Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli we Wrocławiu 

 

Schemat punktowania 

 

 

1.

 

Janusowe oblicze – niejednoznaczne, dwustronne, zmienne, inne, o toŜsamym znaczeniu. 

2.

 

Etymologia to nauka o badaniu pochodzenia wyrazów.  

3.

 

Cechy  rycerza  średniowiecznego:  odwaŜny,  honorowy,  wierny,  słowny,  wielkoduszny,  inne 
poprawne. 

4.

 

Zwrot „dobrze urodzeni” to rodzaj metafory, określenie przedstawicieli wyŜszych stanów. 

5.

 

Przywołanie mitu o wojnie trojańskiej i „Pieśni o Rolandzie” słuŜy uświadomieniu, Ŝe człowiekiem 
honoru moŜe być kaŜdy, niezaleŜnie od przynaleŜności do grupy społecznej. 

6.

 

Makiawelizm – pogląd, według którego cel uświęca środki. 

7.

 

Istotą patriotyzmu są odwaga i dotrzymanie słowa. 

8.

 

Zasada fair play polega na skuteczności, pokonywaniu przeciwnika. 

9.

 

UŜycie zwrotu świadczy o zjawisku zapoŜyczania z języków obcych (języka angielskiego). 

10.

 

Synonimami wyrazu ewoluuje są: zmienia się, przekształca, rozwija się w kierunku, inne poprawne. 

11.

 

Antonimami wyrazu nacjonalizacja są: sprywatyzowanie, odpaństwowienie, inne poprawne. 

12.

 

Wahadło – pisownia zgodna z zasadą szczegółową, uwzględniającą oboczność h : g (wahać – waga). 

13.

 

Punkt  honoru,  sprawa  honoru,  honorowe  obywatelstwo,  honorowy  dawca  krwi,  honorowy  zakład, 
mieć honor, honorowe wyjście, inne poprawne. 

14.

 

Rozumowanie: skoro szlachta jest stanem wyŜszym dzięki  takim przymiotom, jak cnota i honor, to 
kaŜdy człowiek, kierujący się honorem,  jest równy szlachcicowi. 

15.

 

Punkty  przydzielamy  za  właściwie  zbudowane  zdania  (  wielokrotnie  złoŜone),  zawierające 
informację,  Ŝe  honor  prawdziwy  związany  jest  z  określoną  postawą,  natomiast  honor  fałszywy 
odwołuje się tylko do zewnętrznych rytuałów. 

16.

 

 
 
 
2 pkt. za sporządzenie poprawnego wykresu, 0 pkt. za błędny wykres zdania. 
 

17.

 

Np. Honor Polaków, w przeciwieństwie do honoru innych narodów, był wyjątkowy i odnosił się do 
narodowej woli wolności. 

18.

 

UŜyte w tekście środki artystycznego wyrazu: epitety, porównanie, metafora, wykrzyknienie. Punkty 
przyznajemy, gdy uczeń nazwie środek i właściwie go zilustruje cytatem. 

 
19.  

B 

20.  

D 

21.  

A 

22.  

D 

23.  

A 

24.  

C 

25.  

B 

26. 

 A.  Zbrojne powstanie szlachty przeciw królowi w celach politycznych, charakterystyczne dla XVI i 
XVII wieku – rokosz. 

B.  Ceremonia przekazania lenna przez seniora wasalowi, odbywająca się po złoŜeniu hołdu lennego 
przez wasala – inwestytura. 
2 pkt. – uczeń poprawnie przypisuje dwa pojęcia, 
1 pkt. – uczeń poprawnie przypisuje jedno pojęcie, 
0 pkt. -  uczeń nie udziela Ŝadnej właściwej odpowiedzi. 

 
 

XI Dolnośląski Konkurs dla Gimnazjalistów 

„zDolny Ślązak Gimnazjalista" 

 

Blok humanistyczny

 

Etap powiatowy 

 

18 listopada 2010 

1a 

1b 

2 

3 

4 

27.  

SDKPiL 

Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy 

PPS    

Polska Partia Socjalistyczna 

2 pkt. – uczeń poprawnie rozwija dwa skróty, 
1 pkt – uczeń poprawnie rozwija jeden skrót, 
0 pkt. – uczeń nie udziela Ŝadnej właściwej odpowiedzi. 

 
28. 

 „Przyrzekamy  równieŜ,  Ŝe  ani  nowych  ustaw  nie  wydamy,  ani  nie  polecimy  wzywać  ziemian  na 
wojnę bez zgody sejmiku ziemskiego” – Przywilej cerekwicko - nieszawski 

 

„Wiadomo  czynimy  niniejszym  pismem,  iŜ  za  Ŝywota  naszego  nie  mamy  mianować  ani  obierać 
króla,  aby  zawdy  wiecznymi  czasy  wolne  obieranie zostało  wszem  stanom  koronnym”  –  Artykuły 
henrykowskie. 
 
„Wszystko  i  wszędzie  większością  głosów  udecydowane  być  powinno.  Przeto  liberum  veto, 
konfederacje wszelkiego gatunku i sejmy konfederackie(…), rząd obalające, społeczność niszczące, 
na zawsze znosimy.” - Konstytucja 3 Maja. 
3 pkt. – uczeń poprawnie rozpoznaje trzy fragmenty. 
2 pkt. – uczeń poprawnie rozpoznaje dwa fragmenty. 
1 pkt – uczeń poprawnie rozpoznaje jeden fragment. 
0 pkt. – uczeń nie udziela Ŝadnej właściwej odpowiedzi. 

 
29.  

A.  pokój w Budziszynie   

1. Galicja 

B.  II pokój toruński   

 

2. część Ukrainy 

C.   rozejm w Andruszowie 

 

3. Milsko i ŁuŜyce 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. Pomorze Gdańskie 

A 3, 

B 4, 

C 2 

3 pkt. – uczeń poprawnie łączy trzy elementy,  
2 pkt. – uczeń poprawnie łączy dwa elementy, 
1 pkt – uczeń poprawnie łączy jeden element, 
0 pkt. – uczeń nie udziela Ŝadnej właściwej odpowiedzi. 

 
30.  

 A. Jan Karol Chodkiewicz 

 

1. Beresteczko 

B.  Stanisław śółkiewski   

 

2. Psków 

C.  Jeremi Wiśniowiecki   

 

3. Zieleńce  

D.  KsiąŜę Józef Poniatowski   

4. Kircholm 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5. Kłuszyn 

A 4, 

B 5, 

C 1, 

D 3 

4 pkt. – uczeń poprawnie łączy cztery postacie z miejscami , 
3 pkt. – uczeń poprawnie łączy trzy postacie z miejscami ,  
2 pkt. – uczeń poprawnie łączy dwie postacie z miejscami, 
1 pkt – uczeń poprawnie łączy jedną postać z miejscem, 
0 pkt. – uczeń nie udziela Ŝadnej właściwej odpowiedzi. 

 
31. 

A.  Bitwa pod Płowcami   

 

 

 

1331 

B.  Konstytucja Nihil novi  

 

 

 

1505 

C.  Trzeci rozbiór Polski   

 

 

 

1795 

D.  Wybuch powstania styczniowego   

1863 

4 pkt. – uczeń poprawnie podaje daty czterech wydarzeń, 
3 pkt. – uczeń poprawnie podaje daty trzech wydarzeń, 
2 pkt. – uczeń poprawnie podaje daty dwóch wydarzeń, 
1 pkt – uczeń poprawnie podaje datę jednego wydarzenia, 
0 pkt. – uczeń nie udziela Ŝadnej właściwej odpowiedzi.