background image

Tablica 11 

Działalność społeczno-polityczna  

 

 

Zjazd  Kupców  Ŝydowskich, 
Warszawa  1922.  W  Ŝyciu 
Ŝ

ydowskim 

II 

Rzeczypospolitej 

bardzo 

waŜną  rolę  odgrywały  liczne 
instytucje 

społeczne 

gospodarcze, 

które 

obejmowały  niemal  wszystkie 
dziedziny Ŝycia.  
 

 

Abraham  Ozjasz  Thon  (1870-
1936), rabin, dr filozofii, poseł 
na  sejm,  jeden  z  przywódców 
ruchu 

syjonistycznego. 

Syjoniści 

zmierzali 

do 

utworzenia 

państwa 

Ŝ

ydowskiego 

Palestynie 

poprzez  masową  emigrację 
ś

ydów z krajów diaspory.  

 

 

 

Manifestacja  pierwszomajowa 
przed 

siedzibą 

Bundu. 

Przemawia 

jeden 

jego 

liderów  Henryk  Erlich  (1882-
1941),  zamordowany  później 
w  Związku  Radzieckim  przez 
NKWD.  Skupieni  w  Bundzie 
socjaliści 

dostrzegali 

moŜliwość 

rozwiązania 

problemu 

Ŝ

ydowskiego 

poprzez 

gruntowną 

przebudowę  ustroju  Polski  w 
kierunku socjalistycznym.  
 

 

Wybitni działacze partii Poalej 
Syjon  Lewica.  Partia  ta  była 
socjalizującym 

odłamem 

Organizacji Syjonistycznej.  
 

 

Zarząd 

Ŝ

ydowskiej 

gminy 

wyznaniowej 

Skierniewicach. 

Status 

prawny,  organizację  i  sposoby 
funkcjonowania 

gmin 

określiły 

rozporządzenia 

Prezydenta  RP  z  lat  1927  i 
1928.  Zgodnie  z  nimi  gminy 
mogły  prowadzić  działalność 
opiekuńczą  i  charytatywną, 
tworzyć 

fundacje 

oraz 

 

Prezydent  Rzeczypospolitej  Polskiej 
Ignacy  Mościcki  podczas  odwiedzin 
kolonii  letniej  dla  dzieci  polskich  i 
Ŝ

ydowskich w Puszczy Kampinoskiej, 

1930.  
 
 
Z wyjątkiem śydów zasymilowanych 
większość Ŝyła we wspólnotach 
odizolowanych od reszty 
społeczeństwa. Działały związki 
samopomocy, kluby sportowe i 
organizacje dobroczynne. Rozwijały 
się szkolnictwo i kultura, częściowo 
finansowane przez gminy. NiezaleŜnie 
od tego działały partie polityczne, od 
konserwatywno-liberalnych po 
socjalistyczne. Największą 
popularnością cieszyli się jednak 
syjoniści, których politycznym celem 
była odbudowa państwa Ŝydowskiego 
w Palestynie. W wyborach 
parlamentarnych 1930 r. partie 
syjonistyczne otrzymały 65% głosów 
wyborców opowiadających się za 
ugrupowaniami Ŝydowskimi, podczas 
gdy socjalistyczny Bund, dąŜący do 
poprawy sytuacji społeczno-
ekonomicznej śydów na miejscu w 
Polsce, uzyskał poparcie jedynie 10 
%.  
 
 

 

Page 1 of 2

ś

ydzi w polsce - Wydruk strony

2008-04-19

http://www.zydziwpolsce.edu.pl/panel11.html

background image

 
 
 
 

    

    

  

Prezydium  Zjazdu  Rabinów  w 
Warszawie 

1932 

r., 

stanowiące 

władze 

partii 

Agudas 

Jisroel. 

Ta 

ortodoksyjna  partia  grupowała 
tzw.  pragmatyków,  stojących 
na  stanowisku  niemoŜności 
pełnego  rozwiązania  kwestii 
Ŝ

ydowskiej, 

wobec 

czego 

starała  się  w  istniejących 
warunkach 

poszukiwać 

sposobów 

ochrony 

ś

ydów 

przed 

pogarszaniem 

się 

ekonomicznych  i  kulturalnych 
warunków ich Ŝycia.  
 
 
 

sprawować 

kontrolę 

nad 

szkolnictwem religijnym.  
 

Centralny  Związek  Rzemieślników 
ś

ydów 

Polsce 

pochodzie 

zorganizowanym  z  okazji  Święta 
Morza, Warszawa 1933 r.  

Page 2 of 2

ś

ydzi w polsce - Wydruk strony

2008-04-19

http://www.zydziwpolsce.edu.pl/panel11.html