1/2
Dr inż.Tadeusz Wszołek, AGH WIMiR
Dr inż.Tadeusz Wszołek
, http:// upel.agh.edu.pl/wimir
Miernictwo wibroakustyczne
Ćwiczenie Nr 2
Kalibracja pomiarowego sygnału akustycznego i drganiowego
Wprowadzenie
Celem kalibracji systemu pomiarowego jest sprawdzenie, czy zadanej znanej wielkości
mierzonej odpowiada wartość wskazana na wyjściu systemu. Kalibracja zazwyczaj
przeprowadzana jest jednopunktowo, czyli dla jednej częstotliwości i jednej wartości
poziomu dźwięku w przypadku toru akustycznego i wartości skutecznej przyspieszenia drgań
w przypadku toru drganiowego.
Pełne charakterystyki częstotliwościowe oraz wzmocnienia na dostępnych zakresach
pomiarowych dla poszczególnych elementów systemu sprawdzane są przez producenta lub
później okresowo przez jednostki akredytowane GUM.
Ogólnie kalibrację można przeprowadzić (1) metodą napięciową – wartość podawanego
napięcia ( na wyjściu przetwornika) odpowiada znanej wartości wielkości fizycznej podanej
na wejście przetwornika oraz (2) za pomocą źródła wzorcowego – na wejście systemu
podajemy rzeczywisty sygnał ze źródła wzorcowego.
Tor akustyczny:
Mikrofony pomiarowe ( ½”) posiadają znormalizowaną czułość napięciową 50 mV/Pa co
odpowiada -26 dB/V/Pa. Na taką czułość projektowane są systemy pomiarowe sygnału
akustycznego. Jednak rzeczywista czułość każdego mikrofonu jest nieco inna i jest podana na
metryczce dołączonej do mikrofonu. Czułość tą wprowadzamy do systemu, korygując w ten
sposób różnicę rzeczywistej czułości w stosunku do czułości znormalizowanej.
Korekcja ta może być przeprowadzona albo w mV/Pa, albo w dB/V/Pa . Jest to rodzaj
kalibracji napięciowej ( lub kalibracji wstępnej), jakkolwiek nie jest podawane napięcie ( np.
z generatora) na wejście toru pomiarowego.
Tor akustyczny zawsze powinien być dodatkowo kalibrowany za pomocą źródła
wzorcowego, jakim może kalibrator lub pistonfon.
Kalibrator – wzorcowe źródło dźwięku o konstrukcji opartej na głośniku pracującym w
układzie ze sprzężeniem zwrotnym, generujące sygnał o częstotliwości 1000 Hz i ciśnieniu 1,
10 lub 31,6 Pa co odpowiada odpowiednio 94, 114 i 124 dB.
Pistonfon – wzorcowe źródło dźwięku o konstrukcji opartej na przetworniku tłokowym
wytwarzające sygnał akustyczny o częstotliwości 250 ( lub/i 315 Hz) i ciśnieniu 31,6 Pa (
najczęściej), co odpowiada poziomowi 124 dB.
Tor drganiowy
Przetworniki drgań ( w naszym przypadku akcelerometry), podobnie jak i mikrofony
posiadają zapisaną w metryczkach czułość wyrażoną w mV/g, gdzie g to przyspieszenie
ziemskie ( g = 9.81 m/s
2
). Czułość przetworników nie jest znormalizowana, jakkolwiek
wyróżnia się pewne klasy czułości, np. 100 mV/g lub 1000 mV/g – rzeczywiste wartości dla
każdego przetwornika są nieco inne.
