PAŃSTWO SAMONA  
 

 
Jednym z najliczniejszych ludów indoeuropejskich, które w czasie Wielkiej 
Wędrówki Ludów przybyły z Azji do Europy byli Słowianie. Przywędrowali 
najprawdopodobniej z terenów położonych między Dniestrem, Dnieprem i 
Prypecią. Około VI-VII wieku zajęli tereny Europy centralnej. W tym samym 
czasie nastąpił podział na Słowian Południowych (Sklawinów), Wschodnich 
(Antów) i Słowian Zachodnich (Wenetów), do których zaliczamy dzisiejszych 
Polaków, Czechów i Słowaków. Słowianie zajęli ogromne obszary: od rzeki 
Łaby na Zachodzie, Grecję na Południu, po rzekę Okę na Wschodzie i jezioro 
Ładoga na Północy. 
 
U podstaw życia społecznego Słowian leżał ród, składający się z kilku rodzin. Z 
czasem wspólnoty rodowe łączyły się w większe struktury społeczne: plemiona 
obejmujące konkretny obszar terytorialny. Najistotniejsze dla plemienia decyzje 
zapadały na wiecu, na którym wybierano także wodza. 
 
Zanim powstały pierwsze państwa słowiańskie, niektóre plemiona popadły w 
zależność od Awarów. W chwili, gdy Awarowie zostali podbici przez Bizancjum, 
Słowianie pod wodzą frankijskiego kupca Samona podnieśli bunt, wyzwolili się 
z panowania awarskiego, zaś przywódcę powstania obwołali wodzem. Mniej 
więcej w 622 roku (w tym samym czasie, gdy Mahomet uciekał z Mekki) Samon 
zjednoczył plemiona słowiańskie zamieszkujące Czechy i Morawy tworząc 
pierwsze opisane w źródłach państwo słowiańskie. 
 
Najstarsze znane państwo zachodniosłowiańskie istniało w latach 623-660 
niektórzy jednak podają daty 626-661 Zajmowało tereny Czech, Łużyc i Panonii.  
Tłumacząc nazwę owego państwa trzeba zapoznać się z postacią Samona.  
Był to frankijski kupiec, który dał się poznać jako waleczny władca słowiański, 
który kilkakrotnie wchodził w konflikty z Awarami i Frankami. Na państwo 
Samona ruszyła wyprawa Franków na przełomie 631 i 632 r., ale najeźdźcy 
przegrali trzydniową bitwę. Rozzuchwaleni tym Słowianie wielokrotnie napadali 
na terytorium frankijskie. 
 
 Samon stanął na czele wielu zjednoczonych plemion, które w miejsce dawnych 
prymitywnych organizacji politycznych wspartych na wojennej demokracji 
tworzyły teraz ponadplemienne państwo. Jego centrum stanowiły Morawy, ale w 
efekcie szybkiego rozwoju terytorialnego, w latach 623-660, granice państwa 
Samona objęły na południu dolną Austrię i Kotlinę Czeską, na północy bagna 
Sprewy na Łużycach, na zachodzie oparły się o Soławę, a na wschodzie o 

środkową Odrę na Śląsku. W latach 629-639 słowiańskie państwo toczyło wojnę 
z frankijskim królem Dagobertem I dwukrotnie odpierając jego najazdy, m.in. 
wielka wyprawa Franków zakończyła się w roku 631 klęską pod 
Wogastisburgiem (położenie nieznane) jak również Słowianie pustoszyli 
Turyngię. Sukcesy Samona w walce przeciw Frankom a szczególnie Awarom 
zapewne wspomogły wielką migrację Słowian na południe – potwierdzony 
źródłowo jest udział Serbów i ich księcia Derwana w walce z Frankami po 
stronie Samona – a jest to również czas migracji Serbów i Chorwatów na 
Bałkany. Państwo Samona istniało bardzo krótko. państwo rozpadło się 
niedługo po śmierci swojego założyciela, czyli około 660 roku. 

 

Śmierć założyciela w 658 lub 661 roku wywołała zamęt wewnętrzny i w efekcie 
rozpad państwa. 
 
O powstaniu pierwszego państwa oraz jego walkach z Dagobertem szczegółowo 
opowiada kronika Historia Francorum, napisana ok.660 roku przez 
anonimowego dziejopisarza frankijskiego zwanego Fredegarem. 
 

 

Istnieje hipoteza że Państwo Samona, a raczej jego relikty, dały początki 
pierwszym formom państwowości czeskiej, analogicznie do hipotetycznej (acz 
wielce prawdopodobnej) relacji między panońskim państwem Awarów, a 
państwem wielkomorawskim. Świadczyłaby o tym analogiczna opozycja 
Państwa Samona i Awarów oraz Czechów i Morawian sto kilkadziesiąt lat 
później przy niewątpliwej zbieżności terytorialnej. Hipoteza ta, niewątpliwie 
przemawiająca do wyobraźni, nie ma jednak żadnego poparcia w źródłach i 
pozostaje wyłącznie atrakcyjnym ale jednak tylko przypuszczeniem. 

  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 

 

  

  
Mapa przedstawiająca jedną z koncepcji, co do zasięgu państwa Samona 

 

 

SAMON 

 
 

 
Ciekawostka o Samonie 

 

W roku 623/624 przybył razem z karawaną na tereny Czech i Moraw, gdzie wziął 
udział w wielkim powstaniu Słowian przeciwko Awarom. Po zwycięstwie został 
obwołany królem. 

Popadł w konflikt z królestwem frankijskim i w 631 r. musiał odeprzeć najazd króla 
Dagoberta I. Zwyciężył w bitwie pod Wogastisburgiem, a podlegli mu Słowianie 
wykonali odwetowe rajdy na Turyngię. 

Państwo Samona pozbawione było typowego aparatu władzy, praktycznie nie istniała 
administracja, a sam władca nie zadbał o sprawy dotyczące dziedziczności tronu i po 
jego śmierci ok. 658 (lub 661) państwo rozpadło się. 

Z dwunastu słowiańskich żon miał mieć 22 synów i 15 córek. 

Prowincja rzymska Galia wciąż jeszcze pielęgnowała swoje galloromanskie tradycje. 
W poł. IV w górzyste Wogezy okolice Trewiru nad Renem, Galia Środkowa wzgórza 
Caveness i ziemia Senonow to tereny gdzie wciąż żywa jest gallorzymaska tradycja 
a celtyckie imię Samo, nader popularne. Samo był wiec Celtem z pochodzenia 
rzymianinem z kultury w sumie Galloromaninem, poddanym frankijskim, kupcem z 
zawodu z okolic miasta Sens. Nosi ponad wszelka wątpliwość celtyckie imię. 

 
 
 
 
 

BIBLIOGRAFIA  

 
 

1.  „Starożytni Słowianie” Artur Błażejewski, wyd. Ossolineum, Wrocław 

2007 

2. 

http://fronsac.republika.pl/slowianie/pierwszepanstwa.htm#gora

   

3.  „Wojowie i Grody” Kacper Śledziński, wyd.EGIS, Kraków 2008 
4.  Wikipedia  

 

 
                                                        
 
                                                 Adrianna” Mira”  
                                                       Gąsiorek