background image

ciąg dalszy na stronie 4

Rozliczając koszty z przełomu roku, należy 

pamiętać o zasadzie memoriału

Jeśli jednostki oświatowe lub wychowawcze ponoszą koszty, które dotyczą przy-

szłych okresów sprawozdawczych, powinny rozliczać je w czasie i prezentować 

jako rozliczenia międzyokresowe. Wydatki, niezależnie od rocznego charakteru 

budżetu ujmowane są natomiast w planie tego roku, w którym faktycznie 

powstały, a więc w momencie rozchodu środków z kasy lub rachunku.

Specyfika gospodarki finansowej jednostek oświatowych i wychowawczych powoduje, 

że w stosunku do jednej operacji gospodarczej mogą mieć zastosowanie różne zasady 

dotyczące momentu ujmowania jej w księgach rachunkowych. Dotyczy to zwłaszcza 

kosztów i wydatków ponoszonych na przełomie roku. 

grudzień  2014

12

issn 2299-9698

i wychowawczych

P r a k t y c z n e   r o z w i ą z a n i a   d l a   s ł u ż b   f i n a n s o w o - k s i ę g o w y c h

inanse

jednostek oświatowych

F

AKTUALNOŚCI

Przekształcenie oddziałów przedszkolnych 

– dodatkowe wydatki samorządów  

 

1

MEN o wpłatach za zniszczony  

podręcznik  

 

2

ZNP żąda uregulowania sytuacji 

asystentów nauczyciela  

 

3

Koniec z podatkiem od imprez 

integracyjnych  

 

3

RACHUNKOWOŚĆ, 

SPRAWOZDAWCZOŚĆ, KLASYFIKACJA

TEMAT MIESIĄCA: 

Rozliczenie kosztów 

z przełomu roku  

 

1

RIO o stosowaniu konta 740 

w jednostkach oświatowych  

 

7

Inwentaryzacja pomocy dydaktycznych    

7

Ewidencja opłat za posiłki  

wydawane przez stołówkę  

 

8

Budowa nowego wejścia na potrzeby 

6-latków – księgowanie  

 

8

Rozliczenie wynagrodzenia  

z grudniowych zleceń  

 

9

PODATKI

PIT od paczek świątecznych 

dla pracowników  

 

11

Ingerencja w program  

do fakturowania  

 

11

GOSPODARKA FINANSOWA

RIO o finansowaniu dowozu  

dzieci do szkoły  

 

12

Rozliczenie darowizny otrzymanej 

przez dom dziecka  

 

12

Kontrola poprawności wykorzystania 

dotacji dla przeszkoli  

 

13

KADRY I PŁACE 

Dwoje rodziców w jednej szkole  

– czy należą się dwie paczki?  

 

14

Dodatek stażowy dla nauczyciela  

w stanie nieczynnym  

 

15

Wynagrodzenie za zajęcia pozalekcyjne 

a potrącenia komornicze  

 

16

Częstotliwość zwoływania  

komisji socjalnej  

 

16

w   n u m e r z e   m . i n . :

TEMAT MIESIĄCA

ciąg dalszy na stronie 2

NOWE E-BOOKI DLA PRENUMERATORÓW

Co miesiąc na portalu SerwisRB znajdziesz e-booki przygotowane  

tylko dla stałych klientów miesięcznika. Kolejna propozycja z serii to:

„Zamknięcie ksiąg rachunkowych JSFP za 2014 r.”

Dla prenumeratorów dostęp do portalu jest bezpłatny

Organy przekształcające oddziały 

przedszkolne poniosą dodatkowe wydatki

Do września 2016 roku organy prowadzące przedszkola powstałe w wyniku 

przekształcenia oddziału zorganizowanego przy szkole podstawowej muszą 

dostosować lokale do nowych przepisów przeciwpożarowych. Resort edu-

kacji przewiduje, że koszt adaptacji jednej szkoły do nowych wymagań to 

ok. 2.425 zł brutto. W placówkach wymagających wykonania dodatkowego 

wyjścia ewakuacyjnego koszt ten może wzrosnąć do ok. 17.000 zł.

Od września 2016 roku oddziały przedszkolne zorganizowane w szkołach podstawowych 

przekształcą się w przedszkola funkcjonujące w ramach zespołów szkolno-przedszkolnych. 

W związku z tym zaistniała konieczność opracowania formalnych procedur dotyczących 

ochrony przeciwpożarowej w tego rodzaju placówkach. Zgodnie z projektem rozporzą-

dzenia ministra edukacji narodowej w sprawie wymagań ochrony przeciwpożarowej 

lokal, w którym znajduje się przedszkole, będzie musiał spełniać wymagania takie 

jak w przypadku budynków przeznaczonych do użytku ludzi o ograniczonej zdolności 

poruszania się (tzw. kategoria ZL II).

background image

2

Aktualności

Szanowni Czytelnicy,

jednostki sektora budżeto-

wego, oprócz szczególnych 

zasad rachunkowości, muszą 

także stosować ogólne zasady prawa bilansowego. 

Na przełomie roku szczególnego znaczenia na-

bierają zasady memoriału oraz istotności. Pierw-

sza z nich powoduje, że w swoich księgach ra-

chunkowych jednostki publiczne muszą 

ewidencjonować wszystkie osiągnięte, przypada-

jące na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty 

związane z tymi przychodami dotyczące danego 

roku obrotowego. Jest tak niezależnie od tego, w 

którym momencie nastąpiła zapłata. 

W niektórych przypadkach jednostka może sto-

sować w ramach przy jętych zasad rachunkowo-

ści uproszczenia polegające na odnoszeniu nie-

których kwot w ciężar kosztów  miesiąca, w 

którym nastąpiła wypłata. Należy jednak pa-

miętać, że uproszczenia takie nie mogą dotyczyć 

wypłat należnych za ostatni miesiąc roku.

Ten sam przelew, ale rozpatrywany od strony 

rozliczenia się jednostki z organem wyższego 

stopnia, wymaga zastosowania zasady kasowej 

uzależniającej przypisanie danego wydatku do 

konkretnego roku  budżetowego od terminu za-

płaty. Może się więc okazać, że na daną opera-

cję będzie trzeba spojrzeć inaczej od strony 

rozliczenia pod kątem rachunkowym, a inaczej 

pod kątem rozliczenia z budżetem.

redaktor prowadzący

Organy przekształcające oddziały przedszkolne działające przy szkołach 

podstawowych poniosą dodatkowe wydatki na adaptację pomieszczeń 

ciąg dalszy ze strony 1

Jak przewiduje ministerstwo edukacji, 

w większości przypadków nie będzie koniecz-

ności przeprowadzania dużych prac budow-

lanych dostosowujących konstrukcję ścian 

do wymogów przeciwpożarowych. W znacz-

nej części placówek ściany są murowane lub 

żelbetowe i spełniają proponowane warunki. 

Z koniecznością poniesienia dodatkowych 

wydatków będą się musieli natomiast liczyć 

przedstawiciele jednostek, w których ścianki 

zbudowane są np. z płyt gipsowo-kartono-

wych. Duże koszty wiązać się mogą także 

z koniecznością wykonania dodatkowych 

wyjść ewakuacyjnych. Według resortu koszt 

wykucia jednego wyjścia będzie wynosił 

ok. 15.000 zł.

Problem z parterem

Kłopotem dla szkół może być także obo-

wiązek zorganizowania lokalu, w którym 

znajduje się przedszkole, oraz stołówki dla 

przedszkolaków na parterze. Aktualnie wiele 

placówek swoje oddziały ma usytuowane 

na piętrach w celu unikania nadmierne-

go kontaktu przedszkolaków z uczniami. 

Problem interpretacyjny może sprawiać 

także proponowany przepis wskazujący, 

że okna parterowe mogą stanowić wyjście 

ewakuacyjne. W wielu jednostkach nie są 

one zrównane z poziomem gruntu.

omawianych kosztów. Jak wskazuje resort, 

w przypadku jednostek publicznych mogą 

one pochodzić z dotacji celowej, o której 

mowa w art. 14d ust. 1 ustawy o systemie 

oświaty (organy inne niż JST będą musiały 

znaleźć dodatkowe środki w ramach uzyski-

wanych dochodów). Kłopot jednak w tym, że 

z przepisu tego nie wynika możliwość finan-

sowania tego typu przedsięwzięć z dotacji, 

a nawet jeśli tak by było, otrzymywane środki 

będą niewystarczające na pokrycie wszyst-

kich niezbędnych wydatków.

ETAP LEGISLACYJNY: 

Projekt rozporządzenia ministra edukacji naro-

dowej w sprawie wymagań ochrony przeciw-

pożarowej, jakie musi spełniać lokal, w którym 

jest prowadzone przedszkole utworzone 

w wyniku przekształcenia oddziału przedszkol-

nego zorganizowanego w szkole podstawowej 

po konsultacjach i uzgodnieniach.
Ustawa z 13 czerwca 2013 r. o zmianie usta-

wy o systemie oświaty oraz niektórych innych 

ustaw (Dz.U. z 2013 r. poz. 827 ze zm.).
Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie 

oświaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. nr 256, 

poz. 2572 ze zm.).

„

„

oprac. Karol Zawadzki

specjalista ds. finansów publicznych 

Spora część jednostek oświatowych – jak 

bowiem szacuje resort, ma to dotyczyć 

ok. 90% szkół publicznych oraz 70% nie-

publicznych – będzie musiała nabyć drzwi 

o odpowiedniej klasie odporności ogniowej 

z samozamykaczem. Szacunkowy koszt takiej 

wymiany wynosi od 2.000 do 2.500 zł. Znacz-

na część placówek będzie również musiała 

zaopatrzyć się w gaśnice proszkowe o masie 

środka gaśniczego 4–6 kg. Według mini-

sterstwa średni koszt jej nabycia to 175 zł. 

Niedoszacowane koszty

Zdaniem ministra edukacji ogólny koszt 

ewentualnego dostosowania jednej szkoły 

podstawowej do wymagań projektu rozpo-

rządzenia wyniesie ok. 2.425 zł brutto. 

W przypadku konieczności wykonania 

wyjścia ewakuacyjnego wielkość tę należy 

powiększyć o ok. 15.000 zł brutto.

Samorządowcy konsultujący projekt mają 

wątpliwości, co do zasadności stosowania 

przedstawionych przez resort kwot, a także 

zasięgu, jaki obejmą nowe przepisy. W wielu 

przypadkach w szkołach niezbędny będzie 

np. zakup co najmniej dwóch par drzwi prze-

ciwpożarowych. Reprezentanci samorządów 

widzą także problem w samym sposobie 

wskazania źródła finansowania pokrycia 

Wpłatę za zniszczony podręcznik należy odprowadzać na konto MEN

Koszt każdej z części „Naszego elementarza” to 4,34 zł i tylko takiej kwoty 

można żądać od rodziców uczniów, którzy uszkodzili, zniszczyli lub nie zwrócą 

podręcznika do klasy I – przypomina resort edukacji. Wpłat należy dokonywać 

na konto ministerstwa. 

Zgodnie z art. 22ak ust. 3. i 4 ustawy 

o systemie oświaty, w przypadku uszko-

dzenia, zniszczenia lub niezwrócenia pod-

ręcznika szkoła podstawowa może żądać od 

rodziców ucznia zwrotu kosztu podręcznika 

do zajęć z zakresu edukacji: polonistycznej, 

matematycznej, przyrodniczej i społecznej 

w klasach I–III szkoły podstawowej. Kwota 

zwrotu stanowi dochód budżetu państwa. 

W przypadku uszkodzenia, zniszczenia lub 

niezwrócenia podręcznika do klasy I szkoła 

może żądać od rodziców ucznia zwrotu kwo-

ty 4,34 zł za jedną część „Naszego elemen-

tarza”. Wpłaty dokonuje rodzic ucznia na 

rachunek dochodów Ministerstwa Edukacji 

Narodowej obsługiwany przez Narodowy 

Bank Polski Oddział Okręgowy w Warsza-

wie, numer rachunku: 59 1010 1010 0031 

2822 3100 0000. W treści przelewu nale-

ży wpisać: „zwrot za podręcznik część …”, 

podając numer jednej z czterech części.

PODSTAWA PRAWNA:

Ustawa z 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy 

o systemie oświaty i niektórych innych ustaw 

(Dz.U. z 2014 r. poz. 811).

Anna Trochimiuk

prawnik, specjalista

ds. prawa oświatowego

Kup książkę

background image

3

Aktualności

Związek Nauczycielstwa Polskiego żąda uregulowania sytuacji prawnej 

pracowników zatrudnionych jako asystenci nauczyciela

Status asystentów nauczycieli jest niejasny, a ministerstwo pracy odmówiło 

dodania ich do listy stanowisk niepedagogicznych w szkołach. W takim stanie 

prawnym asystent nauczyciela pozbawiony jest prawa do dodatku stażowego 

i nagrody jubileuszowej. ZNP szuka pomocy u Premier Ewy Kopacz.

Od września 2014 roku szkoły mogą zatrud-

niać osoby wspierające nauczycieli klas I–

III i wychowawców świetlic w ich pracy. Od 

początku pomysł ten budził kontrowersje, m.in. 

dlatego że asystent nauczyciela musi posiadać 

kwalifikacje takie jak nauczyciel, choć nie jest 

zatrudniany na podstawie Karty Nauczyciela 

i nie posiada wynikających z niej przywilejów. 

Zgodnie z art. 5d ustawy o systemie oświa-

ty status prawny pracowników niebędących 

nauczycielami zatrudnionych w szkołach 

prowadzonych przez jednostki samorządu 

terytorialnego określają przepisy o pracowni-

kach samorządowych. I choć asystent nauczy-

ciela nauczycielem nie jest i jest zatrudniany 

wyłącznie w szkołach prowadzonych przez JST 

– pracownikiem samorządowym być nie może. 

Dlaczego? Asystent nauczyciela nie został 

wymieniony w wykazie stanowisk stanowiącym 

załącznik do rozporządzenia płacowego pra-

cowników samorządowych. W konsekwencji 

przepisy ustawy o systemie oświaty oraz tegoż 

rozporządzenia są rozbieżne. 

Pomoc nauczyciela  

kontra asystent

Już w kwietniu bieżącego roku Związek 

Nauczycielstwa Polskiego zaapelował do 

ówczesnego  Premiera  Donalda  Tuska 

z prośbą o uregulowanie statusu prawnego 

asystentów nauczycieli. Sprawa ta została 

przekazana do ministra pracy, który po pół 

roku konsultacji z ministrem edukacji narodo-

wej oraz ministrem administracji i cyfryzacji 

odmówił zmiany przepisów, „gdyż pracow-

ników tych (...) zatrudnia się na zasadach 

określonych w Kodeksie pracy (…)”. Ta nie-

korzystna interpretacja przepisów prowadzi 

do sytuacji, w której osoba zatrudniona na 

stanowisku pomocy nauczyciela jest pracow-

nikiem samorządowym z prawem do dodatku 

stażowego i nagrody jubileuszowej, a asystent 

nauczyciela już nie. 

Potrzebna rzetelna 

wykładnia przepisów 

Zdaniem ZNP wykładnia przepisów, zarów-

no ustawy o systemie oświaty, Kodeksu 

pracy oraz ustawy o pracownikach samo-

rządowych prowadzi do wniosku, że w szko-

łach samorządowych osoby niebędące 

nauczycielami są pracownikami samo-

rządowymi, a zwrot „zatrudniani zgodnie 

z przepisami Kodeksu pracy” nie może 

pozbawiać asystentów nauczycieli tego 

szczególnego statutu i wynikających z nie-

go uprawnień. 

„Związek Nauczycielstwa Polskiego ocze-

kuje, że Prezes Rady Ministrów zobowią-

że ministra pracy i polityki społecznej do 

ponownego, tym razem rzetelnego rozpa-

trzenia sprawy w oparciu o wykładnię obo-

wiązującego prawa, nie zaś o pozbawioną 

merytorycznych treści opinię resortu, który 

nie posiada przecież żadnych kompetencji 

w omawianej sprawie”.

Źródło: www.znp.edu.pl

PODSTAWA PRAWNA:

Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie 

oświaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r. nr 256, 

poz. 2572 ze zm.).
Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczy-

ciela (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 191).
Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy 

(tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 

ze zm.).
Rozporządzenie Rady Ministrów z 18 marca 

2009 r. w sprawie wynagradzania pracow-

ników samorządowych (tekst jedn.: Dz.U. 

z 2013 r. poz. 1050 ze zm.).

„

„

oprac. Anna Trochimiuk

specjalista ds. prawa oświatowego

Występując o interpretację w sprawie opodatkowania imprez 

integracyjnych, można powoływać się na wyrok Trybunału 

Przy organizacji imprezy integracyjnej dla pracowników nie trzeba odprowadzać 

zaliczek na podatek dochodowy. Przedstawiciele jednostek, którzy chcą uzyskać 

potwierdzenie poprawności takiego działania, wnioskując o interpretację 

podatkową, mogą powoływać się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. 

Zagadnienia związane z rozliczaniem nie-

odpłatnych świadczeń przyznanych pra-

cownikom od lat budzą ogromne problemy 

interpretacyjne. Ten stan pogłębiały niejasne 

interpretacje organów podatkowych. Przy-

kładowo, dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi 

w interpretacji nr IPTPB1/415-687/13-4/

DS uznał, że organizując imprezę integracyj-

ną dla nauczycieli, szkoła powinna pobrać 

i odprowadzić podatek dochodowy, nawet 

gdy zorganizowano tzw. szwedzki stół.

Korzystny wyrok Trybunału 

Konstytucyjnego

Sprawę rozwiązał wyrok Trybunału Konsty-

tucyjnego (sygn. akt K 7/13). Sędziowie 

uznali w nim, że aby powstał przychód 

z tytułu nieodpłatnego świadczenia, nie 

wystarczy samo udostępnienie takiego 

świadczenia – pracownik musi faktycznie 

z niego skorzystać. Trudno utrzymywać, że 

przychodem pracownika z umowy o pracę 

czy stosunku służbowego jest możliwość 

okazjonalnego uczestnictwa w obiedzie czy 

kolacji, a wartość zjedzonych przez niego 

potraw i wypitych napojów wyznacza pod-

stawę opodatkowania.

Nie potrzebna  

ingerencja NSA

Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się 

dość szczegółowo w sprawie imprez inte-

gracyjnych, wyłączając je z podstawy opo-

datkowania (przychodu) – twierdzi Krzysztof 

Klimek

, konsultant podatkowy. Niemal w tym 

samym czasie toczyły się również sprawy 

w podobnym przedmiocie przed Naczelnym 

Sądem Administracyjnym z wniosku Proku-

ratora Generalnego i Rzecznika Praw Oby-

watelskich. W obydwu przypadkach jednak 

NSA r. odmówił podjęcia uchwał, wskazując, 

że w świetle orzeczenia Trybunału Konstytu-

cyjnego kwalifikacja podatkowa świadczeń 

szkoleniowo-integracyjnych nie powinna 

budzić już wątpliwości – nie stanowią one 

w ogóle, ze względu na brak przysporzenia, 

przychodu.

Podatnicy, którzy chcą uzyskać korzyst-

ną interpretację w podobnych sprawach, 

powinni powoływać się wprost na orzeczenie 

Trybunału Konstytucyjnego. Z drugiej strony 

należy spodziewać się, że organy podatkowe 

będą poszukiwały wpływów podatkowych 

gdzie indziej, co może przełożyć się na szcze-

gółową analizę wydatków na integrację po 

stronie kosztów pracodawcy.

Emilia Wawrzyszczuk

specjalista  

ds. prawa pracy 

PRENUMERATA 2015

cok@wip.pl

Kup książkę