Seminarium 03.2008
Ref.2  Zasady zarządzania budowlanymi przedsięwzięciami inwestycyjnymi….

Zasady zarządzania budowlanymi przedsięwzięciami inwestycyjnymi, finansowanymi ze 

środków publicznych

1. Wprowadzenie

1.1. Zakres zagadnień obejmowanych przez zasady

Niniejsze zasady ujmują:
a) działania, które powinien wykonać inwestor  w związku z przygotowaniem, realizacją 
          oraz z rozpoczęciem użytkowania inwestycji budowlanej realizowanej z  udziałem 
          publicznych środków finansowych oraz 
b) dokumenty, których opracowanie powinien zapewnić  inwestor w związku z 
          przygotowaniem, realizacją oraz z rozpoczęciem użytkowania inwestycji budowlanej 
          realizowanej z  udziałem publicznych środków finansowych,
c) zasady sformułowane w 12 grupach tematycznych, a mianowicie: obowiązki inwestora, 
organizacja   przedsięwzięcia   budowlanego,   fazy   i   etapy   przedsięwzięcia   budowlanego, 
przygotowanie i realizacja przedsięwzięcia budowlanego, warunki rozpoczęcia faz i etapów 
przedsięwzięcia   budowlanego,   kontrola   przedsięwzięcia   budowlanego,   kolaudacja   i 
rozliczenie   przedsięwzięcia   budowlanego,   sprawozdawczość   inwestycyjna,   rękojmia, 
gwarancja, odbiór ostateczny i zamknięcie przedsięwzięcia budowlanego, ocena rezultatów 
przedsięwzięcia   budowlanego,   audyt   inwestycyjny,   kwalifikacje   osób   zarządzających 
przedsięwzięciem budowlanym

2. Adresaci zasad
    Niniejsze zasady powinny być stosowane przez jednostki i podmioty lub ich  
     związki, określone w art. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, jeżeli realizują 
     przedsięwzięcia budowlane dla którego jest  wymagane uzyskanie pozwolenia na 
     budowę oraz którego wartość przewyższa kwotę określoną w rozporządzeniu  
     Prezesa Rady Ministrów R.P., wydanym na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Prawo 
     zamówień publicznych.

3. Podstawowe definicje
Inwestor -  osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, 
podejmująca realizację budowlanego przedsięwzięcia inwestycyjnego z zastosowaniem 
dowolnych środków finansowych;

Decydent – dysponent odpowiedniej części budżetu państwa lub władze zwierzchnie 
inwestora (na przykład, Rada Gminy); 

Budowlane przedsięwzięcie inwestycyjne (skrótowo: przedsięwzięcie) –  złożone działanie 
o określonym czasie rozpoczęcia i zakończenia, prowadzące do zaprojektowania i wykonania 
inwestycji budowlanej;

Cele budowlanego przedsięwzięcia inwestycyjnego – długotrwałe korzyści, spodziewane 
dzięki realizacji przedsięwzięcia i użytkowaniu inwestycji budowlanej;

Rezultaty budowlanego przedsięwzięcia inwestycyjnego – wymierne efekty podjętego 
przedsięwzięcia, których połączenie składa się  na osiągnięcie celów przedsięwzięcia dzięki 
użytkowaniu inwestycji budowlanej; 

Fazy i etapy budowlanego przedsięwzięcia inwestycyjnego – odpowiednio pogrupowane 
sekwencje działań, których wykonanie zapewnia uzyskanie zakładanych celów i rezultatów 
przedsięwzięcia; 

Inwestycja budowlana (skrótowo: inwestycja) - materialny wynik finalny budowlanego 
przedsięwzięcia inwestycyjnego, będący składnikiem majątkowym (środkiem trwałym); 
 
Ocena   celowości   inwestycji  –  sprawdzenie,   czy     jest   zasadne    wskazanie   inwestycji 
budowlanej   jako   najlepszego   sposobu   spełnienia  aktualnych   i   przyszłych   potrzeb; 
przedmiotem oceny celowości inwestycji jest: 

-

poprawność oszacowania aktualnych i przyszłych potrzeb,

-

zgodność inwestycji budowlanej z planami zagospodarowania i 
z planami rozwoju,

-

możliwość uzyskania wymiernych rezultatów przedsięwzięcia, 
wskazującą na korzystność realizacji inwestycji w porównaniu 
do zaniechania jej realizacji,

-

dostępność lub możliwość pozyskania terenu pod inwestycję;

Badanie   wykonalności   przedsięwzięcia  -   sprawdzenie,   czy   i   pod   jakimi   warunkami 
przedsięwzięcie może być zrealizowane pomyślnie pod względem:

-

możliwości

 

osiągnięcia

 

zakładanych

 

celów

 

i

 

rezultatów 

(czy  inwestycja  jest właściwym sposobem spełnienia zidentyfikowanych potrzeb),

-

technicznym

      (gdzie inwestycję należy zlokalizować oraz jakie wymagania funkcjonalne  i użytkowe 
       należy spełnić w celu zapewnienia bezpieczeństwa, komfortu i ekonomiczności 
      użytkowania inwestycji),
-

finansowym 
(czy w ramach kwoty dostępnej na cele inwestycyjne jest możliwe zaprojektowanie i 
wykonanie obiektu o ustalonym programie funkcjonalnym i technicznym ),

-

ekonomicznym 

      (czy inwestycja jest uzasadniona z ogólnospołecznego punktu widzenia, a koszty  
       inwestycji są uzasadnione w świetle korzyści  społeczno-ekonomicznych, uzyskanych 
      dzięki  realizacji  przedsięwzięcia

) 

,

-

czasowym 
(czy   jest   możliwe   zrealizowanie   przedsięwzięcia   w   terminie   wymaganym   dla 
zaistnienia wymiernych efektów podjętego przedsięwzięcia);

badanie   wykonalności   przedsięwzięcia   polega   na   rozpatrzeniu   wariantowych   sposobów 
osiągnięcia   zakładanych   celów   przedsięwzięcia   z   zastosowaniem   zasad   rachunku 
efektywności inwestycji i na ogół przebiega w dwóch etapach, obejmujących wstępne badanie 
wykonalności   przedsięwzięcia   (ang.:  prefeasibility   study)   oraz   pogłębione   badanie 
wykonalności przedsięwzięcia (ang.: feasibility study);

Założenia   przedsięwzięcia  –   parametry   przedsięwzięcia,   ustalone   na   podstawie   badania 
wykonalności   przedsięwzięcia   i   stanowiące   poziom   odniesienia   dla   pomiaru   postępów   i 
rezultatów przedsięwzięcia; parametry te obejmują:

-

zakres rzeczowy inwestycji,

-

wymagania wynikające z programów funkcjonalno – 

                                               użytkowych poszczególnych obiektów inwestycyjnych,     

-          zakres dokumentacji projektowej inwestycji,
-

wartość kosztorysową inwestycji, 

-

wymagany termin realizacji  inwestycji;

ustalanie   założeń   przedsięwzięcia   przebiega   na   ogół   w   dwóch   etapach,   odpowiadających 
etapom badania wykonalności przedsięwzięcia i obejmujących ustalanie wstępnych założeń 
przedsięwzięcia i ustalanie podstawowych założeń przedsięwzięcia;

Zarządzanie   budowlanym   przedsięwzięciem   inwestycyjnym   –  zastosowanie   wiedzy, 
umiejętności,   narzędzi   oraz   technik   w   odniesieniu   do   działań   realizowanych   w 
przedsięwzięciu,   umożliwiające   osiągnięcie     celów   danego   przedsięwzięcia;   działania   te 
obejmują planowanie, monitorowanie i kontrolę przebiegu przedsięwzięcia dla osiągnięcia 
zgodności z wyspecyfikowanymi wymaganiami, w tym z ograniczeniami dotyczącymi czasu, 
kosztów i zasobów;

System zarządzania budowlanym przedsięwzięciem inwestycyjnym  – zestaw wzajemnie 
powiązanych   lub   wzajemnie   oddziaływujących   elementów,   służących   ustanawianiu   celów 
podejmowanego przedsięwzięcia oraz osiąganiu tych celów;

Elementy systemu zarządzania budowlanym przedsięwzięciem inwestycyjnym - struktura 
organizacyjna, procesy i wyodrębnione w nich  działania oraz zasoby, wykorzystywane dla 
kierowania budowlanym przedsięwzięciem inwestycyjnym i dla nadzorowania jego 
przebiegu;     

Formuła realizacji przedsięwzięcia -  schemat grupowania zamówień  w     przedsięwzięciu, 
obejmujący:

-

formułę klasyczną, polegającą na rozdzielaniu zamówienia na 
prace projektowe od zamówienia na wykonanie robót 
budowlanych,

-

formułę kompleksową, polegającą na połączeniu zamówienia na 
wykonanie prac projektowych z zamówieniem na wykonanie 
robót budowlanych; zamówienie jest udzielane jednemu 
zleceniobiorcy, odpowiedzialnemu za opracowanie 
Dokumentacji Projektowej Inwestycji ze wszelkimi opiniami, 
uzgodnieniami i pozwoleniami oraz za wykonanie robót 
budowlanej na podstawie tej dokumentacji i za uzyskanie 
pozwolenia na użytkowanie  zrealizowanej inwestycji,

-

formułę partnerstwa publiczno – prywatnego, polegającą na 
udzieleniu przez inwestora publicznego  zamówienia partnerowi 
prywatnemu na opracowanie założeń przedsięwzięcia oraz na 
przygotowanie i przeprowadzenie całego przedsięwzięcia, na 
użytkowanie wykonanej inwestycji budowlanej w umówionym 
okresie (z czerpaniem z tego tytułu umówionego pożytku ) oraz 
na przekazanie inwestycji inwestorowi publicznemu po upływie 
umówionego okresu;

Podręcznik zarządzania przedsięwzięciami budowlanymi – opracowanie zawierające opis 
zasad   i wytycznych  postępowania stosowanego przez inwestora dla potrzeb sprawowania 
nadzoru   właścicielskiego nad podejmowanymi przedsięwzięciami; 

Wstępne   studium   wykonalności   przedsięwzięcia  –  opracowanie   zawierające   opis 
wstępnego   badania   dopuszczalnego   zbioru   lokalizacji,   programów   funkcjonalno   – 
użytkowych,   wyposażenia   technologicznego,   polityki   sprzedaży   produkcji   i   usług   oraz 
innych,   wariantowych   sposobów   osiągnięcia   zakładanych   celów   przedsięwzięcia; 
opracowanie to stanowi materiał decyzyjny dla inwestora, pozwalający na wybór wariantów 
będących przedmiotem pogłębionych badań wykonalności;

Wstępne   założenia   przedsięwzięcia  –  opracowanie   zawierające   opis   parametrów 
przedsięwzięcia, ustalonych na podstawie wstępnych badań wykonalności przedsięwzięcia,

Studium   wykonalności   przedsięwzięcia  –  opracowanie   zawierające   opis   pogłębionego 
badania   zbioru   programów   funkcjonalno   –   użytkowych,   wyposażenia   technologicznego, 
polityki   sprzedaży   produkcji   i   usług   oraz   innych,   wariantowych   sposobów   osiągnięcia 
zakładanych   celów   przedsięwzięcia,   wyodrębnionych   na   podstawie   wstępnego   badania 
wykonalności;   opracowanie to stanowi materiał decyzyjny dla inwestora, pozwalający na 
wybór najkorzystniejszego wariantu przedsięwzięcia;

Podstawowe   założenia   przedsięwzięcia  –   opracowanie   zawierające   opis   parametrów 
przedsięwzięcia, ustalonych na podstawie pogłębionych badań wykonalności przedsięwzięcia,

Plan zarządzania przedsięwzięciem  – opracowanie zawierające opis postępowania, które 
będzie zastosowane przez inwestora dla potrzeb sprawowania nadzoru   właścicielskiego nad 
podejmowanym przedsięwzięciem; 

Propozycja   przedsięwzięcia–   opracowanie,   sporządzane   dla   umożliwienia   inwestorowi 
podjęcia   decyzji   o   rozpoczęciu   prac   przygotowujących   przedsięwzięcie   do   realizacji   i 
zawierające  podsumowanie   wyników   analizy   i   oceny   możliwości   spełnienia   potrzeb, 
wynikających   z   planu   rozwoju,   ze   wskazaniem   inwestycji   budowlanej   jako   najlepszym 
sposobem spełnienia tych potrzeb; 

Uzasadnienie przedsięwzięcia  – opracowanie, sporządzane dla umożliwienia inwestorowi 
podjęcia decyzji o przygotowaniu przedsięwzięcia do realizacji i zawierające podsumowanie 
wyników wstępnego badania wykonalności przedsięwzięcia oraz syntetyczny opis wstępnych 
założeń przedsięwzięcia;

Plan realizacji przedsięwzięcia  - opracowanie, sporządzane dla umożliwienia inwestorowi 
podjęcia decyzji o przystąpieniu do realizacji przedsięwzięcia i zawierające  podsumowanie 
wyników   wstępnego   badania   wykonalności   przedsięwzięcia   oraz   syntetyczny   opis 
podstawowych   założeń   przedsięwzięcia   i   ustaleń,   dotyczących  sprawowania   nadzoru 
właścicielskiego nad podejmowanym przedsięwzięciem.

Dokumentacja projektowa inwestycji   - zbiór opracowań, zawierających projekty i opisy, 
sporządzone z uwzględnieniem Podstawowych Założeń Przedsięwzięcia i służące potrzebom 
związanym z uzyskaniem pozwolenia na budowę i potrzebom związanym z zamawianiem 
wykonania robót budowlanych i z wykonaniem robót;

Dokumentacja wstępna inwestycji - opracowanie, zawierające koncepcje możliwych 
rozwiązań funkcjonalno- użytkowych inwestycji budowlanej w nawiązaniu do Podstawowych 
Założeń Przedsięwzięcia i  stanowiące podstawę wyboru rozwiązań do uszczegółowienia w 
Projekcie budowlanym.

Dokumentacja podstawowa inwestycji  – opracowanie, zawierające projekty, opisy i inne 
dokumenty,   sporządzone   z   uwzględnieniem  Podstawowych   Założeń   Przedsięwzięcia  i 
stanowiące podstawę uzyskania  opinii, uzgodnień oraz pozwoleń ( w tym  pozwolenia na 
budowę);  Dokumentacja   Podstawowa   Inwestycji  określa   rozmieszczenie   programu 
funkcjonalno-użytkowego,   rozwiązania   techniczne   projektowanej   inwestycji,   ich   skutki 
ekonomiczne   oraz   inne   uwarunkowania   realizacji   inwestycji;  Dokumentację   Podstawową 
Inwestycji  tworzą  Projekty   budowlane  poszczególnych   obiektów   inwestycyjnych   oraz, 
stosownie do specyfiki inwestycji:

-

Projekt technologiczny,

-

raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko,

-

operat energetyczny,

-

informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

-

operat ochrony przeciwpożarowej obiektu, akcji ewakuacyjnych 
i ratowniczych,

-

zbiorcze zestawienie kosztów inwestycji i zestawienia kosztów 
obiektów inwestycyjnych;

Dokumentacja wykonawcza  inwestycji  – opracowanie,  zawierające  projekty i  opisy dla 
potrzeb   zamawiania   robót   budowlanych,   przygotowania   oferty   przez   wykonawcę   oraz 
wykonania robót budowlanych.

4. Obowiązki inwestora

4.1 Dla prawidłowego przygotowania i realizacji inwestycji budowlanej oraz dla 
      rozpoczęcia jej użytkowania, inwestor powinien:

•

zapewnić   opracowanie   podstawowych   założeń   przedsięwzięcia,   ustalających 
program funkcjonalno - użytkowy inwestycji odpowiedni do założonego celu 

            przedsięwzięcia oraz parametry przedsięwzięcia, stanowiące poziom odniesienia   
            dla pomiaru jego postępów i rezultatów,

•

uzyskać prawo do dysponowania  terenem na cele budowlane, 

•

uzyskać prawo do realizacji inwestycji na wyznaczonym terenie, 

•

zapewnić realizację inwestycji w drodze powierzenia prac projektowych i robót 
budowlanych wiarygodnym i kompetentnym wykonawcom,

•

zapewnić   sporządzenie   dokumentacji   projektowej   inwestycji   –   wstępnej, 
podstawowej i wykonawczej,

•

zapewnić   wykonanie   czynności   związanych   z     uruchomieniem   finansowania 
inwestycji,

•

zapewnić finansowanie inwestycji,

•

współdziałać z wykonawcami prac projektowych i robót budowlanych w zakresie 
niezbędnym dla ich prawidłowego wykonania, w tym przekazać dane wejściowe 
do projektowania, uzyskać wszelkie wymagane decyzje i pozwolenia warunkujące 
rozpoczęcie   budowy   oraz   przekazać   teren   budowy   z   planem   jego   istniejącego 
zagospodarowania i przekazać dokumentację projektową potrzebną do wykonania 
robót wraz z uzyskanymi decyzjami i pozwoleniami, 

•

przeprowadzać   systematyczne   kontrole   zgodności   zakresu   rzeczowego,   kosztu, 
terminu i jakości  realizacji inwestycji  z ustaleniami przyjętymi w podstawowych 
założeniach przedsięwzięcia i z dokumentacją projektową,

•

przeprowadzać   odbiory   robót   zanikających   i   ulegających   zakryciu   oraz 
przejściowe odbiory wykonanych robót,

•

przeprowadzać i kontrolować rozliczenia z wykonawcami inwestycji,

•

przeprowadzić końcowy odbiór inwestycji lub wchodzących w jej zakres kolejno 
realizowanych   obiektów,  ich  części   lub robót  poza  obiektami,   po sprawdzeniu 
zakresu i zgodności sposobu ich wykonania z  dokumentacją projektową,

•

przygotować   warunki   dla   właściwego   użytkowania   wykonanych   obiektów 
inwestycyjnych,

•

zapłacić umówione wynagrodzenia wykonawcom inwestycji,

•

przeprowadzić końcowe rozliczenie zrealizowanej inwestycji,

•

sprawdzić   uzyskanie   zakładanych   rezultatów   przedsięwzięcia   i   dokonać 
ostatecznego odbioru zrealizowanej inwestycji,

•

przeprowadzać okresowe analizy działalności inwestycyjnej i jej rezultatów.

4.2.Inwestor powinien również podejmować działania dla usuwania 
      przeszkód lub trudności w toku przygotowania lub realizacji inwestycji oraz dla 
      uzyskiwania dokumentów i zezwoleń, niezbędnych dla realizacji przedsięwzięcia. 

5. Organizacja przedsięwzięcia budowlanego

5.1   Inwestor   powinien   zapewnić     utworzenie   odpowiedniej   struktury   zarządzającej 

przedsięwzięciem budowlanym, z uwzględnieniem:

•

zależności zewnętrznych, służbowych i funkcjonalnych, łączących inwestora z:

      Decydentem, zezwalającym inwestorowi na realizację    przedsięwzięcia, przyznającym 

środki     finansowe   na   jego   realizację   oraz     sprawdzającym   uzyskanie   planowanych 
rezultatów przedsięwzięcia,

-

pozostałymi   uczestnikami   przedsięwzięcia,   stosownie   do   ustalonej   formuły 
jego realizacji;

•

zależności wewnętrznych, służbowych i funkcjonalnych,  łączących władze inwestora 
oraz   podległe   tym   władzom   komórki   organizacyjne   i   samodzielne   stanowiska, 
wyróżnione dla potrzeb zarządzania przedsięwzięciem.

5.2 Inwestor   powinien   powołać   Zarządzającego     przedsięwzięciem,   któremu   przekazuje 

odpowiedzialność za przedsięwzięcie w aspekcie:

•

zewnętrznym, obejmującym:

-

właściwą interpretację programów rządowych, regionalnych i lokalnych, 

-

identyfikację wynikających stąd potrzeb inwestycyjnych, 

-

przekazywanie decydentom danych o planowanych sposobach realizacji tych 
potrzeb,

-

  potwierdzenie   wobec   decydentów   i   pozostałych   zainteresowanych,   że 
osiągnięto planowane wyniki i rezultaty przedsięwzięcia;

•

wewnętrznym, obejmującym sprawowanie nadzoru właścicielskiego nad przebiegiem 
poszczególnych etapów przedsięwzięcia, w tym:

-

planowanie sposobów realizacji zidentyfikowanych potrzeb inwestycyjnych, 

-

przygotowanie   wszelkich   dokumentów   potrzebnych   dla   uzyskania   decyzji 
warunkujących realizację przedsięwzięcia,

-

przygotowanie   i   wdrożenie   przedsięwzięcia   w   sposób   umożliwiający 
osiągnięcie planowanych wyników i rezultatów przedsięwzięcia. 

               

5.3 Inwestor   powinien    wyposażyć     Zarządzającego   przedsięwzięciem   w   odpowiednie 

uprawnienia i zasoby, niezbędne  dla ponoszenia odpowiedzialności za przedsięwzięcie 
w aspekcie zewnętrznym i wewnętrznym. 

5.4  W szczególności, Inwestor powinien:

•

ustalić   zasady   i   wytyczne   postępowania     dla   potrzeb  sprawowania   nadzoru 
właścicielskiego nad przebiegiem przedsięwzięcia,

•

zapewnić  opracowanie  Podręcznika   zarządzania   przedsięwzięciami   budowlanymi, 
opisującego ustalone zasady i wytyczne sprawowania nadzoru właścicielskiego nad 
przebiegiem   podejmowanych   przedsięwzięć,   jeżeli   przedsięwzięcia   takie   są   przez 
inwestora podejmowane wielokrotnie.

5.5 Zarządzającemu przedsięwzięciem powinna podlegać służba inwestycyjna, która w 
zależności  od przedmiotu  i skali działań  związanych  z przygotowaniem  i z realizacją 
przedsięwzięcia może być:  wyodrębniona w ramach struktury organizacyjnej inwestora 
lub  pozyskana spoza organizacji inwestora.

5.6 Na wniosek Zarządzającego przedsięwzięciem, inwestor może powołać Kierownika 
przedsięwzięcia,   przejmującego   część   odpowiedzialności   i   uprawnień   Zarządzającego 
przedsięwzięciem,   związanych   z   bezpośrednim   kierowaniem   przebiegu   poszczególnych 
faz i  etapów  przedsięwzięcia.  Powołanie  Kierownika przedsięwzięcia  nie  może  jednak 
zwolnić     Zarządzającego   przedsięwzięciem   z   odpowiedzialności   za   przedsięwzięcie   w 
zakresie wskazanym wyżej w p. 5.2.

5.7 Dla rozwiązywania szczególnie złożonych problemów zarządzania przedsięwzięciem, 
Zarządzający   przedsięwzięciem   i   Kierownik   przedsięwzięcia   powinni   mieć   prawo   do 
wnioskowania o zatrudnienie przez Inwestora zewnętrznych konsultantów i doradców. 

6. Fazy i etapy przedsięwzięcia budowlanego
 
6.1 Inwestor powinien  zapewnić zidentyfikowanie procesów i działań , potrzebnych dla    
      przygotowania i realizacji przygotowania i realizacji przedsięwzięcia oraz dla uzyskania 
      rezultatów przedsięwzięcia, spełniających  wymagania użytkowników  inwestycji 
      budowlanej i innych osób zainteresowanych przedsięwzięciem.

6.2 Dla potrzeb zarządzania procesami i działaniami potrzebnymi dla przygotowania i 
      realizacji przedsięwzięcia, Inwestor powinien zapewnić:

•

wprowadzenie podziału przedsięwzięcia na fazy, których końcowe wyniki są 
możliwe do skontrolowania przed zakończeniem całego przedsięwzięcia,  

•

ustalenie   wymagań   dla   końcowych   wyników   poszczególnych   faz 
przedsięwzięcia, 

•

ustalenie   etapów   poszczególnych   faz   przedsięwzięcia,   prowadzących   do 
powstania wyników końcowych tych faz, spełniających ustalone wymagania,

•

ustalenie wyjść z kolejnych etapów poszczególnych faz przedsięwzięcia, 

•

zaplanowanie   działań   prowadzących   do   powstania   wymaganych   wyników 
końcowych   poszczególnych   faz   przedsięwzięcia,   z   uwzględnieniem   etapów 
powstawania tych wyników, 

•

ustalenie zakresu i sposobu kontroli poszczególnych działań, w dostosowaniu 
do specyfiki danej fazy i danego etapu przedsięwzięcia.

6.3 Podziału przedsięwzięcia budowlanego na fazy i etapy powinno się dokonywać z    
      uwzględnieniem procesów i działań, obejmujących :

•

przygotowanie przedsięwzięcia, w tym:

                           -    formułowanie przedsięwzięcia, obejmujące identyfikację i analizę 
                                potrzeb, analizę i ocenę możliwości spełnienia istniejących i  
                                prognozowanych potrzeb oraz ustalenie celu przedsięwzięcia i  
                               wytycznych dla dalszych prac przygotowawczych,
                           -   programowanie przedsięwzięcia, obejmujące wstępne badanie 
                               wykonalności przedsięwzięcia oraz ustalenie wstępnych założeń
                               przedsięwzięcia i formuły realizacji przedsięwzięcia oraz 

                     -  planowanie przedsięwzięcia, obejmujące pogłębione badanie wykonalności
                        przedsięwzięcia, ustalenie   podstawowych założeń przedsięwzięcia oraz
                        ustalenie postępowania niezbędnego dla realizacji przedsięwzięcia zgodnie 
                        z ustalonymi     założeniami.

•

projektowanie   inwestycji,   prowadzące   do   opracowania  Dokumentacji 
projektowej  inwestycji, w tym:

-     Wstępnej dokumentacji inwestycji   i  Podstawowej dokumentacji 
inwestycji, zgodnej w obu przypadkach z podstawowymi założeniami 
przedsięwzięcia i warunkującej uzyskanie wymaganych uzgodnień i 
pozwoleń niezbędnych dla rozpoczęcia budowy oraz 
-    Dokumentacji wykonawczej inwestycji, warunkującej  zamówienie 
i prawidłowe wykonanie robót budowlanych;

•

budowę   obiektów,   tworzących   inwestycję   budowlaną   i   spełniających 
wymagania ustalone  w Dokumentacji projektowej  inwestycji,

•

użytkowanie obiektów inwestycyjnych, tworzących inwestycję budowlaną.

6.4  Wymagania dla wyników poszczególnych faz przedsięwzięcia  powinny być ustalane z 
      uwzględnieniem, że:

a)  Końcowe wyniki fazy przygotowania przedsięwzięcia powinny  obejmować:

•

 Podstawowe założenia przedsięwzięcia, w tym:

-

wykaz celów i planowanych rezultatów przedsięwzięcia,

-

wskazanie metod pomiaru rzeczywistych rezultatów przedsięwzięcia,

-

wskazanie lokalizacji inwestycji,

−

program funkcjonalno – użytkowy inwestycji,

−

harmonogram dyrektywny przedsięwzięcia,

−

zestawienie nakładów inwestycyjnych, ustalające wartość 
kosztorysową inwestycji,

−

wskazanie formuły realizacji przedsięwzięcia,

−

plan finansowania przedsięwzięcia,

−

podstawowe wskaźniki, charakteryzujące zakładaną efektywność 
finansową i ekonomiczną przedsięwzięcia w aspekcie planowanych 
do poniesienia nakładów i planowanych do uzyskania rezultatów. 

•

  Plan zarządzania przedsięwzięciem, w tym:

-

opis struktury zarządzającej przedsięwzięciem,

-

ustalenia dotyczące podziału obowiązków i uprawnień  personelu   

  zarządzającego,
-

wykaz podstawowych punktów kontroli przedsięwzięcia,

-

plan zarządzania jakością przedsięwzięcia, 

-

plan zarządzania terminami realizacji przedsięwzięcia, 

-

plan zarządzania kosztami przedsięwzięcia, 

-

plan zarządzania komunikacją pomiędzy uczestnikami 
przedsięwzięcia, 

-

plan zarządzania personelem przedsięwzięcia, 

-

plan zarządzania ryzykiem nieosiągnięcia zakładanych wyników i 
rezultatów przedsięwzięcia,

-

plan zarządzania zamówieniami w  przedsięwzięciu.

b)   Końcowym   wynikiem   fazy   projektowania   inwestycji     powinna   być    Dokumentacja 

wykonawcza inwestycji, obejmująca:

•

Projekt budowlany i inne dokumenty, stanowiące podstawę uzyskania 
pozwolenia na budowę,

•

Projekt wykonawczy, zawierający rysunki i opisy techniczne dla wykonania 
robót,

•

Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót,

•

Przedmiar robót,

•

Informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

 c) Końcowe wyniki fazy budowy  powinny obejmować:

•

Wykonane obiekty budowlane, tworzących inwestycję budowlaną,

•

Dokumentację powykonawczą obiektów, tworzących inwestycję budowlaną,

•

Instrukcje użytkowania obiektów, tworzących inwestycję budowlaną.

7.  Przygotowanie i realizacja  przedsięwzięcia  budowlanego
                           

7.1 W związku z formułowaniem przedsięwzięcia budowlanego, inwestor powinien:

•

zapewnić   ocenę   celowości   inwestycji   budowlanej   z   uwzględnieniem 
wariantowych możliwości spełnienia aktualnych i przyszłych potrzeb,

•

zapewnić zaplanowanie prac przygotowawczych, w tym ustalenie wytycznych 
dla zakresu, sposobu i terminów wykonania tych prac, 

•

powierzyć  zarządzanie i kierowanie przedsięwzięciem budowlanym osobom o 
odpowiednich kwalifikacjach.

7.2 W związku z programowaniem przedsięwzięcia budowlanego, inwestor powinien:

•

zapewnić   uzyskanie   wszystkich   opinii   i   decyzji,   ustalających   warunki 
lokalizacji   inwestycji,   warunki   zabudowy   i   zagospodarowania   terenu, 
środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji oraz warunki podłączenia 
obiektów tworzących inwestycję do istniejącej infrastruktury,

•

zapewnić przeprowadzenie wstępnych badań wykonalności przedsięwzięcia z 
uwzględnieniem     analiz   i   ocen   kosztów   i   korzyści   dla   wariantowych 
programów inwestycyjnych,

•

ustalić zbiór dopuszczalnych wariantów programów inwestycyjnych, spośród 
których zostanie wybrany wariant najkorzystniejszy.

7.2.1 Zapewnić przeprowadzenie ocen porównawczych  zastosowania wariantowych 

formuł   realizacji   przedsięwzięcia,   obejmujących   partnerstwo   publiczno   – 
prywatne, kompleksową realizację prac projektowych i robót budowlanych lub 
powierzenie   wykonania   prac   projektowych   i   robót   budowlanych   odrębnym 
wykonawcom,

7.2.2 Wykorzystać   przeprowadzone   oceny   dla   wyboru   najkorzystniejszej   formuły 

realizacji przedsięwzięcia. 

7.2.3 Zapewnić ustalenie źródeł i warunków finansowania przedsięwzięcia.

                   7.2.4 Zapewnić udokumentowanie przyjętych ustaleń we  Wstępnych założeniach 
przedsięwzięcia. 

7.3  W związku z planowaniem przedsięwzięcia budowlanego, inwestor powinien:

•

zapewnić przeprowadzenie pogłębionych badań wykonalności przedsięwzięcia 
z   uwzględnieniem     analiz   i   ocen   kosztów   i   korzyści   dla   ustalonych, 
wariantowych programów inwestycyjnych,

•

wykorzystać   przeprowadzone   badania   wykonalności   dla   wytypowania 
najkorzystniejszego   wariantu   programu   inwestycyjnego   i   ustalenia 
parametrów,   stanowiących   poziom   odniesienia   dla   pomiaru   postępów   i 
rezultatów przedsięwzięcia; 

•

zapewnić   przeprowadzenie   analiz   ryzyka   nieosiągnięcia   założonych 
parametrów przedsięwzięcia,

•

ustalić dopuszczalne odchylenia od wymaganych parametrów przedsięwzięcia,

•

zapewnić udokumentowanie przyjętych ustaleń w Podstawowych założeniach 
przedsięwzięcia.

•

zapewnić ustalenie zasad i metod   nadzorowania przebiegu przedsięwzięcia 
oraz   zasad   i   metod   przeprowadzania   przeglądów   postępów   i   wyników 
przedsięwzięcia,   z  uwzględnieniem  specyfiki   wyodrębnionych  faz   i  etapów 
przedsięwzięcia   oraz   wyników   analiz     ryzyka   nieosiągnięcia   założonych 
parametrów przedsięwzięcia,

•

udokumentowanie przyjętych ustaleń w Planie  zarządzania przedsięwzięciem.

7.4  W związku z projektowaniem inwestycji budowlanej, inwestor powinien:

•

zapewnić powierzenie prac projektowych kompetentnemu wykonawcy,

•

wyegzekwować   od   wykonawcy   prac   projektowych     plan   projektowania, 
określający   etapy   prac   projektowych,   zasady   i   metody   monitorowania 
przebiegu prac projektowych oraz zasady i metody sprawdzania   opracowań 
projektowych odpowiednio dla każdego etapu projektowania;

•

przekazać wykonawcy prac projektowych dane wejściowe do projektowania, 
będące w posiadaniu inwestora,

•

przeprowadzać   przeglądy   postępów   i   wyników   prac   projektowych   oraz 
spełniania   wymagań,   ustalonych   w   podstawowych   założeniach 
przedsięwzięcia i wynikających z treści przepisów prawnych,

•

wyegzekwować   od   wykonawcy   prac   projektowych   dokonania   wszelkich 
niezbędnych uzgodnień i sprawdzeń wykonanych  opracowań   projektowych 

przez   upoważnione   osoby   trzecie   odpowiednio  dla   każdego   etapu 
projektowania,

•

zapewnić uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wszelkich innych 
decyzji i pozwoleń, umożliwiających wykonanie robót budowlanych,

•

przeprowadzać oceny opracowań projektowych, powstających w danym etapie 
projektowania  inwestycji   i   przekazywanych   do   następnego   etapu   prac 
projektowych   lub   stanowiących   podstawę   zamówienia   i   wykonania   robót 
budowlanych.

7.5  W związku z wykonywaniem robót budowlanych, inwestor powinien:

•

zapewnić powierzenie wykonania robót kompetentnemu wykonawcy,

•

wyegzekwować  od wykonawcy robót budowlanych  plan realizacji budowy, 
określający   etapy   robót   budowlanych,     zasady   i   metody   monitorowania 
przebiegu budowy oraz zasady i metody kontroli robót budowlanych,

•

przekazać   wykonawcy   robót   budowlanych   plac   budowy   i  Dokumentację 
wykonawczą   inwestycji  z  pozwoleniem   na   budowę   obiektów,   tworzących 
inwestycję,

•

zapewnić przeprowadzenie odbiorów technicznych robót zanikających i robót 
ulegających zakryciu oraz odbiorów przejściowych wykonanych robót,

•

przeprowadzać oceny postępów budowy i spełniania wymagań, ustalonych w 
Dokumentacji   wykonawczej   inwestycji  oraz     wymagań   wynikających   z 
przepisów prawnych,

•

wyegzekwować   od   wykonawcy   robót   budowlanych   dokumentację 
powykonawczą   i   instrukcję   użytkowania   każdego   wykonanego   obiektu 
inwestycyjnego,

•

zapewnić   uzyskanie   decyzji   o   pozwoleniu   na   użytkowanie   każdego 
wykonanego obiektu inwestycyjnego,

•

przeprowadzić   odbiór   końcowy   obiektów   inwestycyjnych,   uznanych   za 
wykonane zgodnie z pozwoleniem na budowę i z Dokumentacją wykonawczą 
inwestycji oraz dopuszczonych do użytkowania,

•

przeprowadzić odbiór ostateczny obiektów inwestycyjnych po upływie okresu 
rękojmi i gwarancji.

8.  Warunki rozpoczęcia  faz i etapów przedsięwzięcia budowlanego

       
8.1. Warunki podjęcia decyzji o rozpoczęciu prac  przygotowawczych

a) Warunkiem podjęcia przez  inwestora decyzji o rozpoczęciu prac przygotowawczych 
          powinna być pozytywna ocena celowości inwestycji budowlanej. 

 b) Inwestor powinien ocenić celowość inwestycji budowlanej, biorąc pod uwagę wyniki prac 

związanych z badaniem  wariantowych możliwości spełnienia potrzeb wynikających z 
planów rozwoju.

            Podsumowanie wyników tych prac powinien przedstawić  inwestorowi Zarządzający
            Przedsięwzięciem, sporządzając w tym celu Propozycję  Przedsięwzięca.  

c)   Ustalenia zawarte w Propozycji  przedsięwzięcia powinny dotyczyć:

•

aktualnych   i   przyszłych   potrzeb,   których   spełnieniu   ma   służyć   realizacja 
przedsięwzięcia,

•

celów oraz wstępnie zakładanych, mierzalnych rezultatów przedsięwzięcia, będących 
spełnieniem aktualnych i przyszłych potrzeb,

•

użytkowników  i innych  kluczowych  osób (fizycznych  i prawnych),  związanych  z 
przedsięwzięciem lub w jakikolwiek sposób zainteresowanych jego realizacją,

•

wyników   przeprowadzonej    analizy  porównawczej  różnych  możliwości   spełnienia 
aktualnych i przyszłych potrzeb,

•

uzasadnienia   wyboru   przedsięwzięcia   budowlanego   jako   najkorzystniejszego 
wariantu działań dla zaspokojenia aktualnych i przyszłych potrzeb, z uzasadnieniem 
jego   zgodności   ze   strategią   rozwoju   oraz   z   przyjętymi   planami   lub   programami 
inwestycyjnymi (ze wskazaniem odpowiednich powiązań),

•

zagadnień lokalizacji inwestycji,

•

podstawowych ograniczeń dotyczących kosztu i terminu realizacji przedsięwzięcia, 

•

wstępnego wskazania formuły organizacyjnej przedsięwzięcia,

•

wstępnego wskazania schematu finansowania przedsięwzięcia.

d) Ustalenia przedstawione w Propozycji przedsięwzięcia powinny podsumowywać:

•

wyniki analizy skutków nie podejmowania  realizacji inwestycji budowlanej,

•

wyniki analizy porównawczej wariantów lokalizacyjnych inwestycji, 

•

wyniki   wstępnego   typowania   dopuszczalnego   zbioru    wariantowych   programów 
inwestycyjnych, 

•

wyniki wstępnej analizy czynników   ryzyka związanego z każdym z wariantowych 
programów   inwestycyjnych   i   oceny   możliwości   usunięcia   lub   ograniczenia   tego 
ryzyka.

8 .2. Warunki podjęcia decyzji o przygotowaniu  przedsięwzięcia do realizacji

a) Warunkiem podjęcia przez  inwestora decyzji o  przygotowaniu przedsięwzięcia do 
     realizacji powinna być pozytywna  ocena wstępnie ustalonych założeń 
     przedsięwzięcia.

b) Inwestor powinien ocenić wstępne założenia przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę wyniki 

wstępnych studiów wykonalności przedsięwzięcia.

                 Podsumowanie  wyników  wstępnych  studiów wykonalności  przedsięwzięcia oraz 

zwięzły opis  ustalonych na tej podstawie wstępnych założeń przedsięwzięcia powinien 
przedstawić   inwestorowi   Zarządzający   przedsięwzięciem,   sporządzając   w   tym   celu 
Uzasadnienie  przedsięwzięcia. 

c)Ustalenia zawarte w Uzasadnieniu   przedsięwzięcia powinny dotyczyć:

•

genezy przedsięwzięcia, w tym:

-

istniejących i prognozowanych potrzeb, których spełnieniu ma służyć 
realizacja przedsięwzięcia,

-

ogólnego celu przedsięwzięcia, 

-

użytkowników i innych kluczowych osób (fizycznych i   

     prawnych),  związanych z  przedsięwzięciem lub w jakikolwiek sposób 
     zainteresowanych jego realizacją,

-

streszczenia wyników przeprowadzonej  analizy możliwości spełnienia 
istniejących   i   prognozowanych   potrzeb   z   uzasadnieniem   wyboru 
inwestycji   budowlanej   jako   najlepszego   sposobu   spełnienia     tych 
potrzeb,

-

uzasadnienia   zgodności   przedsięwzięcia   z   celami   statutowymi   i 
strategią inwestora, podejmującego przedsięwzięcie,

-

syntezy wyników wstępnych badań wykonalności przedsięwzięcia,

•

wstępnych założeń przedsięwzięcia, w tym:

-

szczegółowych celów przedsięwzięcia oraz  wstępnie zakładanych, 
mierzalnych rezultatów przedsięwzięcia, będących spełnieniem 
stwierdzonych potrzeb i metod pomiaru rzeczywistych rezultatów 
przedsięwzięcia,

-     wariantowych lokalizacji inwestycji, jeżeli lokalizacja nie jest 
      zdeterminowana,
-

wariantowych programów funkcjonalnych i użytkowych inwestycji, 
wytypowanych do dalszej analizy w celu ustalenia podstawowych 
założeń przedsięwzięcia,

-

zidentyfikowanych ograniczeń finansowych, terminowych i innych, 
wpływających na realizację przedsięwzięcia,

-

nieprzekraczalnego terminu realizacji przedsięwzięcia,

-

nieprzekraczalnego poziomu nakładów na realizację przedsięwzięcia,

-

źródeł finansowania przedsięwzięcia,

-

budżetu przedsięwzięcia, przedstawiającego zbilansowanie wydatków 
inwestycyjnych   i   wpływów   z   poszczególnych   źródeł   finanowania 
przedsięwzięcia,

-

wymaganych   wartości   wskaźników,   charakteryzujących   finansową   i 
ekonomiczną efektywność przedsięwzięcia,

-

powiązań z innymi przedsięwzięciami,

•

wstępnych założeń, dotyczących strategii realizacji przedsięwzięcia, z 
podaniem: 

-

uzasadnienia wyboru określonej formuły realizacji przedsięwzięcia,

-

ogólnego   opisu   przewidywanego   zakresu   działań   związanych   z 
realizacją przedsięwzięcia (fazy, etapy i ich spodziewane rezultaty), 

-

założeń dotyczące nadzoru właścicielskiego nad przedsięwzięciem (w 
tym zakres planu przedsięwzięcia, wymagana dokładność szacowania 
kosztów,   przychodów   i   terminów   realizacji,   organizacja   kontroli 
przedsięwzięcia,   sposób   oceny   wyników   kolejnych   faz   i   etapów 
przedsięwzięcia,   warunki   zamknięcia   przedsięwzięcia     oraz   sposób 
oceny osiągnięcia  planowanego celu przedsięwzięcia),

•

wstępnie zidentyfikowanych zagrożeń i szans dla przedsięwzięcia, z opisem 
założeń   dotyczących   zarządzania   ryzykiem   w   fazach   przedsięwzięcia 
związanych z realizacją prac projektowych i z realizacją robót budowlanych. 

8.3. Warunki podjęcia decyzji o przystąpieniu do realizacji przedsięwzięcia

a)  Warunkiem podjęcia przez  inwestora decyzji o przystąpieniu do realizacji 
             przedsięwzięcia powinna być pozytywna ocena ustaleń dotyczących podstawowych 
            założeń przedsięwzięcia i planowanego sposobu postępowania dla realizacji 
             przedsięwzięcia zgodnie z przyjętymi założeniami.

b)   Inwestor powinien ocenić podstawowe założenia przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę 
            podsumowanie wyników pogłębionego badania wykonalności przedsięwzięcia.
            Podsumowanie wyników pogłębionego badania wykonalności przedsięwzięcia oraz 
            zwięzły opis podstawowych założeń przedsięwzięcia i planowanego sposobu 
            postępowania dla realizacji przedsięwzięcia zgodnie z przyjętymi założeniami 
            powinien przedstawić inwestorowi Zarządzający przedsięwzięciem, sporządzając w 
            tym celu  Plan  realizacji przedsięwzięcia.

c)       Ustalenia   zawarte   w  Planie   realizacji   przedsięwzięcia  powinny   weryfikować, 

aktualizować   i   rozwijać   ustalenia   zawarte   w  Uzasadnieniu  przedsięwzięcia,     z 
podaniem:

•

genezy przedsięwzięcia, w tym zakładanych rezultatów przedsięwzięcia i metod 
pomiaru rzeczywistych rezultatów przedsięwzięcia,

•

streszczenia wyników pogłębionych badań wykonalności przedsięwzięcia,

•

podstawowych założeń przedsięwzięcia, w tym:

-

programu funkcjonalno – użytkowego inwestycji,

-

harmonogramu realizacji przedsięwzięcia

-

zestawienia nakładów na realizację przedsięwzięcia,

-

planu finansowania przedsięwzięcia,

-

budżetu przedsięwzięcia, 

-

wskaźników,   charakteryzujących   finansową   i   ekonomiczną 
efektywność przedsięwzięcia  w aspekcie planowanych do poniesienia 
nakładów i planowanych do uzyskania rezultatów,

-

opisu powiązań z innymi przedsięwzięciami,

•

planowanego   sposobu   postępowania   dla   realizacji   przedsięwzięcia   zgodnie   z 
przyjętymi założeniami, w tym:

-

struktury zarządzającej przedsięwzięciem oraz podziału obowiązków i 
uprawnień  personelu zarządzającego,

-

podstawowych punktów kontroli przedsięwzięcia,

-

zasad   zarządzania   jakością,   terminami,   kosztami,   komunikacją, 
personelem, ryzykiem i zamówieniami w  przedsięwzięciu.

8.4 Warunki podjęcia decyzji o rozpoczęciu  użytkowania inwestycji

a)   Warunkiem podjęcia przez inwestora decyzji o rozpoczęciu  użytkowania inwestycji 
             powinno być pomyślne przeprowadzenie odbioru końcowego zrealizowanej 
             inwestycji.

b)    Celem odbioru końcowego powinno być  przejęcie wykonanego przedmiotu 
             przedsięwzięcia  lub odpowiedniej jego części od wykonawcy, jednak  po uprzednim 
             stwierdzeniu, że: 

•

obiekty inwestycyjne, ich części oraz roboty poza obiektami zostały wykonane 
w sposób ustalony w  Dokumentacji wykonawczej inwestycji,

•

odbierana inwestycja spełnia wszystkie warunki umożliwiające jej przekazanie 
do   użytkowania   oraz   uzyskanie   pozwolenia   na   użytkowanie   (jeżeli   jest 
wymagane),

•

w przypadku inwestycji wymagających rozruchu – rozruch inwestycji został 
pomyślnie zakończony i odbierana inwestycja osiągnęła założone parametry 
techniczne lub produkcyjne.

c)    Czynności przygotowawcze do odbioru końcowego powinny obciążać wyłącznie 
              wykonawcę robót budowlanych.
 
 d)    W szczególności,   czynności przygotowawcze do odbioru końcowego powinny      
              obejmować:

•

przeprowadzenie wszystkich przewidzianych w umowie lub prawnie 
wymaganych prób i badań, w tym świadectwa charakterystyki budynków,

•

uzyskanie odpowiednich dokumentów stwierdzających pozytywny wynik 
przeprowadzonych prób i badań,

•

przygotowanie kompletnej dokumentacji powykonawczej z naniesionymi 
wszelkimi zmianami w stosunku do projektu budowlanego,

•

skompletowanie instrukcji użytkowania obiektów inwestycyjnych oraz obsługi 
zamontowanych maszyn, urządzeń i instalacji,

•

zgłoszenie inwestycji do odbioru końcowego.

e)   Termin odbioru końcowego, wyznaczany przez  inwestora w porozumieniu z 
             użytkownikiem, nie powinien być późniejszy, niż 14 dni roboczych od dnia 
             zgłoszenia przez  wykonawcę gotowości do odbioru.

f) Czynności odbioru końcowego powinny być zakończone nie później, niż:

•

w siódmym dniu roboczym dla obiektów budownictwa ogólnego,

•

w dziewiątym dniu roboczym dla pozostałych obiektów,

          licząc od dnia rozpoczęcia czynności odbioru ustalonego przez inwestora.

g) Przebieg i wynik odbioru końcowego powinien zostać udokumentowany przez 
          sporządzenie Protokołu  z odbioru końcowego.

9.  Kontrola przedsięwzięcia budowlanego

9.1 Inwestor powinien   zapewnić należytą kontroli przebiegu przedsięwzięcia, od momentu 

podjęcia   decyzji   o   rozpoczęciu   prac   przygotowawczych   do   momentu   upływu   okresu 
rękojmi i gwarancji.

9.2 Kontrola przebiegu przedsięwzięcia powinna polegać na:

•

okresowym   sprawdzaniu   i   ocenianiu   rzeczowo-finansowych   postępów   prac 
przygotowawczych, prac projektowych i robót budowlanych,

•

sprawdzaniu i ocenianiu wyników prac przygotowawczych, prac projektowych 
i robót budowlanych w ustalonych punktach kontroli.

9.3 W szczególności, przedmiotem kontroli powinny być:

•

w fazie prac przygotowawczych: postępy i jakość prac związanych z badaniem 
wykonalności   przedsięwzięcia,     ustalaniem   założeń   przedsięwzięcia   i 
planowaniem postępowania dla zarządzania przedsięwzięciem,

•

w fazie projektowania: postępy i jakość prac związanych ze sporządzaniem 
określonych   składników  Dokumentacji   projektowej   inwestycji  i   z 
uzyskiwaniem   wymaganych   opinii,   uzgodnień   i   pozwoleń     oraz   zgodność 
rozwiązań technicznych podanych w   Dokumentacji projektowej inwestycji  z 
programem   funkcjonalno-technicznym  

  inwestycji   ustalonym   w 

Podstawowych założeniach przedsięwzięcia, 

•

w fazie wykonywania robót budowlanych: postępy i jakość robót związanych z 
realizacją   obiektów   inwestycyjnych   oraz   zgodność     wykonania   robót   z 
Dokumentacją wykonawczą inwestycji.

9.4a) Odpowiedzialność za należyte zaplanowanie i przeprowadzanie kontroli 

           przedsięwzięcia powinien ponosić Zarządzający przedsięwzięciem, niezależnie  od 
           wykonywanie obowiązków  przez służby nadzoru inwestorskiego zgodnie z przepisami 
           ustawy Prawo budowlane  

9.4 b) W szczególności, odpowiedzialność Zarządzającego przedsięwzięciem za 
           zaplanowanie i przeprowadzanie kontroli przedsięwzięcia powinna obejmować:

•

ustalenie   częstotliwości   i   sposobów   kontroli   postępów   i   wyników 
przedsięwzięcia z uwzględnieniem specyfiki jego kolejnych faz i etapów,

•

przeprowadzanie kontroli postępów i wyników przedsięwzięcia,

•

porównywanie wyników kontroli z parametrami ustalonymi jako podstawowe 
założenia   przedsięwzięcia   i   stanowiącymi   poziom   odniesienia   dla   pomiaru 
wyników i postępów przedsięwzięcia,

•

ocenę zgodności osiągniętych wyników z ustalonymi parametrami,

•

planowanie i podejmowanie ewentualnych działań naprawczych,

•

sporządzanie   raportów   dla   władz   inwestora   o   wynikach   i   postępach 
przedsięwzięcia, 

•

zapewnienie   właściwego   personelu   i   odpowiednich   środków   dla   kontroli 
przedsięwzięcia.

9.5 W przypadku powołania Kierownika przedsięwzięcia, Zarządzający przedsięwzięciem 
       powinien  jednoznacznie ustalić i udokumentować wykaz obowiązków 
       przekazywanych Kierownikowi przedsięwzięcia w zakresie planowania i kontroli 
       przedsięwzięcia.

9.6 Ustalenia dotyczące organizacji, częstotliwości i sposobów kontroli postępów i wyników
      przedsięwzięcia powinny być udokumentowane  w Planie zarządzania przedsięwzięciem. 

9.7 Zarządzający przedsięwzięciem powinien być zobowiązany do okresowego informowania 
      inwestora o przebiegu przedsięwzięcia i do niezwłocznego raportowania o wszelkich 
      odchyleniach od wymaganych parametrów ustalonych  jako podstawowe założenia 
      przedsięwzięcia, wraz z propozycją odpowiednich działań naprawczych. 

   10. Kolaudacja i rozliczenie przedsięwzięcia budowlanego

10.1Kolaudacja powinna polegać na dokonaniu przez inwestora   oceny   sposobu realizacji 

działań   poszczególnych   uczestników   przedsięwzięcia,   odpowiedzialnych   za 
zaprojektowanie inwestycji i za wykonanie robót budowlanych.

10.2      W szczególności, ocenie powinny podlegać zagadnienia:

•

zgodności   wykonania   prac   projektowych   z   wymaganiami   funkcjonalnymi   i 
użytkowymi ustalonymi w Podstawowych założeniach przedsięwzięcia,

•

zgodności wykonania robót budowlanych  z pozwoleniem na budowę, z  Projektem 
wykonawczym i ze specyfikacjami warunków wykonania i odbioru robót,

•

zasadności odstępstw od wymagań funkcjonalnych i użytkowych oraz od  Projektu 
wykonawczego i specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót,

•

zgodności   terminów   wykonania   oraz   kosztów   robót   budowlanych   z   ustaleniami 
wynikającymi z umów zawartych z wykonawcami inwestycji.

10,3   Warunkiem   przeprowadzenia   kolaudacji   powinno   być   uzyskanie   pozwolenia   na 
użytkowanie oraz dokonanie odbioru  końcowego inwestycji przez użytkownika.

10.4     Dokumenty kolaudacyjne przekazywane poszczególnym uczestnikom przedsięwzięcia 
           przez władze wykonawcze inwestora powinny zawierać:

•

pisemne, pozytywne  skwitowanie działań danego uczestnika przedsięwzięcia za jego 
udział w projektowaniu inwestycji i/lub w realizacji robót budowlanych,

•

pisemne   oświadczenie   inwestora   o   warunkach   i   terminie   wypłaty   danemu 
uczestnikowi   przedsięwzięcia   kwot   końcowych,   należnych   z   tytułu   końcowego 
rozliczenia   przedsięwzięcia   z   uwzględnieniem   kwot   pozostawionych   na 
zabezpieczenie   roszczeń   z   tytułu   gwarancji   i   rękojmi   za   wady   przedmiotu 
zamówienia.

10.5a)     Po dokonaniu kolaudacji, inwestor powinien przeprowadzić końcowe  rozliczenie  
              przedsięwzięcia oraz włączyć wykonane obiekty inwestycyjne do 
              wykazu środków trwałych użytkownika.

10.5 b)   Końcowe rozliczenie  przedsięwzięcia powinni obejmować:

•

sporządzenie końcowego rozliczenia finansowego zrealizowanego przedsięwzięcia z 
uzasadnieniem zaistniałych odchyleń od wartości kosztorysowej przedsięwzięcia,

•

uruchomienie   końcowych   płatności   dla   projektanta   oraz   dla   wykonawcy   robót 
budowlanych zgodnie z warunkami ustalonymi  w dokumentach kolaudacyjnych, w 
tym zwrot części kwot zabezpieczenia należytego wykonania umowy przez danego 
uczestnika przedsięwzięcia.

10.6a)  Po przeprowadzeniu rozliczenia końcowego, inwestor powinien sporządzić Raport 
          końcowy z przebiegu i wyników przedsięwzięcia budowlanego,  informujący Decydenta 
          o: 

•

przebiegu przedsięwzięcia i procedurach stosowanych dla potrzeb planowania i 
realizacji przedsięwzięcia oraz dla potrzeb inwestorskiej kontroli postępów i 
wyników przedsięwzięcia, 

•

realizacji ustaleń, zawartych w Podstawowych założeniach przedsięwzięcia; w 
szczególności, porównanie powinno dotyczyć:

-

zakładanego i rzeczywistego zakresu rzeczowego inwestycji,

-

zakładanego   i   rzeczywistego   programu   funkcjonalno   –     użytkowego 
inwestycji,

-

zakładanej i rzeczywistej wartości kosztorysowej inwestycji,

-

zakładanego i rzeczywistego terminu  realizacji inwestycji,

-

zakładanego   budżetu   przedsięwzięcia     oraz   rzeczywistego   zestawienia 
przychodów i wydatków inwestycyjnych.

10.7  W Raporcie końcowym z przebiegu i wyników przedsięwzięcia  budowlanego powinny 
          zostać podane  wszystkie informacje i dane, uzasadniające zaistniałe odchylenia 
          rzeczywistych wyników przedsięwzięcia od wyników zakładanych do uzyskania 
          zgodnie z Podstawowymi założeniami przedsięwzięcia. 

11.  Sprawozdawczość inwestycyjna

11.1Inwestor powinien  prowadzić  sprawozdawczość inwestycyjną zgodnie z dyspozycją 
        władz zwierzchnich Inwestora występujących jako Decydent, przyznający środki 
        finansowe na realizację przedsięwzięcia.

11.2   Prowadzenie sprawozdawczości inwestycyjnej polega na sporządzaniu    
        sprawozdań z realizacji inwestycji dla Decydenta.

11.3 Sprawozdania  z realizacji inwestycji dla władz zwierzchnich Inwestora powinny być
        sporządzane z następująca częstotliwością:

-

sprawozdania   dotyczące   postępów   i   wyników   przedsięwzięcia:   nie 
rzadziej, niż raz na kwartał,

-

sprawozdania   dotyczące   bezskuteczności   działań   korygujących 
podejmowanych w przypadku stwierdzenia możliwości przekroczenia 
wymaganego poziomu nakładów inwestycyjnych – bezzwłocznie. 

12.    Rękojmia i gwarancja,  odbiór ostateczny i zamknięcie przedsięwzięcia 
budowlanego  

12.1 W okresie rękojmi i gwarancji, Inwestor powinien  nadzorować działania
        użytkownika inwestycji, związane z:

-

założeniem i prowadzeniem książki obiektu,

-

planowaniem i przeprowadzaniem przeglądów okresowych obiektu,

-

przeprowadzaniem przeglądów gwarancyjnych z wykonawcą,

-

kontrolą usunięcia usterek zgłoszonych wykonawcy.

12.2Przed   zakończeniem     zakończeniu   okresu   rękojmi   i   gwarancji,   Inwestor   powinien 

sprawdzić   wykonanie   przez   użytkownika   inwestycji   działań   związanych   z 
przygotowaniem i przeprowadzeniem odbioru ostatecznego inwestycji,  w tym z:

-

zestawieniem   poniesionych   kosztów   i   wydatków   w   związku   z   przygotowaniem   i 
realizacją przedsięwzięcia,

-

powołaniem komisji odbioru ostatecznego,

-

zaplanowaniem czynności odbioru ostatecznego,

-

komisyjnym   przeprowadzeniem   odbioru   ostatecznego   wykonanej   inwestycji 
budowlanej i sporządzeniem protokółu odbioru ostatecznego.

12.3Cele odbioru ostatecznego inwestycji powinny obejmować:

-

przegląd   wszystkich   zrealizowanych   obiektów   i   instalacji   oraz   urządzeń   w   tych 
obiektach – objętych przedmiotem gwarancji, 

-

przeprowadzenie   pomiarów   potwierdzających   uzyskanie   założonych   rezultatów 
przedsięwzięcia   i   stwierdzenie,   że   obiekty,   instalacje   i   urządzenia   w   obiektach 
funkcjonują prawidłowo, a usterki, które ujawniły się w okresie rękojmi i gwarancji 
zostały  usunięte przez wykonawcę.

12.4Działania inwestora o których podano w p. 10.1 i 10.2 powinny być realizowane przez 

Zarządzającego   przedsięwzięciem   i  Kierownika  przedsięwzięcia,  zgodnie   z przyjętym 
podziałem odpowiedzialności i uprawnień.

12.5Zarządzający   przedsięwzięciem   powinien   ocenić   wyniki   odbioru   ostatecznego. 

Pozytywny wynik tej oceny powinien upoważniać Zarządzającego przedsięwzięciem do 
przedstawienia władzom wykonawczym inwestora wniosku w sprawie:

-

ostatecznego zamknięcia umowy o roboty budowlane,

-

zwolnienia wykonawcy z zobowiązań gwarancyjnych,

-

zwrotu wykonawcy robót budowlanych (i ewentualnie jednostce projektowania) 
niewykorzystanych kwot należytego wykonania umowy.

12.6Zwolnienie wykonawcy z obowiązków gwarancyjnych oraz przejęcie przez użytkownika 

pełnej   odpowiedzialności   za   stan   techniczny,   utrzymanie   i   efekty   eksploatacyjne 
obiektów   zrealizowanych   w   ramach   przedsięwzięcia     powinno   być   traktowane   jako 
zakończenie przedsięwzięcia.

13.  Ocena rezultatów przedsięwzięcia budowlanego

13.1 Inwestor powinien  monitorować etap użytkowania przedmiotu przedsięwzięcia podczas 
        trwania okresu rękojmi i gwarancji i po upływie tego okresu w celu oceny spełnienia 
        potrzeb, stanowiących przyczynę podjęcia przedsięwzięcia oraz w celu oceny 
        osiągnięcia założonych  rezultatów przedsięwzięcia.
        
13.2 Ocena osiągnięcia założonych  rezultatów przedsięwzięcia powinna być przeprowadzana 
w terminie i w sposób ustalony w Podstawowych założeniach przedsięwzięcia.

13.3  Po przeprowadzeniu oceny osiągnięcia założonych  rezultatów przedsięwzięcia, 
         inwestor  powinien sporządzić Raport z oceny rezultatów  i efektywności 
         przedsięwzięcia budowlanego, informujący  Decydenta o pomierzonych rzeczywistych 
         rezultatach przedsięwzięcia  oraz o wynikach oceny:

•

trafności inwestycji budowlanej jako sposobu spełnienia stwierdzonych potrzeb,

•

efektywności poniesionych nakładów inwestycyjnych  w aspekcie uzyskanych 
rezultatów przedsięwzięcia,

•

skuteczności realizacji celów przedsięwzięcia,

•

użyteczności osiągniętych  rezultatów przedsięwzięcia  dla  społeczności lokalnej, 
regionu i kraju,

•

trwałości osiągniętych rezultatów przedsięwzięcia.

13.4 W ocenie efektywności poniesionych nakładów inwestycyjnych  w aspekcie 
        uzyskanych  rezultatów przedsięwzięcia powinny zostać wyjaśnione przyczyny 
        ewentualnych odchyleń rzeczywistych nakładów i rezultatów od wartości ustalonych w 
        Podstawowych   założeniach  przedsięwzięcia.

14.  Audyt inwestycyjny

14.1 Decydent przyznający inwestorowi środki finansowe na realizację przedsięwzięcia 
        powinien przeprowadzać audyt zewnętrzny przedsięwzięcia.

14.2   Audyt   zewnętrzny   przedsięwzięcia   powinien   obejmować     analizę   dokumentacji 

opracowanej przez inwestora dla potrzeb zarządzania  przedsięwzięciem oraz kontrolę:

•

procedur stosowanych przez inwestora przy realizacji przedsięwzięcia, 

•

zasadności   i   prawidłowości   wydatkowania   przyznanych   inwestorowi   publicznych 
środków   finansowych   z   uwzględnieniem   przyjętych   celów   przedsięwzięcia   i 
ustalonych warunków jego finansowania, 

•

sposobu przechowywania przez inwestora dokumentacji przedsięwzięcia,  

•

sprawozdań inwestora z realizacji przedsięwzięcia.

14.3 Realizacja działań związanych z przeprowadzaniem audytu zewnętrznego powinna być 

powierzana 

 biegłemu   rewidentowi   należącemu   do   Krajowej   Izby   Biegłych 

Rewidentów, zgodnie z wytycznymi  ustalonymi  przez   Decydenta na temat audytu 
zewnętrznego projektów finansowanych z udziałem środków publicznych.

14.4 Audyt zewnętrzny powinien obejmować trzy obowiązkowe przeglądy przedsięwzięcia:

•

Przegląd  Nr 1

 

   w celu  oceny zasadności przedsięwzięcia  oraz podjęcia decyzji  o 

zezwoleniu inwestorowi na przygotowanie przedsięwzięcia do realizacji,

•

Przegląd Nr 2

 

  w celu oceny podstawowych założeń i planowanej strategii realizacji 

przedsięwzięcia   oraz   podjęcia   decyzji   o   przyznaniu   inwestorowi   środków 
finansowych na realizację przedsięwzięcia,

•

Przegląd Nr 3

 

  w celu oceny:

-

zgodności przebiegu zrealizowanego przedsięwzięcia z ustaleniami, 
na   podstawie   których   wydano   decyzję   o   przyznaniu   inwestorowi 
środków finansowych na jego realizację, 

-

sposobu   wydatkowania   przez   inwestora   przyznanych   środków 
publicznych oraz 

-

osiągnięcia zakładanych rezultatów przedsięwzięcia. 

14.5 a) Przegląd nr 1 powinien obejmować sprawdzenie, czy:

•

decyzja inwestora o rozpoczęciu  prac przygotowawczych związanych z budowlanym 
przedsięwzięciem   inwestycyjnym   jest   odpowiednio   umotywowana   dzięki 
przeprowadzeniu badań  wariantowych możliwości spełnienia stwierdzonych potrzeb,

•

wstępne założenia przedsięwzięcia zawierają dane dotyczące:

-

potrzeb,   które   powinny   być   spełnione   dzięki   zrealizowaniu   inwestycji 
budowlanej,

-

ogólnego   celu   i   wstępnie   ustalonych,   oczekiwanych   rezultatów 
przedsięwzięcia, 

-

użytkowników inwestycji i innych osób zainteresowanych przedsięwzięciem, 

-

wariantowych lokalizacji inwestycji,

-

danych   programowych,   różnicujących   warianty   inwestycji   wytypowane   do 
dalszej analizy,

-

etapowania przedsięwzięcia i terminów realizacji poszczególnych etapów,

-

planowanych nakładów inwestycyjnych,

-

schematu finansowania przedsięwzięcia,

-

budżetu przedsięwzięcia,

-

ramowych   wytycznych   dla     nadzorowania   realizacji   przedsięwzięcia   przez 
inwestora; 

•

ogólny   cel   przedsięwzięcia   jest   zgodny   z   celami   strategicznymi   inwestora   i   ze 
stwierdzonymi  potrzebami,

•

wstępnie  ustalone,  oczekiwane    rezultaty  przedsięwzięcia  są  wyrażone   za  pomocą 
mierzalnych parametrów,

•

wstępne założenia przedsięwzięcia ustalono na podstawie badań wykonalności i analiz 
kosztów   i   korzyści   dla   co   najmniej   dwóch   wariantów   inwestycyjnych, 
zróżnicowanych   pod   względem   przedmiotu,   lokalizacji,   zakresu   rzeczowego   i 
programu funkcjonalno – użytkowego,

•

wyboru wariantów inwestycyjnych przewidzianych do dalszych badań i analiz      

      dokonano z  zastosowaniem kryteriów wyboru nie dyskryminujących żadnego z 
      rozpatrywanych wariantów,

•

inwestor jest zdolny do należytego przygotowania przedsięwzięcia do realizacji.

14.5 b) Podstawą Przeglądu nr 1 powinna być treść Uzasadnienia przedsięwzięcia, o którym 
             podano  w p.6.2 oraz dodatkowe ustalenia, podjęte we własnym zakresie przez 
             rewidenta realizującego działania związane z przeprowadzaniem audytu 
             zewnętrznego.  

14.6 a) Przegląd nr 2 powinien obejmować sprawdzenie, czy: 

•

podstawowe założenia przedsięwzięcia zawierają dane dotyczące:

-

szczegółowych celów inwestycji i jej planowanych rezultatów,

-

lokalizacji inwestycji,

-

prawa inwestora do dysponowania terenem, na którym planuje się lokalizację 
inwestycji,

-

zakresu inwestycji i jej programu funkcjonalno – użytkowego,

-

etapowania   przedsięwzięcia   i   dyrektywnego   harmonogramu   realizacji 
inwestycji,

-

planowanych łącznych nakładów inwestycyjnych,

-

planowanych źródeł i warunków finansowania inwestycji,

-

budżetu inwestycji,

-

ekonomicznej efektywności inwestycji; 

•

cele inwestycji są jednoznacznie sprecyzowane i zgodne   z celami  strategicznymi 
inwestora i ze stwierdzonymi potrzebami,

•

zakładane   rezultaty   przedsięwzięcia   są   jednoznacznie   sprecyzowane   i   opisane   za 
pomocą mierzalnych parametrów,

•

podstawowe założenia przedsięwzięcia ustalono na podstawie badań wykonalności i 
analiz   kosztów   i   korzyści   dla   co   najmniej   dwóch   wariantów   inwestycyjnych, 
zróżnicowanych pod względem programu funkcjonalno – użytkowego, 

•

wyboru wariantu inwestycji przewidzianego do realizacji dokonano z zastosowaniem 
kryteriów wyboru nie dyskryminujących żadnego z rozpatrywanych wariantów,

•

inwestor   jest   należycie   przygotowany   do   pełnienia   nadzoru   właścicielskiego   nad 
przedsięwzięciem.

14.6 b)  Podstawą Przeglądu nr 2 powinna być treść Planu  realizacji przedsięwzięcia, o 
             którym podano  w p.6.3 oraz dodatkowe ustalenia, podjęte we własnym zakresie 
             przez rewidenta realizującego działania związane z przeprowadzaniem audytu 
             zewnętrznego.  

14.7 a) Przegląd nr 3 powinien obejmować sprawdzenie, czy:

•

przebieg   przedsięwzięcia   był   zgodny   z   ustaleniami   podanymi   w 
podstawowych założeniach przedsięwzięcia,

•

wydatki poniesione w ramach przedsięwzięcia były uzasadnione,

•

dokumenty   finansowe   sporządzone   podczas   realizacji   przedsięwzięcia 
odpowiadają rzeczywiście zrealizowanym działaniom,

•

wnioski   inwestora   o   płatności   ze   strony  decydenta   zostały   sporządzone   na 
podstawie prawidłowych dokumentów finansowych,

•

rzeczywiste rezultaty przedsięwzięcia zostały prawidłowo pomierzone,

•

w   świetle   wyników   pomiaru   rzeczywistych   rezultatów   przedsięwzięcia, 
przyznanie   środków   finansowych   na   jego   realizację   przedsięwzięcia   było 
uzasadnione.

14.7 b) Podstawą Przeglądu nr 3 powinna być treść Raportu końcowego z przebiegu i 
             wyników przedsięwzięcia  budowlanego , o którym podano w p. 8.6, Raportu z oceny 
             rezultatów i efektywności  przedsięwzięcia budowlanego, o którym podano w p.  11.3, 
             oraz dodatkowe ustalenia, podjęte we własnym zakresie przez rewidenta   
              realizującego działania związane z przeprowadzaniem audytu zewnętrznego .

14.8  Decydent przyznający środki  finansowe na realizację przedsięwzięcia może również 
         wprowadzić dodatkowe przeglądy przedsięwzięcia w celu:

•

oceny przygotowania inwestora do przeprowadzenia postępowania dla 
udzielenia określonego zamówienia związanego z realizacją przedsięwzięcia,

•

oceny wyników postępowania przeprowadzonego  dla udzielenia określonego 
zamówienia związanego z realizacją przedsięwzięcia oraz w celu podjęcia 
decyzji o zezwoleniu na zawarcie przez inwestora z wybranym wykonawcą,

•

bieżącej oceny zgodności przebiegu realizacji przedsięwzięcia z ustaleniami na 
podstawie których wydano decyzję o zezwoleniu na jego realizację.

15. Kwalifikacje osób zarządzających przedsięwzięciem budowlanym
 
15.1  Jako  Zarządzającego przedsięwzięciem, Inwestor powinien wyznaczać osobę fizyczną 

zatrudnioną w organizacji inwestora na samodzielnym stanowisku kierowniczym, 
posiadającą wykształcenie wyższe oraz przygotowanie zawodowe i praktykę zawodową 
odpowiednie do rodzaju i stopnia skomplikowania przedsięwzięć podejmowanych przez 
organizację inwestora.

15.2. Jako Kierownika przedsięwzięcia, Inwestor powinien wyznaczać osobę fizyczną, 
        posiadającą wykształcenie wyższe techniczne, uprawnienia budowlane oraz 
        przygotowanie zawodowe i praktykę zawodową odpowiednie do rodzaju i stopnia 
        skomplikowania obowiązków przekazanych przez Zarządzającego przedsięwzięciem. 

15.3 Inwestor powinien ustalić wymagania,
a)    dotyczące  odpowiedniego przygotowania    zawodowego wymaganego do pełnienia 
       funkcji Zarządzającego przedsięwzięciem lub  Kierownika przedsięwzięcia. 
       Wymagania te   mogą obejmować na przykład  odbycie   przeszkolenia, zorganizowanego 
        przez lub na wniosek Inwestora  i dotyczącego  zarządzania budowlanymi   
         przedsięwzięciami inwestycyjnymi, finansowanymi ze środków publicznych. 

b)  dotyczące  odpowiedniej praktyki zawodowej do pełnienia funkcji Zarządzającego 
      przedsięwzięciem lub Kierownika   przedsięwzięcia. Wymagania te mogą obejmować na
     przykład:   
                                                  
          -    w przypadku  funkcji Zarządzającego przedsięwzięciem: co najmniej pięcioletnie
              doświadczenie w realizacji prac związanych z przygotowywaniem, planowaniem,  
              nadzorowaniem i rozliczaniem przedsięwzięć budowlanych podejmowanych przez 
              inwestorów publicznych, w tym co najmniej trzyletnie doświadczenie w realizacji
              tych prac na stanowisku samodzielnego specjalisty, 

-

w przypadku funkcji Kierownika przedsięwzięcia: co najmniej pięcioletnie 

      doświadczenie w realizacji prac związanych z nadzorowaniem i rozliczaniem 
      przedsięwzięć budowlanych, w tym co najmniej trzyletnie doświadczenie w 
      realizacji tych prac na stanowisku samodzielnego specjalisty.

15.4  Podane wyżej wymagania kwalifikacyjne dla osób zarządzających przedsięwzięciem 
        budowlanym powinny być traktować jako przykładowe. Inwestor może zmodyfikować 
        te wymagania, odpowiednio do rodzaju i stopnia skomplikowania podejmowanych 
        przedsięwzięć budowlanych.