background image

dzi , 08:55

Czym faktycznie jest hipoteka odwrócona?

Tagi:

kredyty

hipoteka

mieszkanie

renta

kredytobiorca

Mimo  e w Polsce pracuje si  nad projektem ustawy o odwróconym 
kredycie hipotecznym przynajmniej od kilku lat, to nadal nie wida  
finaøu. W efekcie osoby starsze, które nie mog  liczy  na pomoc 
dzieci czy wnuków, a oszcz dno ci ich  ycia stanowi nieruchomo , 
w której mieszkaj , zwykle nie maj  co szuka  w ofercie banków. 
Ich potrzeby staraj  si  zaspokoi  firmy, które pod nazw  
odwróconej hipoteki proponuj  zawarcie umowy o do ywocie.

Wyst puj cy w naszym kraju brak regulacji hipoteki odwróconej zaczyna 

by  coraz bardziej odczuwalny, zwøaszcza w kontek cie przewa nie niskich uposa e  emerytalnych i 
rentowych. Coraz wi ksza liczba osób starszych rozwa a mo liwo  uwolnienia  rodków zamro onych w 
mieszkaniu czy zabudowanym domem gruncie celem polepszenia sobie  ycia. Poza tym cz

 takich osób nie 

ma komu przekaza  maj tku w spadku, a cz

 po prostu nie chce.

Co zamiast hipoteki?

W braku hipoteki odwróconej w polskim systemie 

prawa

osobom takim pozostaj  wøa ciwie trzy 

rozwi zania: umowa o do ywocie, sprzeda  domu lub mieszkania (i najem innego) albo zamiana na mniejsze 
lokum.

Dwa ostatnie rozwi zania (sprzeda , zamiana) s  cz sto trudne do zaakceptowania ze wzgl du na 
konieczno  przeprowadzki. Natomiast pierwszy wariant oferowany jest przez ró nego rodzaju instytucje z 
sektora pozabankowego, które wypeøniaj  w ten sposób istniej c  luk  i w umowach o do ywocie znalazøy 
swoj  nisz . W praktyce umowa o do ywocie do niedawna wymagaøa po drugiej stronie zaufanej osoby 
(najcz ciej b d cej jednocze nie osob  blisko spokrewnion ), która podj øaby si  nabycia wøasno ci 
nieruchomo ci w zamian za okre lone  wiadczenia wskazane w akcie notarialnym i skøadaj ce si  na prawo 
do ywocia podlegaj ce ujawnieniu w ksi dze wieczystej. Na tre  prawa do ywocia skøada  si  mo e renta, 
czyli powtarzaj ce si   wiadczenia w pieni dzu lub rzeczach oznaczonych co do gatunku.

Tymczasem odwrócony kredyt hipoteczny ró ni od umowy o do ywocie niemal wszystko. O ile w przypadku 
typowej odwróconej hipoteki, z której niestety polscy emeryci i renci ci skorzysta  jeszcze nie mog , 
dochodzi jedynie do zaci gni cia zobowi zania wzgl dem banku zabezpieczonego hipotek  na nieruchomo ci, 
o tyle umowa o do ywocie od razu przenosi wøasno  nieruchomo ci na 

spóøk

, która w zamian zobowi zuje 

si  wypøaca  do ywotni  rent . Oznacza to,  e w przypadku aktualnie oferowanych na polskim rynku 
produktów dla seniorów o nazwie "hipoteka odwrócona" emeryt z chwil  zawarcia umowy u notariusza 
przestaje by  wøa cicielem mieszkania czy domu, z którego jednak dalej mo e korzysta .

Wysoko  comiesi cznej i okresowo (kwartalnie lub rokrocznie) waloryzowanej renty, któr  za to otrzymuje 
zale y od kilku czynników, zwøaszcza od warto ci zbywanej nieruchomo ci oraz wieku seniora. Mo liwo  
dalszego, do ywotniego korzystania z nieruchomo ci gwarantuje natomiast wpisywane do ksi gi wieczystej 
prawo do ywocia. Prawo to jest niezbywalne (nie mo na go darowa  dzieciom ani zapisa  w testamencie) i 
wygasa wraz ze  mierci  do ywotnika. W rezultacie spadkobiercy takiej osoby - inaczej ni  w ramach 
odwróconego kredytu hipotecznego - nie otrzymaj  w spadku nieruchomo ci, któr  za  ycia pó niejszy 
spadkodawca przeniósø na rzecz instytucji finansuj cej rent . W umowie senior mo e jednak zapisa  
spadkobiercom okre lon  kwot . Decyzja ta b dzie miaøa rzecz jasna negatywny wpøyw na wysoko  
prywatnych  wiadcze  rentowych.

Jakie ryzyko?

W przypadku takiej konstrukcji (umowa o do ywocie) zachodzi jednak powa ne niebezpiecze stwo oddania 

biznes

Strona 1 z 2

Czym faktycznie jest hipoteka odwrócona? - Onet Biznes

2012-07-26

http://biznes.onet.pl/,0,5199777,drukuj

background image

mieszkania za bezcen, zwøaszcza gdy  mier  do ywotnika nast pi po kilku miesi cach lub latach od zawarcia 
umowy. Oferta skierowana jest za  wyø cznie do osób starszych, które uko czyøy 65 lat. Instytucja 
finansuj ca, przynajmniej na podstawie obecnie obowi zuj cych przepisów nie musi w  aden sposób rozlicza  
si  z rodzin  do ywotnika z uzyskanej w ten sposób nadwy ki.

Ze wzgl du na powy sze, instytucja odwróconego kredytu hipotecznego jest du o korzystniejsza i 
bezpieczniejsza dla seniora w porównaniu do dost pnego na polskim rynku do ywocia (do ywotniej renty). W 
przypadku  mierci kredytobiorcy jego spadkobierca nabywa w spadku nieruchomo  obci on  hipotek , a 
suma wypøaconych seniorowi rat wraz z oprocentowaniem stanowi døug spadkowy, który mo na spøaci . W 
tym wariancie to spadkobierca a nie instytucja finansuj ca rent  skorzysta na otrzymanej ró nicy tych 
warto ci.

Obci

enie a nie zbycie

W przypadku klasycznej hipoteki odwróconej, która znajdzie si  w ofercie banków dziaøaj cych w Polsce 
dopiero po uchwaleniu i wej ciu w  ycie odpowiedniej ustawy, senior nie traci wøasno ci do posiadanego 
mieszkania czy gruntu, które po jego  mierci trafi w r ce spadkobiercy lub spadkobierców. W tym wypadku 
nie mo e mie  równie  miejsca sytuacja, w której ró nica mi dzy warto ci  nieruchomo ci a wysoko ci  
zobowi zania trafi do banku. Zaøo enia do projektu ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym zakøadaj , 

e osoby te b d  miaøy 12 miesi cy od daty  mierci kredytobiorcy na spøat  zaci gni tego zobowi zania, za  

jego wymiar b dzie zale aø od przekazanych seniorowi wypøat powi kszonych o odsetki.

Bank udzielaj cy odwróconego kredytu hipotecznego nie zawsze staje si  wøa cicielem nieruchomo ci po 

mierci kredytobiorcy. Jego zadøu enie mo e by  bowiem spøacone przez spadkobierców. Wcze niejszej 

spøaty mo e równie  dokona  sam kredytobiorca. Dla banku nieruchomo  stanowi jedynie przedmiot 
zabezpieczenia (jak w przypadku typowego kredytu hipotecznego) i nie jest celem samym w sobie. Bank 
zarabia na oprocentowaniu takiego kredytu oraz innych opøatach, które ponosi osoba spøacaj ca 
zobowi zanie zaci gni te przez seniora.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

Gazeta Podatkowa nr 60 (892) z dn. 2012.07.26, strona 19

Dziaø: Umowy cywilnoprawne

Autor: Tomasz Konieczny

Gazeta Podatkowa

Copyright 1996-2012 Grupa Onet.pl SA

Strona 2 z 2

Czym faktycznie jest hipoteka odwrócona? - Onet Biznes

2012-07-26

http://biznes.onet.pl/,0,5199777,drukuj