technik_poligraf_311[28].Z4.01

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Przykładowe scenariusze zajęć

5. Ćwiczenia

5.1. Wyrównywanie arkuszy w stosie. Krojenie i cięcie

wytworów papierniczych

5.1.1. Ćwiczenia

5.2. Maszynowe złamywanie arkuszy i wstęgi papieru. Prasowanie składek

5.2.1. Ćwiczenia

5.3. Wykonywanie opakowań

5.3.1. Ćwiczenia

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia

7. Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie introligator w obrębie jednostki
modułowej 311[28].Z4.01 Wykonywanie introligatorskich operacji jednostkowych. Jednostka
modułowa zawarta jest w module Procesy introligatorskie (schemat jednostek modułowych
przedstawiony jest na stronie 4 tego poradnika).

W poradniku zamieszczono:

−

wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć juŜ ukształtowane,
aby bez problemów korzystać z poradnika,

−

cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas pracy
z poradnikiem,

−

przykładowe scenariusze zajęć,

−

przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami
nauczania–uczenia się oraz środkami dydaktycznymi,

−

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzia pomiaru dydaktycznego.

Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne prowadzone były róŜnymi metodami ze szczególnym

uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania, np. tekstu przewodniego.

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróŜnicowane, począwszy od samodzielnej

pracy uczniów do pracy zespołowej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

posługiwać się nazewnictwem i terminologią stosowaną w poligrafii,

−

rozpoznawać podstawowe materiały i surowce poligraficzne,

−

określać podstawowe szeregi i formaty wyrobów poligraficznych,

−

klasyfikować procesy wykonywania opraw,

−

korzystać z róŜnych źródeł informacji,

−

posługiwać się dokumentacją technologiczną,

−

przeliczać jednostki,

−

określać zastosowanie maszyn i urządzeń introligatorskich,

−

współpracować w grupie,

−

uczestniczyć w dyskusji,

−

oceniać swoje umiejętności,

−

analizować i wyciągać wnioski,

−

prezentować siebie i grupę, w której pracuje,

−

przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

scharakteryzować proces wyrównywania arkuszy w stosie,

−

określić róŜnicę między „cięciem” i „krojeniem” papieru,

−

scharakteryzować proces krojenia arkuszy w stosie z wykorzystaniem krajarki
jednonoŜowej,

−

obsłuŜyć krajarkę jednonoŜową,

−

określić czynniki wpływające na jakość krojenia arkuszy w stosie,

−

scharakteryzować budowę oraz wyjaśnić zasadę działania mechanizmów krajarki
jednonoŜowej,

−

określić zagroŜenia oraz sposoby zabezpieczeń stosowanych podczas pracy na krajarce
jednonoŜowej,

−

scharakteryzować siły występujące w procesie krojenia arkuszy,

−

dokonać analizy procesu wykrawania,

−

scharakteryzować rodzaje oraz określić przeznaczenie róŜnych typów wykrojników,

−

zaprojektować róŜnego typu opakowania,

−

określić przebieg operacji perforowania i nadkrawania wyrobu papierniczego,

−

scharakteryzować

operację

wiercenia

oraz

budowę

wiertła

stosowanego

w introligatorstwie,

−

określić przebieg procesu złamywania arkuszy i wstęgi papieru,

−

wyjaśnić zasadę działania róŜnych rodzajów złamywarek,

−

obsłuŜyć złamywarkę noŜową i kasetową,

−

określić róŜne warianty złamywania oraz czynniki wpływające na wybór określonego
wariantu,

−

scharakteryzować proces prasowania składek,

−

scharakteryzować budowę oraz wyjaśnić zasadę działania introligatorskich pras do
składek,

−

określić kryteria oceny jakości procesu złamywania,

−

określić zasady obsługi maszyn do wykonywania introligatorskich operacji
jednostkowych,

−

zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpoŜarowej oraz
ochrony środowiska.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć 1

Osoba prowadząca

...............................................................................

Modułowy program nauczania:

Technik poligraf 311[28]

Moduł:

Procesy introligatorskie 311[28].Z4

Jednostka modułowa:

Wykonywanie introligatorskich operacji jednostkowych
311[28].Z4.01

Temat: Projektowanie opakowań zgodnie z załoŜeniami technologicznymi.

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności projektowania opakowań zgodnie z załoŜeniami

technologicznymi

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

zaprojektować róŜnego rodzaju opakowania,

−

określić zastosowanie opakowań,

−

dobrać odpowiednie maszyny i urządzenia,

−

dobrać odpowiednie surowce i materiały,

−

określić przeznaczenie poszczególnych produktów papierniczych,

−

sklasyfikować wyroby papiernicze.

Metody nauczania–uczenia się:

−

wykład informacyjny,

−

wiczenia praktyczne,

−

dyskusja wielokrotna.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

w grupach 2–3-osobowych.

Czas: 3 godziny dydaktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

arkusze papieru i tektury,

−

wzorniki z przykładowymi opakowaniami o róŜnej konstrukcji,

−

katalog maszyn i urządzeń do wykonywania opakowań,

−

przyrząd pomiarowy,

−

maszyny i urządzenia do wykonania opakowania.

Przebieg zajęć:
1.  Powitanie uczniów, sprawdzenie listy obecności,
2.  Nawiązanie do tematu, przedstawienie celów zajęć.
3.  Zapisanie tematu do zeszytów.
4.  Wykład informacyjny na temat opakowań stosowanych w przemyśle poligraficznym.
5.  Dyskusja  w  grupie  na  temat  zastosowania  poszczególnych  rodzajów  opakowań  do

określonego asortymentu poligraficznego.

6. Rozdanie uczniom instrukcji do wykonania ćwiczenia oraz udzielenie odpowiedzi na

pytania dotyczące ćwiczenia.

7. Dobór przez uczniów materiałów do wykonania ćwiczenia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Scenariusz zajęć 2

Osoba prowadząca

.........................................................................

Modułowy program nauczania:

Technik poligraf 311[28]

Moduł:

Procesy introligatorskie 311[28].Z4

Jednostka modułowa:

Wykonywanie introligatorskich operacji jednostkowych
311[28].Z4.01

Temat: Krojenie na krajarkach jednonoŜowych według zadanych parametrów.

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności krojenia na krajarce jednonoŜowej według zadanych

parametrów.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

rozpoznać podstawowe mechanizmy krajarki jednonoŜowej,

−

określić funkcje poszczególnych elementów,

−

określić zastosowanie krajarki,

−

określić zasadę działania,

−

wyregulować maszynę,

−

scharakteryzować czynniki wpływające na jakość krojenia,

−

sprawdzić poprawność wykonanego krojenia,

−

określić zagroŜenia oraz sposoby zabezpieczeń podczas pracy na krajarce,

−

obsłuŜyć krajarkę,

−

wykonać krojenie według zadanych parametrów,

−

pracować zgodnie z instrukcją obsługi i przepisami bezpieczeństwa i higieny.

Metody nauczania–uczenia się:

−

metoda przewodniego tekstu.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

uczniowie pracują w 2–3-osobowych grupach.

Czas: 3 godziny dydaktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

zestaw ćwiczeń opracowany dla kaŜdego zespołu uczniowskiego,

−

arkusze papieru o róŜnym formacie,

−

krajarka jednonoŜowa,

−

instrukcje bhp i obsługi maszyny.

Uczestnicy: uczniowie klasy II technikum poligraficznego.

Zadanie dla ucznia:

Wykonaj przekrawanie ryzy papieru według załączonego wzoru.

Przebieg zajęć:
Faza wstępna
1.  Określenie tematu zajęć.
2.  Wyjaśnienie uczniom tematu oraz szczegółowych celów kształcenia.
3.  Wyjaśnienie uczniom zasady pracy metodą tekstu przewodniego.
4.  Podział uczniów na zespoły.
Faza właściwa
Praca metodą tekstu przewodniego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Faza I: Informacje
1.  Jaka jest zasada działania krajarki jednonoŜowej?
2.  Jaką funkcję spełnia belka dociskowa?
3.  Jaką funkcję spełnia siodełko?
4.  Z jakiego materiału wykonana jest listwa podnoŜowa?
5.  Jaką funkcję pełnią opory boczne w krajarce?
6.  Jakie są zasady krojenia na krajarce jednonoŜowej?
7.  Jakie czynniki wpływają na jakość krojenia?
8.  Jakie są zasady bezpiecznej pracy na krajarce?

Faza II: Planowanie
1.  Jak wysoki powinien być stos arkuszy, aby poprawnie wykonać krojenie?
2.  Jak rozmieszcza się na schemacie podział arkusza w operacji krojenia?
3.  Jak bezpiecznie wykonać operację krojenia?

Faza III: Ustalenie
1. Uczniowie pracują w zespołach proponując róŜną ilość arkuszy do krojenia i uzasadniają

wybór.

2. Uczniowie zastanawiają się nad bezpiecznym sposobem wykonania krojenia zgodnie

z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.

3. Uczniowie konsultują z nauczycielem propozycje poprawnego wykonania krojenia.

Faza IV: Wykonanie
1.  Uczniowie rysują na papierze schemat krojenia.
2.  Uczniowie dokonują regulacji maszyny.
3.  Uczniowie  przedstawiają  sposób  wykonania  krojenia  zgodny  z  zasadami  bezpiecznej

pracy przy maszynie.

Faza V: Sprawdzenie
1. Uczniowie sprawdzają w grupach poprawność wykonanego schematu krojenia zgodnie

z załoŜeniami, nauczyciel sprawdza poprawność wykonanego schematu.

2. Po uzyskaniu aprobaty nauczyciela uczniowie wykonują operację krojenia.
3. Uczniowie sprawdzają poprawność wykonanego krojenia.

Faza VI: Analiza końcowa

Uczniowie wraz z nauczycielem wskazują, które etapy wykonania zadania sprawiły

im trudności. Nauczyciel podsumowuje całe ćwiczenie, wskazuje jakie umiejętności były
ć

wiczone, jakie wystąpiły błędy i nieprawidłowości i jak ich unikać w przyszłości.

Zakończenie zajęć

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

– anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych

umiejętności.

Ankieta

Odpowiedz na poniŜsze pytania. Udzielone odpowiedzi pozwolą ocenić skuteczność

zajęć i dokonać ewentualnych zmian.
1.  Czy potrafisz rozpoznać podstawowe mechanizmy krajarki jednonoŜowej?
2.  Czy potrafisz scharakteryzować czynniki wpływające na jakość krojenia?
3.  Czy potrafisz wykonać krojenie na krajarce jednonoŜowej według zadanych parametrów?
4.  Czy potrafisz obsłuŜyć krajarkę przestrzegając zasad bezpiecznej pracy?
5.  Czy zajęcia spełniły Twoje oczekiwania?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. ĆWICZENIA

5.1. Wyrównywanie arkuszy w stosie. Krojenie i cięcie wytworów

papierniczych

5.1.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Rozpoznaj podstawowe mechanizmy krajarki jednonoŜowej.

Zaznacz na przedstawionym schemacie: nóŜ, stół i stos arkuszy w krajarce jednonoŜowej.

Rysunek do ćwiczenia 1 [3, s. 198]

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na prawidłowe
rozróŜnienie poszczególnych elementów i mechanizmów krajarki jednonoŜowej oraz na ich
funkcje podczas krojenia.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  rozróŜnić elementy,
2)  odszukać schematy i określić nazwy,
3)  wypełnić arkusz do ćwiczeń.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

arkusz do ćwiczeń,

−

poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 2

Rozpoznaj podstawowe elementy wyrównywarki na schemacie.

Rysunek do ćwiczenia 2 [3, s. 196]

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na umiejętność
odczytywania schematów.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  rozróŜnić elementy,
2)  odszukać schematy i określić nazwy,
3)  wypełnić arkusz do ćwiczeń.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

– arkusz do ćwiczeń,
– poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Wykonaj krojenie stosu arkuszy papieru na krajarce jednonoŜowej wg zadanych

parametrów.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić szczególną uwagę na
stosowanie zasad bezpiecznej obsługi krajarki jednonoŜowej.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  dokonać analizy treści ćwiczenia,
2)  dokonać obliczeń,
3)  zapoznać się z instrukcją obsługi oraz  bezpieczeństwa i higieny pracy na krajarce,
4)  wyregulować maszynę,
5)  wykonać krojenie.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

– pokaz z objaśnieniem,
– ćwiczenie.

rodki dydaktyczne:

–  arkusze papieru formatu A1,
–  krajarka jednonoŜowa,
–  instrukcje: obsługi maszyny, bezpieczeństwa i higieny pracy,
–  zestaw narzędzi do regulacji maszyny,
–  arkusz do ćwiczeń,
–  poradnik dla ucznia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 4

Dokonaj oceny jakości operacji krojenia na krajarce jednonoŜowej.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na analizowanie
i wyjaśnianie zachodzących zjawisk.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  dokonać analizy jakości krojenia gotowych stosów papieru,
2)  opisać występujące błędy,
3)  określić sposób eliminacji występujących błędów.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

– ćwiczenie,
– metoda przewodniego tekstu.

rodki dydaktyczne:

–

gotowe stosy przekrojonego papieru,

–

poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 5

Rozpoznaj podstawowe elementy wykrojnika płytowego.

Rysunek do ćwiczenia 5 [3, s. 201]

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na umiejętność
odczytywania schematów, budowę wykrojnika.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  rozróŜnić elementy,
2)  odszukać na schematach i określić nazwy,
3)  wypełnić arkusz do ćwiczeń.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

arkusz do ćwiczeń,

−

poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 6

Rozpoznaj na schemacie sposoby perforowania wzdłuŜ linii prostej.

Rysunek do ćwiczenia 6 [3, s. 202].

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na umiejętność
analizowania i wyjaśniania zachodzących zjawisk.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  rozróŜnić sposób perforowania,
2)  odszukać i określić nazwy,
3)  wypełnić arkusz do ćwiczeń.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

arkusz do ćwiczeń,

−

poradnik dla ucznia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.2. Maszynowe złamywanie arkuszy i wstęgi papieru. Prasowanie

składek

5.2.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Rozpoznaj podstawowe formaty składek.

Rysunek do ćwiczenia 1 [7, s. 55].

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na umiejętność
odczytywania schematów, klasyfikację formatów składek.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  rozróŜnić formaty składek,
2)  odszukać na schemacie i określić nazwy,
3)  wypełnić arkusz do ćwiczeń.

Zlecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

– arkusz do ćwiczeń,
– poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 2

Oblicz ilość potrzebnego surowca do wykonania wkładu składkowego, na podstawie

danych zapisanych w karcie technologicznej.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na analizowanie
i wyjaśnianie zachodzących zjawisk.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  wykonać obliczenia,
2)  ręcznie złamać arkusze,
3)  ocenić jakość złamywania,
4)  skompletować składki.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

pokaz z objaśnieniem,

−

dyskusja dydaktyczna.

rodki dydaktyczne:

−

arkusze papieru,

−

kostka introligatorska,

−

poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Dokonaj oceny prawidłowości złamywania arkuszy na podstawie określonych kryteriów.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na analizowanie
i wyjaśnianie zachodzących zjawisk.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  dokonać analizy treści ćwiczenia,
2)  ocenić prawidłowość operacji złamywania,
3)  określić przyczynę powstawania błędów,
4)  określić sposób eliminacji błędów,
5)  opisać występujące zjawiska.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

metoda tekstu przewodniego.

rodki dydaktyczne:

−

gotowe składki,

−

arkusz do ćwiczeń,

−

poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 4

Wykonaj złamywanie maszynowe na złamywarce noŜowej, według zadanych

parametrów.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na analizowanie

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

i wyjaśnianie zachodzących zjawisk a takŜe na stosowanie zasad bezpiecznej obsługi
złamywarki.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  dokonać analizy treści ćwiczenia,
2)  zapoznać się z instrukcją obsługi złamywarki oraz bezpieczeństwa i higieny pracy,
3)  dokonać regulacji maszyny,
4)  wykonać złamywanie,
5)  ocenić jakość złamywania.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

złamywarka noŜowa,

−

instrukcje: obsługi maszyny, bezpieczeństwa i higieny pracy,

−

zestaw narzędzi do regulacji,

−

arkusze papieru.

Ćwiczenie 5

Wykonaj prasowanie składek.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na zasady
prawidłowego układania składek w stosie oraz na stosowanie zasad bezpiecznej obsługi prasy
introligatorskiej.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  ułoŜyć składki w stosie,
2)  zapoznać się z instrukcją obsługi urządzenie oraz bezpieczeństwa i higieny pracy,
3)  dobrać odpowiedni rodzaj prasy,
4)  wyregulować urządzenie,
5)  uzasadnić dobór prasy,
6)  wykonać operację prasowania,
7)  sprawdzić poprawność prasowania.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

pokaz z objaśnieniem.

rodki dydaktyczne:

−

prasy introligatorskie,

−

składki,

−

instrukcje: obsługi urządzenia, bezpieczeństwa i higieny pracy,

−

zestaw narzędzi do regulacji,

−

poradnik dla ucznia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.3. Wykonywanie opakowań

5.3.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Rozpoznaj podstawowe elementy pudełka dwuwieczkowego.

Rysunek do ćwiczenia 1 [7, s. 267].

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na umiejętność
odczytywania schematów i rozpoznawanie elementów pudełek o róŜnej konstrukcji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  rozróŜnić elementy,
2)  odszukać na schemacie i określić nazwy,
3)  wypełnić arkusz do ćwiczeń.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne;

−

arkusz do ćwiczeń,

−

poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 2

Wykonaj projekt opakowania w formie pudełka wieczkowego według zadanych

parametrów.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na staranne
i czytelne wykonanie projektu i jego zgodność z określonymi parametrami.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) wykonać projekt pudełka,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2)  dokonać obliczeń,
3)  zapoznać się z instrukcją obsługi maszyn i urządzeń oraz bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  wyregulować maszyny i urządzenia,
5)  zanotować operacje technologiczne,
6)  wykonać pudełko według zadanych parametrów,
7)  dokonać analizy wykonanego ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

metoda tekstu przewodniego,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

zszywarka długoramienna,

−

tektura,

−

instrukcje: obsługi maszyn i urządzeń, bezpieczeństwa i higieny pracy,

−

noŜyce introligatorskie,

−

przyrząd pomiarowy,

−

zestaw narzędzi do regulacji maszyny,

−

poradnik dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Rozpoznaj konstrukcje pudełek.

Rysunek do ćwiczenia 3 [7, s. 264, 265, 266].

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do wykonania ćwiczenia uczniowie powinni przeczytać

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na umiejętność
odczytywania schematów opakowań w postaci pudełek o róŜnej konstrukcji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  rozróŜnić konstrukcje pudełek,
2)  odszukać na schemacie i określić nazwy,
3)  wypełnić arkusz do ćwiczeń.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

arkusz do ćwiczeń,

−

poradnik dla ucznia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

Test 1
Test

dwustopniowy

jednostki

modułowej

„Wykonywanie

introligatorskich operacji jednostkowych”

Test składa się z dwudziestu zadań wielokrotnego wyboru.

−

zadania 1, 2, 3, 4, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 20 są z poziomu podstawowego,

−

zadania 5, 6, 8, 15 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za kaŜdą poprawną odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

–

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,

–

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego,

–

dobry – za rozwiązanie co najmniej 16 zadań, w tym przynajmniej dwóch z poziomu
ponadpodstawowego,

–

bardzo dobry – za rozwiązanie co najmniej 19 zadań, w tym dwóch z poziomu
ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi: 1. a, 2. b, 3. d, 4. b, 5. d, 6. c, 7. c, 8. a, 9. c, 10. c, 11. b,
12. a, 13. c, 14. c, 15. a, 16. a, 17. d, 18. c, 19. b, 20. d.

Plan testu

zad.

Cel operacyjny

( mierzone osiągnięcia uczniów)

Kategoria celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Rozpoznać schemat utrząsarki

Określić prawidłowy zakres piły i frezu

Określić zakres zastosowania noŜyc
introligatorskich

Określić zakres zastosowania
wykrojników

Dokonać analizy operacji perforowania

Dokonać analizy operacji nadkrawania

Dobrać odpowiedni rodzaj materiału
do wykonania wiertła

Dokonać analizy operacji złamywania

Określić zastosowanie maszyn
do złamywania

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Określić zastosowanie złamywarek
lejowych

Dokonać analizy operacji złamywania
równoległego

Rozpoznać formaty składek
podstawowych

13 Określić funkcję kalibrowania

Scharakteryzować operację prasowania
składek

Dokonać analizy procesu tworzenia
składek

Rozpoznać metody złamywania
arkuszy

Przyporządkować symbole graficzne
do odpowiednich elementów krajarki
jednonoŜowej

Określić podstawowe funkcje belki
dociskowej

Określić czynniki wpływające
na jakość krojenia na krajarce
jednonoŜowej

Określić funkcje poszczególnych
elementów krajarki jednonoŜowej

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej

jednotygodniowym.

2.  Przed rozpoczęciem sprawdzianu przedstaw uczniom zasady przebiegu testowania.
3.  Podkreśl wagę samodzielnego rozwiązywania zadań testowych.
4.  Rozdaj  uczniom  przygotowane  dla  nich  materiały  (instrukcję,  zestaw  zadań  testowych,

kartę odpowiedzi).

5.  Udziel odpowiedzi na pytania formalne uczniów.
6.  Przypomnij o upływającym czasie na 10 i 5 minut przed zakończeniem sprawdzianu.
7.  Po zakończeniu testu przed czasem uczeń podnosi rękę i czeka aŜ nauczyciel odbierze od

niego pracę.

8. Po upływie czasu sprawdzianu poproś uczniów o odłoŜenie przyborów do pisania.
9. Zbierz od uczniów karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych.

Instrukcja dla ucznia

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi.

Tylko jedna jest prawidłowa.

5. Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce

znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

8. Na rozwiązanie testu masz 45 min.
9. Po zakończeniu testu podnieś rękę i zaczekaj aŜ nauczyciel odbierze od Ciebie pracę.

Powodzenia!

Materiały dla ucznia

−

instrukcja

−

zestaw zadań testowych,

−

karta odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Na rysunku przedstawiono

a)  stół utrząsarki.
b)  przekrój noŜa krąŜkowego.
c)  wykrojnik płytowy.
d)  belkę dociskową.

2. Cięcie wykonuje się

a)  piłą lub przekrojnikiem.
b)  piłą lub frezem.
c)  frezem lub przekrojnikiem.
d)  przekrojnikiem lub noŜem krąŜkowym.

3. NoŜyce introligatorskie słuŜą do

a)  okrawania opraw z 2 stron.
b)  frezowania grzbietu.
c)  okrawania wkładów z 3 stron.
d)  przekrawania pojedynczych arkuszy.

4. Wykrawanie wykonuje się

a)  noŜem krąŜkowym.
b)  wykrojnikiem.
c)  bobiniarką.
d)  krajarką jednonoŜową.

5. Perforowanie wykonuje się w celu

a)  uszlachetnienie wytworu papierniczego.
b)  zmechacenia krawędzi.
c)  wzmocnienia wytworu papierniczego.
d)  osłabienia wytworu papierniczego.

6. Nadkrawanie wykonuje się w celu

a)  ułatwienia złamywania papieru.
b)  poprawienia jakości kompletowania.
c)  ułatwienia złamywania tektury.
d)  polepszenia otwieralności oprawy.

7. Wiertła do papieru wykonane są z

a)  cynku.
b)  miedzi.
c)  rurki stalowej.
d)  plastiku.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

8. Po złamaniu arkusza otrzymuje się

a)  składkę.
b)  sygnaturę.
c)  akcydens.
d)  oprawę.

9. Złamywanie arkuszy wykonuje się na

a)  zszywarce.
b)  przegniatarce.
c)  złamywarce.
d)  perforówce.

10. Złamywanie wstęgi odbywa się na złamywarkach

a)  noŜowo-kasetowych.
b)  kasetowych.
c)  lejowych.
d)  kombinowanych.

11. W złamywaniu równoległym kaŜdy następny złam jest

a)  harmonijkowy do poprzedniego.
b)  równoległy do poprzedniego.
c)  prostopadły do poprzedniego.
d)  równoległy i prostopadły do poprzedniego.

12. Składki podstawowe występują najczęściej w formacie

a)  popularnym.
b)  prostokątnym.
c)  szerokim.
d)  mieszanym.

13. Celem kalibrowania jest

a)  zwiększenie grubości wkładu.
b)  zmniejszenie formatu wkładu.
c)  zmniejszenie grubości wkładu.
d)  zwiększenie formatu wkładu.

14. Istotą prasowania składek w stosie jest

a)  zwiększenie wysokości stosu.
b)  zwiększenie szerokości stosu.
c)  zmniejszenie wysokości stosu.
d)  zmniejszenie szerokości stosu.

15. Z 15 arkuszy formatu A2 otrzymamy

a)  15 składek formatu A3.
b)  22 składki formatu A3.
c)  30 składek formatu A3.
d)  45 składek formatu A3.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ……………………………………………........………………………………

Wykonywanie introligatorskich operacji jednostkowych

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Test 2
Test

dwustopniowy

jednostki

modułowej

„Wykonywanie

introligatorskich operacji jednostkowych”

Test składa się z dwudziestu zadań wielokrotnego wyboru, z których:

−

zadania 1, 2, 4, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 17, 18, 19, 20 są z poziomu podstawowego,

−

zadania 3, 5, 8, 16 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za kaŜdą poprawną odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie co najmniej 16 zadań, w tym przynajmniej dwóch z poziomu
ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie co najmniej 19 zadań, w tym dwóch z poziomu
ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi: 1. a, 2. b, 3. d, 4. b, 5. a, 6. c, 7. a, 8. b, 9. d, 10. d, 11. c,
12. b, 13. a, 14. b, 15. d, 16. a, 17. c, 18. c, 19. d, 20. b.

Plan testu

zad.

Cel operacyjny

(mierzone osiągnięcia uczniów)

Kategoria celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Scharakteryzować operację
nadkrawania

Określić zakres zastosowania operacji
złamywania

Ustalić symbol graficzny maszyn do
złamywania

Określić funkcje prasowania

Dokonać analizy operacji złamywania

RozróŜnić podstawowe maszyny
złamujące

Dobrać materiał do wykonania
opakowania

Dokonać analizy operacji krojenia
na krajarce jednonoŜowej

Rozpoznać ruch szablowego noŜa
w krajarce jednonoŜowej

10 Przedstawić operację złamywania

Określić zakres zastosowania krajarki
jednonoŜowej

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Określić zagroŜenia występujące
podczas regulacji maszyn

Rozpoznać zagroŜenia występujące
podczas pracy przy maszynach

Określić bezpieczny sposób korzystania
z maszyn i urządzeń

Określić zastosowanie wykrojników
płytowych

Dokonać analizy budowy
podstawowych mechanizmy krajarki
jednonoŜowej

Określić zastosowanie wykrojników
rotacyjnych

Określić zakres zastosowania krajarki
jednonoŜowej

Dobrać odpowiedni sposób prasowania
do określonego produktu lub
półproduktu poligraficznego

Rozpoznać symbol graficzny
wykrojników

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej

jednotygodniowym.

kartę odpowiedzi).

niego pracę.

8. Po upływie czasu sprawdzianu poproś uczniów o odłoŜenie przyborów do pisania.
9. Zbierz od uczniów karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych.

Instrukcja dla ucznia

Tylko jedna jest prawidłowa.

5. Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce

znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

8. Na rozwiązanie testu masz 45 min.
9. Po zakończeniu testu podnieś rękę i zaczekaj aŜ nauczyciel odbierze od Ciebie pracę.

Powodzenia!

Materiały dla ucznia:

−

instrukcja

−

zestaw zadań testowych,

−

karta odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Celem nadkrawania jest

a)  ułatwienie złamywania tektury.
b)  poprawienie jakości kompletowania.
c)  polepszenie otwieralności oprawy.
d)  ułatwienie złamywania papieru.

2. Złamywanie arkuszy stosuje się przy wykonywaniu

a)  opakowań.
b)  składek.
c)  zakładek.
d)  kalibrowania.

3. Na schemacie przedstawiono złamywanie arkusza w złamywarce

a)  kasetowej.
b)  lejowej.
c)  kasetowo-noŜowej.
d)  noŜowej.

4. Prasowanie składek wykonuje się w celu

a)  zwiększenia wyglądu estetycznego składek.
b)  wyparcia powietrza spomiędzy arkuszy.
c)  ułatwienia przyklejenia oklejki.
d)  zwiększenia objętości składek.

5. Operacja złamywania polega na zgięciu arkusza lub wstęgi pod kątem

a)  180°.
b)   90°.
c)   60°.
d)   45°.

6. Maszyny noŜowe, kasetowe i kasetowo-noŜowe to klasyfikacja maszyn

a)  szyjących.
b)  krojących.
c)  złamujących.
d)  liczących.

7. Opakowania wykonuje się najczęściej z

a)  tektury falistej lub makulaturowej.
b)  tektury falistej lub płótna introligatorskiego.
c)  tektury makulaturowej lub płótna introligatorskiego.
d)  z płótna introligatorskiego lub folii przezroczystej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

8. Na schemacie przedstawiono operację krojenia na

a)  noŜycach introligatorskich.
b)  krajarce jednonoŜowej.
c)  na krajarce trójnoŜowej.
d)  krajalnicy rotacyjnej.

9. W krajarkach jednonoŜowych stosuje się specjalny ruch noŜa zwany

a)  szablowym.
b)  dociskowym.
c)  skośnym.
d)  bocznym.

10. W składce 3-złamowej otrzymasz

a)  2 kartki.
b)  4 kartki.
c)  6 kartek.
d)  8 kartek.

11. Do okrojenia jednego wkładu zastosujesz

a)  krajarkę trójnoŜową.
b)  bobiniarkę.
c)  krajarkę jednonoŜową.
d)  krajalnicę rotacyjną.

12. Regulacja maszyny powinna odbywać się przy

a)  włączonej maszynie.
b)  wyłączonej maszynie.
c)  włączonej z osłoną.
d)  włączonej z zabezpieczeniem.

13. Praca przy maszynie bez osłony moŜe spowodować

a)  niewłaściwe wykonanie zadania.
b)  wypadek przy pracy.
c)  spięcie elektryczne.
d)  awarię maszyny.

14. Uruchomienie maszyny moŜe nastąpić

a)  w kaŜdej chwili.
b)  po zapoznaniu się z instrukcja obsługi i bhp.
c)  bez zgody nauczyciela.
d)  w obecności starszego kolegi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

15. Wykrojniki płytowe stosuje się do wykrawania

a)  stosu arkuszy
b)  małych nakładów.
c)  bardzo duŜych nakładów.
d)  pojedynczych arkuszy.

16. Podstawowe mechanizmy w krajarce jednonoŜowej to napęd noŜa oraz

a)  siodełka, belki dociskowej.
b)  siodełka, odpychaczy.
c)  wałków, siodełka.
d)  siodełka, odpychaczy.

17. Wykrojniki rotacyjne stosowane są do

a)  małych nakładów
b)  pojedynczych arkuszy
c)  bardzo duŜych nakładów.
d)  niewielkich stosów arkuszy.

18. Krajarkę jednonoŜową stosuje się do

a)  nadkrawania tektury.
b)  wykrawania pojedynczych arkuszy.
c)  przekrawania stosu arkuszy.
d)  wyrównywania arkuszy w stosie.

19. Kalibrowanie stosuje się do

a)  rowkowania okładek.
b)  przegniatania tektury lub papieru.
c)  złamywania obwolutowego.
d)  prasowania wkładów lub opraw.

20. Na rysunku przedstawiono

a)  przekrój noŜa krąŜkowego.
b)  stół utrząsarki.
c)  ruch szablowy noŜa.
d)  wykrojnik płytowy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ……………………………………………........………………………………

Wykonywanie introligatorskich operacji jednostkowych

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. LITERATURA

1. Cichocki L., Pawlicki T., Ruczka I.: Poligraficzny słownik terminologiczny. Polska Izba

Druku, Warszawa 1999

2. Jakucewicz S., Magdzik S.: Materiałoznawstwo dla szkół poligraficznych. WSiP,

Warszawa 2001

3.  Jakucewicz S., Magdzik S.: Podstawy poligrafii. WSiP, Warszawa1997
4.  Jakucewicz S.: Materiały samoprzylepne, Wydawnictwo Ecco Papier, Warszawa 2004
5.  Magdzik  S.:  Ćwiczenia  laboratoryjne  z  technologii  introligatorstwa  przemysłowego.

Oficyna wydawnicza PW, Warszawa 1996

6. Magdzik S.: Introligatorstwo przemysłowe. WSiP, Warszawa 1992
7. Pietruczuk I., Godlewski H., Jędrych W.: Technika i technologia introligatorstwa

przemysłowego. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1985

8.  Poligrafia procesy i technika. Tłumaczenia ze słowackiego. COBRPP, Warszawa 2002

Literatura metodyczna
1.  Arends R. I.: Uczymy się nauczać. WSiP, Warszawa 1994
2.  Moos  J.,  Koludo  A.  (red.):  Metody  aktywizujące  z  uwzględnieniem  technologii

informacyjnej w kształceniu dorosłych. Stowarzyszenie Dyrektorów i Nauczycieli
Centrów Kształcenia Praktycznego – Łódzkie centrum Doskonalenia Nauczycieli
i Kształcenia Praktycznego, Łódź 2006

3. Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia zawodowego. BKKK, Warszawa 1997