Nr  art.  HA-X42147  po  uprzednim  wykręceniu  z  obudowy  części 

wpustowej HA-LSA4A. Dodatkowe informacje zawarte są w dokumencie HA-E.049.11.06 „Tabele 

doboru wpustów kablowych dla wyłączników produkcji Hamacher”. 

Na drzwiach komory przyłączowej dopływowej znajduje się napis: 

UWAGA! 

Przed otwarciem komory wyłączyć napięcie od strony zasilania! 

5.2.

  Komora przyłączowa odpływowa 

Pomiędzy  komorą  przyłączową  odpływową,  a  komorą  główną  znajdują  się  izolatory 

przepustowe  HA-V  23012  obciążalności  znamionowej  630A  z  zaciskami  przyłączowymi 

umożliwiającymi przyłączenie żył przewodów oponowych lub kabli o przekroju do 120mm

2

W dolnej części tej komory umieszczone są listwy zaciskowe (-X6), (-X7), (-X8) oraz (-X6„i”),  

(-X7„i”), (-X8„i”) i (-X10 „i”). 

Na  zaciski  listew  (-X6),  (-X7)  i  (-X8)  koloru  szarego  wyprowadzono  następujące 

nieiskrobezpieczne obwody pierwszego, drugiego i trzeciego ciągu rozłącznikowego wyłącznika: 

− 

napięcia 42V z kontrolą upływową przewidziane do wykorzystania na zewnątrz wyłącznika; 

− 

styki pomocnicze przełączników rozłącznikowych; 

− 

styki pomocnicze styczników głównych; 

− 

styki styczników pomocniczych; 

− 

styki wykonawcze przekaźników sterowniczych i kontroli ciągłości uziemienia ochronnego;  

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

− 

styki wykonawcze styczników pomocniczych dla wyłączenia awaryjnego; 

− 

obwody zasilania cewek styczników pomocniczych i styczników wyłączenia awaryjnego; 

Na  zaciski  listew  (-X6„i”),  (-X7„i”)  i  (-X8„i”)  koloru  niebieskiego  wyprowadzono  następujące 

iskrobezpieczne obwody pierwszego, drugiego i trzeciego ciągu rozłącznikowego wyłącznika: 

− 

iskrobezpieczne obwody pomiarowe przekaźników kontroli temperatury uzwojeń zasilanych 

silników, 

− 

iskrobezpieczne obwody sterownicze przekaźników sterowniczych i kontroli ciągłości 

uziemienia ochronnego. 

Do przyłączenia iskrobezpiecznych obwodów sterowania jak i blokad technologicznych służy listwa 

(-X10„i”)  koloru  niebieskiego,  na  zaciski  której  wyprowadzone  są  iskrobezpieczne  obwody 

sterowania i styki separatorów typu HA-KG3.11 lub HA-KG5. 

Separatory zabudowane są na uchylnej płycie dostępnej po otwarciu pokrywy komory przyłączowej 

odpływowej.  Na  płycie  tej  zabudowany  jest  również  diodowy  wyświetlacz  (-A006)  typu             

HA-610901  informujący  obsługę  o  stanie  pracy  poszczególnych  separatorów.  Wyświetlacz  ten 

widoczny jest z zewnątrz obudowy poprzez wziernik zabudowany na uchylnych drzwiach komory 

odpływowej. 

Na  lewej  ściance  bocznej  tej  komory  znajdują  się  otwory  umożliwiające  przykręcenie  wpustów 

kablowych typów takich jak dla komory przyłączowej dopływowej. 

Na drzwiach komory przyłączowej odpływowej znajduje się napis: 

UWAGA! 

Przed otwarciem komory wyłączyć napięcie! 

5.3.

  Komora główna aparaturowa 

W komorze głównej aparaturowej, w prawej jej części, zabudowane są przełączniki rozłącznikowe 

(-Q101), (-Q201) i (-Q301) typu HA-J22010 o prądzie znamionowym 400A lub typu HA-J22018    

o prądzie znamionowym 600A.  

Umożliwiają  one  dokonywanie  zmian  kolejności  faz  oraz  zapewniają  bezpieczną  przerwę 

izolacyjną w obwodach zasilania wyłącznika stycznikowego.  

Przełączniki rozłącznikowe osłonięte są przegrodą izolacyjną tak, aby po otwarciu komory głównej 

dostęp  do  nich  był  możliwy  tylko  po  odkręceniu  śrub  mocujących  tę  przegrodę.  Na  przegrodzie 

umieszczony jest napis ostrzegawczy: 

UWAGA! 

Przed zdjęciem osłony wyłączyć napięcie od strony zasilania! 

Z  prawej  strony  komory  głównej  umieszczone  są  mechanizmy  blokad  mechanicznych  napędów 

przełączników rozłącznikowych oraz łączniki przyciskowe (-S106), (-S206) i (-S306) przerywające 

obwody pomocnicze napięcia 42V. Przyciski tych łączników, dostępne z zewnątrz obudowy, muszą 

być  każdorazowo  wciśnięte  podczas  dokonywania  czynności  łączeniowych  przełącznikami 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

10 

rozłącznikowymi.  Wciśnięcie  przycisków  powoduje  wyłączenie  styczników  głównych,  dzięki 

czemu otwarcie styków przełącznika rozłącznikowego odbywa się zawsze w stanie bezprądowym. 

Po  prawej  stronie  komory  głównej  obudowy,  obok  dźwigni  napędów  przełączników 

rozłącznikowych,  umieszczony  jest  łączniki  (-Q102)  podający  napięcie  zasilania  do  obwodów 

pomocniczych  stacji.  W  przypadku  nie  załączenia  przełączników  rozłącznikowych  (-Q101),            

(-Q201)  oraz  (-Q301)  umożliwia  sprawdzenie  działania  wyłącznika  stycznikowego  bez  podania 

napięcia  na  tory  prądowe  styczników  głównych.  Po  przełączeniu  napędu  łącznika  (-Q102) 

w pozycję  „Zał.”  napięcie  zasilające  transformator  pomocniczy  podane  jest  z  zacisków 

przyłączowych dopływowych przełączników rozłącznikowych.  

Na  ściance  bocznej  przy  drzwiach  komory  zabudowany  jest  transformator  pomocniczy  (-T109) 

o mocy  1000VA.  Transformator  pomocniczy  wykonany  jest  z  odczepami  dla  uzwojeń  stron 

pierwotnych, umożliwiającymi zasilanie wyłącznika napięciem znamionowym 500 lub 1000 V. 

W  komorze  głównej  aparaturowej  umieszczone  są  od  wewnętrznej  strony  wyzwalacze 

automatyczne, zabezpieczające uzwojenia transformatora pomocniczego. 

W głębi komory głównej zabudowane są styczniki próżniowe typu podanego w p. 4. 

Styczniki  dobezpieczone  są  bezpiecznikami-ogranicznikami  dobranymi  w  zależności  od 

zastosowanego typu stycznika. 

Do  zacisków  przyłączowych  odpływowych  styczników  próżniowych  przyłączone  są  dławiki  typu 

HA-O20006,  połączone  drugostronnie  w  gwiazdę  i  przyłączone  do  obwodów  pomiarowych 

przekaźników upływowych blokujących. 

Przewody  łączące  zaciski  odpływowe  styczników  próżniowych  z  izolatorami  przepustowymi 

odpływowymi  przełożone  są  przez  otwory  w  przekładnikach  prądowych  typu  HA-L20037  o 

przekładni 1mV/A lub typu HA-L 20045 o przekładni 5mV/A. 

W komorze głównej przed stycznikami znajdują się złącza wielowtykowe typu HA-M20038 łączące 

obwody  elektryczne  płyt  sterowniczo-zabezpieczających,  zabudowanych  na  dwóch  płytach 

montażowych, z obwodami aparatury elektrycznej znajdującej się w głębi komory głównej. Na ww. 

płytach  sterowniczo-zabezpieczających  zabudowane  są  następujące  podzespoły  wyposażenia 

elektrycznego wyłącznika: 

− 

przekaźniki z członem upływowym blokującym i kontroli temperaturowy uzwojeń 

zasilanych silników typu HA-KA/ER2, 

− 

przekaźniki upływowe centralno-blokujące typu HA-KA/ER2 obwodu 42V, 

− 

przekaźniki nadmiarowo-prądowe typu HA-UB 1-4k, 

− 

przekaźniki sterownicze i kontroli ciągłości uziemienia ochronnego typu HA-SL3, 

− 

przekaźniki czasowe, 

− 

styczniki pomocnicze typu HA-G20032 (włączone w obwody kontroli upływowej 42 V i 

obwody wyłączenia awaryjnego), 

− 

styczniki pomocnicze typu HA-G20033 (włączone w obwody styczników głównych), 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

11 

− 

styczniki pomocnicze typu HA-G20027 (włączone w obwody kontroli upływowej 

odpływów), 

− 

transformatory pomocnicze 42V/42V typu HA-B21056 zasilające przekaźniki  

HA-UB1-4k, 

− 

łączniki do sprawdzania sprawności eksploatacyjnej przekaźników:  

sterowniczych i kontroli ciągłości uziemienia ochronnego oraz członów upływowych 

blokujących i kontroli temperatury uzwojeń zasilanych silników iskrobezpiecznych 

progowych mierników rezystancji; 

− 

łączniki do zewnętrznego kasowania członów zwarciowych przekaźników nadmiarowo-

prądowych po ich zadziałaniu. 

− 

wskaźniki diod luminescencyjnych informujące o:  

stanie pracy poszczególnych przekaźników, obecności napięcia 42V oraz załączeniu 

styczników głównych, 

Otwarcie uchylnych pokryw komory głównej osadzonych na zawiasach jest uwarunkowane: 

− 

ustawieniem napędów przełączników rozłącznikowych w położenie „0”, 

− 

ustawieniem napędu łącznika (-Q102) w położenie „Wył.”, 

− 

wkręceniem śruby blokady znajdującej się w prawym dolnym rogu drzwi w lewo do oporu. 

Przy  otwartej  pokrywie  komory  głównej  (drzwiach)  wszystkie  dostępne  podzespoły  wyposażenia 

elektrycznego  są  w  stanie  beznapięciowym.  Na  pokrywie  komory  umieszczone  są  gniazda  (dla 

klucza  imbusowego)  napęd  łącznika  umożliwiającego  sprawdzanie  sprawności  eksploatacyjnej 

przekaźników  upływowych  blokujących,  kontroli  temperatury  uzwojeń  zasilanych  silników, 

przekaźników  sterowniczych  i  kontroli  ciągłości  uziemienia  ochronnego  oraz  gniazdo  napędu 

łącznika  umożliwiającego  kasowanie  po  zadziałaniu  członów  zwarciowych  przekaźników 

nadmiarowo-prądowych. 

5.4.

  Montaż 

Montaż  wyposażenia  elektrycznego  powinien  być  wykonany  przez  wykwalifikowanych 

elektromonterów  zgodnie  z  dokumentacją  dołączoną  do  wyłącznika.  Przed  przystąpieniem  do 

montażu  należy  sprawdzić  sprawność  poszczególnych  podzespołów  systemu.  Prace  powinny  być 

prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami przy zwróceniu uwagi na: 

1.

  prawidłowość wprowadzenia przewodów i kabli do wpustów, 

2.

  właściwe połączenie obwodów sterowniczych i blokad technologicznych, 

3.

  właściwe nastawienie zabezpieczeń nadprądowych, 

4.

  podłączenie czujników. 

Po  zakończeniu  montażu  ewidencja  urządzeń,  odbiór  techniczny,  a  następnie  eksploatacja 

i ewentualne  naprawy  w  trakcie  eksploatacji  oraz  okresowe  kontrole  urządzeń  kompleksu 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

12 

ś

cianowego  muszą  być  prowadzone  zgodnie  z  obowiązującymi  przepisami  oraz  dokumentacją 

dołączoną do systemu w którego skład wchodzi wyłącznik. 

UWAGA! 

- Wyposażenie elektryczne montuje wykwalifikowany elektryk posiadający 

odpowiednie uprawnienia zawodowe na właściwego elektrycznego schematu 

montażowego ujętego w dołączonej dokumentacji! 

- Przy montażu aparatury elektrycznej używać tylko specjalistycznych narzędzi! 

6.

 

Działanie 

Schematy elektryczne wyłączników wielostycznikowych typu HA-dk8.10/3/8VAC/8 dostarczane są 

każdorazowo użytkownikowi wraz z niniejszą instrukcją obsługi. 

6.1.

  Przygotowanie układu elektrycznego wyłącznika 

 

Przed podłączeniem wyłącznika wielostycznikowego do sieci kopalnianej należy włożyć we 

właściwe gniazda wtyczki (-X109) i (-X110), oznaczone wartością napięcia zasilania. Uprawnia to 

do  zasilania  poszczególnych  ciągów  rozłącznikowych  wyłącznika  właściwym  napięciem  500  lub 

1000V 

Po przełączeniu przełącznika (-Q102) w pozycję „Zał.” następuje: 

- włączenie zasilania transformatora pomocniczego (-T109), 

- włączenie zasilania iskrobezpiecznego progowego miernika rezystancji z członem 

upływowym centralno-blokującym wraz z przynależnym do niego stycznikiem 

pomocniczym dla obwodów o napięciu 42V, 

- włączenie zasilania przekaźników: nadmiarowo-prądowych, iskrobezpiecznych 

progowych mierników rezystancji (z członem upływowym blokującym i 

temperaturowym) oraz zamknięcie ich styków w obwodach zasilania styczników 

pomocniczych i przekaźników czasowych, 

- włączenie zasilania przekaźników sterowniczych i kontroli ciągłości uziemienia 

ochronnego, 

- rozpoczęcie pomiaru rezystancji izolacji sieci odpływowych od styczników głównych 

wyłącznika poprzez blokujące przekaźniki upływowe. 

Przełączyć przełączniki rozłącznikowe (-Q101), (-Q201), (-Q301) w pozycję I lub II. 

Obwody elektryczne wyłącznika wielostycznikowego przygotowane są do załączenia. 

6.2.

  Załączenie 

Działanie danego toru stycznikowego przebiega wg niżej opisanej kolejności. 

Po  zamknięciu  iskrobezpiecznego  obwodu  sterowania  przekaźnika  sterowniczego  przyciskiem 

zdalnego sterowania następuje: 

− 

załączenie przekaźnika sterowniczego, 

− 

załączenie przekaźnika czasowego, po czasie nastawionym na jego skali, 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

13 

− 

załączenie styczników pomocniczych, 

− 

odłączenie obwodu pomiarowego zabezpieczenia upływowego-blokującego, 

− 

załączenie stycznika głównego. 

UWAGA! 

Do sterowania zdalnego należy używać przyciski lub pulpity sterownicze oznakowane znakiem 

 

oraz  specjalnym  oznaczeniem  zabezpieczenia  przeciwwybuchowego 

 

I  M2,  które  umożliwiają 

sterowanie  przekaźników  sterowniczych  w  układzie  dwużyłowym  lub  trójżyłowym,  przy  czym 

przycisk "Zał." nie może być bocznikowany na stałe rezystorem podtrzymania. 

6.3.

  Wyłączenie 

 

Po rozwarciu obwodu zdalnego sterowania przekaźnika sterowniczego następuje: 

- wyłączenie przekaźnika sterowniczego; 

- wyłączenie przekaźnika czasowego; 

- wyłączenie styczników pomocniczych; 

- wyłączenie stycznika głównego; 

- zamknięcie obwodu pomiarowego zabezpieczenia upływowego blokującego. 

Obwód elektryczny danego toru stycznikowego przygotowany jest do załączenia. 

6.4.

  Identyfikacja zagrożeń podczas użytkowania 

OSTRZEŻENIE! 

Przed  przystąpieniem  do  obsługi  systemów,  w  których  skład  wchodzą  wyłączniki          

HA-dk8.10/3/8VAC/8  należy  zapoznać  się  z  ich  instrukcją  ruchową.  Zawsze  należy  kontaktować 

się z przełożonymi lub pracownikami dozoru kopalni w celu otrzymania szczegółowych instrukcji 

obsługi poszczególnych maszyn i urządzeń. 

W  ramach  odpowiedzialności  kierownictwa  kopalni  leży  zapewnienie  odpowiedniego 

szkolenia prowadzonego przez wykwalifikowanego instruktora. 

Do obsługi upoważnione są wyłącznie osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.  

UWAGA ! 

Wyłącznie  osoby  wyszkolone  mogą  dokonywać  nastawy  zabezpieczeń  oraz 

ustawienia łączników w aparaturze elektrycznej. Zabrania się instalowania prowizorycznych 

połączeń oraz tymczasowych blokad! 

Nieprawidłowa,  niedbała obsługa lub obsługa przez osobę do tego nieupoważnioną 

może  doprowadzić  do  poważnego  wypadku  lub  śmierci  tej  osoby  albo  innych  osób 

i uszkodzenia maszyn! 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

14 

Modyfikacje,  używanie  części  wymiennych  nie  spełniających  warunków  technicznych 

producenta  lub  naprawianych  może  spowodować  poważne  zagrożenie  dla  obsługi  i  innych  osób, 

utratę gwarancji, certyfikatu lub dopuszczenia dla urządzenia. 
UWAGA!  

- Wszelkie prace przy wyposażeniu elektrycznym mogą wykonywać wyłącznie osoby 

do tych prac uprawnione! 

- Podczas wykonywania prac przy wyposażeniu elektrycznym należy używać 

właściwych narzędzi i stosować je zgodnie z przeznaczeniem! 

- Wszelka aparatura pomiarowa, używana przy pracach związanych z wyposażeniem 

elektrycznym, powinna spełniać wymagania właściwych przepisów! 

- Wszelkie usterki o charakterze elektrycznym należy usuwać w oparciu o niniejszą 

instrukcję oraz instrukcje elementów wchodzących w skład wyposażenia 

elektrycznego! 

- Zabrania się wykonywania prac pod napięciem, z wyjątkiem prac pod napięciem 

bezpiecznym! 

- Zabrania się stosowania niewłaściwych materiałów i niesprawnych narzędzi! 

- Zabrania się eliminowania wszelkich zabezpieczeń (np. czujników lub wyłączników 

bezpieczeństwa)! 

- Uruchamianie wyposażenia elektrycznego, które jest niesprawne, może spowodować 

niebezpieczeństwo zagrożenia życia lub zdrowia oraz ryzyko awarii! 

7.

 

Blokady elektryczne 

 

Blokowanie  każdego  z  obwodów  sterowania  danego  toru  stycznikowego  wyłącznika 

wielostycznikowego przed załączeniem nastąpi w przypadkach: 

- obniżenia rezystancji izolacji sieci odpływowej poniżej wartości krytycznej, tj. 

nastawionej na zabezpieczeniu upływowo-blokującym HA-KA/ER2, 

- wzrostu rezystancji w obwodzie pętli sterowania przekaźników sterowniczych i kontroli 

ciągłości uziemienia ochronnego HA-SL3, 

- wzrostu rezystancji w obwodzie pomiarowym separatora HA-KG5 (HA-KG3.11) lub 

obniżenia rezystancji dowolnej żyły sterowniczej w stosunku do uziemienia ochronnego. 

Ponadto wyłączenie załączonego stycznika nastąpi również dodatkowo w przypadkach: 

- zadziałania przekaźnika nadmiarowo-prądowego przy wystąpieniu przeciążenia, zwarcia 

lub zaniku fazy względnie asymetrii obciążenia faz, 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

15 

- wzrostu temperatury uzwojeń zasilanego silnika, a tym samym wzrostu rezystancji 

czujników włączonych w obwód pomiarowy zabezpieczenia temperaturowego jego 

uzwojeń. 

8.

 

Zabezpieczenie nadmiarowo-prądowe HA-UB 1-4k 

Każdy  z  torów  odpływowych  wyłącznika  wielostycznikowego  wyposażony  jest  w  zabezpieczenie 

nadmiarowo-prądowe. 

Jako  zabezpieczenie  od  skutków  zwarć,  przeciążeń  i  asymetrii  obciążenia  zastosowane  są 

przekaźniki typu HA-UB 1-4k, które współpracują z trzema przekładnikami prądowymi. 

W  przypadku  wystąpienia  zwarcia  nastąpi  otwarcie  zestyku  a4-b7  członu  zwarciowego  (i  jego 

mechaniczne zablokowanie), włączonego w obwód zasilania cewek styczników pomocniczych oraz 

zamknięcie  zestyku  a7-b5,  sygnalizowane  świeceniem  diody  koloru  czerwonego  na  wyświetlaczu 

(wskaźniku funkcji). 

Odblokowanie  zadziałanego  członu  zwarciowego  dokonuje  się  z  zewnątrz  obudowy  wyłącznika 

poprzez przekręcenie przynależnego łącznika kasowania w oznaczoną pozycję i nie jest wymagane 

otwarcie drzwi komory głównej. 

W  przypadku  wystąpienia  przeciążenia,  nastąpi  otwarcie  styku  a4-b7  członu  przeciążeniowego. 

Otwarcie  tego  styku  spowoduje  wyłączenie  styczników  pomocniczych  i  próżniowych  (głównych). 

Równocześnie  nastąpi  zamknięcie  styku  a7-b6,  sygnalizowane  pulsującym  świeceniem  diody 

koloru  zielonego  na  wyświetlaczu  (wskaźniku  funkcji).  Kasowanie  zadziałanego  członu 

przeciążeniowego  może  być  automatyczne  lub  ręczne  w  zależności  od  pozycji  mini-łącznika  S4 

umieszczonego wewnątrz przekaźnika. Kasowanie automatyczne następuje po upływie czasu 3 do 5 

min. i nie wymaga otwarcia drzwi wyłącznika.  

W przypadku zadziałania członu przeciążeniowego i gdy w czasie oczekiwania na jego samoczynne 

skasowanie  nastąpi  przerwa  w  obwodzie  zasilania  przekaźnika  (42V)  lub  wyłączeniu  napięcia  od 

strony  zasilania  wyłącznika  (np.  w  stacji  transformatorowej),  kasowanie  członu  przeciążeniowego 

jest  możliwe  dopiero  po  przywróceniu  napięcia  zasilania  przekaźnika,  odczekaniu  3  do  5  minut, 

a następnie  poprzez  przekręcenie  przynależnego  łącznika  kasowania  w  oznaczoną  pozycję  lub  po 

otwarciu  drzwi  komory  głównej  i  naciśnięciu  przycisku  „a”  umieszczonego  na  obudowie 

przekaźnika. 

W  przypadku  wystąpienia  zaniku  prądu  w  jednej  fazie  lub  wystąpieniu  asymetrii  obciążenia  faz 

zostanie  pobudzony  człon  asymetrowy,  który  z  kolei  uruchomi  człon  zwarciowy  przekaźnika. 

Odblokowanie  tego  stanu  odbywa  się  poprzez  przekręcenie  przynależnego  łącznika  kasowania 

w oznaczoną pozycję i nie jest wymagane otwarcie drzwi komory głównej. 

Przy prądach zwarciowych większych od zdolności łączeniowej zastosowanego stycznika głównego 

wyłączenie zwarcia nastąpi przez bezpieczniki-ograniczniki. 

 

 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

16 

9.

 

Iskrobezpieczne progowe mierniki rezystancji HA-KA/ER2 

9.1.

  Zabezpieczenia upływowe blokujące 

Każdy  z  torów  stycznikowych  wyłącznika  wielostycznikowego  typu  HA-dk8.10/3/8VAC/8 

wyposażony  jest  w  zabezpieczenie  upływowe  blokujące.  Funkcję  tą  pełni  przekaźnik  typu  HA-

KA/ER2  współpracujący  z  połączonymi  w  gwiazdę  trzema  dławikami  przyłączonymi  do  każdej  z 

faz  zacisków  odpływowych  stycznika  głównego.  Punkt  gwiazdowy  dławików  jest  połączony  z 

zwartymi  zaciskami  pomiarowym  a6-b6  przekaźnika  poprzez  normalnie  zamknięte  zestyki 

stycznika  pomocniczego  i  głównego.  Zabezpieczenie  upływowe  służy  do  kontroli  rezystancji 

izolacji sieci zasilanej z wyłącznika, gdy stycznik główny jest w stanie otwartym. 

Jeżeli  w  sieci  odpływowej  z  wyłącznika  nastąpi  obniżenie  rezystancji  wypadkowej  izolacji 

względem  przewodu  uziemienia  ochronnego  poniżej  wartości  pomiarowej,  to  styk  a1-b1 

przekaźnika, otwierając się, przerwie obwód 42V zasilania cewek styczników pomocniczych i tym 

samym uniemożliwione będzie załączenie stycznika głównego. 

Stan taki będzie sygnalizowany świeceniem ciągłym jednej diody (przez styk a2-b2). Po usunięciu 

uszkodzenia izolacji kontrolowanej sieci, odblokowanie przekaźnika nastąpi samoczynnie. 

Przynajmniej jeden raz na zmianę roboczą, należy dokonać sprawdzenia sprawności eksploatacyjnej 

zabezpieczeń  upływowych  przez  przełączenie  napędów  łączników  umieszczonych  na  obydwóch 

uchylnych pokrywach komory głównej wyłącznika we właściwe pozycje (oznaczone na tabliczkach 

obok ich napędów) na czas ok. 1s. 

Prawidłowy  stan  zabezpieczenia  będzie  sygnalizowany  świeceniem  przynależnych  diod  na 

wyświetlaczu  (wskaźniku  funkcji)  tylko  w  czasie  przełączenia  napędu  łącznika  we  właściwą 

pozycję.  Przekaźnik  upływowy  ma  możliwość  nastawy  wartości  rezystancji  zadziałania                   

w granicach od 5 do 100kΩ.  

UWAGA! 

Dla  sieci  o  napięciu  500V  przekaźnik  musi  być  nastawiony  na  wartość  rezystancji  conajmniej 

25kΩ,  natomiast  dla  sieci  o  napięciu  1000V  przekaźnik  musi  być  nastawiony  na  wartość  50kΩ. 
Natomiast dla sieci o napięciach znamionowych 660V i 1140V wg. wymagań klienta. 

Obwody  wyłącznika  o  napięciu  42V  przeznaczone  do  zasilania  urządzeń  (odbiorników) 

zewnętrznych,  kontrolowane  są  poprzez  przekaźniki  centralno-blokujące  każdego  z  ciągów 

rozłącznikowych. 

Fabryczne nastawienie przekaźnika upływowego blokującego jest zgodne z normą                      PN-

G-4202:1996  dla danego napięcia. Istnieje możliwość nastawy zabezpieczenia na wartości podane 

w danych technicznych zgodnie z życzeniem użytkownika. 

9.2.

  Przekaźnik kontroli temperatury uzwojeń silnika 

 

Wszystkie  tory  odpływowe  wyłącznika  wielostycznikowego  typu  HA-dk8.10/3/8VAC/8 

wyposażone  są  w  przekaźniki  typu  HA-KA/ER2  posiadające  człon  do  kontroli  temperatury 

uzwojenia zasilanego silnika. Jest on przewidziany do wykorzystania w przypadku, gdy zasilany z 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

17 

wyłącznika  silnik  będzie  wyposażony  fabrycznie  w  zabudowane  w  uzwojeniach  czujniki 

temperaturowe następującego typu: Pt100, pozystor lub bimetal z szeregowym rezystorem 

Obwód  pomiarowy  wyprowadzony  jest  z  zacisków  a5-b4  przekaźnika  na  zaciski  listwy  koloru 

niebieskiego, znajdującej się w komorze przyłączowej odpływowej. Jego styk a1-b1 włączony jest 

w obwód zasilania styczników pomocniczych. 

Zadziałanie  przekaźnika  (otwarcie  zestyku  a1-b1)  nastąpi,  jeżeli  rezystancja  czujnika 

osiągnie  wartość  większą  od  nastawionej  R

b

  (zakres  nastaw  zawiera  się  w  granicach  100Ω  do 

15 kΩ),  natomiast  jego  samoczynne  odblokowanie  nastąpi  po  przekroczeniu  nastawionej wartości 
R

o

  (zakres  nastaw  od  50Ω  do  14,5  kΩ).Wartości  rezystancji  zadziałania  i  powrotu  są  nastawione 

zgodnie  z  danymi  technicznych  dostarczonymi  przez  użytkownika.  Zadziałanie  przekaźnika 

sygnalizowane  jest  migającą  z  częstotliwością  ok.  1Hz diodą koloru czerwonego na wyświetlaczu 

(wskaźniku funkcji) załączaną z zestyku a2-b2 przekaźnika HA-KA/ER2. 

Przekaźnik zabezpiecza również przed zwarciem obwodu pomiarowego, dlatego zadziałanie 

przekaźnika następuje także przy obniżeniu rezystancji obwodu pomiarowego poniżej wartości ok. 

100Ω, a jego samoczynne odblokowanie przy wzroście rezystancji powyżej ok. 120Ω. 

Na drzwiach komory głównej umieszczone są napędy łączników umożliwiające sprawdzenie 

sprawności eksploatacyjnej ww. przekaźników. Sprawdzenia dokonuje się przez przekręcenie ich w 

oznaczone  pozycje.  Zaświecenie  diody  po  przełączeniu  napędu  łącznika  na  te  pozycje  świadczy o 

sprawnym działaniu przekaźnika. 

10.

 

Iskrobezpieczne obwody sterownicze. 

 

Wyłącznik  wielostycznikowy  typu  HA-dk8.10/2/4VAC/6/T  przeznaczony  jest  do  zasilania 

i sterowania  napędów  maszyn  górniczych  zlokalizowanych  w  przodkach  eksploatacyjnych. 

Sterowanie  tych  napędów,  z  wyłącznika  wielostycznikowego  jest  możliwe  tylko  poprzez 

iskrobezpieczne  separatory  HA-KG3.11  lub  HA-KG5  oraz  przekaźniki  sterownicze  typu  HA-SL3 

(przewidziany  do  sterowania  i  kontroli  ciągłości  uziemienia  ochronnego).  Separatory  zabudowane 

są w komorze przyłączowej odpływowej natomiast przekaźnik HA-SL3 w komorze głównej. 

Układ  sterowania  zrealizowany  na  tych  separatorach  lub  przekaźnikach  umożliwia  pełną 

współpracę  z  urządzeniami  sygnalizacyjno-rozmówczymi,  z  iskrobezpiecznymi  układami 

sterowania  przenośników,  kombajnów  z  kontrolą  ciągłości  uziemienia  ochronnego  oraz 

z obwodami  blokad  technologicznych  np.  blokady  przenośnika  z  jego  trasy,  blokady  przenośnika 

z kombajnu itp. Iskrobezpieczne obwody sterownicze tych separatorów oraz ich styki wykonawcze 

wyprowadzone są na zaciski listwy (- X10) koloru niebieskiego. 

W zależności od wykorzystania wyłącznika wielostycznikowego, tj. do sterowania indywidualnego 

lub  zespołowego,  należy  wykonać  odpowiednie  połączenia  na  listwach  zaciskowych  zgodnie 

z dokumentacją systemową. 

Separatory zbudowane są z dwóch członów: 

- sterowanego od strony iskrobezpiecznej a posiadającego zestyki wykonawcze po stronie 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

18 

nieiskrobezpiecznej, 

- sterowanego od strony nieiskrobezpiecznej a posiadającego zestyki wykonawcze po 

stronie iskrobezpiecznej. 

Separator  typu  HA-KG5  ma  możliwość  nastawienia  zwłoki  czasowej  w  przyciąganiu 

iskrobezpiecznego członu sterującego, w zależności od położenia mini-łączników S1 i S2 w pozycję 

H lub L oraz nastawy potencjometru, które znajdują się na jego ściance czołowej. 

 

Zachowanie się w czasie łączenia 

S1 

S2 

Zakres czasowy 

Ze zwłoką w odpadaniu członu K1              

K1

 

i przyciąganiu członu K2                             

K2                              t

 

 

 

0,25 s ≤  t ≤ 12 s 

                                                                                                        

Ze zwłoką w przyciąganiu członu  K1 i K2 

K1

        

                                                                      

K2

             

    t

         

0,25 s ≤  t ≤ 12 s 

                                                                                        

Ze zwłoką w odpadaniu członu K1              

K1

 

                                                                      

K2                              t

 

 

0,25 s ≤ t ≤ 12 s 

≤0,25 s 

Ze zwłoką w odpadaniu członu K1 i K2 

     K1

  

                                                                       

K2                            t

 

 

0,25 s ≤ t ≤ 12 s 

 

Iskrobezpieczny  obwód  sterowniczy  (wyjściowy)  separatora  typu  HA-KG  5  zasilany  jest 

napięciem  15,7V  prostowanym  jednopołówkowo  przez  diodę  umieszczoną  w  przyciskach 

sterowania zdalnego lub pulpicie sterowniczym. 

 

Separator HA-KG5 na swojej czołowej części obudowy ma umieszczone diody LED sygnalizujące  

- obecność napięcia zasilania 42V (koloru niebieskiego), 

- wysterowania członu K1 (koloru żółtego), 

- wysterowania członu K2 (koloru zielonego), 

- wysterowania członu K3 (koloru czerwonego). 

 

Obwody  zasilające  diody  sygnalizacyjne  członów  K1,  K2,  K3  poziomu  zabezpieczenia  „ia”  są 

wyprowadzone  na  zewnątrz  separatora  na  zaciski)  Y0-Y1,  Y0-Y2,  Y0-Y3.  Istnieje  możliwość 

dołączenia  do  tych  zacisków  zewnętrznych  diod  sygnalizacyjnych  umieszczonych  np.  na 

iskrobezpiecznym pulpicie sterowniczym. 

Separator HA-KG3.11 na swojej czołowej części obudowy ma umieszczone diody LED: 

−  koloru niebieskiego informująca o: 

−  obecności napięcia zasilania 42V (świeci światłem ciągłym), 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

19 

−  doziemieniu żył sterowniczych oraz wzroście rezystancji pętli sterowniczej ponad 

wartość krytyczną (pulsuje), 

−  koloru żółtego, informująca o braku wysterowaniu członu K1, 
−  koloru zielonego, informująca o wysterowaniu członu K1, 
−  koloru czerwonego, informująca o wysterowaniu członu K2. 

Wyłączenie  załączonych  separatorów  typu  HA-KG5  lub  HA-KG3.1.1  oraz  uniemożliwienie  ich 

załączenia nastąpi w następujących przypadkach:  

- zwarcia lub przerwy w obwodzie sterowniczym, 

- wzrostu rezystancji zewnętrznej pętli obwodu sterowniczego powyżej wartości krytycznej 

tj. ok. 600Ω. 

- obniżenia rezystancji izolacji pomiędzy dowolną żyłą sterowniczą a ziemią do wartości 

ok. 2kΩ. 

Tory  stycznikowe  mogą  być  wyposażone  w  przekaźniki  sterownicze  HA-SL3.  Przekaźnik 

sterowniczy  i  kontroli  ciągłości  uziemienia  ochronnego  typu  HA-SL3  przeznaczony  jest  do 

zdalnego  sterowania  stycznika  z  maszyny  ruchomej  np.  z  kombajnu.  Zabezpiecza  równocześnie 

odbiornik  (np.  silnik)  przed  wzrostem  rezystancji  jego  uziemienia  ochronnego  w  stosunku  do 

kopalnianego systemu uziemiających przewodów ochronnych ponad określoną wartość wynoszącą 

80±20Ω.  W  tym  celu  obwód  pomiarowy  przekaźnika  należy  podłączyć  do  żyły  ochronnej 
i pomocniczej  przewodu  zasilającego  odbiornik.  Dla  zapewnienia  wyłączenia  przekaźnika  przy 

zwarciu,  przerwie  lub  przekroczeniu  rezystancji  obwodu  pomiarowego  ponad  wartość  80±20Ω, 
pętla  pomiarowa  zamknięta  jest  diodą  umieszczoną  w  odbiorniku.  Przekaźnik  typu  HA-SL3  jest 

elektronicznym  przekaźnikiem  nadmiarowo  rezystancyjnym  posiadającym  iskrobezpieczny  obwód 

pomiarowy oraz iskrobezpieczny obwód sygnalizacji poziomu zabezpieczenia „ib”. 

Obwód  pomiarowy  wykrywa  za  pomocą  układu  progowego  przekroczenie nastawionej rezystancji 

uziemienia, natomiast obwód sygnalizacji przeznaczony jest do optycznej sygnalizacji (za pomocą 

diody  świecącej)  potwierdzającej  załączenie  lub  wyłączenie  stycznika  głównego  w  wyłączniku 

wielostycznikowym. 

Wyłączenie  załączonego  przekaźnika  sterowniczego  typu  HA-SL3  oraz  uniemożliwienie 

jego załączenia nastąpi w przypadkach:  

- zwarcia lub przerwy w obwodzie sterowniczym, 

- wzrostu rezystancji zewnętrznej pętli obwodu sterowniczego powyżej wartości 80±20Ω, 

- obniżenia rezystancji izolacji pomiędzy dowolną żyłą sterowniczą a ziemią do wartości 

ok. 2kΩ. 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

20 

 

11.

 

Ochrona przeciwporażeniowa 

Obudowa  wyłącznika  wielostycznikowego  powinna  być  połączona  z  kopalnianą  siecią 

przewodów  ochronnych  poprzez  zaciski  (PE)  wyłącznika.  Ponadto,  do  zacisku  uziemienia 

znajdującego się na zewnątrz obudowy wyłącznika należy przyłączyć uziemienie lokalne. 

12.

 

Transport 

Wyłącznik posiada płozy, które umożliwiają transport wyłącznika w podziemiach kopalń po 

spągu. Do zaczepienia haków podnośnika w przypadku ładowania wyłącznika na środki transportu 

służą uchwyty z otworami u góry wyłącznika. 

13.

 

Przeglądy i konserwacje 

 

W  czasie  eksploatacji  wyłączników  należy  dokonywać  przeglądów  co  najmniej  jeden  raz 

w miesiącu. Przegląd taki może być dokonywany tylko przez elektromonterów wyznaczonych przez 

dozór elektromaszynowy i przeszkolonych w firmie Hamacher Elektrotechnika i Rozdzielnice.  

W czasie przeglądów należy zwrócić szczególną uwagę na: 

− 

dokręcenie śrub, 

− 

zamocowanie przekaźników, 

− 

stan połączeń złączy wielowtykowych, 

− 

stan mechanizmu blokady mechanicznej, 

− 

zadławienie przewodów we wpustach, 

− 

stan listew zaciskowych obwodów sterowniczych i pomocniczych, 

− 

stan i dokręcenie zacisków przyłączowych dopływowych i odpływowych, 

− 

stan napędów łączników kontrolnych dla sprawdzenia sprawności eksploatacyjnej 

przekaźników, 

− 

dokręcenie zacisków przyłączowych styczników pomocniczych i głównych, 

− 

poprawne działanie wszystkich podzespołów wyposażenia elektrycznego, 

− 

zastosowanie właściwych wyzwalaczy magnetycznych do zabezpieczenia uzwojeń 

transformatorów pomocniczych. 

W  przypadku  stwierdzenia  uszkodzeń  elementów  należy  je  wymienić  na  nowe,  dostarczone  przez 

firmę Hamacher Elektrotechnika i Rozdzielnice w Tychach. 

Do napraw nie mogą być stosowane elementy innego pochodzenia. W czasie przeglądów należy 

dokonać konserwacji szczelin ognioszczelnych drzwi i pokryw poprzez nałożenie na ich 

powierzchnie wazeliny bezkwasowej. 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

21 

Remonty kapitalne mogą być wykonywane tylko w siedzibie firmy HAMACHER Elektrotechnika 

i Rozdzielnice. 

14.

 

Wykaz podstawowych części zamiennych 

Tabela podstawowych części zamiennych do wymiany przez użytkownika.

 

 

L.p.  Nazwa elementu 

Typ 

1.

  Przekaźnik nadmiarowo prądowy HA-UB1-4k 

HA-N 20055 

2.

  Iskrobezpieczny progowy miernik rezystancji HA-KA/ER2 

HA-624402 

3.

  Przekaźnik centralno-blokujący dla obwodów 42V HA-

KA/ER2 

HA-624402 

4.

  Przekaźnik sterowniczy i kontroli ciągłości uziemienia 

ochronnego HA-SL3 

HA-603201 

5.

  Przekaźnik czasowy serii 87…  

i serii 80… 

O/E 0679 
O/E 0678 

6.

  Przekaźnik sterowniczy (separator) HA-KG3.11 

HA-625011 

7.

  Przekaźnik sterowniczy (separator) HA-KG5 

HA-625101 

8.

  Wyzwalacz automatyczny 

2,8A–4,2/1000V 
10A 
6A 
4A 
2A 

 
HA-D20075 
HA-D20035 
HA-D20092 
HA-D20040 
HA-D21029 

9.

  Wkładka topikowa 400mAT 

HA-W 21032 

10.

  Bezpiecznik-ogranicznik 

355 A 
200A 
125A 
100A 

 
HA-W20083 
HA-W21055 
HA-W21008 
HA-W21007 

11.

  Woltomierz HA-MG 1/4/11 

HA-K21013 

12.

  Wskaźnik prądu obciążenia 

HA-N24004 

13.

  Wskaźnik funkcji  

HA-N23037 

14.

  Wskaźnik pracy separatorów 

HA-610901 

15.

  Wpust prod. Goethe 

54235… 

16.

  Wpust  prod. Damel  

Wk2, Wk3 

17.

  Wpust prod. Hamacher  

LSA-4A 

18.

  Zaślepka prod. Goethe 

54153... 

19.

  Zaślepka prod. Damel typu 

Zk2, Zk3 

20.

  Zaślepka prod. Hamacher 

HA-X42147 

 

Sposób zamawiania. 

Części zamienne należy zamawiać u wytwórcy. 

HAMACHER Elektrotechnika i Rozdzielnice 

ul. Towarowa 10 

43-100 Tychy 

tel. (0-048)-32-217 37 12, 32-217 37 13 , fax. (0-048-32) 217 32 61 

background image

Instrukcja obsługi HA-dk8.10/3/8VAC/8 

 

22 

Przy zamawianiu części zamiennych należy podać typ elementu, nazwę oraz ilość zamawianych 

sztuk. 

15.

 

Informacje dodatkowe. 

Oznakowanie CE zostało nadane w oparciu o następujące przepisy: 

- Urządzenia przeciwwybuchowe – Dz. U. 2003 nr 143 poz 1393 

(Dyrektywa UE 94/9/WE – ATEX). 

 

Projektowanie, użytkowanie 

- Podczas projektowania zastosowania urządzenia, w czasie montażu oraz w trakcie jego 

działania należy przestrzegać zasad dobrej praktyki inżynierskiej 

- Praca z urządzeniem może być prowadzona tylko przez personel przeszkolony do tego 

rodzaju działań 

- Należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa dotyczących tego rodzaju urządzeń 

 

Utylizacja produktu 

Opakowania oraz zużyte urządzenia składować, zagospodarować lub utylizować zgodnie z 

obowiązującymi zaleceniami i wymaganiami określonymi w Ustawie o odpadach z dnia 

27.04.2001 (Dz.U. 2001 nr 62 poz. 628) z późniejszymi zmianami.