a130

POMÓR KLASYCZNY ŚWIŃ ( CLASSICAL SWINE

FEVER

FEVER –

–

– CSF )

CSF )

CZYNNIK ETIOLOGICZNY
Pomór klasyczny

jest chorob

zaka

i zara

liw

wywoływan

przez wirus

nale

Ŝą

cy do rodziny Flaviviridae rodzaju Pestivirus. Nale

y on do wirusów

monoksenicznych. Wra

liwe s

na niego tylko:

winia domowa, dzik,

winie

afryka

skie.

ródłem zara

enia s

: zwierz

ta chore na pomór, zwierz

ta znajduj

ce si

w okresie

wyl

gania choroby,

winie znajduj

ce si

w okresie utajonym choroby, produkty

sne, odpady poubojowe pochodz

ce od zwierz

t u których nie rozpoznano

pomoru za

ycia ani po uboju.

ródłem zaka

enia mog

dziki i to zarówno przez

bezpo

redni kontakt, jak i po

rednio przez zbieran

z pól pasz

która uległa

zaka

eniu przez chore dziki (kukurydza, ziemniaki, trawy). Kolejn

drog

zaka

enia

e by

inseminacja. Wirusa stwierdza si

w leukocytach, które s

obecne w

nasieniu zaka

onych knurów.

WYST

POWANIE

Pomór klasyczny

wyst

puje w wielu krajach Europy, Azji, Afryki, Ameryki

Północnej (Meksyk) i Południowej. Wolna od pomoru jest Australia, Nowa Zelandia i
Stany Zjednoczone. Polsaka jest krajem wolnym od pomoru od 1995 roku.
Zasadniczym problemem jest endemiczne wyst

powanie CSF w niektórych rejonach

Europy, w populacji dzików.

PATOGENEZA
Drog

wej

cia dla zarazka stanowi przewód pokarmowy, układ oddechowy, rany,

drogi rodne,

luzówka oka.

Po namno

eniu si

głównie w komórkach

ródbłonka naczy

i układu limfatycznego,

po około 24 godzinach wirus przechodzi do krwi, gdzie obserwuje si

przej

ciow

krótkotrwał

wiremi

w czasie której dociera on do wielu narz

dów. Około 5-6 dni po

intensywnym namna

aniu si

w narz

dach ponownie przedostaje si

do krwiobiegu,

gdzie pozostaje a

mierci zwierz

cia.

Przeciwciała pojawiaj

po około 21-30 dniach po infekcji.

Wirus ma zdolno

ść

przekraczania bariery ło

yskowej i zaka

ania płodów.

OBJAWY KLINICZNE
Zgodnie z danymi opublikowanymi w roku 1984 przez OIE, rozró

nia si

nast

puj

postacie pomoru klasycznego

1 – posta

typowa, która mo

e mie

przebieg nadostry, ostry lub przewlekły

2 – posta

chroniczna

3 – posta

atypowa

TYPOWA POSTA

POMORU

Jest ona wywołana przez wysoce zjadliwe szczepy wirusa CSF.
Okres wyl

gania tej postaci trwa od 2 dni do 3 tygodni.

Przebieg nadostry:
- podwy

szona ciepłota ciała 40,5st.C – 42,2st.C

- niech

ęć

do ruchu, posmutnienie, utrata apetytu,

- zaburzenia w kr

ąŜ

eniu, których wynikiem jest ci

ęŜ

ki stan zwierz

cia

- chwiejny chód, niedowłady, pora

enie ko

czyn

mier

w ci

gu 1-2 dni po zachorowaniu

Przyczyn

mierci stanowi cz

sto pora

enie serca lub o

rodkowego układu

nerwowego.
Do padni

ęć

zwierz

t dochodzi z reguły mi

dzy 4 a 8 dniem po zaka

eniu

Przebieg ostry i podostry:
Wyst

puje cz

ęś

ciej od postaci nadostrej. Objawy kliniczne choroby narastaj

powoli.

- niech

ęć

do ruchu,

winie przewa

nie le

Ŝą

, nie zakopuj

zwykle w słom

- osowiało

ść

, brak apetytu

- przerywany typ gor

czki

- zmiany na skórze: przekrwienia, wybroczyny, ograniczone ogniska martwicowe
- obrz

k powiek, i wyciek ze szpar powiekowych zasychaj

cego i sklejaj

cego

powieki płynu
- w pocz

tkowym stadium choroby zaparcia, potem długotrwałe lub przerywane

biegunki
- kał jest płynny, cuchn

cy, szarozielono

ółty (z krwi

, czekoladowy)

- wymioty, zwłaszcza w pocz

tkowych stadiach CSF

- około drugiego tygodnia choroby zaburzenia czynno

ci oddechowych

luzowo-ropny wypływ z nosa, czasem krew

- kaszel, duszno

ść

- konwulsje, niezborno

ść

ruchów, niedowłady i pora

enia

- do

mierci zwierz

t dochodzi mi

dzy 9 a 19 dniem po zaka

eniu

- w chlewni dotkni

tej wirusem CSF panuje charakterystyczna cisza

CHRONICZNA POSTA

POMORU

Wyst

puje cz

sto jako nast

pstwo ostrego przebiegu choroby, po którym nast

puje

ęś

ciowy powrót do normy i kolejne pogorszenie stanu zdrowotnego ko

ce si

wielokrotnie padni

ciem zwierz

cia.

- wyniszczenie ogólne organizmu
- nieznaczne podwy

szenie temperatury wewn

trznej z okresowymi jej nawrotami do

normy,
a nawet poni

ej normy

- zmienny apetyt
- kaszel
- naprzemiennie wyst

puj

ca biegunka i zatwardzenia

- blado

ść

skóry pokrytej strupowatym wypryskiem

- krótko przed

mierci

dochodzi do niezborno

ci ruchowej i pora

enia tylnych cz

ęś

ciała,
a tak

e do znacznego wzrostu wewn

trznej ciepłoty ciała

- charakterystycznym symptomem choroby u niektórych

jest wyst

pienie

konwulsji
- w ci

gu kilku godzin, maksymalnie 2-3 dni dochodzi do

mierci zwierz

ATYPOWA POSTA

POMORU

Typow

cech

tej postaci jest bardzo wolne rozprzestrzeniane si

zarazy w stadzie

oraz stosunkowo długi, bo si

gaj

cy miesi

cy okres jej inkubacji.

Klinicznie objawy atypowej postaci CSF uwidaczniaj

głównie u prosi

t i

warchlaków.
- gor

czka

- brak apetytu
- zahamowanie wzrostu
- okresowa biegunka

- pora

enia i konwulsje

- obumieranie płodów, ronienia, zej

cia

miertelna prosi

t zaraz po urodzeniu

- rodzenie si

prosi

t z objawami wrodzonej dr

Ŝą

czki

ZAMIANY ANATOMOPATOLOGICZNE
Posta

nadostra:

- u zwierz

t, które gin

przed wyst

pieniem objawów klinicznych lub po kilku

godzinach
trwania choroby zmiany makroskopowe mog

w ogóle nie wyst

Posta

ostra i podostra ;

- powi

kszenie i przekrwienie w

złów chłonnych

- marmurkowaty wygl

d w

złów chłonnych (pozagardłowych, szyjnych,

podkolanowych,
krezkowych i okołoodbytowych)
- punkcikowate lub wi

ksze wybroczyny w błonach

luzowych, pod torebk

i w

warstwie
korowej nerki ( indycze jajo) oraz pod błonami surowiczymi.
- wybroczyny w błonie

luzowej p

cherza moczowego oraz jelit grubych i nagło

- obrz

k grudek chłonnych w jelitach cienkich oraz zapalenie nie

ytowe

- obrz

k grudek chłonnych Peyera w jelitach grubych w

rodku których powstaje

martwica,
co powoduje powstanie zapalenia dyfteroidalnego i tworzenie si

butonów.

- zawały brze

ne w

ledzionie, która mo

e ulec obrz

kowi

- wybroczyny i zmiany zapalne w płucach
Posta

chroniczna:

- znaczne wychudzenie
- skóra pokryta strupowatym wypryskiem jest zgrubiała i pofałdowana poprzecznie
- ogniska martwicowe w płucach
- w jelicie

lepym oraz w okr

ęŜ

nicy stare, płaskie butony

- wybroczyny w p

cherzyku

ółciowym

- u padłych prosi

t przekrwienie mózgu i niedorozwój mó

POBIERANIE I PRZESYŁANIE MATERJAŁU DO BADA

- migdałki, w

zły chłonne

uchwowe,

ledziona, nerki

- w przewlekłych i nietypowych przypadkach: ko

cowy odcinek jelita biodrowego,

mózg
- pobrany materiał winien by

dostarczony do zakładu rozpoznawczego w termosie z

lodem,
nie nale

y go zamra

- do wczesnego wykrywania CSF przydatne s

próbki pełnej krwi ( do bada

nale

przesła

około 5 ml krwi pobranej do probówek z heparyn

lub z wersenianem sodu (EDTA)

w porcji
1,8 mg EDTA/1 ml.
- do bada

serologicznych nale

y przesła

surowic

w ilo

ci 2 ml.

ZWALCZANIE
W Polsce obowi

zuje całkowity zakaz szczepie

. Pomór zwalczany jest wył

cznie

metodami administracyjnymi.