plik

ISBN 83-85397-02-7

Do druku przygotowali:

Anna LUBASIONA — adaptacja i redakcja merytoryczna

Lech DOBRZAŃSKI — redakcja techniczna

Projekt okładki i strony tytułowej MAREK MOSIŃSKI

Wydanie pierwsze powojenne

P.P.U. „Akapit" Sp. z o.o. Katowice

Ark. druk. 11,5. Ark. wyd. 11,0

Cieszyńska Drukarnia Wydawnicza

ul. Pokoju 1, 43-400 Cieszyn

Zam. nr 1237-k-91.

Roberta Warteg przytulona tkliwie do ramienia swego ojca, prze-

chadzała się z wolna po pokładzie spacerowym wielkiego luksusowego
parowca. Orkiestra okrętowa przygrywała, a większość pasażerów
znajdowała się na pokładzie. Na wspaniałym okręcie, zaopatrzonym we
wszelkie nowoczesne komfortowe urządzenia, jechało eleganckie, kos-
mopolityczne towarzystwo; życie upływało wśród zabaw i rozrywek, a
ponieważ pogoda sprzyjała, więc pasażerowie mogli rozkoszować się
morską podróżą.

Henryk Warteg był znanym malarzem; nazwisko jego stało się

sławne,   gdy   przed   laty   obraz   jego   „Piękna   Hiszpanka"   otrzymał
nagrodę.   We   wszystkich   salonach   sztuki   wisiały   reprodukcje   tego
dzieła,   które   było   największym   sukcesem   malarza.   Żaden   z   jego
późniejszych   obrazów   nie   wywołał   tak   wielkiego   zainteresowania,   o
żadnym   nie   mówiono   tak   wiele.   Malarz   był   człowiekiem   ogromnie
chimerycznym,   potrafił   tworzyć   tylko   w   chwilach   natchnienia,   nie
umiał   malować   pod   przymusem.   Nie   byłby   w   stanie   prowadzić
zbytkownego   życia,   gdyby   miał   zadowolić   się   jedynie   swymi
dochodami. Poślubił więc kobietę, która wniosła mu ogromną fortunę.

Zanim ją poznał, był nieznanym malarzem, o którym nikt nie mówił.

Wszystko   to  zmieniło  się  od  razu,   gdy powrócił   do domu   ze   swoją
piękną żoną. Ona wprowadziła go do najlepszego towarzystwa, prowa-
dziła   dom   na   szeroką   stopę,   aby   zaznajomić   męża   z   wpływowymi
osobistościami i utorować mu drogę. A przy tym  dzięki swej niepo-
spolitej urodzie stała się natchnieniem męża, wzniosła go na szczyty,

których nigdy nie zdołałby dosięgnąć bez jej pomocy. Namalował ją w
jej stroju narodowym — z pochodzenia była Hiszpanką — a obraz ten
został nagrodzony i wsławił imię malarza. Wszyscy mówili o „Pięknej
Hiszpance", która jako czarująca modelka więcej w tym miała zasługi,
iż obraz się udał, niż sam malarz. W miłości pięknej i mądrej kobiety
tkwiła jakaś moc sugestywna, która działała na męża.

Henryk Warteg poznał Izabellę Carena, swoją przyszłą żonę,

podczas zabawy kwiatowej w Nicei. Piękną tę podróż zawdzięczał
swemu przyjacielowi, Goeblowi. Walter Goebel, znakomity rzeźbiarz
sprzedał właśnie kilka swoich dzieł i rozporządzał wówczas znacznymi
środkami.

Młody malarz ujrzał po raz pierwszy piękną dziewczynę z południa

na balkonie wytwornego hotelu; od pierwszego wejrzenia zakochał się
w niej do szaleństwa.

Izabella spotykała na każdym kroku wysokiego, smukłego Niemca;

jego zachwycone spojrzenia mimo woli przykuwały jej wzrok. Izabella
Carena po raz pierwszy w życiu przyjechała z matką do Europy. Ojciec
jej,  Hiszpan,   posiadał   olbrzymie   plantacje  w  Brazylii,  gdzie  Izabella
dotąd spędzała swoje życie. Matka jej była córką Niemca i Hiszpanki, a
rodzice   jej   mieszkali   na   wielkiej   brazylijskiej   farmie.   Gdy   ojciec
Izabelli   umarł,   córka   została   jego   spadkobierczynią,   żonie   zaś
przysługiwała jedynie dożywotnia renta. Było to zgodne z życzeniem
matki   Izabelli,   która   nie   miała   już   potrzeby  łamać   sobie   głowy  nad
własnym testamentem.

Matka i córka kochały się bardzo. Ponieważ matka chciała poznać

kraj rodzinny swego ojca, więc pojechały do Europy. Ojciec Izabelli na
krótko przed śmiercią sprzedał większą część swoich posiadłości,
kapitał zaś ulokował w pewnych papierach. Zatrzymał jedynie swoją
najpiękniejszą hacjendę, aby spędzić tam spokojnie resztę życia.

Owa hacjenda stanowiła własność Izabelli, która miała zamiar

powrócić tam po podróży do Europy. Wszystko jednak miało się stać
inaczej.

Henryk Warteg przez dłuższy czas podziwiał Izabellę z oddali;

wreszcie jednak nadarzyła się sposobność i został jej przedstawiony.
Zakochani spędzali ze sobą czarujące chwile. Walter Goebel, który
również wielbił piękną Izabellę, lecz wyrzekł się jej, widząc, że kocha
ona

jego przyjaciela, — zajmował się matką, pragnąc dać młodej parze
okazję do porozumienia się. Niestety, pobyt obu przyjaciół dobiegał
kresu.

— Musimy wyjechać, Henryku! Postaraj się jak najprędzej dojść do

porozumienia z piękną Izabellą!

Henryk okazywał wprawdzie pięknej Hiszpance zupełnie jawnie

swoją miłość, nie miał jednak odwagi oświadczyć się o jej rękę. Cóż
miał on do zaofiarowania pięknej i bogatej dziewczynie?

Dopiero przypadek przyszedł mu z pomocą. Izabella z matką

wybrały się powozem na dłuższą wycieczkę. Henryk, pełen tęsknoty za
widokiem ukochanej, poszedł pieszo tą samą drogą, aby przynajmniej
móc z daleka śledzić ją wzrokiem. Szedł stromą ścieżką wijąca się
wśród skał nad brzegiem morza i ujrzał nagle powóz pań. Konie
spłoszyły się, biegnąc w kierunku niebezpiecznej pochyłości.

Henryk od razu zrozumiał, czym to grozi. Zeskoczył natychmiast ze

skały i wybiegł naprzeciw koni. Z całej siły pochwycił cugle i zatrzymał
spłoszone zwierzęta. Jeden z koni upadł, lecz mimo to Henrykowi udało
się zatrzymać powóz o kilka kroków od stromego urwiska. Zaofiarował
natychmiast swoją pomoc paniom, szczęśliwy, że ukochana wyszła z tej
przygody bez szwanku.

Matce Izabelli zaszkodził jednak ogromnie przestrach i zdenerwo-

wanie podczas szalonej jazdy. Od dawna już cierpiała na serce, a teraz
poważnie   zaniemogła.   Przy   tej   okazji   Izabella   zdradziła   Henrykowi
swoje uczucia, toteż gdy młody człowiek pomagał jej wysiadać z powo-
zu,   przycisnął   ją   gorąco   do   serca.   Pocałowali   się,   a   matka   podała
młodzieńcowi   rękę   na   znak   przyzwolenia.   Tak   więc   Henryk   został
narzeczonym Izabelli.

W nocy został wezwany do hotelu, w którym mieszkały obie panie.

Matka Izabelli dostała silnego ataku serca i czuła, że zbliża się koniec.
Prosiła, aby Henryk nie opuścił córki jej i uczynił ją szczęśliwą. Seniora
Carena zmarła tej samej nocy, Izabella została sierotą. Po pogrzebie
udała się z przyjaciółmi do Niemiec, po czym w Dusseldorfie odbył się
cichy ślub. Izabella obdarzyła męża córką, którą na pamiątkę dziadka po
kądzieli, nazwano Robertą. Rodzice jednak wołali na nią „Berti". Gdy
Berti skończyła piętnaście lat, postanowiono ją wysłać na dwa lata do
Genewy, na wytworną pensję dla młodych panien. Przed samym

wyjazdem jednak, matka zachorowała na zapalenie płuc i zmarła po
kilku dniach na rękach zrozpaczonego męża, który nie chciał jej puścić
od siebie.

W pięknej willi, którą Izabella kazała wybudować po ślubie według

gustu   męża,   życie   upływało   teraz   spokojnie   i   cicho.   Ojciec   i   córka
jeszcze serdeczniej przylgnęli do siebie, a Berti przeniosła całą swoją
miłość   z   ubóstwianej   matki,   na   ojca.   W   jej   oczach   ojciec   był
najlepszym,  najszlachetniejszym człowiekiem, uosobieniem wszelkich
cnót. Takie zdanie o nim wyrobiła w niej zmarła matka.

Dziewczyna szukała wciąż pociechy u ojca; co chwila wchodziła z

nim do pokoju matki, gdzie wisiał obraz, który wsławił jego imię i z
którym postanowił się nigdy nie rozłączać.

Berti Warteg z roku na rok stawała się bardziej podobna do matki,

obecnie zaś, ukończywszy-lat dwadzieścia, wyrosła na piękność.
Przypominała ogromnie Izabellę, nie miała jedynie jej czarnych
włosów, lecz była blondynką, jak ojciec.

Pięć lat upłynęło od śmierci jej matki, a w tym czasie ojciec

zasypywał ją dowodami miłości, kochał i pieścił swoją jedynaczkę,
która również starała się uprzedzić każde jego życzenie. Ojciec był jej
ideałem, zapełniał całkowicie jej serce. Nie okazywała dotychczas
najmniejszego zainteresowania dla żadnego innego mężczyzny. Żaden
nie wytrzymałby porównania z ojcem.

Henrykowi jednak, rzecz oczywista, córka nie mogła całkowicie

wypełnić życia. Kochał ją serdecznie i przez długi czas szczerze bolał
nad utratą żony. W tym czasie jednak, gdy umarła, Henryk liczył
zaledwie czterdzieści kilka lat, był mężczyzną w sile wieku, pełnym
życia i wigoru. Toteż, gdy minął pierwszy dotkliwy ból, artysta począł
szukać rozrywek.

Berti nic o tym nie wiedziała. Była przekonana, że ojciec pozostał

wierny matce aż poza grób i że żadna inna kobieta nie odegra odtąd roli
w jego życiu.

;

Henryk Warteg wystrzegał się ogromnie, aby nie rozwiać tych

złudzeń córki. Właściwie był bardzo dalekim od owego ideału, który
uczyniła z niego córka. Był miłym, uprzejmym, sympatycznym
człowiekiem, lecz ogromnie płytkim; miał szczęście do ludzi, którzy
stale przeceniali go, zarówno jako artystę, jak też i jako człowieka.

Oprócz „Pięknej Hiszpanki" namalował jeszcze kilka godnych

uwagi   obrazów,   wszystkie   pod   wpływem   żony.   Nigdy   nie   był   zbyt
płodnym artystą, a przy tym obrazy jego odznaczały się gładką, nieco
słodkawą manierą, której brakło siły twórczej. Za życia Izabelli było
inaczej; działała ona na twórczość męża, dodawała jej głębi, uszlachet-
niała   ją,   tak   jak   wpływała   również   uszlachetniająco   na   jego   całą
indywidualność.   Od  czasu  jej  śmierci   Henryk  malował  obrazy coraz
bardziej   szablonowe.   Nie   przejmował   się   tym,   że   sprzedawał   mało
swoich dzieł, gdyż nie był zależny od zarobków.

Berti była wprawdzie jedyną spadkobierczynią swej matki, lecz

Henryk aż do śmierci miał pobierać odsetki od pół miliona marek, poza
tym zaś przysługiwało mu prawo stałego pobytu w willi Wartegów.

Izabella nie chciała w ten sposób bynajmniej pominąć swego męża,

po prostu wzorowała się za jego zgodą na testamencie swego ojca.
Wydawało się jej, że mąż będzie bardziej myślał o przyszłości Berti, niż
o sobie. Przy tym wtedy spodziewała się jeszcze, że jej małżeństwo
będzie długo trwało.

Henrykowi Wartegowi podówczas testament nie wydawał się waż-

ny. Wiedział, że został zabezpieczony do końca życia i że starczy na
jego osobiste potrzeby; był z natury niefrasobliwy, przypuszczał, że
żona przeżyje go. Nie chciał mieszać się do jej zarządzeń.

Po śmierci Izabelli nie miał zresztą powodu, aby tego żałować. Miał

dosyć, aby prowadzić życie, do jakiego przywykł.

Berti w kilka miesięcy po śmierci matki została oddana na pensję w

Genewie.   Podczas   jej   nieobecności,   ojciec   powrócił   do   dawnych
kawalerskich nawyków i zaczął prowadzić wesołe życie. Berti pisywała
wciąż do niego wzruszające listy, w których starała się pocieszyć go.
Gdy   córka   powróciła,   ojciec   odegrał   przed   nią   zręcznie   komedię,
udając,   że   dotąd   nie   przebolał   zgonu   ukochaej   małżonki.   Gdy  Berti
spoczywała w głębokim śnie, ojciec jej siedział w gronie przyjaciół i
przyjaciółek, bawiąc się doskonale.

— Nie mogę przecież prowadzić życia jak mnich — mawiał często

do siebie.

Roberta wkrótce miała być wprowadzona w świat. Czekano w towa

rzystwie na pojawienie się pięknej dziewczynny. Ona jednak nie
tęskniła
do hucznych zabaw, lubiła zacisze domowe, a przy tym obawiała się, że
trzeba będzie przyjąć do domu damę do towarzystwa, która zakłóci jej
wspólne zgodne pożycie z ojcem.

Henryk Warteg bynajmniej nie śpieszył się do chwili, aby wprowa-

dzić w świat swoją dorosłą córkę. Uchodził chętnie za młodszego, niż
był w rzeczywistości. Wreszcie oświadczył córce, że pojedzie z nią
najpierw do Brazylii, aby poznała wreszcie hacjendę swej matki.
Zaproponował, by spędzili kilka miesięcy w Brazylii; a po powrocie do
kraju zamierzał oficjalnie wprowadzić córkę w świat.

Berti z radością przyjęła ten plan. Już od dawna miała ochotę

poznać ojczyznę swej matki, a poza tym należało także przekonać się,
czy w tamtejszej posiadłości panuje porządek.

Ojciec i córka spędzili cztery miesiące na prześlicznej hacjendzie.

Obce, odmienne życie i obyczaje zainteresowały ogromnie Berti.
Henryk Warteg zaś przez jakiś czas uważał również, że „można tu
wytrzymać". Niekiedy, gdy zaczynał się nudzić, wymykał się na małe
wycieczki do Rio de Janeiro, pod pozorem, że ma tam ważne sprawy do
załatwienia. Gdy powracał, był znowu w doskonałym humorze, który
trwał przez kilka tygodni.

Malował nowy obraz, a ponadto udzielał lekcji swej córce. Dziew-

czyna miała wielki talent, stała się gorliwą uczennicą swego ojca.

W tym czasie Henryk Warteg namalował portret córki. Przedstawiał

on Berti, siedzącą na hamaku w cieniu drzew granatowych. Miała na
sobie długą, powiewną białą szatę, na którą opadały rozpuszczone
włosy. Z rozmarzonym uśmiechem spoglądała w dal.

Obraz ten udał się znowu artyście znacznie lepiej od wszystkiego,

co stworzył od czasu śmierci żony.

Gdy portret został skończony, malarza ogarnęło znudzenie. Miał na

razie dosyć Brazylii i wiejskiej samotności. Pod pozorem, że musi
osobiście przedstawić obraz jury, wyraził wobec córki życzenie, iż
pragnie powrócić do Dusseldorfu. Berti natychmiast zgodziła się na to.
Ojciec i córka zaczęli się przygotowywać do podróży.

Gdy przybyli do Rio de Janeiro, ojciec wyraził nagle życzenie, by

zatrzymać się kilka tygodni w tym mieście. Zamieszkali oboje w hotelu.

Malarz w ostatniej chwili wplątał się jeszcze w romansik z pewną
piękną, płomiennooką Kreolką. Epizod ten o mały włos byłby się źle
skończył, gdyż dowiedział się o tym zazdrosny małżonek pięknej
kobiety. Na szczęście jednak Henryk Werteg w samą porę udał się na
pokład okrętu.

Był zadowolony, że udało mu się uniknąć opłakanych skutków miłej

przygody, o której córka jego naturalnie nie miała pojęcia. Uśmiechnię-
tymi oczyma spoglądał na ląd, gdy okręt wyruszył z portu.

Berti stała obok niego przy barierze i wsunęła rękę pod ramię ojca.

— Pięknie tu było, kochany ojcze. Za jakieś dwa trzy lata przyje

dziemy znowu do naszej hacjendy.
— Do twojej hacjendy, Berti — poprawił ją z uśmiechem. Przytuliła się
do jego ramienia.
— Co moje to i twoje, tatusiu — rzekła.

— Nie sprzeczajmy się o to, kochanie. Co do mnie, to przyznaję że

mam na razie dosyć Brazylii i cieszę się, że wracamy do kraju. Po tych
wszystkich pięknych brunetkach, chciałbym wreszcie zobaczyć znowu
jasne włosy i niebieskie oczy.
Spojrzała na niego filuternie.

— Jasnymi włosami mogę ci służyć, tatusiu, a jeżeli pragniesz

zobaczyć błękitne oczy, to wystarczy, byś przejrzał się w lustrze.

Popatrzył z lekkim uśmiechem na córkę. Nie to miał przecież na

myśli. Jego niewinna córka nie miała pojęcia, że tęsknił za blondynkami
o niebieskich oczach.

Wśród pasażerów znajdowała się pewna młoda osoba, złotowłosa,

błękitnooka i bardzo piękna. Oczy jej miały wprawdzie odcień zielonka-
wy i przypominały oczy rusałki, to jednak uszło uwagi malarza. Na
niego spoglądały one zawsze z zachwytem i cichym uwielbieniem, toteż
już po kilku dniach jego łatwo zapalne serce zapłonęło żywym ogniem
dla pięknej blondynki.

Nazywała się Linda Rittberg. Od pierwszej chwili okazywała

ogromne zainteresowanie dla Henryka Wartega i jego córki. Gdy ujrzała
tych dwoje ludzi, w pięknych oczach rusałki pojawił się dziwny,
stanowczy błysk.

Tego samego dnia podeszła ze słodkim uśmiechem do Roberty

Warteg, która stała właśnie sama przy barierce, i odezwała się:

— Przepraszam bardzo, że zaczepiam panią bez ceremonii, lecz

wiem, że jesteśmy rodaczkami, pochodzimy obie z Dusseldorfu. Ucie
szyłam się ogromnie, dowiedziawszy się, że na pokładzie znajdują się
moi współziomkowie.

Roberta spojrzała na nią ze zdziwieniem. W tych uśmiechniętych

oczach było coś, co ją wewnętrznie odpychało. Odparła jednak bardzo
uprzejmie;

— Pani wie, że mieszkam w Dusseldorfie, więc zapewne pani mnie

zna. Ja natomiast nie przypominam sobie, abym gdziekolwiek widziała
już panią.

Panna Rittberg zauważyła, że w tej chwili nadszedł Henryk Warteg.

Udała jednak, że go nie widzi i ciągnęła dalej:

— Nazywam się Linda Rittberg. Wiem dobrze, iż pani mnie nie

zna.
Ja jednak nieraz widywałem panią oraz jej ojca. A kto by nie znał
znakomitego malarza, Henryka Wartega...

Wartegowi pochlebiły ogromnie te ostatnie słowa. Rzucając zdoby-

wcze spojrzenie na pannę Rittberg, wmieszał się do rozmowy.
— Wobec tego, nie potrzebuję już przedstawiać się pani — rzekł.
Młoda panna udając wielki przestrach i zawstydzenie, zwróciła się
do niego ze słowami:
— Ach... przepraszam, mistrzu... ja... ja...

Warteg pomógł jej pokonać to pozorne zmieszanie, spoglądając z

zachwytem w jej piękną twarz.

Dość na tym, że panna Rittberg w najprostszy sposób zawarła

znajomość z Henrykiem Wartegiem i jego córką. Jeszcze tego samego
dnia opowiedziała im ze smutnym uśmiechem swoje dzieje.

Była zmuszona sama zarabiać na chleb. Ojciec jej umarł, gdy

chodziła   jeszcze   do   szkoły,   matka   powtórnie   wyszła   za   mąż.
Owdowiała jednak wkrótce po raz drugi i musiała zamieszkać u swej
siostry,   która   także   posiadała   tylko   skromne   mieszkanko   i   małe
dochody. Dlatego też Linda uważała za konieczne zarabiać na własne
utrzymanie. Na pierwszej swej posadzie u jakiejś chorowitej staruszki
nie wytrzymała długo. Potem poznała w Wiesbaden pewną Brazyliankę,
która ze swym mężem, pochodzącym z Niemiec, zamierzała powrócić
do   ojczyzny.   Linda   pojechała   z   nią   do   Brazylii,   jako   panna   do
towarzystwa.   Straciła   jednak   posadę,   gdyż   kokietowała   męża   swej
chlebodawczyni.   Oczywista,   że   tego   Linda   nie   zdradziła   nowym
znajomym.

Gdyby panna Rittberg nie mijała się z prawdą, opowieść jej

wypadłaby trochę inaczej. Opisywała siebie jako prześladowaną niewin-
ność,   co   wystarczyło,   aby   wywrzeć   wrażenie   na   czułym   z   natury
Henryku.   Był   on   ogromnie   wzruszony   i   chętnie   pocieszyłby   piękną
dziewczynę.   Patrzył   na   Robertę.   I   ona   wysłuchała   ze   współczuciem
opowiadania   Lindy,   lecz   doznawała   przy   tym   dziwnego   wrażenia.
Zawsze współczująca i chętna do niesienia pomocy innym, tym razem
czuła jakby chłód w sercu. Instynktownie wyczuwała, że w sposobie
zachowania się młodej panny, było coś sztucznego i kłamliwego-

Mimo, że Berti okazywała jej spokojną rezerwę, Linda Rittberg stała

się odtąd nierozłączoną towarzyszką ojca i córki. Nie należała ona do
osób,   które   przeoczyłyby   korzyści,   mogące   wyniknąć   z   podobnej
znajomości.   Wiedziała   od   dawna,   że   Warteg   jest   bardzo   bogaty   i
posiada wspaniałą willę. Podczas rozmowy usłyszała także, iż ojciec z
córką powracają ze swej posiadłości wiejskiej w Brazylii.  O jednym
tylko nie miała pojęcia, a mianowicie, że to Roberta jest właścicielką
tych wszystkich bogactw, nie zaś Warteg.

Linda zdawała sobie dokładnie sprawę, że istnieje dla niej jedna

tylko możliwość, aby wydostać się ze swego ubogiego środowiska —
małżeństwo z bogatym człowiekiem. Wiedziała doskonale, że mało jest
bogatych mężczyzn, którzy żenią się z biednymi dziewczętami,
zwłaszcza mało jest takich młodych ludzi. Łatwiej było już usidlać
starszych panów. Należało tylko okazywać im wiele łagodności i słody-
czy , a przy tym pochlebiać ich próżności.

Dlatego więc dążyła wszelkimi siłami do celu, który wytknęła sobie,

poznawszy na pokładzie Henryka Wartega i jego córkę.

Berti zauważyła z uczuciem lęku i przykrości, że ta obca istota

wdziera się coraz bardziej między nią a ukochanego ojca. Do uczucia,
jakie dotąd żywiła dla niego, dołączył się lęk i niepewność. Dotychczas
potrafił po mistrzowsku utwierdzić córkę w mniemaniu, że niezmiennie
dochował wiary pamięci swej żony. Teraz Berti po raz pierwszy
spostrzegła, że inna kobieta wywiera na niego wpływ. Doznawała
wrażenie, że powinna starać się usilnie, by ojciec nigdy nie zapomniał
matki. Najchętniej, podczas całej podróży, nie odstępowałaby ojca ani
na krok. Marzyła, aby statek jak najprędzej zawinął do portu, aby

skończyło się wreszcie to ciągłe przebywanie w towarzystwie Lmdy
Rittberg.

Ojciec i córka przechadzali się przez jakiś czas w milczeniu; nagle

Henryk Warteg zaczerpnął tchu i wyprostował się energicznym ruchem.
— Pragnę z tobą pomówić, droga Berti.
— Słucham cię, ojcze. Starał się
unikać jej wzroku.

— Mówiliśmy przecież o tym, że po powrocie zostaniesz nareszcie

wprowadzona oficjalnie w świat. Już wielki czas, masz przecież
dwadzie
ścia lat.
— Tak, ojcze wiem o tym i przyznaję ci rację.

— Doskonale! Chodzi o to, że będziemy musieli wystarać się dla

ciebie o jakąś odpowiednią damę do towarzystwa.
Berti westchnęła.
— Tak, niestety, choć ja osobiście uważam to za zupełnie zbyteczne.
— Nie da się jednak uniknąć tego.

— Wiem o tym i oswoiłam się z tą myślą. Będzie jednak bardzo

trudno znaleźć odpowiednią osobę. Przede wszystkim musiałaby prze-
cież wzbudzać w nas sympatię.

— Bezwarunkowo, ponieważ będzie z nami mieszkała. Dlatego też

wdzięczny jestem przypadkowi, który sprowadził na naszą drogę
odpowiednią osobę.
Berti spojrzała ze zdumieniem na ojca.
— Sprowadził na naszą drogę? O kim mówisz, ojcze?
Henryk starał się opanować zmieszanie.

— O kim? Naturalnie, o pannie Rittberg. Ona byłaby przecież

idealną towarzyszką dla ciebie.
Berti zlękła się. Poczuła, że serce się jej ściska. Zbladła, oczy jej
pociemniały; drżała z tłumionego wzruszenia. Wreszcie odezwała się
stłumionym głosem.

— Drogi ojcze, panna Rittberg nie nadaje się zupełnie do tego, to

stanowisko nie dla niej.

— Ja uważam, że nadaje się doskonale.

Przemilczał jednak, że to panna Rittberg kunsztem swej wymowy

wzbudziła w nim to przekonanie. Dała mu do zrozumienia, że pragnęła-
by bardzo objąć u niego taką posadę, że czułaby się niezmiernie
szczęśliwą, przebywając wciąż w pobliżu „uwielbianego mistrza".

— Nie, ojcze, o tym nie może być mowy. Panna Rittberg jest przede

wszystkim za młoda, aby objąć to stanowisko.

Opór córki podsycił jednak pragnienie Henryka, który marzył o tym,

aby mieć stale kolo siebie śliczną, czarującą blondynkę. Ani się
spostrzegł, jak Linda uwikłała go w swoje sidła. Nie myślał wprawdzie
o tym, aby poświęcić jej swobodę i ożenić się z nią, lecz myśl, że
miałby w przyszłości żyć bez niej, wydawała mu się nie do zniesienia.

Mimo to, nie mógł się zdecydować na oświadczyny, choć Linda

jawnie dawała mu do zrozumienia, że go kocha.

Berti nie domyślała się, jak dalece ojciec był już związany z Lindą

Rittberg; w jej obecności, Linda zachowywała się bardzo
powściągliwie, stawała się dopiero wtedy zalotna, gdy pozostawała sam
na sam z malarzem, a wciąż szukała do tego sposobności. Toteż Henryk
Warteg od dawna padł ofiarą jej wdzięków, choć dotąd nie zdawał sobie
z tego sprawy. Zdawało mu się ciągle, że to on góruje nad Lindą, a od
dawna zaplątał się w jej sieci. Dlatego też odpowiedział córce,
niespokojny i zdenerwowany:

— Ależ, Berti, czy musimy koniecznie przyjąć starszą osobę?

Chyba
i tobie będzie o wiele przyjemniej mieć młodą towarzyszkę. Panna
Rittberg jest światową, czarującą osobą, która pod każdym względem
może być dla ciebie odpowiednia.
Berty przecząco potrząsnęła głową.

— Nie, drogi ojcze, wyrzeknij się tej myśli. Muszę ci powiedzieć,

że
wydaje mi się ona bardzo niesympatyczną.
Na twarzy Henryka odbiła się niechęć.

— Jak to, Berti? Po raz pierwszy spostrzegam, że moja córeczka ma

kaprysy. Panna Rittberg jest przecież uprzejmą i miłą osóbką, a przy
tym bardzo cię polubiła. Czy chcesz odpłacić się jej za to nierozsądnym
uporem?

— To naprawdę nie kaprys, tatusiu — rzekła Berti błagalnie — od

pierwszej chwili naszej znajomości, czuję do niej antypatię. Proszę cię
ustąp mi tym razem.

Lecz Henryk Warteg nie umiał wyrzec się czegokolwiek, co

wydawało mu się godne zdobycia. Bez wątpienia—Berti była zazdrosna
o   pannę   Rittberg   i...   nie   bez   powodu.   On   jednak   nie   miał   zamiaru
przypisywać   tej   zazdrości   jakiegokolwiek   znaczenia.   Każda
przeszkoda,   która   odgradzała   go   od   Lindy,   wzmagała   tylko   jego
pożądanie.   W   sercu   starzejącego   się   mężczyzny   zbudziło   się
nieprzeparte pragnienie miłości.

— Nie bądź niemądra, Berti, nie uprzedzaj się do panny Rittberg.

Musisz się pogodzić z losem, ponieważ już umówiłem się z nią.
Pojedzie
z nami do naszej willi w Dusseldorfie.

Berti śmiertelnie zbladła. Nie rozumiała, czemu oznajmienie ojca

przejmuje   ją   uczuciem   tak   wielkiej   przykrości.   Doznawała   jednak
dręczącej   pewności,   że   spotkało   ją   ogromne   nieszczęście,   że   Linda
Rittberg stanie się zaporą między nią a ojcem.      >

Henrykowi zrobiło się trochę przykro, gdy patrzył na bladą twarz

córki, na jej przygasłe oczy. Niespokojnie przycisnął jej ramię do
siebie.

— Berti, moja maleńka, niemądra Berti, czemu przyjęłaś tak

tragicznie tę wiadomość?
Wyrwała się ze swego odrętwienia i spojrzała ze smutkiem na ojca.

— Czy nie możesz tego cofnąć, ojcze? Błagam cię, uczyń to! Mam

przeczucie, że grozi nam jakieś nieszczęście ze strony panny Rittberg.
Teraz rozgniewał się na dobre. Zmarszczył ponuro czoło.

— Proszę cię, Berti, panuj nad sobą. Pobyt w Brazylii wpłynął źle

na
twoje   nerwy.   Zauważyłem   to   już   na   początku   podróży.   Stałaś   się
nierówna   i   rozdrażniona.   Gdybym   widział,   że   masz   coś   przeciwko
temu,
nie   zawierałbym   umowy   z   panną   Rittberg.   Zdawało   mi   się,   że   ci
sprawię
tym przyjemność, a ty przyjmujesz to w dziwny sposób:.

Henryk nie mówił prawdy. Nie uszło jego uwagi, że Berti nie czuje

sympatii do Lindy. W obecnej chwili jednak Linda wywierała na niego
silniejszy wpływ, niż córka.
Berti potrząsnęła głową i kurczowo objęła jego ramię.

— Ojcze, nie wiem sama, co mnie usposabia przeciwko pannie

Rittberg. Możliwe, że nie mam słuszności, błagam cię jednak, abyś
zerwał z nią umowę. Nie nazywaj mnie niemądrą, ojcze... Podczas
podróży śniła mi się kilka razy mamusia. Za każdym razem ostrzegała
mnie przed panną Rittberg...
— Wstydź się, Berti, mówisz głupstwa...

— Nie, tatusiu! Zwłaszcza mój ostatni sen pamiętam jeszcze

dokładnie.   Widziałam,   jak   zbliżyła   się   do   mnie   panna   Rittberg.   Ja
siedziałam   koło   jakiegoś   muru,   oplecionego   białymi   różami.   Panna
Rittberg zerwała mnóstwo róż i podawała mi je z uśmiechem.  W tej
samej chwili pojawiła się koło niej moja matka. Miała na sobie długą,
białą   szatę,   tę   samą,   w   której   włożono   ją   do   trumny...   Pełna   lęku,
odsunęła  moje   ręce,  które   wyciągałam   już   po róże,  po  czym   rzekła:
„Strzeż się, z tych rąk grozi ci nieszczęście". I wtedy ujrzałam, że wśród
róż  znajduje  się  zielonkawa  żmija,  która  z  sykiem  wysuwa  ku mnie
żądło. I nagle z głowy panny Rittberg wyrosło mnóstwo skłębionych
węży, jakby z głowy Meduzy. Krzyknęłam głośno i obudziłam się.
Henryk Warteg roześmiał się z przymusem.

— Głuptasku! Więc to zły sen usposobił cię nieprzyjaźnie do panny

Rittberg? Bądź rozsądna, moje dziecko, nie można przecież z powodu
snu uprzedzać się do kogoś, kto nie uczynił nam żadnej krzywdy.

— To nie tylko ten sen, tatusiu! Od pierwszej chwili, ogarnia mnie

w obecności panny Rittberg uczucie dziwnego przygnębiena. Ojcze,
uczyń to dla mnie, zerwij umowę!

— A czy pomyślałaś o tym, że biedna dziewczyna zostanie znowu

bez chleba?

Berti przygryzła wargi. Była naturą zbyt głęboką, aby rozstrzygać

lekkomyślnie o cudzym losie. Lecz antypatia do panny Rittberg okazała
się silniejsza. Wyprostowała się i rzekła stanowczo:

— Pomożemy jej znaleźć inną dobrą posadę. Wynagrodzisz jej

również materialne straty, jakie poniesie wskutek zerwania umowy
z nami.
Henryk sposępniał.
— Narażasz mnie na wielkie przykrości, Berti.

— Pozwól wobec tego, żebym ja pomówiła z panną Rittberg.

Załatwię to w sposób możliwie delikatny, aby jej nie urazić.

— Nie, nie... Muszę to sam załatwić. Namyślę się, może znajdę

jakieś wyjście z tej niemiłej sytuacji.
Berti odetchnęła z ulgą, po czym spojrzała z wdzięcznością na ojca.

— Najprzyjemniej byłoby, gdybyśmy w ogóle nie przyjmowali do

domu obcej osoby. Kochamy się tak bardzo, że nie potrzebujemy
nikogo.
Przecież wypełniamy sobie wzajemnie życie, nieprawdaż, tatusiu?

— Tak, Berti, kochamy się bardzo — rzekł patrząc na jej prześlicz

ną, zarumienioną twarzyczkę. — Pomyśl jednak, co będzie ze mną, gdy
wyjdziesz za mąż. Wtedy przecież pomiędzy nami stanie ten trzeci.
— Ach, to przecież tak prędko nie nastąpi — odparła z uśmiechem.

— Jestem pewien, że młodzi ludzie otoczą cię wkrótce ze

wszystkich
stron, aż wreszcie wśród twoich wielbicieli znajdzie się taki, który ci się
spodoba. Co wtedy?
Zaśmiała się wesoło.

— Wtedy oprócz córki będziesz miał jeszcze syna. Wyjdę za mąż

za
człowieka, który ci się spodoba, który będzie cię kochał, tak jak ja.
— Ach, ty dzieciaku! — rzekł z uśmiechem.

Uśmiechnęła się filuternie i zaczęła gwarzyć z ojcem w dawnym,

serdecznym tonie. Uspokoiła się zupełnie. Co za szczęście! Panna
Rittberg nie będzie im towarzyszyła, gdy za kilka dni opuszczą pokład
okrętu.

Popołudnie zeszło na okręcie jak zwykle. Pasażerowie pili herbatę,

słuchali koncertu, bawili się w gry towarzyskie, flirtowali i roztrząsali
najnowsze ploteczki. Linda nie miała sposobności do rozmowy z
Henrykiem, choć płonęła z ciekawości, pragnąc dowiedzieć się, jak
Berti przyjęła wiadomość o zawartej z nią umowie.

Wreszcie pasażerowie zaczęli schodzić z pokładu, aby przebrać się

do kolacji. Berti również udała się do kabiny. Warteg spostrzegł nagle
Lindę, która stała na uboczu przy barierze.
— Co to? Taka samotna i zamyślona? — zwrócił się do niej.
— Ach, to pan... Pewno już czas zejść do jadalni?

— Jeszcze nie. Zanim pójdziemy do stołu, chciałbym jeszcze

chwilę pomówić z panią.

— Każda rozmowa z panem, to dla mnie szczęście, drogi mistrzu

— rzekła Linda.

— Tym razem niezupełnie. Niestety, córka moja twierdzi, że pani

jest zbyt młoda, aby zająć w naszym domu stanowisko damy do
towarzystwa... Prawdę mówiąc, muszę jej przyznać słuszność...

Oczy Lindy zapłonęły na chwilę nienawiścią. Gdy jednak podniosła

wzrok na Henryka, twarz jej wyrażała smutek i cichą rezygnację.

— Powinnam była spodziewać się tego, już od dawna prześladuje

mnie zły los. Ach, byłam taka szczęśliwa. Och, pan nie może sobie

wyobrazić, co znaczyła  dla mnie  ta posada! Był  to nie tylko  jedyny
ratunek, ostatnia deska zbawienia, zabezpieczony byt. O, nie! Czekało
mnie ogromne, niespodziewane szczęście. Miałam przebywać wciąż w
pobliżu   człowieka,   którego   uwielbiam...   ubóstwiam...   Ach,   mistrzu,
proszę mi  wybaczyć,  że dałam się unieść gorącemu porywowi  serca.
Proszę zapomnieć... Powiedziałam zbyt wiele... Tak, wiem, że muszę się
pogodzić z faktem.

Henryk był wzruszony, wstrząśnięty do głębi. Żadne przeczucie nie

ostrzegło go, że Linda odgrywa komedię. Uległ całkowicie jej urokowi,
zapomniał w tej chwili o Berti i o jej matce, której obraz niedawno
jeszcze stał mu tak żywo w pamięci, odświeżony snem córki. Ujął rękę
Lindy.

— Lindo, droga Lindo... Niech się pani nie martwi! Nie mogę

patrzeć, gdy pani jest smutna.
Uśmiechnęła się smętnie.

— Proszę na mnie nie zważać drogi mistrzu. Zniosę ten cios

z pokorą, tak jak znosiłam dotychczas wszystkie nieszczęścia...
— Czy pani doprawdy uważa to za wielkie nieszczęście?
Spojrzała na niego rozmarzonym, pełnym uwielbienia wzrokiem.

— Pan o to pyta? O, gdyby pan mógł zajrzeć w głąb mego serca,

zrozumiałby pan, co mnie najbardziej dręczy. Nie mogę tego jednak
powiedzieć... My kobiety, musimy cierpieć w milczeniu, nawet
wówczas,
gdy serce dopomina się o swoje prawa... Działać wolno tylko mężczyź
nie.

Patrząc na nią zapomniał o wszystkim. Był zakochany i pożądał

Lindy. Podniecony, przycisnął do ust jej rękę.

— Lindo, słodka Lindo... Czy to prawda, czy dobrze zrozumiałem?

Więc serce twoje należy do mnie, do człowieka o tyle lat starszego od
ciebie?

Wyrwała mu rękę. Ponieważ nie mogła wywołać sztucznych

rumieńców, więc zakryła oblicze, jakby w najwyższym zawstydzeniu.

— Niech pan nie pyta, o, niech pan nie pyta! Jestem nieszczęśliwa,

lecz nie chcę zatracać mej kobiecej dumy...

Rozejrzał się niespokojnie wokoło, patrząc, czy nikogo nie ma w

pobliżu. Byli jednak zupełnie sami. Henryk zapomniał o wszystkich
swoich postanowieniach. Widział przed oczyma jej złote włosy, w któ-

2 Gdyby życzenia zabijały

rych zachodzące słonce rozpalało metaliczne blaski, widział jej postać
drżącą z tłumionego wzruszenia. Linda udawała słabą i bezbronną,
spragnioną pociechy. Wtedy Henryk otoczył ją ramieniem. Idąc za
głosem zadowolonej próżności i pragnienia, przycisnął ją mocniej do
siebie.

— Lindo, najdroższa Lindo! Więc kochasz mnie? Powiedz, że

kochasz mnie, tak jak ja ciebie!

Przytuliła się do niego, jakby poddając się bezwolnie jego

namiętności.

— Mój mistrzu... Mój panie... O, Boże! Umrę, jeżeli będę musiała

rozstać się z tobą...
Wtedy przycisnął wargi do jej ust.
— Lindo, nie chcę, żebyśmy się rozstawali. Bądź moja!
Przytulona do jego serca, uśmiechnęła się przez łzy, po czym
spojrzała na niego tajemniczymi oczyma rusałki.

— Och, mój kochany, ja przecież nie mam woli... Uczynię

wszystko,
czego zażądasz. Teraz mi dobrze, tak dobrze... Przestałam się smucić.
Na towarzyszkę twej córki jestem za młoda, lecz jako twoja żona będę
mogła zaopiekować się nią.

Henryk przestraszył się. To mu wcale nie przyszło na myśl, nie miał

zamiaru prosić o rękę Lindy. Miał zupełnie inne plany, a inicjatywa
małżeństwa wyszła właściwie od Lindy. W każdym razie klamka
zapadła, on zaś nie mógł się już cofnąć. Ta dumna, czysta dziewczyna
pokładała w nim zaufanie, nie powinien był sprawić jej zawodu.

Przycisnął spragnione wargi do jej ust, pokrywając je gorącymi

pocałunkami, jakby chciał w ten sposób przypieczętować ten związek.
Potem rzekł z uśmiechem:

— Spodziewam się, Lindo, że nie będziesz żałowała nigdy, iż

oddałaś rękę człowiekowi starszemu od siebie...

Nie myślał jednak na serio, że Linda pożałuje kiedykolwiek tego

kroku. Był zbyt próżny, aby nie zdawać sobie jasno sprawy, że może jej
ofiarować pełnię szczęścia. Ona podniosła ku niemu oczy z rozmarzo-
nym spojrzeniem:

— O mój najdroższy, nie mów takich słów, ja przecież drżę ze

szczęścia! Kocham cię bezgranicznie, miłość twoja czyni ze mnie
kobietę
najbardziej godną zazdrości na całym świecie.

Wierzył jej bez zastrzeżeń. Obawiał się tylko jednego. Oto Berti

odziedziczyła po matce ognisty, gwałtowny temperament, potrafiła
wybuchać gniewem w chwilach, gdy się tego najmniej spodziewano.
Henryk przeczuwał, że gdy oznajmi jej o swych zaręczynach, dojdzie z
pewnością do przykrej sceny. Nie mógł jednak zważać na to. Podał
Lindzie ramię.
— Chodźmy, kochanie, trzeba się przebrać do kolacji.

— Pomyśl, ukochany, jak zdziwią się nasi towarzysze podróży, gdy

dowiedzą się, że jesteśmy zaręczeni. Czy oznajmisz im to jeszcze
dzisiejszego wieczoru?

W oczach jej pojawił się badawczy wyraz. Lękała się wciąż jeszcze,

że Henryk wymknie się z jej rąk. Zauważyła, że nie zbliżył się do niej w
zamiarach matrymonialnych. Henryk Warteg jednak nie miał obecnie
ochoty zrywać słodkich pęt. Przycisnął mocniej ramię narzeczonej:

— Zachowajmy na razie w tajemnicy nasze zaręczyny. Przede

wszystkim muszę przygotować moją córkę, najdroższa!

— Czy lękasz się, że twoja córka przyjmie niechętnie tę wiado-

mość?— spytała, pełna lęku.

Głos jej brzmiał w tej chwili dziwnie szorstko, oczy rozbłysły

nienawiścią. To jednak uszło uwagi Henryka. Odczuł jedynie strach,
który brzmiał w jej pytaniu.

— Nie martw się o to! Moja mała Berti będzie z pewnością

w pierwszej chwili trochę oszołomiona; kochała bardzo swoją matkę, po
jej śmierci przeniosła tę miłość na mnie. Musisz wejść w jej położenie,
aby pojąć, że Berti musi oswoić się najpierw z tą myślą i uznać cię za
drugą matkę.
Westchnęła głęboko.

— Ach, drogi Henryku, nie zniosłabym, gdyby Berti stanęła na

przeszkodzie mojej miłości. Wolałabym skoczyć za burtę, niż wyrzec
się ciebie.

— Spokojnie, spokojnie, kochanie! Nikt i nic nas nie rozdzieli,

nawet i Berti. Nie będzie zresztą starała się rozłączyć nas, gdy postawię
ją wobec dokonanego faktu.

Nie spostrzegł zimnego błysku w jej oczach, które wydawały się w

tej chwili prawie zielone. Przytuliła się tkliwie do jego ramienia.
— Postaram się zaskarbić sobie przychylność Berti. Uczynię wszy-

stko, co będzie w mej mocy, abyś nie miał powodu uskarżać się na nią,
pragnę ci przecież oszczędzić przykrości. A przy tym... kocham Berti,
bo jest twoją córką.
Zatrzymał się i pocałował ją w rękę.

— Do widzenia, zobaczymy się przy stole, moja słodka Lindo.

Najpóźniej jutro w południe nasi towarzysze podróży dowiedzą się, że
jesteśmy zaręczeni. Może dziś wieczorem będę miał sposobność
przygotować Berti. Bądź w pobliżu, abym cię mógł potem zawołać.
Przedtem jednak zostaw nas samych, dopóki nie powiem wszystkiego
Robercie.

— Uczynię wszystko, co zechcesz, ukochany mój. Od dziś jesteś

panem mego losu.

Zachwycony, spojrzał w jej piękną, łagodną twarz. Rozstawał się

niechętnie z narzeczoną.

Gdy Warteg przebrał się i wyszedł z kabiny, spostrzegł Berti, która

już  czekała  na  niego w  korytarzu.   Uderzyło  go dzisiaj,  jak piękna  i
urocza jest jego córka. Bardziej, niż kiedykolwiek przypominała zmarłą
matkę,  pomimo  swych złotych włosów. Ach, jak prędko zabiorą mu
jego jedynaczkę! Mężczyźni otaczali ją, starali się ojej względy.  Nie
zjawił się tylko dotąd ten jedyny, wybrany. Gdy jednak pewnego dnia
przyjdzie, wówczas Berti pójdzie za nim, tak jak matka jej poszła za
człowiekiem, którego pokochała.
Jej matka?

Nie, nie powinien dziś myśleć o niej, nie powinien poddawać się

wspomnieniom przeszłości. Inna, żywa kobieta miała od dziś prawa do
niego, nie zaś zmarła żona!
Podał ramię córce, aby zaprowadzić ją do jadalni.
— Czy długo czekałaś, Berti? — zapytał.
— Tak, czekam już chwilę przed twoimi drzwiami, mój drogi ojcze.
— Doprawdy, wielki czas, aby zejść na kolację.

Weszli oboje do sali jadalnej, a oczy wszystkich spoczęły z

podziwem na uroczej młodzieńczej postaci Berti. Oczy Henryka
Wartega zajaśniały zadowoleniem, wywołanym uczuciem próżności.

— W przyszłości będę miał piękną żonę i piękną córkę. Ludzie

będą
mi zazdrościli — myślał w duchu.

Po kolacji Henryk Warteg zarzucił płaszcz na ramiona córki. Chcieli

przejść się trochę po pokładzie. Wieczór był jasny, pogodny. Berti

otuliła się płaszczem i usiadła na fotelu. Ojciec jej przyniósł sobie
składany taboret.

Berti badawczo patrzyła na niego. Blask księżyca oświetlał jasno

jego twarz. Przez długą chwilę siedział w milczeniu, patrząc na morskie
fale. Berti ujęła nagle rękę ojca:
— Czy rozmówiłeś się z panną Rittberg, tatusiu?
W pytaniu brzmiał niepokój.

Odrzucił papierosa, którego zapalił sobie po kolacji, po czym

zmuszając się do lekkiego swobodnego tonu, rzekł:

— Tak, Berti, mówiłem z nią i wszystko jest w najlepszym

porządku. Okazała mi wiele zrozumienia, zgodziła się na to, że jako
kobieta niezamężna jest zbyt młoda na tak odpowiedzialne stanowisko.

Berti odetchnęła z ulgą. Ogarnęło ją niemal uczucie wdzięczności

dla Lindy Rittberg.

— Widzisz, ojcze, zrozumiała to lepiej niż przypuszczałeś. Czy

wynagrodziłeś ją za zerwanie umowy?
Pochylił się i ujął ręce córki.

— Tak, Berti. Wynagrodziłem ją w taki sposób, jaki podyktowało

mi serce. Znalazłem jednocześnie doskonałe wyjście z sytuacji.
— Wyjście? — spytała Berti badawczo.

— Tak, moje dziecko. Opowiem ci, co się stało i w jaki sposób

panna Rittberg zyska brakującą jej powagę, aby mogła stać się twoją
opiekunką.

Roberta podniosła się powoli z miejsca i pełna lęku spojrzała na

ojca.
— Ojcze! Co to znaczy? Co się stało?

— Uspokój się, kochanie, czeka cię mała niespodzianka. Bądź

rozsądna, nie denerwuj się. Widzisz dziecko, ty zapewne wkrótce
wyjdziesz za mąż, a ja czułbym się wtedy bardzo samotny. Dlatego
postanowiłem ożenić się po raz drugi. Linda Rittberg zgodziła się zostać
moją żoną, zaręczyliśmy się dzisiejszego wieczoru...

Berti drgnęła. Wyprostowana, blada stała przed ojcem i tępym

wzrokiem patrzyła w jego twarz. Brakło jej tchu, dyszała ciężko, jakby
się dusiła.
Przestraszony, zerwał się z miejsca.
■— Berti, Berti, opanuj się... Nie patrz na mnie takim przerażonym

wzrokiem, jakbym popełnił zbrodnię — wykrztusił. Po czym ujrzawszy
z daleka Lindę przywołał ją. Linda spiesznie podeszła.

— Berti, oto Linda, która pragnie zastąpić ci kochającą matkę

— odezwał się Henryk.

Berti jednak wyrwała mu rękę, spojrzała tępo w łagodną

uśmiechniętą twarz Lindy, po czym nagle, nie wydając dźwięku,
osunęła się na ziemię. Nie straciła przytomności, lecz opuściły ją siły,
gdy pojęła co się stało.

Henryk Warteg zląkł się okropnie. Pochylił się nad nią, otoczył ją

ramieniem.

— Berti! Na miłość boską, uspokój się, dziecinko... Ach,, jakże

mnie przestraszyłaś...
Wtedy Linda położyła mu rękę na ramieniu.

— Wstań, Henryku! Pozwól, ja pomówię z twoją córką. Biedne

dziecko przeraziło się, nie przygotowałeś je dość oględnie.
Pomogła mu wstać, po czym sama uklękła przy Berti.

— Moje drogie, biedne dziecko! Więc przeraża cię tak bardzo myśl,

że ojciec chce twej matce dać następczynię? Biedna Berti, ja przecież
będę cię bardzo kochała. Uspokój się najmilsza — mówiła łagodnie,
pochylając się nad dziewczyną.

Gdy jednak Berti poczuła dotknięcie tych rąk, wydało się jej, że

została rażona iskrą elektryczną. Ostatnim wysiłkiem podniosła się i
zatrzymała wzrok na ojcu. Spojrzenie jej przeniknęło mu w głąb serca,
tyle w nim było zwątpienia, bólu i rozpaczy. Wyciągnął ku niej ręce.

— Moje dziecko najdroższe, jakżeż można się tak poddawać swoim

uczuciom? Linda kocha cię przecież, prosi o twoją miłość. Pragnie
zastąpić ci matkę...

Wtedy twarz Berti drgnęła. Postacią jej wstrząsnęły dreszcze; z

trudem wydobyła kilka słów:

— Moja matka nie żyje... Nie nazwę tej obcej kobiety matką, nigdy,

nigdy!

I powiedziawszy te wyrazy, odwróciła się i odeszła chwiejnym

krokiem, jak automat. Ojciec chciał podążyć za nią, Linda jednak
zatrzymała go.
— Zostań ze mną, Henryku! Berti musi przyjść do siebie, odzyskać

spokój. Ta wiadomość spadła na nią zbyt nagle. Zostań ze mną, jestem
taka zmartwiona.

Przytuliła się do niego i pociągnęła go za sobą do cichego

ustronnego kącika. Zarzuciła mu ręce na szyję i ucałowała gorąco jego
usta.

Henryk pozostał z nią, zapomniał o swej córce, o jej boleści. Berti

schroniła się w swojej kabinie. Zamknęła się na klucz i padła na
posłanie. Płonącym wzrokiem patrzyła przed siebie. Nie mogła płakać.
Zdawało się jej, że wszystko złamało się, runęło w gruzy. Myślała
bezustannie.

— Ojciec zdradził mnie i moją zmarłą matkę. Opętała go ta

fałszywa, obłudna istota. Będę odtąd samotna, ona zabrała mi ojca.
A ojciec skalał pamięć matki, skoro dał jej tak niegodną następczynię.
Będzie zawsze stała między mną a moim ojcem, który zapomni pod jej
wpływem o przeszłości.
I Berti czuła, że nigdy nie pokona tego uczucia bólu, nigdy, nigdy...

■

Henryk Warteg znajdował się w bardzo przykrym stanie ducha.

Namiętny   wybuch   Berti   napawał   go  lękiem.   Czy  jednak   warto  było
przejmować   się   tym   wszystkim,   co   chwilowo   spędzało   mu   sen   z
powiek? Nie, Linda miała  słuszność: Berti jutro uspokoi się... Linda
swoją   niewinnością   i   słodyczą   potrafi   okiełznać   i   przekonać   małego
uparciucha...
Usnął wreszcie z uśmiechem na ustach.

Nazajutrz rano zapukał jak zazwyczaj do drzwi Berti. Otworzyła mu

je i jak zwykle, stanęła na progu jak codzień jego córka. Podczas tej
nocy jednak stała się zupełnie inna. Z bladej twarzy wyzierały ciemno
podkrążone, przygasłe oczy, koło ust pojawił się gorzki rys, którego
wczoraj jeszcze nie było. Była w ciemnej sukni, co uwydatniało jeszcze
bardziej niezwykłą bladość twarzy. Czyniła wrażenie, jakby podniosła
się po ciężkiej niemocy. Ojciec wsunął rękę pod jej ramię; twarz jego
wyrażała poczucie winy.

— Moje drogie dziecko, czy uspokoiłaś się, czy nabrałaś rozsądku?

Jakże mnie wczoraj przestraszyłaś! — rzekł tkliwie.
Lecz jej oczy nie obrzuciły go jak zazwyczaj spojrzeniem pełnym

miłości. Nie przytuliła się czule do ramienia ojca. Sztywna,
wyprostowana kroczyła obok niego.

— Przykro mi, że cię przestraszyłam — odparła bezdźwięcznie, nie

patrząc na niego.

Czuł, że zaszła w niej wielka zmiana, lecz był rad, iż Berti jest na

pozór spokojna i nie urządza nowych scen.

— Prawda, Berti, że będziesz znowu moją rozumną córeczką

i przestaniesz popełniać podobne głupstwa? — spytał Henryk.

Postacią dziewczyny wstrząsnęło tłumione łkanie. Zacisnęła jednak

zęby, starając się panować nad sobą.

— Nie będziesz miał powodu uskarżać się na mnie —

odpowiedzia
ła jak automat.

Ojciec, z natury płytki i lekkomyślny, nie wyobrażał sobie, co działo

się w jej duszy. Zmylił go jej pozorny spokój. Nie zdawał sobie sprawy,
jakiego wstrząsu doznała w nocy istota Roberty. Przeceniano go dotąd
ze wszystkich stron, najbardziej zaś przeceniała go własna córka, która
teraz dojrzała w nim nagle straconą, upadłą wielkość. Był człowiekiem,
jak inni ludzie, nie okazał się nawet wielkim człowiekiem. Piedestał
został rozbity, jej ideał leżał w prochu.

Gdy ojciec z córką weszli do jadalni, Berti drgnęła. Linda Rittberg

już ich tutaj oczekiwała. Berti gwałtownym ruchem wyciągnęła rękę
spod ramienia ojca. Zdawało się, że pragnie uciec. Potem jednak zebrała
siły i pozostała u jego boku.

— Berti, proszę cię, pogódź się z faktem, bądź uprzejmą dla mojej

narzeczonej — szepnął Henryk.

— Możesz być spokojny, wiem, że muszę się pogodzić z losem —

odparła cicho.
Linda z czarującym uśmiechem wyciągnęła dłoń do Roberty.

— Ach, dziecko drogie, jakże mi przykro, że się wczoraj tak

zdenerwowałaś? Czy czujesz się już lepiej?

Ręka Berti opadła, nie podała jej Lindzie. Zdawało się, że nie

dosłyszała, jak Linda mówi jej „ty". Zignorowała to całkowicie.
— Proszę, niech pani na mnie nie zważa—odparła chłodno i wyniośle.

Serce Lindy pożerała nienawiść dla przyszłej pasierbicy.

Uśmiechnęła się jednak słodko i zajęła miejsce przy tym samym stoliku,
gdzie jedli śniadanie ojciec i córka.

Kilku pasażerów, jedzących również śniadanie, patrzyło na to ze

zdziwieniem.  Jeden z panów zauważył  wczoraj wieczorem,  jak Berti
upadła.   Domyślił   się,   że   musiało   coś   zajść.   Sprawa   ta   stała   się
natychmiast   tematem   plotek   okrętowych,   zwłaszcza,   gdy   Henryk
oznajmił przy obiedzie, iż zaręczył się z Lindą Rittberg.

Składano mu życzenia, lecz poza plecami młodej pary wygłaszano

rozmaite uwagi. Nie tylko ojciec zauważył, jak bardzo zmieniła się od
tego dnia Roberta Warteg. Wszyscy wokoło obserwowali ją z wielkim
współczuciem podczas ostatnich kilku dni wspólnej podróży. Wszyscy
wyrażali żal, że wygląda tak mizernie i jest przygnębiona.

Dawniej nie odstępowała na krok swego ojca, teraz zdawało się, że

go wprost unika.

Tak też było w istocie. Ponieważ Linda nie rozłączała się z

narzeczonym, więc też Berti usuwała się im z drogi. Sprawiało jej
niewysłowioną mękę, gdy patrzyła jak ojciec jej staje się coraz bardziej
uległym niewolnikiem tej kobiety.

Berti odczułaby jako dobrodziejstwo, gdyby Linda choć raz ukazała

jej swoje właściwe oblicze. Linda jednak wystrzegała się tego. Udawała,
że stara się cierpliwie pozyskać sobie względy Berti, była słodka, miła
zwłaszcza w obecności narzeczonego. Henryk widział że narzeczona
stale upokarza się wobec Berti, co wzbudzało w nim uczucie gniewu.
Kilka razy nie mógł się powstrzymać i zwracał córce uwagi. Wtedy
jednak Linda prosiła łagodnie: — Nie strofuj Berti, mój najdroższy, nie
chcę byś gniewał się na nią z mego powodu. Ona sama zrozumie kiedyś,
że wyrządziła mi swoim uporem krzywdę.

W takich wypadkach Berti odrzucała dumnie głowę w tył, jakby

chciała powiedzieć:
— Nigdy!

Nie wypowiadała jednak tych słów. Stała się w ogóle cicha i

zamknięta   w   sobie;   widać   było,   że   wciąż   jeszcze   walczy   ze   swoim
bólem.   Nikt   jednak   nie   domyślał   się   jak   bardzo   cierpiała,   nikt,   a
najmniej ojciec. Niekiedy i jego ogarniało współczucie dla córki. Gdy
zostawał z nią sam,  co się teraz rzadko zdarzało, starał się odnaleźć
dawny serdeczny ton. Raz odezwał się do córki na pół żartem, na pół z
wyrzutem:

— No i co, Berti? Ciągle jeszcze się dąsasz? Czy nigdy nie nastąpi

między nami zgoda? Czy nigdy nie będziesz taką, jak dawniej?

— O, kochany ojcze, między nami nie zapanuje już nigdy taki

stosunek jak dawniej.
— Dlaczego? To przecież tylko zależy od ciebie.

— Nie, ojcze, nie ode mnie, lecz od tej obcej kobiety, która stoi

między nami.

— Obca kobieta? — spytał z niechęcią. — Mówisz o twojej

przyszłej matce.

Spojrzała na niego w ten sposób, że zdjął go lęk. W oczach jej był

wyraz, który wywołał rumieniec na jego twarzy.

— Dla mnie pozostanie ona zawsze obcą kobietą — powiedziała

Berti.
Gniewało go własne zakłopotanie, toteż spytał szorstko:

— A dlaczego? Dlatego, że żywisz głupią niechęć do kobiety, która

osłodzi starość twemu ojcu. Jest przecież więcej ludzi, którzy żenią się
po
raz drugi. A jednak nie wszystkie dzieci sprzeciwiają się z takim
uporem
jak ty, lecz muszą się poddać.
— Przecież i ja poddałam się twej woli — odparła z westchnieniem.

— Ale w jaki sposób? Z ustawicznym, milczącym protestem. To

bardzo niesłusznie z twej strony.

— Nie wiem, ojcze, czy postępuję słusznie czy niesłusznie. Wiem

tylko, że doznaję wrażenia, że znieważyłabym moją zmarłą matkę w
grobie, gdybym nazywała „matką" tę obcą kobietę. Matka moja nie żyje
i nie może się bronić, ja muszę czynić to w jej imieniu, choć wiem, iż
nic nie wskóram. Mówiłam ci przecież, że panna Rittberg wzbudza we
mnie najgłębszą antypatię...

—

Bo jesteś o nią zazdrosna. Obawiasz się, że odbierze ci moją

miłość. Bo i cóż innego mogłabyś mieć przeciwko mojej narzeczonej?
Berti z przymkniętymi oczyma oparła się o fotel.

— Powiem ci, co mam przeciwko niej. Uważam ją za obłudną,

fałszywą i przewrotną istotę.

— Jak śmiesz mówić coś podobnego? To niesłychane! Jakie masz

dowody, aby wypowiadać o niej tak ostry sąd?
Z wolna otworzyła oczy.
— Nienawidzi mnie, a jednak stara się o moje względy. Widzi

w tobie dobrą partię, a udaje gorącą, tkliwą miłość, której tak młoda
dziewczyna nie może odczuwać dla starszego mężczyzny.
Słowa te zraniły próżność Henryka. Zaczerwienił się z gniewu.

— Ty tego nie możesz pojąć. Linda mnie szczerze, serdecznie

kocha.
Kocha i ciebie, gdyż jesteś moją córką, nie zważa na to, że ją ciągle
obrażasz. Nienawidzisz jej — z zazdrości,.
Berti zadrżała, jakby wstrząśnięta dreszczem.
— Nie, ojcze, to nie jest nienawiść... Ja nią pogardzam...
Zerwał się z miejsca.

— Berti — zawołał z pogróżką w głosie — doprowadziłaś do tego,

że pogniewam się na dobre! Wnioskuję z twego zachowania, że chcesz
między nami utworzyć przepaść. Jeżeli jesteś złego zdania o mej
przyszłej żonie, to przynajmniej nie wypowiadaj takich słów. Nie mogę
słuchać, gdy obrażasz moją narzeczoną.
Powiedziawszy te słowa, usiadł znowu na krześle. Berti zacisnęła
kurczowo ręce, na twarzy jej ukazał się znowu wyraz bolesnej goryczy.

— Dobrze, ojcze, nie powiem ci już nigdy, jakie uczucia wzbudza

we
mnie panna Rittberg. Nie żądaj jednak ode mnie, bym zmieniła swoje
zachowanie wobec niej. Nie możesz wymagać, bym udawała. Wydawa
łabym się samej sobie istotą godną pogardy.

Ostatnie słowa dziewczyna wypowiedziała z wielkim naciskiem.

Warteg doznał uczucia ogromnej przykrości i przygryzł wargi. Gdyby
mógł   teraz   wypowiedzieć   to,   co   miał   na   sercu,   rzekłby   do   córki:
„Wolałbym, abyś trochę udawała dla świętego spokoju. Wtedy wszyst-
ko   byłoby   w   porządku".   Brakło   mu   jednak   odwagi,   zwłaszcza   gdy
patrzył  w szczerą, niewinną twarz swego dziecka. Czuł przecież, jak
wiele stracił ostatnio w oczach córki.

W każdym razie jednak pragnął teraz bardziej, niż kiedykolwiek

słodkich, pochlebnych słówek swej narzeczonej.

Nie chciał jednak uchodzić wobec Berti za człowieka pozbawionego

wartości moralnej, toteż odparł:

— Naturalnie, że nie powinnaś udawać. Mogłabyś jednak przynaj

mniej żyć z Lindą w zgodzie...
Berti odetchnęła z ulgą.
— Skłoń pannę Rittberg, aby przestała starać się o moje względy,

a wtedy będę z nią żyła w zgodzie. Nie mogę znieść, gdy mi się
bezustannie narzuca, bronię się przeciw temu z całych sił.

— Więc nazywasz to narzucaniem się? Bierzesz jej za złe, że stara

się cierpliwością i' słodyczą pozyskać twoje przywiązanie? To oburzają-
ce!

— Wybacz, ojcze — rzekła cicho Berti — nie chciałem cię tym

dotknąć.

— Uczyniłaś to jednak! Przecież kocham moją narzeczoną! Nie

mogę słuchać spokojnie, jak ją znieważasz.

Berti poczuła bolesny skurcz serca, odpowiedziała jednak ze spoko-

jem:

— Tak, ojcze, masz słuszność, nie będę już nigdy mówiła z tobą o

niej. Nigdy! Proszę cię jednak, wpłyń na nią, by przestała nalegać na
mnie. Wtedy na pozór przynajmniej zapanuje zgoda.

— Tak, pomówię z nią, aby nie marnowała nadaremnie swej

dobroci dla ciebie. Będzie to wyłącznie twoja wina, jeżeli Linda
zaprzestanie swych starań, które miały na celu poprawę waszego
wzajemnego stosunku.

Berti pochyliła w milczeniu głowę, gdyż w tej chwili podeszła

Linda. Gdy tylko zajęła miejsce obok narzeczonego, Berti powstała i
oddaliła się. Stanęła na uboczu przy barierze i przygasłymi oczyma
spoglądała na morze.

Henryk Warteg natychmiast powiedział Lindzie, by przestała ubie-

gać się o względy Berti.

— Poczekaj, aż ona sama zacznie okazywać ci większą życzliwość

— rzekł stanowczo.

Linda zaczęła więc udawać, że zgodnie z wolą narzeczonego,

przestała starać się o pozyskanie sympatii Berti. W gruncie rzeczy była
z tego rada, gdyż uważała Berti za wyniosłą i zarozumiałą gęś, a jej
nienawiść dla niej wzmagała się z dnia na dzień. Z wielkim wysiłkiem
okazywała jej dotąd łagodność i słodycz. Obecnie stała się bardziej
powściągliwa, udawała natomiast, że smuci ją wytrwały opór Berti.

Szybko minęły ostatnie dwa dni na parowcu. Pod koniec pasażero-

wie wyprawili bal na pokładzie. Linda rozkoszowała się dumnym
poczuciem, że jako narzeczonej milionera i słynnego malarza Henryka
Wartega, okazywano jej więcej względów, niż dawniej, kiedy była
skromną dziewczyną bez posady.

Linda oceniała majątek narzeczonego na kilka milionów. Wyobra-

żała już sobie, jakie życie będzie prowadziła, gdy zostanie jego żoną.

O, potrafi ona godnie reprezentować mężowską fortunę jako pani

jego domu. A przede wszystkim postara się nakłonić Henryka, aby
sporządził testament na jej korzyść i zapisał jej większą część swoich
bogactw.

Linda miała zupełnie fałszywe pojęcie o stanie majątkowym przy-

szłego męża. Pochłaniała ją jedna tylko myśl — aby Henryk możliwie
pominął Berti w swoim testamencie. Nie wiedziała, że nie posiada on
zupełnie majątku, że korzysta jedynie aż do śmierci z odsetek od części
majątku córki. Dlatego też Linda już dziś usiłowała usposobić narzeczo-
nego przeciw córce.

W ostatnich dniach marca okręt zawinął do portu. Ojciec z córką

udali się w towarzystwie Lindy Rittberg do Dusseldorfu.

Linda spodziewała się, że na dworcu zastanie matkę. Posłała jej

depeszę, że przyjeżdża.

Gdy jednak Henryk Warteg pomógł obu paniom wysiąść z przedzia-

łu, do Lindy zbliżył się wysoki, przystojny młodzieniec, który sprawiał
bardzo wytworne wrażenie.

— Pozwolisz, Lindo, że zastąpię twoją matkę. Przybyłem zamiast

niej na dworzec — rzekł zdejmując kapelusz i pochylając się w ukłonie.
Linda spojrzała na niego ze zdumieniem.
— To ty, Ralfie? Czy mamy tu nie ma?

— Nie, Lindo, matka twoja jest niezdrowa, zaziębiła się lekko... Nie

chciała wyjść podczas takiej pogody. Ponieważ byłem właśnie pod ręką,
więc ofiarowałem się, że pojadę po ciebie. Musisz się na razie tym
zadowolić.

W jego głosie i wyrazie oczu była pewna ironiczna wyższość. Linda

wzruszyła ramionami.

— Nie wiedziałam, że jesteś w Dusseldorfie. Pozwól jednak, że cię

przedstawię.

I zwracając się do Henryka i Berti, rzekła:

— Mój przyrodni brat, Ralf Hansen... Henryk Warteg, mój narze

czony... Panna Warteg, jego córka...

Słysząc słowo „narzeczony", Ralf spojrzał ze zdziwieniem na

przyrodnią siostrę.

— Zaręczyłaś się, Lindo? Nie wiedziałem o tym — rzekł,

pochylając
się w ukłonie przed ojcem i córką.
Henryk Warteg uśmiechnął się.

— A ja nie wiedziałem, że Linda ma brata. Pozwoli pan, że go

powitam, a zarazem wyjaśnię sytuację. Poznaliśmy się na statku
podczas
powrotnej drogi z Brazylii i zaręczyliśmy się w podróży. Muszę, rzecz
oczywista, zapewnić sobie zgodę pańskiej matki.

Mówiąc to, wyciągnął rękę do Ralfa. Młody człowiek uścisnął ją z

pewnym wahaniem.

— Jestem ogromnie zaskoczony, dlatego moje życzenia wypadną

trochę niewyraźnie. Proszę mi wybaczyć. Moja przyrodnia siostra
sprawiła mi już niejedną niespodziankę, powinienem był być na to
przygotowany... — odezwał się swobodnie.

— W każdym razie przyjmiemy z wielką chęcią pańskie życzenia,

nieprawdaż, Lindo?

— Nie rozumiem jednak, czemu dotąd nie wspominałaś mi wcale o

twoim bracie.

— Och, Linda opowiedziała panu zapewne tylko najważniejsze

rzeczy ze swego życia, a ja odgrywam w nim mało znaczącą rolę.

Henryk Warteg zaśmiał się. Nie zauważył, że Linda przygryzła

wargi i obrzuciła niechętnym spojrzeniem przyrodniego brata.

Podczas gdy Henryk w dalszym ciągu gawędził swobodnie z

Ralfem, Berti zauważyła, że pomiędzy rodzeństwem panuje dziwnie
chłodny ton. Do tej pory nie zamieniła z młodzieńcem ani słowa. Gdy
jednak zbliżono się do wyjścia, a Henryk Warteg podał ramię
narzeczonej, Ralf Hansen znalazł się nagle u boku Berti.

— Spodziewam się, że nie uważa mnie pani za człowieka źle

wychowanego, ponieważ nie powinszowałem pani jeszcze z powodu
zaręczyn ojca z moją przyrodnią siostrą. Nie wiedziałem jednak, czy
w tym wypadku właściwe będzie składać życzenia szczęścia.
Berti spojrzała na niego ze zdumieniem. W pierwszej chwili była dla

Ralfa wrogo usposobiona, gdy posłyszała, że jest bratem Lindy. Teraz
jednak, gdy spoglądała w jego oczy, nabrała do niego sympatii.

— W tym wypadku powinszowanie byłoby naprawdę nie na

miejscu — odparła.
W oczach jego błysnęło zrozumienie.

— Poznaliśmy się przed chwilą, zdaje mi się jednak, że mamy już

wspólną tajemnicę.

— Tajemnicę? Co pan ma na myśli? — spytała z lekkim rumień-

cem.

— Wiem, że pani sobie nie życzy, aby moja przyrodnia siostra

została macochą pani.
Odrzuciła dumnie głowę w tył.
— To przecież nie jest wcale tajemnicą.

— Tylko faktem? Przepraszam, wydaję się zapewne ciekawym

natrętem.
Berti głęboko odetchnęła.

— Nigdy nie starałam się wobec ludzi zataić tego faktu, nie będę

moich uczuć ukrywała także i przed panem.
Skinął głową, jakby potwierdzając jakieś przypuszczenie.
— Powinienem był domyślić się tego — rzekł z powagą.
— Dlaczego? — spytała Berti.

— Mógłbym odpowiedzieć, że osierocone dzieci na ogół niechętnie

przyjmują macochy. To jednak byłby komunał. Może oczy pani
zdradziły mi tę tajemnicę. Przepraszam bardzo za zbytnią otwartość,
wydam się pani zuchwalcem. Właściwie jednak, jesteśmy obecnie przez
zaręczyny ojca z moją przyrodnią siostrą, trochę spokrewnieni. A może
pani nie zechce przyznawać się do tego pokrewieństwa?

Berti jednak podobała się jego szczerość i prostota, tak różne od

zachowania jego siostry.

— Zdecyduję się w tej sprawie, gdy pana lepiej poznam —

odpowie
działa.
Oczy Ralfa zabłysły.

— Rad jestem, że mnie pani od razu nie odepchnęła. To już bardzo

wiele, mam przynajmniej szanse, że dobrym zachowaniem zdobędę
sobie łaski pani.
— Tak, o ile do tego czasu, pan sam nie zechce wyrzec się

pokrewieństwa ze mną. Wolę więc już na początku powiedzieć panu, że
zawsze będę obco i wrogo usposobiona dla pańskiej siostry.

— Myli się pani, sądząc, że po tym wyznaniu, ja zechcę nie

przyznawać się do pokrewieństwa z panią. Okazała się pani uczciwa, to
mi się podobało. Lubię ogromnie uczciwych ludzi.

— W takim razie, musi pan się ogromnie różnić od swej siostry —

rzekła gwałtownie Berti, rumieniąc się znowu.

Podniósł rękę obronnym ruchem, a usta jego ściągnęły się

zawziętością i goryczą.

— Przepraszam bardzo, Linda Rittberg nie jest moją siostrą.

Nazywam się Hansen! — rzekł ostro i dobitnie.
Spojrzała na niego ze zdziwieniem.
— Czemu pan to podkreśla? — spytała.

— Bo lubię jasność we wszystkich sprawach. Linda i ja nie

jesteśmy
właściwie nawet przyrodnim rodzeństwem, w naszych żyłach nie płynie
ani jedna kropla wspólnej krwi. Jest ona córką mej macochy, córką z jej
pierwszego małżeństwa. Co do mnie, to przebywałem do dwudziestego
roku życia w moim rodzicielskim domu. Powróciłem tam potem raz
jesz
cze na kilka godzin, kiedy ojciec mój był umierający, ja... ja nie
mogłem

się

zgodzić ani z moją macochą, ani z przyrodnią siostrą... Nie
zrozumieliśmy
się nawzajem, więc... Mniejsza o to, w każdym razie musiałem
ustąpić...
Berty zbladła. Twarz Ralfa była dziwnie posępna w tej chwili.

— Teraz wiem, dlaczego pan się domyślił, że nie życzę sobie, by

pańska przyrodnia siostra została moją macochą...

— Nie jest to trudne do odgadnięcia — dla nas obojga. I ja niegdyś

w bezsilnym gniewie buntowałem się przeciwko macosze, lecz mój
gniew i upór nie pomogły. Twarz pani wyrażała właśnie taki protest i
cichy smutek. Nie mówmy jednak więcej na ten temat. Cieszę się teraz,
że spełniłem prośbę mej macochy i pojechałem po Lindę na dworzec.
Właściwie nie miałem na to ochoty. Byłem jednak właśnie w pewnych
sprawach handlowych u mojej macochy, toteż nie mogłem jej
odmówić.

— Sądząc z pytania pańskiej przyrodniej siostry, nie mieszka pan w

Dusseldorfie.

— Nie! Mieszkam w Neurode. Tak nazywa się majątek mego wuja,

brata mej zmarłej matki. Wuj jest bezdzietny i przybrał mnie za syna,
gdy byłem zmuszony opuścić dom rodzinny.

— Więc pan gospodarzy na wsi?
— Tak.
— Nie wygląda pan na to.

— Ach — odparł ze śmiechem — wyelegantowałem się, aby nie

razić w mieście. W Neurode wyglądam zazwyczaj inaczej. Bywają dnie,
gdy nie zrzucam wcale ubioru do konnej jazdy.

Uśmiechnęła się. Zanim jednak zdołała odpowiedzieć, dogonili

Henryka i Lindę; stali oni przed samochodem, który Henryk zamówił na
stację.
Warteg rozmawiał z narzeczoną, pytał ją o Ralfa Hansena.

— Więc to twój przyrodni brat, Lindo? Bardzo sympatyczny

człowiek. Nie wiedziałem, że matka twoja była dwa razy zamężna.
Linda wzruszyła ramionami.

— Nie było to ważne, Henryku. Ralf od dziesięciu lat nie mieszka z

nami, przeniósł się na wieś do swego wuja. Stosunek nasz nie jest zbyt
serdeczny. Ralf w swoim czasie odnosił się wrogo do mej matki, gdy
została żoną jego ojca. Utwierdził go w tym jeszcze jego wuj, brat jego
matki, który był bardzo nieprzychylnie usposobiony dla mamy i dla
mnie. W każdym razie, Ralf zachowywał się w taki sposób, że ojciec
kazał mu opuścić dom.

— A jak przedstawia się obecnie wasz stosunek? Sądząc z tego, że

matka twoja posłała go na dworzec, przypuszczam, że pogodziłyście się
z Ralfem.

— Tylko dzięki dobroci mamy, która mu wszystko wybaczyła.

Pogodziła się z nim przy łożu śmierci jego ojca. Ralf jednak pozostał
chłodny i opryskliwy, toteż nasz wzajemny stosunek jest konwencjonal-
ny. Nie jest on dobrym człowiekiem. Bywa też u nas bardzo rzadko,
ograniczając się do krótkich wizyt podczas swego pobytu w Dusseldor-
fie.

Linda i w tym wypadku nie powiedziała prawdy. Henryk Warteg

zauważył z żalem:
— Szkoda! Podobał mi się ogromnie.
Narzeczona jego przeszła szybko na inny temat.

— Mamusia jest niezdrowa, nie będziesz więc mógł zaraz pojechać

do niej. Spodziewam się jednak, że radosna wieść o moich zaręczynach
powróci jej siły. Dam ci znać, kiedy będzie mogła cię przyjąć.

i Gdyby życzenia zabijały

— Gdy Berti i Ralf podeszli do auta. Henryk pomógł paniom przy

wsiadaniu; potem ruchem ręki zaprosił Ralfa, aby i on zajął miejsce w
sa
mochodzie. Ralf wahał się przez chwilę, miał zamiar podziękować i od
mówić. Potem jednak, pod wpływem spojrzenia Berti zdecydował
inaczej.

Po dziesięciu minutach samochód zatrzymał się przed ładnym,

dwupiętrowym domkiem, otoczonym małym ogródkiem. Na drugim
piętrze mieszkała pani Stefania Weitzel, siostra matki Lindy. Mieszkan-
ko składało się z dwóch pokoików i kuchenki. Dom znajdował się w
jednej ze skromniejszych dzielnic miasta.

Ralf wyskoczył z samochodu i pomógł Lindzie przy wysiadaniu.

Pożegnała się ona czule ze swoim narzeczonym, po czym zawołała
tkliwie:
— Do widzenia, najdroższa Berti.

Ralf spojrzał z zaciekawieniem w twarz Berti. Spostrzegł, że

dziewczyna kiwnęła chłodno głową po czym odparła:
— Dobranoc, panno Rittberg.

Oczy jego zabłysły zadowoleniem. Pochylił się głęboko nad ręką

Berti, po czym rzekł pytająco:
— Do widzenia, czy się jeszcze zobaczymy?

Oddała mu z uśmiechem ukłon i odpowiedziała, nie namyślając się

długo:
— Tak, do widzenia panu.

Ralf przystanął i patrzył na odjeżdżający samochód, podczas gdy

Linda podeszła do bramy i pociągnęła za dzwonek. Potem odwróciła się
i spytała drwiąco:
— Cóż to? Czy wrosłeś w ziemię?
Wchodząc z nią razem do domu, gdzie otworzono drzwi, odparł:

— Nie, moja panno siostro! Jak widzisz, poruszam się zupełnie

swobodnie.

— Zadurzyłeś się pewno w ładnym buziaku mojej przyszłej

pasierbicy? Nie będziesz miał szczęścia. Pożądają jej ze wszystkich
stron, ona jednak jest małym sopelkiem lodowym.
Spokojnie i chłodno spojrzał z góry na Lindę.

— Widziałem w samochodzie jeden tylko ładny buziak — a ten

wysiadł wraz ze mną — odpowiedział pomijając zupełnie treść jej
końcowych słów.

— Nie zmieniłeś się wcale, pozostałeś niegrzecznym, opryskliwym

bratem.

— Bratem przyrodnim! Czemu nazywasz mnie opryskliwym? Prze-

cież przyznaję, że masz ładną buzię. Rzecz oczywista, że nic poza tym
— odparł z chłodną uprzejmością.

Zrozumiała podwójne znaczenie tych ostatnich słów, lecz wzruszyła

tylko pogardliwie ramionami. W milczeniu doszli do drugiego piętra.

— Dziwię się, że zadajesz sobie trud i wchodzisz ze mną na górę.

Przecież złożyłeś już mamie obowiązkową wizytę — odezwała się
Linda drwiąco.

— Robię to dlatego, aby oddać jej ciebie i jeszcze coś. Musiałem

przedtem śpieszyć się, by zdążyć na dworzec, więc zapomniałem o
głównym celu moich odwiedzin. Mam jeszcze wypłacić twojej matce
miesięczną zapomogę.

Chciała mu odpowiedzieć, w tej chwili jednak jakaś starsza pani

otworzyła drzwi. Była to pani Stefania Weitzel. Śmiejąc się, wciągnęła
Lindę do mieszkania.

— Chwała Bogu, Lindo, że powróciłaś zdrowa i cała z Brazylii!

Mówiłam od razu, że ta brazylijska posada — to nic dobrego. No, na
szczęście powróciłaś do domu! Ale, ale! Przyjechaliście jakimś bardzo
wytwornym samochodem. To chyba nie była taksówka?

Linda udawała, że nie słyszy pytania. Uścisnęła chłodno ciotkę,

mówiąc:

— Widzę, że ci się dobrze powodzi, droga ciociu, że jesteś, jak

zwykle, wesoła i zadowolona.

— Czemu nie miałabym być zadowolona, moje dziecko? To

przecież byłby grzech. Czuję się dobrze, starczy mi na utrzymanie, mam
miłe towarzystwo twej drogiej mamy, nie mówiąc już o mojej Mince.
Nie wymagam więcej.

— Ach, prawda, twoja kotka Minka! Gdy ty jesteś zadowolona, to i

jej dobrze się dzieje — zażartowała Linda.
— Tak, jest żwawa i zdrowiuteńka, tak jak ja!

Linda zdjęła tymczasem kapelusz i płaszcz, po czym pośpieszyła do

sypialni, gdzie czekała na nią matka. Ciocia Stefcia spojrzała na Ralfa.

— Drogi Ralfie, nie będziemy im przeszkadzali. Może przejdziemy

do mego pokoiku?

— Jeżeli pani pozwoli, to chętnie skorzystam z zaproszenia — od

parł uprzejmie.
Otworzyła drzwi, mówiąc:

— Proszę mnie tylko nie tytułować panią. Czemu nie nazywasz

mnie jak wszyscy „ciocią Stefcią"?

— Skoro otrzymałem pozwolenie, będę nazywał panią „ciocią

Stefcią".
Z zadowoleniem skinęła głową.

— Naturalnie! Nazywają mnie tak ludzie, z którymi wcale nie

jestem spokrewniona. Jak to mówią: „siódma woda po kisielu". Sądzę,
że nasze pokrewieństwo sięga tak daleko?
— Z pewnością, ciociu Stefciu.

— A widzisz! Teraz napijemy się kawy, gdyż moja siostra i

siostrze
nica są zajęte i nie zechcą mi dotrzymywać towarzystwa. Joasia drżała
z niecierpliwości.

Weszli oboje do małego, milutkiego pokoiku. Stały tu staroświeckie

meble, doskonale utrzymane i nie wykazujące śladu zniszczenia.
Wszystko wokoło lśniło od czystości. W wygodnym fotelu przy oknie
leżała wielka biała kotka. Przeciągnęła się leniwie i spojrzała
zmrużonymi oczyma na wchodzących.

— No i co, Minko? Czy nie zejdziesz, żeby się przywitać z naszym

gościem? — rzekła ciocia Stefcią do kotki.

Kotka podniosła głowę, przeciągnęła się raz jeszcze, po czym

zeskoczyła i lekkim skradającym się krokiem, właściwym
drapieżnikom, podeszła do Ralfa; mrucząc cicho, zaczęła się ocierać o
niego.

Okrągły stolik, stojący przed kanapą, był już nakryty do podwie-

czorku. Na małej kuchence bulgotała w imbryku kawa; obok stał
koszyczek, napełniony świeżymi sucharkami, dzbanuszek ze śmietanką
i cukiernica.

— Usiądź, drogi Ralfie. Oho, Minka ociera się o ciebie, to dobry

znak.
— Dlaczego? Podobają się jej moje buty. Czy to jest dobry znak?

— O, to nie buty się jej podobają, lecz człowiek, który jest ich

właścicielem. Minka nie darzy tak szybko zaufaniem obcych ludzi.
Jeżeli
się o kogoś ociera, to znaczy, że jest to dobry człowiek. Minka wyraża
w ten sposób swoją sympatię.

— A ciocia uważa mnie za dobrego człowieka? — spytał Ralf

z uśmiechem.
Ciocia Stefcia przysunęła mu sucharki.

— Tak, ale nie tylko dlatego. Posiadam pewną znajomość ludzi,

podobnie jak moja Minka.
Spojrzał na nią badawczo.

— I na zasadzie swej znajomości ludzi uważa ciocia, że jestem

dobrym człowiekiem? — zapytał Ralf, wciągając z przyjemnością woń
dobrej kawy, którą mu nalała staruszka.
— A naturalnie!
— To mnie dziwi!

—

Dlaczego?
— Bo siostra i siostrzenica kochanej cioci na pewno postarały się o

to, by mnie przedstawić w możliwie niekorzystnym świetle.

— Ach, drogi Ralfie, moja siostra mówi niejedno, czego nie należy

brać na serio. Widzisz, Joasia była zawsze piękną, dumną dziewczyną,
tak jak Linda. Moi rodzice pieścili ją i psuli, a ja im pomagałam. Ona
była uroczą księżniczką, a ja brzydkim Kopciuszkiem. A wszystko to
przez mój szkaradny nos, który nikomu się nie podobał, a mnie
najmniej... Nie chcę jednak grzeszyć! Memu mężowi podobałam się
mimo wszystko i za to błogosławię go jeszcze po śmierci. Przeżyłam z
nim długie, szczęśliwe lata... Raz jeden tylko sprawił mi ból, wtedy, gdy
umarł...
Ciocia Stefcia otarła ukradkiem łzę, po czym ciągnęła dalej.

— Nie o tym jednak chciałam mówić... A więc Joasia była zawsze

rozpieszczoną dziewczyną... Gdy zaczynała prosić i przymilać się, speł
nialiśmy każde jej życzenie. A potrafiła prosić, tak że nie można jej było
nigdy odmówić... Dlatego też stała się taką, jaką jest... Ludzie chętnie
patrzyli na nią, bo była ładna. To samo jest z Lindą... Więc... No tak
wiem, że mojej siostrze i Lindzie niełatwo dogodzić, że często bywają
niesprawiedliwe i że nie są zbyt dobre... Ja muszę być dobra, bo jestem
brzydka. Gdybym była na domiar wszystkiego zła, ludzie uciekaliby ode
mnie...

- Ja bym nigdy nie uciekł, ciociu Stefciu — rzekł Ralf ze

wzruszeniem.

- Nie? To mnie cieszy. Zresztą dziś moja brzydota nie razi tak, jak

w młodości. Ale odbiegłam znowu od tematu... Chciałam tylko

powiedzieć, że jeżeli Joasia i Linda sądzą kogoś niesprawiedliwie, to
jeszcze nie dowód, żebym czyniła to samo. Kocham serdecznie siostrę i
Lindę, choć wiem, że jestem im w gruncie rzeczy zupełnie obojętna.
One w ogóle nie potrafią nikogo kochać i dlatego żal mi ich ogromnie.
Pomyśl, jakie to straszne, gdy człowiek ma tak zimne serce! Więc, gdy
Joasia i Linda opowiadały mi ciągle że: „Ralf nas nie cierpi od
pierwszej chwili. Ralf buntował przeciw nam swego ojca" — wtedy
pomyślałam sobie: trzeba wysłuchać, co powie strona przeciwna, bo wy
dwie nie możecie znieść, gdy ktoś od razu nie ulega waszemu urokowi.
A gdy cię ujrzałam po raz pierwszy, po śmierci twego ojca, gdyś
przyjechał i ofiarował Joasi pomoc, gdyś przyrzekł dawać jej połowę
twoich dochodów, wtedy powiedziałam sobie: to musi być szlachetny
człowiek, skoro postanowił pomagać macosze, której nigdy nie lubił.
Tak, Ralfie, już od dawna chciałam ci to powiedzieć.
Ralf podniósł rękę, jakby chciał się bronić przed tymi słowami.

— Hola, hola, ciociu Stefciu! Nie chcę się wydawać lepszym niż

jestem,   muszę   ci   powiedzieć   prawdę!   Dobrowolnie   nigdy   bym   nie
zbliżył
się   do   Lindy   i   jej   matki,   bo   wyrządziły   mi   ogromną   krzywdę.
Buntowały
mego   ojca   przeciw   mnie,   starały   się   posiać   w   jego   sercu   ziarno
nieufności, doprowadziły wreszcie do tego, że kazał mi opuścić dom
rodzinny, bo nie chciałem uznać mojej macochy. Nie mówię tego bez
powodu, proszę mi wierzyć! Byłbym wtedy może zszedł na psy, gdyby
nie mój wujaszek, który przyjął mnie z otwartymi ramionami i stał się
dla   mnie   jakby   drugim,   dobrym   ojcem.   Nie   przestąpiłbym   progu
rodzicielskiego domu, gdyby ojciec nie zawezwał mnie do siebie. Leżał
wtedy  na   łożu   śmierci   i   prosił   mnie   o   przebaczenie,   przyznając,   że
postępował niesłusznie. Jednocześnie jednak błagał, abym nie odpłacał
złem za złe, abym zajął się macochą, której grozi niedostatek. Przyrzek
łem mu to i postanowiłem dotrzymać słowa. Z tą obietnicą na ustach
zamknąłem   mu   oczy.   Tak   więc   spełniłem   jedynie   życzenie
umierającego,
inaczej nie uczyniłbym nigdy nic dla mojej macochy.
Ciocia Stefcia uścisnęła jego rękę.

— Mimo to postąpiłeś dobrze i szlachetnie, zwłaszcza, że rozrzut

ność mojej siostry pozbawia cię spuścizny po ojcu. Nie każdy na twoim
miejscu uczyniłby to samo. A teraz chciałabym ci zadać jedno jeszcze
pytanie, skoro już poruszamy te sprawy. Wierzaj mi Ralfie, że to nie

zwykła ciekawość z mej strony. Powiedz mi, jak zapatruje się twój wuj
na to, że pomagasz macosze? Ralf zmarszczył czoło.
— Nigdy z nim o tym nie mówiłem z obawy, że mógłby mi zabronić.

—

Czy nienawidzi mojej siostry?

— Trudno mi zaprzeczyć! Zdaje mu się, nie, jest zupełnie pewny,

że
matka moja umarła z rozpaczy, bo macocha wyparła ją z serca mego
ojca... Ja także wiem o tym — odparł posępnie młody człowiek.
Ciocia Stefcia zbladła i spojrzała z przerażeniem na Ralfa.
— Nie nie... Na miłość boską! To chyba nieprawda! — zawołała.

— Niestety, to prawda ciociu! Matka wyznała to swemu bratu na

łożu śmierci. Wuj kochał ogromnie swoją jedyną siostrę, a choć na ogół
nie   jest   skłonny   do   bezwzględnego   potępiania   ludzi,   to   jednak   tym
razem   nie   umiał   wybaczyć...   Nie   mam   więc   odwagi   powiedzieć
wujowi, że połowę pensji miesięcznej, otrzymywanej  za moją pracę,
oddaję macosze. Nie wspominam także, iż po śmierci ojca widuję się z
macochą.   Mimo   to   jestem   rad,   że   wkrótce   nie   będę   miał   potrzeby
ukrywać przed nim moich postępków. Zdaje się, że macocha zrzeknie
się wkrótce mej pomocy.

— Ach, Ralfie, czy doprawdy sądzisz, że moja siostra może obejść

się teraz bez tej zapomogi? Ja także czynię przecież wszystko, co jest w
mojej mocy, a jednak Joasia narzeka, że musi prowadzić nędzne życie.
Wiem, że jest przyzwyczajona do czegoś innego, że nie potrafi ograni-
czać swoich potrzeb. Niestety, zawsze pełnymi garściami wydawała
pieniądze...

— Niech się ciocia nie obawia, póki będzie mnie potrzebowała, nie

odmówię jej nigdy pomocy. Mam jednak wrażenie, że teraz Linda
będzie mogła pomagać matce.

— Linda? Boże drogi, ona przecież nie ma posady i na razie będzie

lak że na moim utrzymaniu...

— Niech ciocia się nie martwi! Zdaje się, że Linda otrzymała

znowu świetną posadę i będzie zabezpieczona do końca życia... Nie
zdradzę jednak ani słówka, niech ona sama powie o tym cioci. Czy
mogę prosić |lszcze o filiżankę tej wybornej kawy?

Ciocia Stefcia spiesznie napełniła jego filiżankę. Pochłonięta tą

czynnością, nie zauważyła, że otworzyły się drzwi, a na progu stanęła

wsparta na ramieniu Lindy starsza osoba, bardzo jeszcze piękna. Była
tak podobna do Lindy, że wydawała się jej starszą siostrą. I ona
posiadała zmienne, błyszczące i tajemnicze oczy rusałki.

Była to pani Joanna Hansen, matka Lindy. Policzki jej zaróżowiły

się z radosnego podniecenia.

— Stefciu! Wyobraź sobie, że Linda powróciła z Brazylii

zaręczona.
Dziewczyna robi świetną partję! Jej narzeczony jest milionerem! Jakie
to
szczęście! Nie posiadam się z radości! — mówiła, siadając na krześle.

Ciocia Stefcia podniosła się. Nawet to, czego się dowiedziała od

Ralfa, nie mogło ostudzić jej miłości dla siostry, choć wstrząsnęło nią
do głębi. Pochyliła się jak troskliwa matka nad panią Joanną i
pogłaskała jej policzki.

— Nie denerwuj się, Joasiu, bo znowu dostaniesz gorączki. Zarę-

czyłaś się, Lindo? Więc o tym napomykał mi Ralf? A z kim zaręczyłaś
się, kochanie?

— Jej narzeczony mieszka w Dusseldorfie, Stefciu! — odparła

zamiast córki pani Joanna. — Poznała go na pokładzie statku. Powracał
z Brazylii gdzie ma wielkie dobra. Słyszałaś z pewnością jego
nazwisko, to słynny malarz, Henryk Warteg.
Ciocia Stefcia klasnęła w dłonie.

— Jak to? Ten znakomity malarz, którego majątek oceniają na

miliony? Ten, który posiada wspaniałą willę na brzegu Renu?
Linda pełna dumy skinęła głową.
— Tak, cioteczko, to mój narzeczony!

— Wielki Boże! Moje dziecko, taki bogaty, elegancki człowiek!

Czy kochasz go tylko całym sercem? To przecież najważniejsze! Mam
wrażenie, że musi on być już chyba w podeszłym wieku... Ma przecież
dorosłą córkę...

— Wiek nie ma najmniejszego znaczenia, ciociu. Jest bardzo

eleganckim, przystojnym mężczyzną, a serce ma jeszcze młode.

— No, tak... Zapewne... Jeśli tobie nie przeszkadza tak wielka

różnica wieku...
Pani Joanna spojrzała niechętnie na siostrę.

— Moja Stefciu, jesteś sentymentalna! Nie wbijaj Lindzie niemąd

rych myśli do głowy! Rada jestem, że postąpiła rozsądnie. Pomyśl
tylko,
jak świetny los ją czeka. Linda zacznie się obracać w najlepszych
sferach,

będzie miała stanowisko. Rzecz jasna, że jej mąż musi ją na wszelki
wypadek zabezpieczyć w testamencie... Ralf podniósł się.

— Chciałbym się pożegnać, czekałem jedynie, aby wypłacić pani

miesięczną pensję. Czy zechce pani przyjąć pieniądze?
Pani Joanna uczyniła wyniosły ruch ręką.

— Spodziewam się, że już wkrótce przestanę korzystać z twej

pomocy. W przyszłości mój zięć zapewni mi utrzymanie.

Ralf wyjął z portfela kilka banknotów i z ukłonem położył je przed

panią Joanną. Potem chciał odejść, lecz ciocia Stefcia przytrzymała go
za rękaw.
— Nie wypiłeś jeszcze kawy. Może ci nie smakowała?
— Smakowała mi bardzo, lecz nie chciałbym przeszkadzać.

— My już odchodzimy, możesz śmiało zostać jeszcze z ciotką

Stefcia. Mam jeszcze omówić z mamą wiele ważnych spraw.

— Tak, pragnęłyśmy jedynie podzielić się tą radosną nowiną z

ciocią Stefcia — potwierdziła pani Joanna.
Ralf skłonił się przed Lindą.

— W takim razie, pozwolisz, że wypiję kawę w towarzystwie cioci

Stefci i Minki.
— Proszę bardzo.

— Lindo, Lindo, jeszcze ci nie powinszowałam! Ta niespodzianka

wytrąciła mnie z równowagi. Życzę ci szczęścia, moje dziecko! —
rzekła
ciocia Stefcia, obejmując siostrzenicę.

Linda wyprowadziła matkę, która starannie schowała banknoty,

pozostawione przez Ralfa. Gdy odeszły, ciocia Stefcia osunęła się
bezsilnie na fotel i z wahaniem spojrzała na młodego człowieka.

— Wielki Boże! Obawiam się, czy Linda będzie szczęśliwa. Taka

ogromna różnica wieku...
Ralf ściągnął pogardliwie kąciki ust.

— Niech się ciocia nie martwi. Linda znajdzie w swym

małżeństwie

to,

czego szuka, będzie żyła w bogactwie i zbytku. Wszystko inne nie
odgrywa
dla niej roli. Ja wątpię jedynie, czyjej przyszły mąż będzie szczęśliwy.
— Czy widziałeś już pana Wartega? — spytała ciocia Stefcia.

— Tak. Przyjechaliśmy z dworca jego samochodem. Jego córka

także była z nami.

— Jego córka? Przyjechała z wami?

— Tak, i mam ważenie, że w tej całej sprawie ona jedna jest

naprawdę pokrzywdzona. Ciociu Stefciu, chciałbym właśnie pomówić
z ciocią o tej dziewczynie.
— Co takiego, Ralfie? — spytała ciocia Stefcia.

— Droga cioteczko, przed chwilą dopiero poznałem cię dokładnie

i oceniłem należycie twoje zacne, poczciwe serce. Dlatego chciałbym,
abyś zajęła się pewną nieszczęśliwą, smutną istotą.
— Kogo masz na myśli, Ralfie?

— Pannę Warteg. Zapewne poznasz ją i będziesz często bywała w

jej towarzystwie. Pragnę gorąco, aby ta młoda panienka znalazła
człowieka, do którego by mogła mieć zaufanie. Pomyślałem więc o
cioci...

— Ach, Ralfie, jestem starą, niezręczną kobietą. Jakże mogłabym

się zbliżyć do tej bogatej, wytwornej panny?

— Ona sama wyczuje z pewnością, kto spośród nowych krewnych

zasługuje na zaufanie. Mam za sobą smutne doświadczenie, więc
wyobrażam sobie, co się teraz dzieje w jej duszy. Przypuszczam, że
Linda nie będzie na pewno sympatyczniejszą macochą, niż była nią jej
matka.
— Uczynię wszystko, co będzie w mej mocy. Ale...

— Bez „ale", ciociu. Ta obietnica wystarcza mi w zupełności.

Może
się zresztą mylę, może panna Warteg nie potrzebuje nikogo. Mam
jednak wrażenie, że tak nie jest. I jeszcze jedno... Nasza rozmowa musi
pozostać tajemnicą.
— Naturalnie, nie jestem przecież gadułą, Ralfie.
Młody człowiek powstał od stołu.

Ralf pożegnał się serdecznie i wyszedł. Ciocia Stefcia w zamyśleniu

spoglądała   przed   siebie.   W   głowie   czuła   zamęt.   Wstrząsnęła   nią
wiadomość,   że  jej  siostra  wyparła  matkę  Ralfa  z  serca  jej  męża,   że
zatruła   jej   życie   i   stała   się   przyczyną   przedwczesnej   śmierci
nieszczęśliwej kobiety. Teraz, gdy była sama, rozważała tę sprawę i nie
mogła się uspokoić. Minęło dużo czasu, zanim zdołała skupić myśli.

Następnego dnia Ralf Hansen miał do załatwienia mnóstwo spraw.

Jego wuj udzielił mu pełnomocnictwa, gdyż był pewny, że młody
człowiek załatwi wszystko dobrze i sumiennie.

Ralf spodziewał się, że może spotka lub zobaczy z daleka Robertę.

Niestety, dopiero w kilka dni później uśmiechnęło się do Ralfa
szczęście. Przechodząc w pobliżu pięknej willi, położonej nad brzegiem
rzeki, ujrzał z dala wysmukłą postać dziewczęcą. Była to Roberta
Warteg, która przechadzała się po ogrodzie, otaczającym willę.

Była bez kapelusza i Ralf teraz dopiero zobaczył jej lśniące złote

włosy, stanowiące uroczy kontrast z brązowymi oczami, ciemnymi
brwiami i długimi rzęsami.

Ralf, patrząc na nią, doznał uczucia, że serce jego przestało bić.

Teraz dopiero uświadomił sobie, że tęsknił za nią.

Berti nie widziała go. Przechadzała się z wolna ze spuszczoną

głową, a na twarzy jej malował się wyraz bezbrzeżnego smutku. Postać
jej wydawała się złamana, przytłoczoną bólem, toteż Ralf w pierwszej
chwili nie śmiał się odezwać. Potem jednak zdjęła go obawa, że taka
okazja nie nadarzy się po raz drugi, więc zbliżył się do ogrodzenia,
zdjął kapelusz i zawołał półgłosem:
— Czy mogę przywitać się z panią?

Berti ocknęła się z bolesnej zadumy i podniosła oczy. Policzki jej

zalał ciemny rumieniec.
— Ach, to pan!

— Przepraszam, jeżeli przeszkodziłem pani. Nie mogłem jednak

przejść, nie powiedziawszy pani „dzień dobry".
Zbliżyła się do niego i rzekła z uśmiechem:
— Bo też byłoby to bardzo nieładnie z pańskiej strony.
Jego szare oczy zalśniły żywym blaskiem.

— Więc gdy pani powiedziała mi przy rozstaniu „do widzenia",

myślała to pani na serio?
— Tak cieszę się, że widzę pana.

— Doprawdy? To prześciga moje najśmielsze nadzieje. Obawiałem

się, że mnie pani wciągnie do rubryki: „Natrętni znajomi".
— Czemu pan tak sądził?

— Bo mimo wszystko, osoba moja pozostaje w pewnym związku

z przyszłą macochą pani.

Berti boleśnie zmarszczyła czoło, po czym ze smutkiem i powagą

spojrzała na Ralfa.

— Niech pan nie mówi o tym, staram się nie pamiętać tej

okoliczności. To, co mi pan powiedział podczas naszego pierwszego
spotkania, wystarczyło w zupełności, abym w myśli nie łączyła pana
z pana Rittberg.
Podziękował jej gorącym spojrzeniem.

— Nie mogła pani powiedzieć mi nic przyjemniejszego. Dziękuję

pani!

Przez chwilę stali w milczeniu, patrząc badawczo na siebie. Potem

Berti odezwała się nagle:

— Przepraszam, że jestem taka niegościnna i pozwalam panu stać

za ogrodzeniem. Czy pan nie zechciałby wejść do ogrodu? Zapewne
zamierzał pan odwiedzić nas?

— Nie, nie miałem tak śmiałych pragnień! Przyznaję jednak otwar-

cie, że przechodziłem tutaj, mając nadzieję, że ujrzę panią przynajmniej
z daleka.
Dziewczyna spłonęła rumieńcem i spuściła oczy.

— Niestety, jestem w domu sama. Ojciec ma posiedzenie w Akade-

mii i nie wróci tak prędko. Nie mogę pana poprosić do nas... Jeżeli
jednak pan ma trochę czasu, to może przejdziemy się po ogrodzie.

— Naprawdę? Pani pozwoli mi wejść do ogrodu? — spytał,

rozpromieniony.

— Otworzę panu furtkę. Niech pan skręci na prawo, tam jest

wejście...

Po chwili oboje przechadzali się po szerokiej, wysypanej żwirem

drodze, która ciągnęła się wzdłuż ogrodzenia. Z daleka szumiał Ren...
Na nagich gałęziach drzew ukazywały się pierwsze zielone pąki... Ptaki
śpiewały, oznajmiając światu, że nadciąga już wiosna.

Przez chwilę panowało milczenie. Ralf nie odrywał zachwyconych

oczu od swojej towarzyszki. Wreszcie powiedział:

— Nie śmiałem nawet marzyć o tym, że los okaże się dla mnie tak

łaskawy.

— Czy pan przechadzkę ze mną uważa za łaskę losu? — spytała z

uśmiechem, który przypominał dawną, wesołą Berti.
— Za wielką łaskę.

— Ach — odparła z westchnieniem —jestem smutną towarzyszką i

na pewno znudzę pana.

— Pani na pewno nie wierzy w to, co pani powiedziała. Wiem, że

pani jest smutna, dlatego też bez przerwy myślałem o pani. Łamałem
sobie głowę, jak pani pomóc. Pani była bardzo przygnębiona, gdyśmy
ostatnio jechali samochodem.

— To prawda, jestem przygnębiona i smutna, może dlatego, że

dotąd życie moje było pełne słońca. Teraz wszystko się zmieniło. Czuję
się ogromnie samotna i bezradna.

Głos jej załamał się, urwała. Potem opanowała się szybko i rzekła z

wahaniem:

— Właściwie nie powinnam mówić panu tego. W gruncie rzeczy,

jest pan dla mnie zupełnie obcym człowiekiem...

— A jednak pani czuje, powinna czuć, że zrozumiem panią lepiej,

niż kto inny. Przechodziłem takie same cierpienia, a przy tym od
pierwszej chwili, gdy ujrzałem panią, poczułem dla pani sympatię. A
pani? — spytał z naciskiem.
Spojrzała mu otwarcie w oczy.

— Nie, w pierwszej chwili, nie wydawał mi się pan sympatyczny.

Usłyszałem, że pan jest bratem panny Rittberg, to mi wystarczyło. To
pierwsze niekorzystne wrażenie minęło jednak bardzo szybko. Gdy
zaczęłam rozmawiać z panem, zrozumiałam, że pan nie ma nic
wspólnego z panną Rittberg.

— Tak, chwała Bogu! Nie biorę pani za złe, że w pierwszej chwili

wydałem się pani niemiły. Cieszę się, że pani zmieniła zdanie.

— Gdyby było inaczej, nie przechadzałabym się z panem po

ogrodzie.

— Dziękuję pani — rzekł ciepło. — Cieszę się ogromnie, że

poznałem panią. Gdybym sam nie miał macochy, nie umiałbym może
postawić się w takim położeniu. Wiem z własnego doświadczenia, jak
to boli, gdy obca osoba stara się rozdzielić nas z najdroższymi,
najbliższymi ludźmi. Mnie spotkało jednak większe nieszczęście... Moja
biedna matka doczekała się za życia, że inna kobieta odebrała jej serce
męża. To stało się przyczyną jej przedwczesnej śmierci.

Berti spojrzała z przerażeniem w jego posępną bladą twarz i serdecz-

nie współczuła mu.

— O Boże, jakie to straszne! Panna Rittberg jest na pewno podobna

do swojej matki.

I ona byłaby zdolna złamać komuś życie! Nie może już wyrządzić

krzywdy mojej matce, lecz na pewno postara się odebrać mi serce ojca.
Czuję to z bolesną pewnością — zawołała Berti, ogromnie wzburzona.

— Spodziewam się, że się to jej nie uda. Niech pani się jednak

strzeże
Lindy. Z takimi kobietami, jak ona i moja macocha, uczciwy człowiek
nie da sobie rady. Gdyby pani potrzebowała pomocy lub opieki — nie
wiem przecież jak się przedstawia położenie pani — wtedy proszę
pamiętać o mnie. Zjawię się na każde wezwanie.
Podała mu rękę.

— Wątpię, czy opieka będzie mi potrzebna, lecz w każdym razie

dziękuję panu. Jestem panu ogromnie wdzięczna za tyle dobroci.

— Niech pani nie dziękuje za to, co było potrzebą mego serca. A na

wszelki wypadek proszę zapamiętać mój adres. Listy należy adresować
do majątku Neurode.

— Jak długo pozostanie pan jeszcze w Dusseldorfie? — spytała

Berti.
— Jeszcze dwa dni.

— A kiedy złoży pan memu ojcu oficjalną wizytę? Bo dzisiejsza

nie liczy się przecież.

— Nie wiem, czy ojciec pani zechce mnie przyjąć. Może moja

przyrodnia siostra zdążyła już opisać mnie w tak czarnych barwach, że
ojciec nie przyjmie mnie wcale. Już nieraz postępowała w ten sposób,
przywykłem do tego.

— Może tego nie uczyniła. W każdym razie powinien pan

odwiedzić nowych krewnych.

— Przyjdę z wielką chęcią. Gdybym jednak nie został przyjęty, lub

nie zastał pani w domu, chciałbym pani na wszelki wypadek, dać dobrą
radę. Czy mogę?
— Naturalnie!

— Pozna pani wkrótce matkę i ciotkę swojej przyszłej macochy.

O pierwszej nie będę mówił, bo pod każdym  względem przypomina
Lindę.   Za   to   ciotka   Stefcia   jest   bardzo   wartościowym   człowiekiem.
Niech   się   pani   nie   zraża   jej   prostym   obejściem   i   drobnymi
dziwactwami.
Jest to dobra, zacna kobieta, zupełne przeciwieństwo siostry. Jej można

zaufać. Mówiłem z nią o pani i przyrzekła mi, że się panią zajmie. W
niej znajdzie pani oddaną przyjaciółkę, nie będzie się pani czuła tak
samotna. Jej może pani w zupełności zaufać.

— Przyrzekam to panu, a jednocześnie dziękuję za pańskie współ-

czucie i uczynność.

— Niech pani mi nie dziękuje. Cieszę się, że mogłem się choć

trochę .przysłużyć pani. Niestety, mogłem uczynić niewiele. W każdym
razie, spadł mi kamień z serca, że udało mi się to wszystko powiedzieć.
Teraz muszę już iść, nie chciałbym się spotkać z ojcem pani, bo wtedy
nie będę już mógł przyjść jutro. A mam zamiar złożyć państwu wizytę
jutro przed południem. Czy zastanę panią w domu?
Uśmiechnęła się i spojrzała na niego.

— Na pewno zastanie mnie pan. Jeszcze raz dziękuję panu za

wszystko, co pan uczynił dła mnie — widzę, że naprawdę znalazłam w
panu dobrego, życzliwego przyjaciela.

— Niech pani, nigdy nie wątpi w to, nawet, gdyby starano się mnie

przed panią oczernić.
— Proszę się nie obawiać, to się nikomu nie uda.
— Więc pani ufa mi bez zastrzeżeń?

—

Tak!

Raz jeszcze pocałował ją w rękę.
— Dziękuję! A więc do widzenia! Do jutra!
— Do widzenia!

Przystanęli w pobliżu furtki ogrodowej. Ralf podążył ku wyjściu.

Berti patrzyła w ślad za nim. Śledziła wzrokiem jego wysoką postać i
stwierdziła, że chód, postawa i ruchy młodego człowieka znamionują
energię i siłę. Gdy doszedł do furtki, odwrócił się zdjął kapelusz i
jeszcze raz ukłonił się dziewczynie. Pochyliła głowę; dwie pary oczu
zabłysły i wymieniły z sobą wymowne spojrzenie.

Berti, pogrążona w zadumie, poszła do domu i weszła na pierwsze

piętro, gdzie znajdowały się jej pokoje. W jednym z pokoi, położonym
na   północ,   urządziła   sobie   pracownię   malarską.   Stał   tu   sztalugi   z
rozpoczętym   obrazem.   Malowała   go   według   starannie   wykonanego
szkicu, zrobionego podczas pobytu w Brazylii.  Przedstawiał on frag-
ment   werandy   koło   domu   na   hacjendzie.   Na   werandzie   oplecionej
pnącymi, egzotycznymi roślinami, stał leżak. Spoczywała na nim młoda

kobieta, która trzymała wysoko w ramionach różowe, uśmiechnięte
dziecko; wydawało się, że podaje dziecko pochylonemu ku niej
mężczyźnie.

Młoda, ciemnowłosa i ciemnooka kobieta, miała wiele podobień-

stwa do zmarłej matki Berti, podczas gdy dziecko o złotych kędziorach
przypominało dziecięce fotografie jej samej. Najlepiej jednak była
wykonana podobizna pochylonego mężczyzny, który wyciągał ręce po
dziecko. Był to niezmiernie udany portret ojca Berti. Tak wyglądał
wtedy, gdy jeszcze nic nie dzieliło go od córki.
Berti zaczęła malować z wielkim zapałem. Ta praca pochłonęła ją.

Po jakimś czasie wszedł do pracowni ojciec. Z uwagą i widocznym

zdumieniem spoglądał na obraz.
— Ty sama namalowałaś to, Berti? — spytał z niedowierzaniem.

— Tak, ojcze. Któż by inny miał to namalować? Zapewne znaj

dziesz tu wiele usterek.
Gwałtownie potrząsnął głową.

— Nie, podziwiam cię, moje dziecko. Twój talent ogromnie się

rozwinął. Doskonale uchwyciłaś oczy... Tak, tak, te oczy mówią...

Chciał jeszcze dodać: „Ja nie potrafiłbym tak dobrze wydobyć tego

wyrazu", lecz próżność nie pozwoliła mu przyznać się do tego.

W innym wypadku Berti czułaby się szczęśliwa z pochwały ojca,

rzuciłaby mu się na szyję i przytuliła się do niego. Dziś jego słowa nie
wywarły na niej wrażenia. Odłożyła pędzel i paletę.

— Byłeś bardzo długo na posiedzeniu. Czy znalazłeś właściwe

miejsce dla tego dobrego obrazu, który malowałeś za oceanem
— Tak, sam je wybrałem. Usłyszałem wiele komplementów.

— To mnie bardzo cieszy. Uważają więc, że twój nowy obraz jest

piękny

Spojrzał na córkę i pomyślał, że dawniej Berti przyjęłaby w

zupełnie inny sposób tę wiadomość. Przesunął ręką po czole i zaśmiał
się.

— Nie wiem, Berti. Właściwie mówiono mi przeważnie komple

menty na temat  mojej pięknej córeczki, którą namalowałem w hama
ku. W każdym  razie oblegano mnie  ze wszystkich stron, żebym  cię
wreszcie   wprowadził   w   świat.   No,   to   przecież   już   wkrótce   nastąpi.
Pokażę moim znajomym nie tylko moją piękną córkę, ale także i młodą
piękną żonę.

Berti spostrzegła na jego twarzy chełpliwy uśmiech. Doznała przy

tym niemal fizycznego bólu.
— Nie śpieszy mi się wcale do tego — rzekła spokojnie.

— Ale mnie się śpieszy. Będę się napawał waszą pięknością. Teraz

już nic nie stoi na przeszkodzie ku temu. Matka Lindy przyrzekła mi, że
chętnie będzie twoją damą do towarzystwa dopóki Linda nie zajmie się
tobą.

Na twarzy Berti zastygł wyraz uporu. Aby skierować rozmowę na

inne tory rzekła:

— Dziś był tutaj pan Hansen, przyrodni brat panny Rittberg.

Pragnął ci złożyć wizytę. Spacerowałam właśnie po ogrodzie i zamieni
łam z nim kilka słów. Jutro przyjdzie znowu.
Henryk Warteg obojętnie skinął głową.

— Ho, ho, temu widać pilno, pragnie nawiązać z nami stosunki.

Linda opowiadała mi coś niecoś o nim, a sądząc po jego całym
zachowaniu, nie przypuszczam, żeby bliższa znajomość z nim miała
być
miła.

Oczy Berti zabłysły, wargi jej drgnęły. Już otwierała usta, żeby

wystąpić w obronie nowego przyjaciela, wpadło jej jednak na myśl, że
nie powinna się zdradzać ze swoją przyjaźnią dla Ralfa Hansena.
Powiedziała więc tylko:

— Musimy sobie sami wyrobić sąd o nim. W każdym razie

odwiedzi nas jutro.

— No tak, nie mogę mu wymówić domu, zwłaszcza, że matka

Lindy przebaczyła mu ostatecznie wszystko i pogodziła się z nim. Z
początku wywarł na mnie bardzo miłe wrażenie. Zdaje się jednak, że
nie zachowywał się przyzwoicie w stosunku do Lindy i jej matki, które
mu wspaniałomyślnie przebaczyły jego postępowanie.

Usta Berti znowu drgnęły. Zacisnęła mocno wargi. To, co mówiła

Linda Rittberg, nie było dla niej miarodajne. Nie wiedziała wprawdzie,
że matka Lindy „wspaniałomyślnie przebaczyła" pasierbowi, dlatego, że
przyjmowała od niego zapomogę, lecz czuła podświadomie, że ani
Linda ani jej matka nie mają powodu wyrażać się nieprzychylnie o
Ralfie.

4 Gdyby życzenia zabijały

Nazajutrz Linda Rittberg z matką przybyły do willi Wartegów,

Henryk wysłał po obie panie swój samochód.

Berti nic na to nie mówiła, że ojciec nie zapytał jej wcale, czy

pozwoli, aby jego druga żona zamieszkała w przyszłości w domu, który
przecież był jej własnością i który kazała wybudować jej matka. Ojcu
przysługiwało prawo pobytu w tym domu. W testamencie jednak nie
było, rzecz oczywista, mowy o tym, czy wolno mu sprowadzić drugą
żonę. W każdym razie Berti była jedyną właścicielką willi.

Gdy samochód zajechał przed bramę Henryk Warteg, wybiegł z

holu, aby powitać panie, Berti pozostała w małym saloniku.

Ojciec wprowadził narzeczoną i jej matkę do holu, gdzie służący

pomógł im zdjąć wierzchnie okrycie. Potem wszyscy troje weszli do
salonu, gdzie czekała na nich Berti.

Dziewczyna stała dumnie wyprostowana i skinęła chłodno głową,

gdy ojciec przedstawił ją pani Joannie Hansen. Ta ostatnia odezwała się
zaraz:

— Córka moja wspominała mi już o tym, że będzie miała w przy

szłości taką milutką i śliczną córeczkę. Nie mogłam się doczekać
chwili,
żeby cię nareszcie poznać. Pozwolisz, że będę ci mówiła po imieniu.
Właściwie jestem przecież twoją babunią. Nieco za młoda babunia,
nieprawdaż kochanie?

W tonie jej głosu brzmiała ta sama przymilna natarczywość, którą

zawsze okazywała Linda. Toteż Berti odpowiedziała ze spokojem i
wielką rezerwę:

— Nie mogę zabronić, aby pani mówiła mi po imieniu. Ja jednak

zamierzam stale nazywać ją „panią".

Pani Joanna udała obojętność, choć czuła, że odniosła porażkę.

Rzuciła uśmiechnięte spojrzenie przyszłemu zięciowi, jakby chciała
powiedzieć: „Nie przejmuj się, to z czasem minie". Henryk poprzednie-
go dnia prosił ją o pobłażliwość dla swej upartej córeczki, która nie
chciała mieć macochy.

Przez chwilę rozmawiano. Linda przekomarzała się z narzeczonym,

brała niewielki udział w rozmowie. Potem Henryk Warteg wstał i
zapytał uprzejmie:

— Czy panie mają ochotę teraz obejrzeć cały dom? Przy tej

sposobności moglibyśmy wybrać pokoje, w których zamieszka Linda.

— Naturalnie, drogi Henryku. Idź z Lindą naprzód, a Berti i ja

pójdziemy za wami.

Berti drgnęła, słysząc, jak pani Joanna spieszczą jej imię. Odezwała

się grzecznie, lecz bardzo stanowczo:

— Jeżeli pani zamierza mi mówić po imieniu, to proszę pamiętać,

że
nazywam się Roberta. Berti — to spieszczenie — tak nazywała mnie
moja zmarła matka, a oprócz niej tylko mojemu ojcu wolno było
używać
tego skrótu. Proszę panią bardzo, by mnie pani nie nazywała w ten
sposób.

Słowa te musiała także usłyszeć Linda, a o to właśnie chodziło

Berti. Pani Joanna zagryzła wargi. W oczach jej zabłysł przelotny
płomyk, który nie pasował do jej słodkiego uśmiechu. Odpowiedziała
jednak na pozór spokojnie:

— Masz słuszność, droga Roberto, że nie pozwalasz, aby wszyscy

używali tego spieszczenia. Później, gdy się już przekonasz, jak bardzo
cię
kochamy, wtedy pozwolisz na pewno, abyśmy w ten sposób dawały
wyraz naszej miłości.

Berti zatrzymała się na progu, aby przepuścić naprzód, panią

Joannę.
— Proszę, niech pani pozwoli — rzekła uprzejmie.

Wszyscy przeszli przez hol i zaczęli wstępować na szerokie

marmurowe schody, by obejrzeć najpierw górne piętra. Matka i córka
były bardzo podniecone. Imponował im niezwykły przepych i bogactwo
tego domu. Linda wyobrażała już sobie, jakie wspaniałe bale i wieczory
będzie tutaj wyprawiała.

Na drugim piętrze znajdował się szereg elegancko urządzonych

pokoi gościnnych oraz pracowania Henryka  Wartega. Był  to wysoki,
przestronny   pokój,   ozdobiony   wąską   galeryjką.   Znajdowało   się   tu
mnóstwo   dywanów,   kosztownych   zasłon,   poduszek,   cennych   dzieł
sztuki. Całość wywierała niezwykle pogodne i harmonijne wrażenie.
Matka i córka głośno podziwiały pracownię.

Berti zacisnęła zęby. Wiedziała, że matka własnoręcznie urządziła

ten pokój dla ukochanego męża. Każdy przedmiot w pracowni
świadczył o jej bezgranicznej miłości. Czy ojciec nie pamiętał już o
tym?
Doznała uczucia przejmującego bólu, gdy spojrzała teraz w twarz

ojca. Oblicze jego jaśniało szczęściem. Ruchem pełnym miłości otoczył
ramieniem kibić narzeczonej.
Nie — zapomniał zupełnie o jej zmarłej matce!

Berti musiała się odwrócić, aby ukryć stłumione łkanie. Wyszła

pierwsza z pracowni i na korytarzu czekała na resztę towarzystwa. Na
obrazie, jaki stworzyła sobie o ojcu, pojawiła się nowa brzydka plama.

Potem oglądano pokoje na pierwszym piętrze, było ich czternaście.

Cztery pokoje zajmował Henryk Warteg, cztery — jego córka. Panie
obejrzały je tylko pobieżnie, ponieważ nie nadawały się one dla Lindy.
Pozostałych sześć pokoi obejrzano, przy czym Linda i jej matka
zachwycały się ich urządzeniem. Linda jednak nie zdecydowała się
jeszcze, bo chciała zobaczyć cały dom.

Wszyscy zeszli na parter. Mieściły się tutaj: salon muzyczny,

gabinet, wielka sala balowa i mały salonik. Po drugiej stronie położone
były pokoje, które niegdyś zajmowała matka Berti. Były to
najpiękniejsze apartamenty w całym domu.

Berti z bólem serca słuchała głośnych okrzyków podziwu, które co

chwilę wydawały matka i córka. Aczkolwiek słyszały, że są to pokoje,
które należały do zmarłej pani domu, to jednak zaglądały do wszystkich
kątów, aby się im dokładniej przypatrzeć. Wreszcie pani Joanna
podniosła do oczu swoje lorgnon, przystanęła przed portretem pięknej
Hiszpanki i oglądała go krytycznym wzrokiem.

Linda natomiast przytuliła się tkliwie do narzeczonego i rzekła z

entuzjazmem:

— O, Heniu, muszę zamieszkać w tych pokojach, zostawisz je dla

mnie, dobrze? Są prześliczne i nie potrzeba w nich nic zmieniać.

Berti, słysząc te słowa, poczuła, że jej serce przestaje bić. Pełna

lęku, czekała, że ojciec odmówi swej narzeczonej spełnienia tej prośby.

Henryk Warteg widział jednak tylko spojrzenie Lindy, czuł, jak

narzeczona tuli się do niego. Był z natury lekkomyślny zapomniał od
dawna o przeszłości. Nie był dość subtelnym, aby wyczuć że w tych
pokojach przebywa jeszcze duch zmarłej, którą teraz Linda chciała stąd
wyrugować.
Zakochany po uszy, pogłaskał rączkę Lindy i spytał z uśmiechem:
— Więc tutaj chce zamieszkać moje kochanie?
— Tak, proszę cię bardzo, Heniu, daj mi te pokoje. Prawda,

mamusiu, że są zachwycające? Ty na moim miejscu wybrałabyś także
te apartamenty, nieprawdaż?
Pani Joanna odeszła od obrazu pięknej Hiszpanki i odparła:
— Bez wątpienia! To piękne pokoje.

— Dobrze, więc dostaniesz je, aniołku — rzekł z uśmiechem

Henryk
Warteg.

Berti zadrżała, jakby ją ktoś uderzył. Z przerażeniem wlepiła oczy w

ojca. Po chwili jednak zebrała siły i postanowiła się opanować. Teraz
nie   wolno   jej   było   okazać   słabości,   teraz   trzeba   było   działać.   Nie
pozwoli   wypędzić   z   tych   pokoi   ducha   zmarłej   matki.   Na   szczęście
przecież ten dom stanowi jej własność, ona tu jest panią. Tym razem
przypomni o tym ojcu, będzie się domagała swoich praw. Starając się
zachować   spokój,   zbliżyła   się   do   Lindy   i   odezwała   się   mocnym,
dźwięcznym głosem:

— W tych pokojach nie będzie pani mogła zamieszkać, panno

Rittberg. Zapewne nie dosłyszała pani, że to pokoje mojej matki. Nie
zajmie ich nikt obcy. Nie będą się nadawać dla pani.

Linda spojrzała na nią oczyma, w których iskrzyła się jawnie

nienawiść. Henryk Warteg spuścił na chwilę wzrok, nie mając odwagi
spojrzeć w oczy córki.

— Dlaczego nie nadają się dla mnie? — spytała gniewnie Linda. —

Uważam, że jeżeli mieszkała tu dawniej pani domu, to są one i dla mnie
właściwe, gdyż będę zajmowała jej miejsce.

— Nie panno Rittberg — zawołała z płonącymi z oburzenia oczami

i — nigdy nie zgodzę się na to! Po śmierci mojej matki uważaliśmy te
pokoje za sanktuarium, nawet ja nie ośmieliłam się w nich zamieszkać.
Zanim jednak pozwolę, żeby pani je zajęła, raczej zamieszkam w nich
sama. A teraz proszę bardzo, abyśmy opuścili te apartamenty.

Linda i jej matka na pół ze zdumieniem, na pół z oburzeniem

patrzyły   na   Berti,   po  czym   spojrzały  pytająco   na   Henryka   Wartega.
Zdawały się oczekiwać od niego jakiegoś słowa sprzeciwu — lecz na
próżno.   Henryk   rzucił   wzrokiem   na   córkę,   której   oczy   płonęły
gniewem;   zobaczył,   że   stanęła   pod   portretem   swej   zmarłej   matki,
szukając jakby u niej pomocy i opieki. Mimo wszystko zawstydził się
głęboko.

Teraz dopiero zaczął sobie zdawać jasno sprawę, że dom należy do

Berti, że to ona jest tutaj panią i ma prawo rządzić, a nie on. Zamiast

jednak wytłumaczyć wszystko swej narzeczonej, co byłoby najprost-
szym i najmądrzejszym rozwiązaniem sprawy, — wzruszył tylko
ramionami i siląc się na uśmiech, rzekł:

— Bardzo mi przykro, kochanie, lecz będziesz musiała wybrać

sobie
inne pokoje.

Linda i jej matka zamieniły ze sobą oburzone spojrzenie, a ich

nienawiść do Berti wzmogła się jeszcze. Linda zwróciła się do
narzeczonego i powiedziała z nadąsaną minką:

— Ach, kochany Heniu, właśnie te pokoje podobały mi się tak

bardzo.   Powinieneś   to   jakoś   wytłumaczyć   twojej   córce.   Przecież   to
chyba   naturalne,   że   nowa   pani   domu,   zamieszka   w   pokojach,   które
zajmowała   dawna   właścicielka.   Nie   chcę   się   upierać,   lecz   Roberta
powinna mi w tym wypadku ustąpić.

Aczkolwiek Berti odwróciła wzrok od ojca i stała teraz blada i

drżąca przed portretem swej matki, to jednak Henryk nie śmiał nalegać.
Lekko zmieszany odezwał się do Lindy:

— Ach, kochanie, może doprawdy lepiej będzie, gdy Berti zajmie

dla siebie te pokoje, a ty wyszukasz sobie inne. Najlepiej, żebyś
mieszkała na pierwszym piętrze, obok mnie, w pokojach położonych
nad tymi. Są one właściwie zupełnie takie same. A teraz chodźmy stąd,
napijemy się czegoś.

Z tymi słowy podał Lindzie ramię, aby ją wyprowadzić do salonu.

— Zdaje się, że w tym domu twoja córka ma więcej do

powiedzenia,
niż ty — rzekła Linda, ogromnie urażona.

Wszyscy przeszli do saloniku, gdzie służący podał owoce, ciastka i

wino. W chwili, gdy siadano do stołu, oznajmiono, że przyszedł Ralf
Hansen. Henryk spojrzał pytająco na Lindę, zanim ta jednak zdążyła się
zdecydować, Berti powiedziała spokojnie do lokaja:
— Proszę tu wprowadzić tego pana.
Linda i jej matka zamieniły ironiczne spojrzenia:

— Ach, mój pasierb przyszedł z wizytą! Widać, że mu bardzo pilno

— odezwała się z niechęcią pani Joanna.

— Był tutaj już wczoraj, podczas mojej nieobecności. Czy mamie

nie przeszkadza, że go przyjmiemy?
Pani Joanna zapanowała nad sobą.

— I, to przecież nie ode mnie zależy. Zresztą, Ralf, bynajmniej nam

nie przeszkadza.

Ralf wszedł po chwili i przywitał się z Henrykiem i Robertą.

Zarówno Linda, jak i jej matka podały mu rękę z łaskawym uśmiechem.

— Ho, ho, Ralf! To prawdziwa niespodzianka! Nie

spodziewałyśmy się, że się tutaj spotkamy z tobą — powiedziała
drwiąco Linda.

— Nie spodziewałaś się tego, nieprawdaż? Nie wiedziałem jednak,

że was tutaj zastanę. Nie chciałem jednak zaniedbać obowiązku
uprzejmości i postanowiłem złożyć uszanowanie panu Wartegowi i jego
córce.
Pan domu skłonił się uprzejmie.
— Miło mi powitać pana...

Ralf wyczuł jednak w jego tonie, że Henryk nie jest mu rad.

Zapewne macocha i przyrodnia siostra zdążyły go już przedstawić w
niekorzystnym świetle.

Przez chwilę rozmawiano o rzeczach błahych. Potem Linda zwróciła

się do narzeczonego:

— Ponieważ Roberta nie pozwala mi zamieszkać w pokojach na

parterze, więc chodźmy teraz na górę, żebym mogła wybrać sobie inne
apartamenty.

— Dobrze, kochanie — odparł pan domu, wstając z miejsca.

i — Czy pójdziesz z nami, mamusiu?
— Naturalnie, moje dziecko.

Ralf powinien był właśnie wstać i pożegnać się, lecz przyszło mu na

myśl, że teraz będzie mógł pozostać sam na sam z Berti. Toteż nie
zwracając uwagi na impertynenckie spojrzenia pani Joanny i jej córki,
pozostał w saloniku. Gdy za Henrykiem i za obiema paniami zamknęły
się drzwi, młody człowiek rzekł ze śmiechem do dziewczyny:

— Czy pani nie podziwia mojej gruboskórności? Powinienem

właściwie odejść, lecz myśl o tym, że mogę spędzić pięć minut w
towarzystwie pani, skłoniła mnie do pozostania. Czy pani przynajmniej
nie bierze mi tego za złe?

— O nie! Rada jestem, że pan przyszedł. Nie potrzebuję teraz być

sama z... innymi ludźmi...
— Wobec tego, pozostanę tak długo, póki nie odejdą inni goście.

Chyba, że ojciec pani przedtem mnie wyprosi... Czy było bardzo
nieprzyjemnie? Pani wygląda znowu tak blado i smutno.
— Jestem zmęczona — odparła dziewczyna.

— Rozumiem, dręczono panią. Mam wrażenie, że pani stoczyła

jakąś walkę z Lindą. Słyszałem, że nie pozwoliła jej pani mieszkać
w jakichś pokojach, nie dziwiłbym się, gdyby domagała się pani
własnych apartamentów.
Spojrzała na niego ze smutkiem.

— Nie, chciała zamieszkać w pokojach mojej zmarłej matki. Mój

sprzeciw zapewne nie odniósłby żadnego skutku, gdyby nie to, że
jestem właścicielką tego domu.

— Jak to — zdziwił się Ralf—więc ten dom należy do pani? Nie do

ojca?

— Nie, jest on moją własnością. Matka moja wniosła cały majątek,

ojciec   nic   nie   posiadał.   Gdy   ja   się   urodziłam,   matka   sporządziła
testament na moją korzyść, pomimo wielkiej miłości dla swego męża.
Wiedziała przecież, że podzielę się wszystkim z moim ojcem. Matka
jednak   nie   przewidziała   możliwości   powtórnego   małżeństwa   ojca.
Trudno mi powiedzieć jak mnie to boli, że ojciec nie umie uszanować
pamięci swej żony, że daje jej taką następczynię. Gdy jednak chciał jej
oddać   pokoje   mojej   matki,   wtedy   po   raz   pierwszy   skorzystałam   z
przysługujących mi praw i nie zgodziłam się na to.
Ralf słuchał z płonącymi oczyma, potem zaś zaśmiał się ironicznie:

— Gotów jestem się założyć, że moja przyrodnia siostra nie ma

o tym pojęcia. Inaczej zarówno ona, jak i jej matka, nie byłyby takie
dumne i wyniosłe. Gdy się o tym dowie, dozna wielkiego
rozczarowania.
Cieszę się bardzo, że pani posiada nad nią tę przewagę, bo lękałem się,
że
Lindzie uda się to, co udało się jej matce — że postara się wypędzić
panią
z domu rodzicielskiego. Dlatego właśnie podałem pani mój adres.
Chciałem, aby się pani w razie potrzeby zwróciła do mnie. Wielkie to
dla
mnie uspokojenie, że pani jest prawą właścicielką tego domu. Chwała
Bogu, widzę, że pani posiada dosyć energii i umie sobie radzić.
Oczy Berti zaiskrzyły się gniewnie.

— Nie, nie uda się jej usunąć mnie z domu. Pamięć o mojej matce

doda mi sił i wytrwania. Potrafię bronić swego stanowiska.
— Cieszę się z tego. Teraz mogę już spokojnie wyjechać z
Dusseldorfu.

Spojrzała na niego z powagą.
— Więc pan lękał się o mój los?
— Tak — odparł z prostotą, ujmując rękę dziewczyny.
— Przecież jestem dla pana niemal zupełnie obca.
Spojrzał jej głęboko w oczy.

— Dla pokrewnych dusz starczy jedna chwila, aby związać je na

wieki — rzekł z uczuciem. — Imię pani jest wyryte na wieki w moim
sercu, od pierwszej chwili, w której ujrzałem panią. Czy mogę mieć
nadzieję, że i pani nie wykreśli mnie z pamięci, gdy stąd wyjadę?

Ręka jej zadrżała w jego dłoni, a oczy zalśniły od łez. Zamiast

odpowiedzi, szepnęła cichutko:

— Zaprowadzę pana do pokoju mej matki, pragnę panu pokazać jej

portret. To powinno być wystarczającą odpowiedzią na pańskie zapyta
nie.
Oboje weszli do pokoju Izabelli. Berti wskazała ręką portret i rzekła:
— Oto moja matka.

Przez długą chwilę nie odrywał wzroku od obrazu. Potem oczy jego

spoczęły z kolei na twarzy Berti.

— Jakież to cudowne, uduchowione oblicze — a pani jest bardzo

podobna do matki, tylko, że pani sprawia jaśniejsze wrażenie, dzięki
swoim złotym włosom. Dziękuję, że pani weszła ze mną do tego
pokoju, wiem, że to wielkie wyróżnienie. Odpowiedź, jaką otrzymałem
na moje pytanie, napawa mnie wielkim szczęściem, bo, choć znamy się
krótko, lecz jesteś mi bardzo droga, panno Roberto. Czy wolno mi to
powiedzieć?
Spojrzała na niego w milczeniu, z ogromną powagą.

— Tak, wolno panu. Cieszę się, że tak jest. A teraz powrócimy do

salonu, nie chcę, aby tamci wiedzieli, że byłam z panem w tym pokoju.

Przycisnął wargi do jej dłoni, po czym oboje powrócili do saloniku.
Wkrótce potem Henryk Warteg i obie panie zjawili się także.

Roberta i Ralf, słysząc, że nadchodzą, rozpoczęli obojętną rozmowę
towarzyską. Linda i jej matka w obecności Henryka Wartega rzuciły
kilka nieprzychylnych uwag o Ralfie i twierdziły z przekąsem, że jego
wizyta przeciąga się zbyt długo, mimo to pan domu uważał za stosowne
przeprosić swego gościa.

— Przepraszam, że zaniedbałem wobec pana obowiązki gospoda-

rza, lecz sprawa nasza musiała być bezzwłocznie załatwiona.

— O, to nic nie szkodzi — odparł Ralf z uśmiechem — jesteśmy

przecież krewnymi, nie ma pan więc potrzeby krępować się moją
osobą.

— Oho, Ralfie, zdaje się, że po raz pierwszy podkreślasz nasze

pokrewieństwo — zauważyła ironicznie Linda.

— To tylko dlatego, że do rodziny przybywają nam tacy krewni —

rzekł Ralf.

Młody człowiek pozostał rzeczywiście tak długo, dopóki Linda i jej

matka nie wstały również, aby się pożegnać. Henryk Warteg odprowa-
dził panie do samochodu i zaproponował, aby Ralf także skorzystał z
auta. Ralf w pierwszej chwili chciał odmówić, potem jednak rozmyślił
się i przyjął zaproszenie. Gdy samochód ruszył. Linda powiedziała z
ironią:

— Nie wierzyłam moim oczom, gdy cię zobaczyłam w domu mego

narzeczonego. Zazwyczaj unikasz nas, a tutaj naraz przychodzisz i
przyznajesz się do pokrewieństwa z nami.

— Tak, to bardzo dziwne, nieprawdaż? Może pragnę wykorzystać

w jakiś sposób moich nowych krewnych? Ty przecież uczyniłabyś tak
samo, więc nie powinnaś mi tego brać za złe.

— Jestem w dobrym humorze, więc ci przebaczam. Pozwolę ci

nawet bywać w moim domu, a poza tym zaproszę cię na wesele.
Ralf spytał na pozór obojętnie:
— Czy zamierzasz wyprawić wielką uroczystość?

— Ma się rozumieć — wtrąciła pani Joanna, urażona. — Czy

sądzisz, że moja córka wyjdzie za mąż jak żebraczka?

— Przecież nieraz ludzie bogaci także biorą cichy ślub — zauważył

Ralf.

— My także nie zaprosimy wielu osób. Będzie to małe, lecz bardzo

wykwintne grono. Termin ślubu oznaczono na dzień piętnastego maja,
lecz dzień przedtem wyprawimy mały wieczór, na który także cię
zapraszam.
— Dziękuję bardzo. I pozwolisz mi potem bywać u siebie?
— Tak! Widzisz, że jestem wspaniałomyślna.
— Rzeczywiście! Zdaje się, że robisz dobrą partię!
— Henryk jest multimilionerem — odparła Linda z dumą.

Ralf zacisnął usta, żeby się nie roześmiać.

— Gdybyś wiedziała, co ja wiem — pomyślał, lecz nie powiedział

ani słowa.

Pani Joanna, która dotychczas siedziała w milczeniu, nie mogła się

dłużej powstrzymać z wypowiedzeniem tego, co zaprzątało jej myśli.

— Między nami mówiąc, Lindo, oburzyło mnie bardzo postępowa

nie Roberty. Nie pozwoliła ci zamieszkać w pokojach, które sobie
wybrałaś. Nie rozumiem zupełnie zachowania Henryka, mógł przecież
powiedzieć jej kilka słów i wpłynąć na nią.
Linda wzruszyła ramionami.

— Ja tego także nie rozumiem. Okazuje on Robercie zbyt wiele

względów i jest dla niej zbyt pobłażliwy. Na razie nie ma rady, później
postaram się przeciwdziałać temu. Na dłuższą metę nie zgodzę się na
pewno z takim stanem rzeczy.

— Ale Henryk powinien ci jakoś wynagrodzić, że w tym wypadku

dobrowolnie ustąpiłaś.

Linda spojrzała pytająco na matkę. Nie zwracała uwagi na Ralfa,

który z pozorną uwagą patrzył przez okna i zdawał się wcale nie
słuchań tej rozmowy.
— Co masz na myśli, mamo? Czy masz już jakąś propozycję?

— Naturalnie! Chciałabym w przyszłości podziękować Ralfowi za

pomoc i nic nie przyjmować od niego. Henryk obiecał mi także, że nie
będą potrzebowała wegetować w tych skromnych warunkach. Wspomi
nał, żebym sobie poszukała mieszkania w pobliżu was. Ale właściwie to
niepotrzebne. Widziałam, że w willi jest na drugim piętrze cały szereg
gościnnych pokoi, których się rzadko używa. Dwa pokoje dla gości, to
zupełnie dosyć.  Pozostałe można  by urządzić  dla  mnie,  a wtedy nie
miałabym   potrzeby   prowadzić   oddzielnego   gospodarstwa.   Mogłabyś
więc,   tytułem   odszkodowania,   uprosić   Henryka,   żeby   mi   odstąpił
pokoje
na drugim piętrze. Przecież w tym wielkim domu jest masa miejsca.
Linda przez chwilę wahała się z odpowiedzią.

— Nie wiem, czy mogę to zaproponować Henrykowi — rzekła

niepewnym głosem.
Pani Joanna poruszyła się energicznie na swoim miejscu:

— Czemu nie? Ale jeżeli ty sama nie chcesz, to ja przy sposobności

pomówię o tym z Henrykiem.

— Tak, zrób to, mamusiu — zgodziła się Linda.

Ralf nie stracił ani słowa z tej rozmowy. Nagłym ruchem ocknął się

niby z tej pozornej zadumy.
— Chciałbym tutaj wysiąść — powiedział i dał znak szoferowi.
Samochód zatrzymał się, Ralf pożegnał obie panie.

— Proszę serdecznie pozdrowić ciocię Stefcię — rzekł, zamykając

drzwiczki samochodu.
Z ironicznym uśmiechem spoglądał na oddalające się auto. Po chwili
pani Joanna zagaiła znowu.

— Doprawdy, Lindo, jestem zupełnie zelektryzowana wizytą

w domu twego narzeczonego. Będzie ci tam cudownie, uczyniłaś
doskonały wybór. Jedyny cień — to twoja pasierbica. Nie pozwól,
żeby się wtrącała do ciebie i postaraj się, żeby straciła swój wpływ
na ojca.
Linda wzruszyła ramionami.

— Droga mamo, nauczyłam się przecież od ciebie, jak usuwa się ze

swego otoczenia niepożądane osoby. Ralf był przecież z całą pewnością
silniejszym przeciwnikiem niż Roberta. Ona jest kapryśnym, upartym
stworzeniem, aleja dam sobie z nią radę. Może byłoby najlepiej, żeby ją
prędko wydać za mąż. Ponieważ ojciec da jej zapewne duży posag,
więc
nie będzie to trudna sprawa.
Pani Joanna pokiwała głową.

— Tak, wtedy pozbyłabyś się jej od razu. Ale — zanim Henryk

zechce jej dać zbyt wielki posag — postaraj się, żeby zabezpieczył
przede
wszystkim twoją przyszłość.
Linda obróciła się szybko do matki.

— Ja sama nie mogę pomówić o tym. Liczę jednak w tej sprawie

na ciebie, mamo. Bo Henryk musi trwać w przekonaniu, że dla mnie
wszystkie sprawy materialne są zupełnie obojętne. Więc, proszę cię,
miej to na oku. Dobrze?

— Dobrze, usługa za usługę. Ja załatwię to dla ciebie, a ty

pomożesz mi w zamieszkaniu w willi Wartega.
Wargi Lindy drgnęły. Powiedziała jednak prędko:

— Ma się rozumieć, mamo. A kiedy chcesz porozmawiać z Henry

kiem w sprawie testamentu.
— Jeszcze nie teraz. Najpierw musisz zostać panią Warteg. Wtedy

dopiero zacznę enegicznie nalegać, aby Henryk sporządził testament na
twoją korzyść.

Wkrótce potem samochód zatrzymał się przed domem, a obie panie

wysiadły.
Ciocia Stefcia czekała już na nie, a oczy jej błyszczały radośnie.

— No, jakże było, jakże było? Opowiadajcie, moje drogie! W

duchu
przeżywałam z wami każdą chwilę. Wyobrażam sobie, jak pięknie musi
być w domu, gdzie w przyszłości zamieszka Linda.

Linda ze śmiechem porwała ciotkę w pół i zaczęła z nią tańczyć z

radości.

— Ach, ciotuniu, nie możesz sobie wcale wyobrazić tego! To nie

willa, to po prostu pałac! Dom jest wspaniale urządzony!

— Tak, to niemal królewskie urządzenie — wtrąciła pani Joanna. ■

— Zrobisz wielkie oczy, Stefciu, gdy kiedyś zobaczysz to wszystko.

— A czy zaprosisz mnie kiedyś do siebie, Lindo? Taka prosta

skromna kobiecina, jak ja, nie pasuje do tak wspaniałego otoczenia.

— No, cioteczko, przecież od czasu do czasu, będziesz musiała

mnie odwiedzać. Możesz przecież przychodzić wtedy, gdy nie będzie
innych gości.

Skromna z natury ciocia Stefcia nie odczuła w tych słowach nic

poniżającego.
— Poza tym — dodała Linda—mamy oddać cioci ukłony od Ralfa.
Ciocia Stefcia wzięła na kolana swą kotkę.
— Od Ralfa? Gdzież spotkałyście go? Pani Joanna
wybuchła drwiącym śmiechem.

— Wyobraź sobie, Stefciu, że złożył wizytę państwu Warteg. Nagle

i niespodziewanie przypomniał sobie o pokrewieństwie z nami.
Ciocia Stefcia z wyrzutem spojrzała na siostrę.

— Ależ, Joasiu, — zdaje się, że nie miał potrzeby przypominać

sobie o tym. Przecież już od kilku lat oddaje ci wspaniałomyślnie
połowę swoich dochodów. Niejeden na jego miejscu nie uczyniłby tego.

— Wielki Boże, nie przesadzaj, to przecież naprawdę bagatelka.

Jestem rada, że w przyszłości nie będę potrzebowała przyjmować tego
od Ralfa. Zresztą, mam wrażenie, że pragnie on teraz wynagrodzenia za
te nędzne grosze, które mi dawał. Jego wizyta u Wartegów dowodzi, że
pragnie wykorzystać nasze świetne stosunki.

— Nie wmawiaj sobie tego, Joasiu. Jako przyszły spadkobierca

swego wuja nie potrzebuje tego, i to mu na pewno nie imponuje.
Neurode to jeden z największych majątków w okolicy. Nie, doprawdy,
nie doceniasz Ralfa. Powinnaś się cieszyć, że nawiązał z wami stosunki
i żyje z tobą w zgodzie.

— Masz dziwny pogląd na tę sprawę, kochana ciociu. Ralf zawsze

zachowywał się obojętnie względem nas, podkreślał, że nie ma z nami
nic wspólnego. Aż tu nagle zaznacza, że jest naszym krewnym, nie
może doczekać się chwili, żeby się ściśle połączyć z rodziną Wartegów.
Liczy na to, że w przyszłości będzie często bywał w moim domu i z
wielką radością przyjął zaproszenie na wesele. Mamusia ma słuszność,
Ralf nie czyni tego bez specjalnego powodu — powiedziała Linda.

Ciocia Stefcia przypomniała sobie, co Ralf opowiadał jej o Robercie

Warteg. Była pewna, że Ralf tylko z jej powodu udał się do willi
Wartegów. Nie wyjawiła jednak ani słowa, bo nigdy nie zdradzała
cudzych tajemnic.
Głaskała swoją kotkę, myśląc przy tym:
— Tak, moja Minko, my obie wiemy, dlaczego Ralf tam poszedł.
Po chwili skierowała rozmowę na inne tory:

— Przestańmy wreszcie mówić o Ralfie, opowiedzcie mi lepiej, jak

wam się podobało w willi Wartega.

Obie panie zaczęły znowu opowiadać o przebiegu wizyty. Nie

zataiły, że Roberta nie pozwoliła, aby Linda zajęła pokoje, w których
dawniej mieszkała jej matka. Ciocia Stefcia nie wypowiedziała się w tej
sprawie, oświadczyła jedynie, że pragnęłaby bardzo poznać tę Robertę.

Życzenie jej spełniło się już nazajutrz. Warteg poprzedniego

wieczoru zawiadomił matkę i córkę, że następnego przedpołudnia
odwiedzi z Robertą obie panie.

Linda zalotnie przekomarzała się z narzeczonym i z nadąsaną minką

czyniła mu wyrzuty, że nie chciał jej oddać pokoi, które się jej
najbardziej podobały. Potem szepnęła do niego:
— Henrysiu, kochany Henrysiu — a teraz mam inną prośbę. Mama

chciałaby zamieszkać z nami, aleja nie chcę... Widzisz, dla mnie to już
wielka ofiara, że muszę przebywać pod jednym dachem z Berti.
Najchętniej mieszkałabym z tobą sama. Przyciągnął ją namiętnie ku
sobie.
— Ją z tobą także, słodka moja.

— Ach, to byłoby pięknie, cudownie! Co do Roberty, to mieszka

ona z tobą i nie można jej usunąć przed zamążpójściem. Spodziewam
się,
że   wkrótce   wyjdzie   za   mąż.   Ale   nie   zgodzę   się,   żeby   i   matka
zamieszkała
z nami. Nie mogę jej tego powiedzieć, bo sprawiłabym jej przykrość,
powinnam   nawet   poprosić   ciebie   o   to.   Ale   ty   odmówisz,   dobrze,
Henrysiu?   Mama   może   przecież   gdzieś   w   pobliżu   wynająć   sobie
mieszkanie.

Ta prośba była zupełnie po myśli Henryka. Przede wszystkim nie

miał ochoty przebywać ciągle z teściową, po wtóre zaś wiedział, że
Berti jest panią domu i nie można od niej wymagać, aby przyjęła u
siebie panią Hansen. Odezwał się więc tkliwie do Lindy:
— Zrobię tak, jak sobie życzysz.

Gdy Linda później w obecności matki poruszyła tę sprawę i wspom-

niała, że matka pragnie zamieszkać w gościnnych pokojach, Henryk
Warteg wystąpił energicznie przeciw temu projektowi.

— Nie, droga mamo, o tym nie może być mowy. Na drugim pię

trze nie będzie mama miała spokoju, bo tam jest przecież moja pracow
nia.   Poza   tym   znajdują   się   tam   również   pokoje   dla   służby,   nie   zgo
dzę   się,   żeby  mama   mieszkała   obok  służących.   Proponuję,   żeby  ma
ma wynajęła gdzieś w pobliżu nas jakieś ładne mieszkanko. Przyjmie
mama jedną służącą i będzie mama miała swoje wygody. Możemy się
często nawzajem odwiedzać i wszystko  będzie w najlepszym  porząd
ku.

Dzięki temu, że Linda go przygotowała, przemawiał z wielką

stanowczością, to też pani Joanna nie mogła sprzeciwić się jego woli.
Była z tego bardzo niezadowolona, nie przeczuwała jednak, iż córka
intrygowała przeciwko niej.
Gdy Henryk odszedł, Linda rzekła do matki:

— Przykro mi bardzo, że Henryk się nie zgadza. Poczekajmy

jednak, mamo, aż Roberta wyjdzie za mąż. Gdy jej nie będzie, spróbuję
raz jeszcze szczęścia.

Nazajutrz przed obiadem panie oczekiwały nadejścia Wartega i

Roberty. Ciocia była w głębi duszy bardzo zdenerwowana, choć nie
okazywała tego. Zawiązała swojej Mince różową kokardę, aby mogła
godnie wystąpić wobec gości.

Gdy ojciec i córka nadeszli, wprowadzono ich do małej bawialni,

gdzie siedziała także już ciocia Stefcia w swojej najlepszej czarnej,
jedwabnej sukni. Na kolanach jej spoczywała Minka.

Gdy pani Joanna przedstawiła jej Robertę, zepchnęła kota z kolan i

podała młodej dziewczynie rękę. W sercu cioci Stefci od razu zbudziła
się życzliwość dla ślicznej panienki o smutnych oczach. Poza tym Ralf
Hansen wyraził się o niej bardzo dobrze. Obie kobiety poczuła dla
siebie wzajemną sympatię. Gdy Roberta potem wzięła na rękę kotkę,
która spokojnie pozwalała się głaskać i pieścić — ciocia Stefcia nabrała
przekonania, że Berti jest dobrym człowiekiem.
— Jaką pani ma wspaniałą kotkę — rzekła Berti z zachwytem.
Oczy staruszki zabłysły.

— Tak, Minka jest ładna. Dostała już raz nagrodę na wystawie

kotów.

— Nie dziwię się temu, bo Minka jest pięknością. Chciałabym ją

malować. Czy pani pozwoliłaby mi na to?
— Z wielką chęcią! Będzie to wielki zaszczyt dla mnie i dla Minki.
Berti zamyśliła się. Miała teraz okazję, żeby zbliżyć się do cioci
Stefci. Postanowiła skorzystać z okazji.

— Musiałaby pani odwiedzić mnie kilka razy i przywieźć ze sobą

Minkę. Czy możemy już ustalić dzień? Może pojutrze po obiedzie? Czy
ma pani czas?
— Ach, ja zawsze mam czas — odparła ze śmiechem ciocia Stefcia.

— Dobrze, w takim razie pozwolę sobie przysłać pojutrze o trzeciej

mój samochód. Czy ta godzina dogadza pani?

Staruszka z radością skinęła głową i poczęła zapewniać, jak bardzo

się z tego cieszy. Wspomniała, że chętnie zobaczy piękną willę, o której
siostra i siostrzenica opowiadały jej z takim zachwytem.

Gdy ojciec i córka pożegnali się, pani Joanna odezwała się tonem

drwiącym i pełnym urazy:

— No, Stefciu, zdaje się, że wywarłaś dobre wrażenie na Robercie.

Była wyjątkowo łaskawa i uprzejma.

— Nie gadaj głupstw, Joasiu, nie była wcale łaskawa.

Przedstawiłyście ją w zupełnie innym  świetle. Myślałam,  że zobaczę
nieznośnego diablika, a tymczasem to takie miłe,  serdeczne dziecko.
Jakież ona ma piękne oczy,  ich spojrzenie przenika w głąb serca. W
ogóle, to śliczna istota!

— No, no, cioteczko, płoniesz cała z zachwytu — rzekła Linda,

urażona.
Lecz staruszka nie dała się w tym wypadku przekonać.

— Wiesz przecież, Lindo, że mam słabość do ładnych ludzi

— odpowiedziała.

Tymczasem Henryk Warteg powracał z córką do domu. Gdy

siedzieli naprzeciw siebie w samochodzie, ujął jej rękę:
— Cieszę się bardzo, że byłaś dziś bardziej uprzejma i ożywiona.
Obrzuciła go dziwnie przenikliwym spojrzeniem.

— Łatwo mi być uprzejmą względem dobrych ludzi. Ciotka panny

Rittberg jest dobrą kobietą — odparła.
— Więc tak szybko przekonałaś się o tym? — spytał z uśmiechem.

— Odczuwam to zazwyczaj na pierwszy rzut oka i wiem, czy mam

przed sobą dobrego czy złego człowieka.
— Ależ, Berti, przeceniasz stanowczo swoją znajomość ludzi.
— Nie znam ludzi, ojcze, mam tylko wiele intuicji.
— A czy twoja intuicja nie może cię omylić?

— Dotychczas nigdy nie miałam takiego doświadczenia. W każdym

razie, wiem zawsze, czy dany człowiek wzbudza we mnie sympatię, czy
też antypatię.

— A czy nie mogłabyś okazywać więcej życzliwości twej drugiej

matce? Czy nie mogłabyś zrobić tego przez miłość dla mnie? —
zapytał.

— Nie, ojcze, nie mogę, nawet dla ciebie. Będę zawsze uprzejma

dla panny Rittberg, bo pogodziłam się z myślą, że zostanie ona twoją
żoną. Proszę cię jednak, nie żądaj ode mnie więcej.

— Trudno, muszę poprzestać na tym. Jestem w każdym razie rad,

że przynajmniej ktoś w rodzime mojej narzeczonej zyskał twoją

5 Gdyby życzenia zabijały

sympatię. Bo zauważyłem, że moja przyszła teściowa wzbudza w tobie
równie wrogie uczucia, jak jej córka.

— Tak, wydaje mi się również mało sympatyczną. Mylisz się

jednak, ojcze, twierdząc, że tylko jedna osoba z tej rodziny pozyskała
moje względy. Przyrodni brat panny Rittberg także wzbudził we mnie
sympatię.
Henryk Warteg spojrzał ze zdumieniem na córkę.

— Jak to? Ralf Hansen? Widzisz, jak zawodną jest twoja intuicja.

Nie jest on bynajmniej dobrym człowiekiem!

— Jesteś tego zdania, bo panna Rittberg i jej matka wpoiły ci złe

przekonanie o nim. Ja sama wyrobiłam sobie sąd o tym młodym
człowieku.

Uśmiechnął się do niej jak do człowieka, które mówi niedorzeczno-

ści.
— No, zobaczymy w przyszłości, czyj sąd okaże się trafny.

Gdy powrócili do domu, Berti natychmiast zabrała się do malowa-

nia.   Jej   obraz   wykazywał   duże   postępy   w   pracy.   Ojciec   codziennie
przychodził   do   pracowni   i   z   coraz   większą   uwagą   przypatrywał   się
temu dziełu. Coraz jaśniej zdawał sobie sprawę, że córka posiada ową
iskrę Bożą, o której on daremnie marzył, która tylko raz jeden w nim
zabłysła,   kiedy   to   Izabella   dodawała   mu   natchnienia.   W   sercu   czuł
dziwny niepokój: czyżby to było możliwe, że córka prześcignęła go na
polu sztuki?

Dziś także wszedł do pracowni i w milczeniu spoglądał na sztalugi.

Potem zagadnął jakby od niechcenia:

— Widzę, że chcesz spróbować malować zwierzęta i dlatego zamó

wiłaś sobie jako modelkę kota cioci Stef ci.
Berti odłożyła pędzel i paletę, po czym odwróciła się do ojca.

— Gdy zobaczyłam Minkę przyszło mi na myśl, że mogłabym ją

umieścić na swoim obrazie jako symbol szczęścia domowego. Spójrz
— będzie leżała tutaj, na balustradzie. Chcę nazwać mój obraz:
„Domowe szczęście". Tu na werandzie młoda matka, która promienie
jąc radością, podaje dziecko mężowi — a tam, na pierwszym planie,
między płomiennymi kwiatami, wygodnie rozciągnięty kot. W głębi
— brazylijski krajobraz. Spodziewam się, że portret Minki uda mi się
lepiej, niż twój i podobizna mojej matki.

Słuchał jej słów z dziwnym uczuciem. W duchu widział już ten

obraz skończony. Zapytał ochrypłym głosem:
— Czy chcesz mnie zmusić do pochwały, kochana Berti?
Potrząsnęła głową.

— O nie, nie jestem z siebie zadowolona. Twarz mamusi nie

wyszła
dosyć żywo, widzę ją niby przez mgłę. Tylko oczy, zdaje się, że oczy
się
udały. Twoja głowa również sprawia mi trudności. Nie mogę cię
w pamięci zobaczyć takim, jakim byłeś wówczas. Ciągle wkrada się
jakiś
obcy rys — muszę bezustannie patrzeć na szkic, który wtedy wykona
łam.
Henryk Warteg odetchnął ciężko.

— No, ja ci powiem, że właśnie te dwie głowy wykonałaś prawie

po
mistrzowsku. Możesz mi wierzyć, Berti.
Berti malowała z zapałem.

— Chcesz mi dodać otuchy, ojcze, ale to zbyteczne. Nawet, jeżeli

mój obraz nie zyska uznania, to miałam z tego wielką korzyść, że
mogłam go namalować. Jeżeli całość wypadnie znośnie, to może poślę
go na wystawę.

— Tak, musisz to zrobić, poślij go koniecznie. Sąd mój o tobie jest

zupełnie uczciwy. Dziwię się, że tak młoda istota mogła stworzyć
równie dojrzałe dzieło.
— Naprawdę, ojcze?
— Daję ci słowo!

— Przecież tylko tobie mam wszystko do zawdzięczenia, jestem

twoją uczennicą.

W pierwszej chwili ogarnęło go zdumienie, potem na twarzy jego

pojawił się uśmiech wielkiej ulgi. Tak, była jego uczennicą, kształciła
się pod jego kierunkiem. Jeżeli będzie tworzyła rzeczy dobre i
wartościowe, wtedy każdy powie: Jest uczennicą swego ojca. To tylko
przysporzy mu sławy.

— Tak, Berti, jak to dobrze, że wcześnie zacząłem cię uczyć. Rzecz

oczywista, że w miarę możności będę ci nadal udzielał wskazówek.
W niektórych drobiazgach brak ci jeszcze techniki. Masz jednak
doskonałe poczucie barw, wszystko wypada u ciebie bardzo harmonij
nie. Gdy będziesz potrzebować dobrej rady, zwróć się do mnie.
— Dziękuję ci, ojcze.

Udzielił jej kilku wskazówek i pokazał, jak należy poprawić ramię

dziecka. Potem wyszedł z pracowni. Pogodził się już z myślą, że ma
ogromnie utalentowaną córkę.

Berti dziwnym trafem nie wyrobiła sobie zdania o ojcu, jako o

malarzu,   choć   na   ogół   posiadała   wielkie   zrozumienie   dla   sztuki.
Pochodziło to stąd, że poznała wszystkie jego obrazy, gdy była jeszcze
dzieckiem. Na dole w apartamentach matki wisiały jego trzy najlepsze
dzieła, których matka nie pozwoliła sprzedać. Inne obrazy sprzedano,
nie widziała ich wcale, nie mogła więc urobić sobie sądu o nich. Tylko
na   ostatni   obraz   ojca,   przedstawiający   ją   samą   w   hamaku,   patrzyła
świadomymi oczyma artystki. Miała przy tym wrażenie, że nie udał się
ojcu. Wtedy jednak uwielbiała jeszcze swego ojca, podziwiała go pod
każdym   względem.   Wierzyła   więc   święcie   w   jego   talent   i   chętnie
słuchała jego rad.
Jedno było pewne: okazał się naprawdę doskonałym nauczycielem.

Ciocia Stefcia przybyła punktualnie do Roberty. Służący chciał

odebrać z jej rąk koszyczek, w którym przywiozła kotkę, lecz ona nie
zgodziła się na to.

— Nie, nie, proszę zostawić... Ona jest trochę płochliwa — powie

działa, wchodząc do wspaniałego holu.

Z zachwytem rozglądała się wokoło, gdy nagłe na szerokich

marmurowych schodach ukazała się smukła, biała postać. Była to
Roberta, która wybiegła na powitanie swego gościa.

Ciocia Stefcia z podziwem spoglądała na otaczający ją przepych.

Roberta jednak szybko zaprowadziła ją do swojej pracowni. Ciocia
Stefcia rozglądała się rozpromieniona po wielkim, jasnym pokoju.
— Jak tu pięknie! Więc tutaj pani będzie malowała moją Minkę?

— Tak! Proszę niech pani spocznie. Pokażę pani mój obraz

i wytłumaczę pani, gdzie mam zamiar umieścić Minkę.
Ciocia Stefcia spojrzała na niewykończony obraz.

— Ach Boże! To przecież ojciec pani! Wygląda tak, jakby miał za

chwilę przemówić. Jest tutaj znacznie młodszy i taki wesoły,
szczęśliwy...

— Niech pani wyjmie Minkę z koszyka i weźmie ją na kolana. Tak

jest dobrze. Muszę przede wszystkim zrobić kilka szkiców.

Podczas gdy Berti szkicowała, rozmawiano bardzo mało. Skończyw-

szy pierwszy szkic, zabrała się do drugiego, który wykonała w kolorach.
Potem pokazała oba szkice ciotce Stefci.

Staruszka nie posiadała się ze zdumienia. Na jednym ze szkiców

była nie tylko Minka, ale i sama ciocia Stefcia. Była narysowana
kilkoma niedbałymi kreskami, a jednak ogromnie podobna.

— Dobry Boże, przecież pani mnie także wymalowała! I jak

dobrze,
jakbym patrzyła do lustra! Jak pani to szybko robi! Ach, mój ty Boże, że
też pani chciało się rysować taką brzydką starą babę, jak ja! Nigdy mi
się
nie śniło, że mnie ktoś zechce malować. Jest przecież tyle piękniejszych
twarzy!
— Ale jest mało twarzy równie charakterystycznych!
Ciocia Stefcia zaśmiała się.

— Teraz wiem przynajmniej, co znaczy w języku malarzy: „charak-

terystyczny". To przecież to samo, co brzydki.

— Nie, w tym wypadku znaczy to dobry i miły. Najważniejsza

rzecz, to dusza, która patrzy z oczu.

— Jeżeli człowiek jest brzydki, to powinien być przynajmniej

dobrym.
Berti w porywie uczucia pocałowała staruszkę w rękę.

— Droga, kochana pani! Kto ma taką miłą, poczciwą twarz, ten nie

może być brzydkim.
Ciocia Stefcia zarumieniła się jak młoda dziewczyna.
— Tak mawiał zawsze mój zmarły mąż.
— Czy mąż pani już od dawna nie żyje?

— Od wielu lat... Wtedy czułam się bardzo samotna i wzięłam sobie

tę   kotkę.  Najchętniej   byłabym  przygarnęła   jakieś dziecko,  lecz   moja
siostra nie dopuściła do tego. Po mojej śmierci ona odziedziczy tych
kilka   tysięcy   marek,   które   posiadam.   Później   siostra   zamieszkała
U   mnie.   Linda   otrzymała   posadę,   najpierw   w   Wiesbadenie,   potem
w   Brazylii.   Miałam   znowu   kogoś,   o   kogo   mogłam   dbać.   Teraz   jest
gwarno   w   moim   małym   mieszkanku,   wkrótce   jednak   będę   znowu

Niima.

— Czy będę mogła wtedy odwiedzać panią? — spytała Berti.

— Doprawdy? Pani przyszłaby do mnie? Do takiej prostej, starej

kobiety? — pytała ciocia Stefcia rozrzewniona.
— Bardzo chętnie, jeżeli pani pozwoli.

— Jakże pani może pytać o to. Pozwolę, będę się cieszyła tą myślą.

Ralf Hansen obiecał mi także, że mnie odwiedzi.

Oczy obu kobiet zatonęły w sobie, zdawało się że pragną się

przejrzeć na wylot. Potem Berti odezwała się półgłosem:

— Ralf Hansen jest o pani bardzo wysokiego mniemania, mówił mi

o tym.
Ciocia Stefcia odetchnęła z ulgą.

— W takim razie, mogę się już przyznać, że mówił mi także o pani,

panno Roberto.

— On sam przyznał się do tego. Pani zna go zapewne o wiele

dłużej, niż ja. Bo ja przecież właściwie nie znam go zupełnie. A jednak
mam przeświadczenie, że jest on dobrym i prawym człowiekiem.

— O tak! Gdyby nie był tak dobrym, nie zająłby się moją siostrą,

choć   ona   ponosi   najwięcej   winy,   że   ojciec   Ralfa   zbankrutował   i
pomimo   tego,   że   wyrządziła   jemu   samemu   wielką   krzywdę.   Bogu
dzięki,   że   mu   się   później   powiodło,   lecz   mogło   się   przecież   także
skończyć inaczej.
— Ale później pogodził się ze swoim ojcem?

— Tak, na łożu śmierci. Ojciec kazał go przywołać i prosił go o

prze
baczenie. Prosił także, żeby pogodził się z macochą i przyrodnią siostrą,
żeby im zapomniał krzywdę i zajął się nimi. Wtedy Ralf zaofiarował
Joasi połowę swoich dochodów, uczynił to nie tracąc wielu słów...
— Pomaga swojej macosze?

— Tak, do dnia dzisiejszego. Jego wuj nie wie o tym. Ten

nienawidzi
mojej siostry, niestety, ma słuszne powody do tego. Tak, Ralf jest
dobrym, wspaniałomyślnym człowiekiem. Lubię go bardzo i cieszę się,
gdy mogę mu wyświadczyć drobną przysługę.

Berti zamyśliła się, a oczy jej zapłonęły gorącym blaskiem. Potem

zerwała się.
— Czy mogę jeszcze trochę popracować, droga pani?

— Bardzo chętnie, ale proszę mnie nie nazywać panią. Wszyscy

nazywają mnie ciocią Stefcia.

Dziękuję za pozwolenie, będę więc nazywać cię ciocią Stefcia.

Proszę mi jednak także mówić po imieniu.

— Bardzo chętnie, kochana Roberto.

Berti znowu malowała z zapałem. Ciocia Stefcia mogła się

spokojnie wpatrywać w piękną twarz dziewczyny. Gdy Berti wreszcie
skończyła swoją pracę i z zadowoleniem odetchnęła, ciocia Stefcia
zebrała się na odwagę.
— Czy mogę ci coś powiedzieć, droga Roberto?
Dziewczyna spojrzała na nią pytająco.
— Proszę cię, mów, ciociu Stefciu.

— Chciałam ci tylko powiedzieć, że mi jest bardzo przykro, gdy

patrzę na twoje smutne oczy. Aczkolwiek Linda jest moją siostrzenicą
i kocham bardzo ją i jej matkę, to jednak rozumiem, drogie dziecko, że
się smucisz, bo dostajesz tak młodą macochę. Ralf wspominał mi, że
potrzeba ci człowieka, do którego miałabyś zaufanie, który by dodawał
ci otuchy. Ralf uważa, że ja mogłabym stać się twoją powiernicą; jeżeli
tak jest rzeczywiście, to chciałabym, żebyś mi powierzała swoje troski,
zwłaszcza, że jestem bardzo dyskretną. Nie wiem, czy potrafię cię
pocieszyć, pragnę jednak spróbować, a może mi się uda.
Berti znowu pocałowała ją w rękę.

— Czuję, że jesteś dobra i szlachetna, droga ciociu Stefciu. Jakże

miłą jest mi ta myśl, że będę mogła szczerze wypowiedzieć się przed
tobą.
Kochałam bezgranicznie moją matkę. Nawet, gdyby mój ojciec dał jej
najlepszą, najzacniejszą następczynię — to i wtedy nie mogłabym tego
zrozumieć i przeboleć. Ale ta kobieta, którą zamierza poślubić — przy
kro mi, że muszę ci powiedzieć — nie jest warta, żeby jej rozwiązać
rzemyki u obuwia.
Ciocia Stefcia z westchnieniem pogłaskała rękę dziewczyny.

— Moje drogie, biedne dziecko — rozumiem cię dobrze. Nie bierz

sobie tego jednak tak do serca. Pan Bóg kieruje losami ludzi. On jeden
wie, dlaczego twój ojciec bierze sobie tak młodą żonę. Ja uważam ten
/wiązek za niewłaściwy. Nie mówiąc już o innych względach, twierdzę
stanowczo, że w małżeństwie niedobra jest tak wielka różnica wieku.
Trzeba się jednak pogodzić z losem, skoro nie można tego zmienić.
Trzeba dobrze czynić ludziom i nie rozpaczać. Świata nikt nie zmieni.
Wierzę w to święcie, a ta wiara pomogła mi znieść najcięższe rzeczy
w życiu.
Berti przycisnęła rękę do serca.

— Od czasu, gdy ojciec się zaręczył, mam wrażenie, że nie potrafię

już być dobra. Może pogniewasz się na mnie ciociu, gdy ci powiem, że
nigdy nigdy nie zbliżę się do panny Rittberg. Pozostanie ona dla mnie
obcą, będzie zawsze tym intruzem który wdarł się do naszej rodziny,
aby
wyzuć z praw moją zmarłą matkę.
Ciocia Stefcia, zatroskana, potrząsnęła głową.

— Jakżebym się mogła na ciebie gniewać, kochane dziecko! Nikt

nie odpowiada za swoje sympatie i antypatie. Czcisz pamięć twojej
matki i dlatego czujesz antypatię do mojej siostrzenicy. Jeżeli jednak
będzie ci znowu zbyt ciężko na sercu, to przyjdź do mnie i wyspowiadaj
się, to ci na pewno sprawi ulgę. Ja nie zdradzę twojej tajemnicy, możesz
być tego pewna...

— Wierzę ci, ciociu Stefciu, mam do ciebie wielkie zaufanie,

inaczej nie wypowiadałabym tych słów. Teraz jednak przestanę cię
nudzić moimi troskami. Napijemy się herbaty, a potem oprowadzę cię
po całym domu.

Tak się też stało. Ciocia Stefcia rozkoszowała się miłą godzinką

przy herbacie. Potem Berti pokazała jej całą willę, a wreszcie
zaprowadziła gościa do apartamentów zmarłej matki.

Staruszka stała w milczeniu przed portretem pięknej Hiszpanki,

potem zaś odetchnęła głęboko i rzekła:

— Patrzeć na taką twarz, to zupełnie, jakby się było w kościele. Jak

to dobrze, droga Roberto, że posiadasz ten obraz. Miałaś słuszność, że
nie chciałaś odstąpić nikomu tych pokoi i że sama w nich zamieszkasz.
Byłoby to po prostu świętokradztwem, gdyby je zajęła obca osoba —
nie mogłaś dopuścić do tego. Twoja matka musiała być wyjątkową
kobietą.

— Och, była uosobieniem dobroci, a przy tym miała niezwykle

prawy charakter. Umiała się poświęcać bez granic dla ludzi, których
kochała. Nie było takiej ofiary, której by nie chciała ponieść dla mego
ojca. Dlatego właśnie nie mogę pojąć, że ojciec tak szybko zapomniał o
niej. To mnie najbardziej gnębi.

— Drogie dziecko, mężczyźni inaczej ujmują te sprawy. W każdym

z nich, nawet najlepszym, tkwi spora doza egoizmu. Zapominają o
wszystkim, o ile w grę zaczynają wchodzić ich życzenia i zachcianki.

— Ależ mój ojciec ma już łat pięćdziesiąt! Czy powinien był w tym

wieku złamać wiarę mojej matce? — spytała Berti głosem, pełnym
bólu.

Ciocia Stefcia ujęła jej ręce.

— Kto wie, może już wkrótce zacznie żałować tego kroku, a wtedy

będzie szukał pociechy u ciebie. Wówczas zniknie to wszystko, co was
obecnie dzieli.

Zbliżał się dzień ślubu. Berti, myśląc o tej chwili, doznawała

różnorodnych uczuć. Z jednej strony ogarniał ją lęk, jak się ułożą
stosunki, gdy Linda zamieszka w ich domu, z drugiej strony cieszyła
się, że zobaczy znowu Ralfa Hansena. Ojciec napomknął jej raz o tym,
że panna Joanna również chciała zamieszkać z nimi, lecz on nie zgodził
się na to.

— Miałeś rację, ojcze — odparła na to Berti — nie zgodziłabym się,

żeby pani Hansen zamieszkała z nami. Panna Rittberg będzie twoją
żoną, więc musi przebywać razem z tobą, jeżeli jednak chodzi o jej
matkę, to nie widzę konieczności.

Henryk Warteg wysłuchał tego w milczeniu. Żałował teraz w głębi

ducha, że nigdy nie starał się nakłonić pierwszej żony, aby zmieniła
treść swego testamentu. Teraz dopiero zaczął odczuwać, że dzięki temu
testamentowi stał się zależny od córki. Dotychczas nie odczuwał tego,
bo jemu samemu nie zbywało przecież na niczym, teraz jednak musiał
troszczyć się o potrzeby swej przyszłej żony, a także i teściowej.

Dawało mu się to dotkliwie we znaki. Byłby chętnie obsypywał

narzeczoną kosztownymi prezentami, a musiał się liczyć z groszem i
żyć oszczędnie. Ciągle liczył i zestawiał rachunki, co mu wcale nie
dogadzało. Do tej pory nie troszczył się o nic.

Nie przeczuwał wcale, jak bardzo będzie musiał oszczędzać, gdy się

już ożeni. Linda zamierzała pełnymi garściami wydawać pieniądze, o
czym Henryk nie miał pojęcia. Na razie Linda udawała skromną,
zakochaną dziewczynę, która nie dba o zbytek.

Poza tym przybył mu jeszcze jeden wydatek. Pani Joanna twierdziła,

że cierpi po ostatniej chorobie na nieżyt gardła i musi pojechać na
kurację do Wiesbadenu. Henryk Warteg starał się więc zdobyć środki na
tę kosztowną podróż. Postanowił, że skróci swoją podróż poślubną z
Lindą.

Młoda para zamierzała po ślubie wyjechać do Szwajcarii. Linda

chciała tam zostać przez całe lato. Henryk oświadczył jednak nagle, że
musi już w początkach czerwca być w domu, bo chce wykończyć swój
nowy obraz na wystawę.

Gdyby Warteg nie kochał tak ślepo Lindy, to byłby już dawno

zrozumiał, że popełnia szaleństwo, żeniąc się z tak młodą dziewczyną.
Pożądał jej jednak gorąco i nie mógł się doczekać dnia ślubu. Linda
potrafiła użyć wszelkich środków, aby podsycić jego namiętność,
rozpłomienić jego uczucie.

Ona także niecierpliwie wyczekiwała dnia ślubu, nie dlatego, że

była   zakochana,   lecz   dlatego,   że   pragnęła   zająć   w   domu   Wartega
upragnione   stanowisko.   Doznawała   rozczarowania,   że   Henryk   nie
przynosi   jej   kosztownych   podarunków.   Zapłacił   wprawdzie   za   jej
elegancką   wyprawę   i   za   mieszkanie   teściowej,   lecz   nie   obdarzył   jej
cennymi klejnotami, czego się spodziewała. Kiedyś napomknęła o tym
matce, która jej odpowiedziała:

— Pozostała na pewno wspaniała biżuteria po pierwszej żonie

Henryka. Na portrecie nosi kosztowne perły i przepyszny diadem.
Dostaniesz to wszystko, gdy będziesz już jego żoną. Na razie nie ma
odwagi podarować ci tych klejnotów, bo się obawia, że Roberta urządzi
mu scenę. Bądź mądra a otrzymasz na pewno tę biżuterię.

Linda zauważyła, że jej przyszła pasierbica nigdy nie stroi się w

klejnoty, poza jednym pięknym piercionkiem, ozdobionym brylantem i
perłą. Była przekonana, że Henryk odda jej biżuterię. Gdyby nie uczynił
tego w dniu ślubu, to poprosi go o to po powrocie z podróży poślubnej.
Wtedy można będzie także poruszyć sprawę testamentu.

Berti dowiedziała się z ulgą, że pani Joanna wyjeżdża do

Wiesbadenu. Zamiast niej miała się do willi wprowadzić ciocia Stefcia,
aby   podczas   nieobecności   nowożeńców   dotrzymywać   towarzystwa
osamotnionej dziewczynie. Berti nie cierpiała pani Joanny, zwłaszcza,
gdy dowiedziała się, że wyrządziła tak wielką krzywdę  matce Ralfa.
Zdawało   się   jej,   że   oczy   pani   Hansen   mają   wyraz   dziwnego
okrucieństwa. Gdy patrzyła na nią wstrząsał nią zimny dreszcz. Nieraz
też myślała:
— Ta kobieta ma zbrodnicze oczy.

Potem jednak potępiała się w duszy za takie myśli. Uważała, że

antypatia do tych dwóch kobiet popchnęła ją za daleko.

— Posuwam się za daleko w mojej antypatii i widzę rzeczy

nieistniejące — mówiła do siebie.

W przeddzień ślubu przyjechał Ralf Hansen, i natychmiast po

przyjeździe udał się do willi Wartegów. Berti wyszła mu na spotkanie.
Była bardzo blada i podniecona, oczy jej płonęły. Ralf podbiegł do niej,
a we wzroku jego odbijała się gorąca tęsknota.
— Ach, nareszcie widzę panią, panno Roberto!

— I ja cieszę się, że pan przyjechał. Myślałam, że pan może nie

przybędzie na ślub.

— Nigdy nie wyrzekłbym się tego, za żadną cenę! Liczyłem dni do

mego przyjazdu, tak bardzo pragnąłem ujrzeć panią. Jak się pani czuje?

— Mój nastrój poprawił się nieco. Znalazłam miłą pocieszycielkę w

osobie cioci Stefci. Zaprzyjaźniłyśmy się ogromnie. Może to dlatego, że
pan polecił mi ciocię Stefcię!
— Więc moje słowo ma dla pani jakieś znaczenie?
— Bardzo wielkie.
— Dziękuję! — rzekł, całując jej rękę.
— A co pan porabiał przez ten cały czas?

— Tęskniłem za Dusseldorfem, a przy tym miałem wiele pracy.

Wiosna to najgorętszy okres dla rolnika. Za to w godzinach
bezczynnoś
ci ustaliłem wreszcie stopień pokrewieństwa między nami.
— I do jakiego doszedł pan wniosku?

— Że zostanę przyrodnim wujaszkiem pani. Postanowiłem, że

wykorzystam to pokrewieństwo.
— W jaki sposób?

— Dziś wieczorem poproszę panią oficjalnie, żebyśmy przeszli na

„ty". Wypijemy przy tym za nasze nowe pokrewieństwo. Potem zacznę
rościć do pani prawa wujaszka. Czy wolno?

— Owszem, pozwalam, choć pan stanowczo jest zbyt młody na

wujaszka.
— O, przepraszam. Mam już trzydzieści dwa lata!
— W istocie, to poważny wiek.

— Dla przyrodniego wujaszka wystarcza w zupełności. A teraz

proszę mi powiedzieć, co u pani słychać? Czy pogodziła się pani z
losem?

— Nie, cierpię bardzo nad tym, że stosunek ojca do mnie tak

bardzo się zmienił. Staram się jednak panować nad sobą, a pomaga mi
w tym bardzo ciocia Stefcia. Szukam również zapomnienia w pracy.
Maluję duży obraz, a jeżeli się uda, to poślę go na wystawę.
— Czy mógłbym zobaczyć ten obraz?

— Pokażę panu, ale nie dzisiaj. Jak panu wiadomo, przeniosłam się

do apartamentów mojej matki, musiałam więc urządzić na dole moją
pracownię. W tej chwili są tam jeszcze rzemieślnicy. Spodziewam się
jednak, że pan odwiedzi mnie po weselu mego ojca. Pani Hansen
wyjeżdża do Wiesbaden, a ze mną zamieszka ciocia Stefcia, jako dama
do towarzystwa.

— To świetnie! Bardzo się z tego cieszę! Postaram się jak najdłużej

pozostać w Dusseldorfie.
Berti zarumieniła się.

— Teraz jednak muszę pożegnać pana. Mam dziś jeszcze wiele

spraw do załatwienia. Nie przyjęłabym dziś nikogo, dla pana uczyniłam
wyjątek. Wieczorem odbędzie się w naszym domu przedślubna
uroczys
tość, mam więc dużo roboty.
— Czy wesele również odbędzie się w domu państwa?

— Nie, w hotelu. Ponieważ mój ojciec z panną Rittberg wyjeżdżają

już po obiedzie, więc nie chciałam wziąć na siebie zbyt wielu obowiąz
ków wobec naszych gości. Gdy powrócę z hotelu do domu, zastanę
przynajmniej spokój i ład.
— A więc do widzenia! Do wieczora!
— Do widzenia!

Gdy Ralf wyszedł, Berti podeszła do okna. Ukryta za storami,

śledziła wzrokiem jego wysoką, zręczną postać. A gdy spostrzegła, że
zatrzymał się przy furtce i raz jeszcze spojrzał w okno, przycisnęła obie
dłonie do bijącego serca.

W willi Henryka Wartega zebrało się wytworne towarzystwo, aby

obchodzić uroczyście wigilię ślubu pana domu. Zaproszono kilka

znajomych rodzin, kilku oficerów z żonami. Przybyło również wielu
znakomitych kolegów Henryka Wartega, a między innymi ojca chrzest-
nego Berti, profesora Goebel.
— Jak długo nie widzieliśmy się już, kochanie?

— Ostatni raz widzieliśmy się na pogrzebie mamy, ojcze chrzestny

— rzekła ze łzami w głosie Berti. — Teraz wszystko się zmieniło,
wszystko... — rzekła ze smutkiem dziewczyna.
Profesor opanował się i dziwnym spojrzeniem obrzucił Berti.

— Dziecko drogie, zdaje się, że mogę ci już dziś powierzyć pewną

tajemnicę  która  dotychczas  nie  przeszła  mi   przez  usta.   Twoja  matka
była kobietą, godną najwyższego uwielbienia, pokochałem ją, gdym ją
ujrzał  po  raz   pierwszy.   Ona   jednak patrzyła  tylko   na  Henryka,   więc
musiałem się jej wyrzec... Kochała go bezgranicznie, moja droga Berti,
tylko jego. Ja jednak nie mogłem jej zapomnieć, nie ożeniłem się z inną,
żadna nie mogła mi jej zastąpić. Toteż dziwię się bardzo twemu ojcu.
Jak
mógł  spojrzeć na inną kobietę... Ta nowa, to przecież nie dla niego.
Henryk popełnia wielkie głupstwo i odpokutuje za to. Czy nie mogłaś
sprzeciwić się temu, kochanie?

Berti była wstrząśnięta do głębi. Palący ból przenikał jej serce. Ze

smutkiem odparła:
— Nie, ojcze chrzestny, nie było na to rady.

— Trudno, kochanie, trzeba pogodzić się z losem. Nie mówmy już

o tym. Jakże ci się podobało w Brazylii?

— Było cudownie, spędziłam tam ostatnie szczęśliwe miesiące z

ojcem. W powrotnej drodze poznał pannę Rittberg... Ach, czemu nie
potrafi dochować wiary mojej matce, jak ty, drogi ojcze chrzestny.

— Ludzie miewają różne usposobienia. A teraz przestań się smucić,

jesteśmy przecież na weselu...

Na życzenie ojca Berti sama zarządziła w jakim porządku mają

siedzieć przy stole zaproszeni goście. Postarała się więc, żeby jej
sąsiadem był Ralf Hansen i żeby ciocia Stefcia siedziała w pobliżu.

Po toaście, który wygłosił jeden z kolegów Henryka Wartega, Ralf

zwrócił się do ojca Berti.

— Szanowny panie szwagrze, ponieważ należę teraz do rodziny,

więc pragnąłbym, jako przyrodni wujaszek wypić „bruderszaft" z pań
ską córką. Panna Roberta udzieliła mi już swego zezwolenia.

Henryk Warteg, należał do ludzi, którzy się chętnie weselą i

odsuwają na bok wszelkie nieprzyjemności. W wesołym towarzystwie
czuł się dobrze i był w doskonałym nastroju. Nie widział powodu, dla
którego miałby żywić nieprzyjazne uczucia dla Ralfa Hansena.
Odpowiedział więc młodemu człowiekowi:

— Kochany szwagrze, najpierw my obydwaj wypijemy ze sobą

i będziemy sobie mówili po imieniu. Potem dopiero przyjdzie kolej na
moją córkę. A więc pijmy! Na zdrowie!

Linda zamieniła z matką drwiące spojrzenie, a potem obrzuciła

nienawistnym wzrokiem Ralfa, który zbliżał się do Berti.

Profesor Goebel zauważył ten błysk nienawiści w jej oczach.

Popatrzył ze zdumieniem na Lindę i pomyślał sobie:

— Zdaje się, że ta nowa — to kanalia. Henryk jest patentowanym

osłem, który biegnie na oślep, aby szukać guza. Żal mi go, doprawdy...
Ralf tymczasem podszedł do Berti.

— Przypominam pani o przyrzeczeniu, panno Berto. Wypiłem

z ojcem pani i pozwolił mi przejść z panią na „ty".
Trącili się kieliszkami, a Roberta z rumieńcem na twarzy, rzekła:
— A więc mówmy sobie po imieniu, drogi Ralfie.
Wtedy otoczył ramieniem jej smukłą postać.

— A teraz, pocałujemy się, Roberto. Nie dlatego, żebym chciał

podkreślić moje prawa przyrodniego wujaszka, lecz, żeby przypieczę
tować nasze duchowe pokrewieństwo, mocniejsze od wszelkich wię
zów.

Zanim mogła mu odpowiedzieć przycisnął usta do jej warg. Nie

broniła się, lecz zadrżała w jego objęciu. To go ogromnie wzburzyło. Z
niechęcią wypuścił ją z ramion.

Nie przeczuwali, że Linda i jej matka nie spuszczają z nich oka. W

ciągu wieczoru matka i córka miały okazję porozmawiać przez chwilę
na osobności. Wtedy to Linda odezwała się z ironią:

— Wiesz, mamo, mam wrażenie, że Ralf stara się o względy mojej

pasierbicy.

— A mnie się zdaje, że twoja dumna i wyniosła pasierbica

zakochała się w nim po uszy...

— Niech tam, mnie to nie przeszkadza. Może w ten sposób prędzej

pozbędę się Roberty...

— Gdy się nad tym zastanawiam, dochodzę do wniosku, że to może

najlepsze wyjście. Im prędzej pozbędziesz się jej, tym lepiej dla ciebie.
Przede wszystkim jednak trzeba załatwić sprawę testamentu. Najpierw
trzeba zabezpieczyć ciebie, potem dopiero ją. Przecież Ralf zostanie
spadkobiercą, swego wuja, łatwo więc będzie przekonać Henryka, żeby
nie dawał Robercie dużego posagu.
— I ja tak myślę.
Obie kobiety porozumiewawczo spojrzały sobie w oczy. Tego wieczoru
Berti przebywała najwięcej w towarzystwie Ralfa i cioci Stefci. Podczas
rozmowy Ralf spytał:

— Więc ciocia zamieszkała teraz z Robertą, jako jej dama do

towarzystwa.

— Tak, mój drogi, na stare lata spotykają mnie różne zaszczyty.

Dobrze mi się dzieje, Ralfie. Roberta obsypuje mnie bezustannie
dowodami dobroci. Nie wiem, co ta dziewczyna upatrzyła sobie we
mnie.

— Twoje złote serce, cioteczko. Nieprawdaż, Roberto? — rzekł

Ralf.
Berti pogłaskała ręce staruszki i powiedziała z uśmiechem:

— Wiem dobrze, jaki skarb posiadam w tobie, droga ciociu.

Pomogłaś mi znieść niejedną ciężką godzinę, toteż pokochałam cię
serdecznie.
— Jak ja ciebie, kochana Roberto!

— Tak, kochasz mnie, cioteczko, czuję to i jestem z tego rada.

I dlatego właśnie pragnę, żebyś nazywała mnie „Berti". W twoich
ustach
imię „Roberta" brzmi dziwnie sztywno i obco.
Ciocia Stefcia obrzuciła przeciągiem'spojrzeniem twarz dziewczyny.

— Dziecinko wiem, że nie pozwoliłaś mojej siostrze używać tego

spieszczenia. A mnie prosisz o to?

— Tak cioteczko, bo to imię podyktowała miłość. Pragnę, aby mnie

tak nazywali tylko ludzie, których kocham i którzy mnie kochają. Do
nich nie należy ani twoja siostra, ani twoja siostrzenica.

Staruszka wahała się przez chwilę, gdyż obawiała się trochę siostry.

Wiedziała, że pani Joanna rozgniewa się, gdy ułyszy, że Berti pozwoliła
się tak nazywać. Potem jednak ciocia Stefcia powiedziała stanowczo:
— Dobrze, kochana Berti, będę cię tak nazywała, bo cię bardzo lubię.

Ralf spojrzał z niepokojem na dziewczynę.
— A ja? Czy nie należę do ludzi, którym wolno cię tak nazywać?
— zapytał.

Powoli odwróciła ku niemu twarz. Przez chwilę trwali w milczeniu,

patrząc sobie w oczy. Ciocia Stefcia zauważyła to nieme porozumienie i
zdawało się jej, że przeżywa w tej chwili jakiś święty cud. Złożyła ręce,
jak do modlitwy i trwała w bezruchu.

Wreszcie usłyszała głębokie westchnienie, ulatujące z ust Berti.

Dziewczyna rzekła po chwili:
— Tak, Ralfie. I ty możesz mnie nazywać w ten sposób. Ujął jej rękę i
przycisnął do niej wargi.
— Dziękuję ci, dziękuję ci serdecznie, najdroższa, słodka Berti
— szepnął tak cicho, że nawet ciocia Stefcia nie dosłyszała jego słów.

W tej samej chwili zbliżyła się do nich Linda.

— Ach, więc tutaj siedzicie! Szukaliśmy was wszędzie. Ralf szybko
podniósł się z krzesła.
— Było nam za gorąco w dużym salonie.
— Czy uważasz, że tutaj jest chłodniej? — spytała drwiąco Linda.

— Może nie chłodniej, ale w każdym razie mamy tutaj lepsze

powietrze — odparł Ralf — teraz jednak i tu nie można już oddychać.
Jeżeli chcesz, ciociu Stefciu, to możemy powrócić do salonu.

—

Dobrze, Ralfie. A ty Berti? Czy pójdziesz z nami?

— Tak, cioteczko.

Linda, niby od niechcenia zastąpiła dziewczynie drogę. Nie chciała,

żeby Berti poszła razem z Ralfem i ciotką.

— Co to się stało, że ciocia Stefcia nazywa cię „Berti"? — zapytała

Linda.
— Prosiłam ją o to, panno Rittberg.

— Nawet ją o to prosiłaś? Ciocia Stefcia może być dumna! Ani

mnie, ani mojej matce nie pozwoliłaś na to. Zdaje mi się, że dziś,
w wigilię mego ślubu z twoim ojcem, powinnaś mi ustąpić. Przecież
będę
z tobą bliżej spokrewniona, niż ciocia Stefcia.
— Pani się myli, panno Rittberg. Ciocia Stefcia jest mi bliższa niż pani.
Linda zbladła, i popatrzyła z jawną niechęcią na Robertę. Postacią
dziewczyny wstrząsnął dreszcz, gdy poczuła na sobie to spojrzenie.
Linda jednak opanowała się natychmiast.

— A jak zaczniesz mnie nazywać od jutra? Nie możesz przecież

zawsze nazywać mnie panną Rittberg.

— Pani ma słuszność. Od jutra będzie się pani dla całego świata, a

więc i dla mnie, nazywała panią Warteg.
Linda wybuchnęła gniewnym śmiechem.

— Jesteś głuptaskiem, Roberto, nie można cię traktować na serio.

Kochasz tak bardzo twego ojca, a nie chcesz się przemóc, żeby mu
sprawić przyjemność, lecz ciągle trwasz w dziecinnym uporze. Wiesz
przecież, jak mu przykro, że zachowujesz się tak nie przychylnie w
stosunku do mnie. Powinnaś sama zrozumieć, że nic nie osiągniesz w
ten sposób.

— Wiem o tym. Pani się myli, sądząc, że jestem uparta.

Pogodziłam się zupełnie z losem, lecz żadna siła nie zdoła mnie skłonić,
żebym zdradziła moją matkę. A w moich oczach byłoby zdradą,
gdybym inną kobietę darzyła imieniem matki. Ja, przynajmniej, pragnę
dochować jej wiary...
Linda pokonała swoją wściekłość i rzekła na pozór spokojnie:

— Nie mogę się z tobą spierać, Roberto. Dziś jeszcze raz

spróbowa
łam pogodzić siętz tobą. Pragnęłam, aby między nami zapanował
serdeczniejszy stosunek, uczyniłam to jedynie z miłości dla twego ojca.
Berti spojrzała na nią z ogromną powagą.

— Z miłości dla mego ojca? Pani wcale nie kocha mego ojca,

panno
Rittberg. Wiem o tym, czuję to.
Wargi Lindy nerwowo drgnęły.
— Nie mówmy o tym, to nie ma sensu.

— Tak, to nie ma sensu. I dlatego proszę panią, w jej własnym

interesie, aby pani nie usiłowała zmieniać naszego wzajemnego stosun-
ku. To jedyna droga porozumienia między nami.

— Jak chcesz, Roberto! Uczyniłam, co było w mojej mocy —

rzekła Linda, po czym odeszła do salonu.

Roberta przez kilka chwil stała, niby obezwładniona, i tępym

wzrokiem spoglądała przed siebie. Nagle obok niej zjawił się Ralf.
— Berti!
— Ach, to ty, Ralfie!

— Tak, Berti, lękałem się o ciebie. Czy miałaś jakąś przeprawę

z Lindą? Z jej oczu tryskała nienawiść.

6 Gdyby życzenia zabijały

— Wolę to, niż jej udaną łagodność. Wtedy przynajmniej bywa

szczera.
Zanim zdołał jej odpowiedzieć, zbliżył się do nich profesor Goebel.

— Teraz musi mi pan zostawić na chwilę moją chrześniaczkę.

Widuję ją tak rzadko, że muszę korzystać z każdej okazji.

Berta wsunęła rękę pod ramię profesora i weszła z nim do salonu.

Tymczasem Linda odszukała swego narzeczonego i udała się z nim do
małego saloniku.
— Czy szukałaś mnie, kochanie? — spytał tkliwie.
Otarła łzy z oczu i przytuliła się do niego.

— Tak mi smutno bez ciebie Henrysiu. Doznałam przed chwilą

przykrej porażki. Przez miłość dla ciebie upokorzyłam się raz jeszcze
przed Robertą. Prosiłam ją, żeby zmieniła się w stosunku do mnie, ona
jednak, jak zwykle, nie dała się namówić.

Henryk pociągnął Lindę do zacisznego kącika i objął ją namiętnym

ruchem.

— Moja słodka dziewczyno, po co narażasz się na takie przykrości?

Co cię obchodzi ten uparciuch, niech sobie robi, co chce. Wiesz
przecież, że nie można jej przekonać.

— Chciałam ci sprawić przyjemność. Wyobraź sobie, że zaprzyjaź-

niła się z Ralfem i ciocią Stefcią, pozwala im nazywać się „Berti", a
wszystko dlatego, żeby mnie zrobić na złość. Nazywa mnie wciąż
panną Rittberg, a od jutra będzie mnie nazywała inaczej... Zgadnij jak?
— No?
— Panią Warteg!

Henryk gniewnie zmarszczył czoło. Najchętniej byłby powiedział

córce kilka słów, wiedział jednak, że nic u niej nie wskóra. Berti była na
ogół rozsądną, dobrą dziewczyną, skoro jednak w grę wchodziła Linda,
wtedy nie można było jej przekonać.

Nazajutrz odbył się ślub. Berti wydawała się spokojna i opanowana.

Gdy nowożeńcy wymknęli się, aby pojechać na dworzec, ojciec ukrad-
kiem pożegnał się z Berti.

— Do widzenia, dziecko, pilnuj mi domu. Ciocia Stefcia będzie

dobrze strzegła. Mam nadzieję, że podczas mojej nieobecności nabie
rzesz rozsądku.
— O ile to będzie możliwe. Bądź zdrów, ojcze! Bóg z tobą!
— Iz tobą, Berti. Czy będziesz pracować?
— Tak, pragnę wykończyć mój obraz.

— Ja po powrocie także zabiorę się do pracy. Chciałbym wtedy

skończyć mój obraz i posłać go na wystawę razem z twoim. Wzbudzimy
sensację, zobaczysz. A teraz żegnaj, Berti. Do widzenia.
— Do widzenia, ojcze.

Pocałował ją lekko w czoło, lecz myślami bawił przy swojej młodej

żonie.   Gdy   wyszedł   z   pokoju,   Berti   podeszła   do   okna.   Wielkimi
smutnymi   oczyma   patrzyła   w   dal.   Przed   hotelem   stanął   właśnie
samochód,   który  miał   nowożeńców  odwieźć   na   dworzec.   Ujrzała   po
chwili   ojca,   wychodzącego   ze   swoją   młodą   żoną.   Zajęli   miejsca   w
samochodzie. Berti cofnęła się w głąb, nie chciała, żeby ją dostrzegli.
Zgnębiona, przycisnęła dłonie do serca i zatonęła w smutnej zadumie.
Była   tak pochłonięta  swymi  myślami,  że  nie  zauważyła   jak  Ralf   po
cichu zbliżył się do niej.
— Berti! — zawołał. Dziewczyna drgnęła
i odwróciła się.
— Ach, to ty...

— Czułem, że w tej chwili nie powinnaś być sama. Czy mogę

zrobić
coś dla ciebie?
— Nie, dziękuję ci, mój drogi... Było mi źle, ale to już przeszło.

— Moje biedne, biedne dziecko — rzekł ze współczuciem, ujmując

jej ręce.
Berti drżała, jakby wstrząsały nią dreszcze.

— Ach, Ralfie, czy to możliwe, żeby człowiek, którego się kochało

ponad wszystko, stał się nagle zupełnie obcym? Powiedz, czy podobna,
że ojciec zupełnie zapomniał o przeszłości, o tym, co go niegdyś łączyło
z moją matką? Powiedz sam — mówiła dziewczyna głosem, pełnym
bólu. Ralf pocałował ją w rękę.

— Berti, nie mogę patrzeć na to, jak cierpisz. W pierwszej chwili,

kiedy cię ujrzałem, kiedy spojrzałem w twoje smutne oczy — ogarnęła
mnie chęć przyjścia ci z pomocą. Wiem, że teraz nie mogę tego uczynić

w ten sposób, jakbym chciał. Całym sercem jednak marzę o chwili, gdy
będę już mógł wnieść do twego życia trochę słońca i światła. Czy
sądzisz, że mi się to uda?

Spojrzała mu w oczy i spostrzegła w nich wyraz gorącego błagania.

Ból, przenikający jej serce, pierzchnął nagle, ustępując miejsca uczuciu
niewysłowionego szczęścia, które przepajało całą jej istotę.

— Jeżeli to się komu uda — to tylko tobie! — odparła cicho i

serdecznie.

— Berti!!! — zawołał Ralf radośnie, po czym ucałował gorąco jej

ręce.
Skinęła mu z uśmiechem głową i wsunęła rękę pod jego ramię.

— Musisz mi zostawić jeszcze trochę czasu, drogi Ralfie. Pragnę

uspokoić się, odzyskać równowagę ducha, pragnę, aby zatarło się to
wszystko, co przeżyłam w ostatnich czasach... Wyczujesz przecież, gdy
odnajdę dawny spokój...
— A czy wtedy złożysz w moje ręce swój los?

— Tak, Ralfie. Nie ma na świecie człowieka, który by był mi

droższy od ciebie — odparła z wielką powagą.

Rozpromieniony spojrzał w jej oczy, w których odbiła się jej czysta

dusza.

— Dziękuję ci, dziękuję ci, dziękuję ci! wykrztusił zdławionym

głosem.

W tej chwili otworzyły się drzwi, a na progu stanęła pani Joanna.

Pomogła   córce   przebrać   się   do  podróży,   a   teraz   zamierzała   właśnie
powrócić   do   sali.   Ujrzawszy   oboje   młodych   ludzi,   obrzuciła   ich
przenikliwym   spojrzeniem.   Oczy   jej   zabłysły,   udała   jednak   zupełną
obojętność.

— Odjechali już! — powiedziała. — Mam was jeszcze raz pozdro-

wić. A teraz chodź, Roberto, musimy porozmawiać. Zgrzytliwy dyso-
nans zmącił młodym harmonię sytuacji. Pani Joanna jednak była bardzo
zadowolona i postanowiła wpłynąć na przyśpieszenie związku Ralfa i
Roberty.

— Im wcześniej Roberta wyjdzie za mąż, tym prędzej Linda stanie

się panią w tym domu — myślała. A wtedy znajdzie się i dla mnie
miejsce w willi mego zięcia.

Gdy wchodzili do sali, zaczynały się tam właśnie tańce. Ralf i Berti

również wzięli udział w zabawie. Nie mówili już o tym co poruszało do

głębi ich dusze, lecz oczy obojga jaśniały szczęśliwym blaskiem. Kiedy
goście poczęli się rozchodic, pani Joanna pożegnała się także. Ralf
zaofiarował się, że odwiezie macochę do domu. Gdy oboje siedzieli
naprzeciw siebie w samochodzie, pani Joanna odezwała się łaskawie:

— Cóż Ralfie, mam wrażenie, że Roberta Warteg nie jest ci

obojętna. O ile się nie mylę, polega to na wzajemności. Niegdyś
broniłeś
się przeciw małżeństwu twego ojca ze mną, kto wie jednak, czy ten
związek dziś nie wyjdzie ci na dobre. Ja postaram się popierać cię
skutecznie, abyś osiągnął swój cel.

Ralfowi wydało się, że brutalna ręka wdziera się w najświętsze

tajniki jego duszy, toteż odparł bardzo chłodno:
— Są to sprawy tak drażliwe, że lepiej ich nie poruszać.
— Pragnę przecież tylko twego dobra.
Ralf odetchnął głęboko.

— Nawet gdyby tak było, nawet gdyby pani wyjątkowo pragnęła

mego dobra — to jednak proszę o więcej delikatności, głównie przez
wzgląd na tę dziewczynę, której imię wymieniła pani w związku z tą
sprawą.
Uśmiechnęła się z ironią.

— Widzę, że jesteś pewny swego, tym lepiej. W każdym razie,

życzę
ci szczęścia.
Reszta drogi powrotnej przeszła w milczeniu.

Nazajutrz Berti zjadła śniadanie w towarzystwie cioci Stef ci i

Minki. Potem obie panie spacerowały przez godzinę w ogrodzie.
Wiosna była już w całej pełni, a ciocia Stefcia z rozkoszą wciągała w
płuca świeże, balsamiczne powietrze. Wydawało się jej, że przeżywa
cudowną bajkę.

Potem Berti zamierzała zabrać się do roboty, lecz zjawił się służący i

oznajmił, że przyszedł pan profesor Goebel. Berti przyjęła go w
obecności cioci Stefci.

— Dzień dobry, moje panie! — zawołał profesor: Jakże się panie

czują po wczorajszej uroczystości?
— Doskonale, panie profesorze — odparła ciocia Stefcia.

— To widać! Berti, zabrałem ze sobą szkicownik. Przed wyjazdem

do Kolonii, pragnę naszkicować twoją główkę. Czy chcesz dotrzymać
słowa i pozować przez godzinkę?

— Naturalnie, ojcze chrzestny. Proszę bardzo, przejdźmy do mojej

pracowni, tam jest dobre światło.
Spojrzał na nią ze zdumieniem.

— Do twojej pracowni? Masz chyba na myśli pracownię twego

ojca?

— Nie, nie. Pracownia ojca jest na górze. Nie można tam wejść, bo

właśnie odbywa się tam wielkie sprzątanie. Nie, ja mam własną.
— Oho! A co tam robisz?
— Maluję!
— Do licha, to chyba niemożliwe!
— A jednak tak jest, ojcze chrzestny.
— Więc zapisałaś się do bractwa artystów?

— Przynajmniej do bractwa malarzy. Czy będę artystką, to dopiero

czas pokaże.
— No to prowadź mnie do tej pracowni, niech ją zobaczę. Berti wzięła
profesora pod rękę.
— Chodźmy więc, ciociu Stefciu — rzekła.

Podążyli do nowo urządzonej pracowni Berti i musieli przy tym

przejść   przez   pokój,   gdzie   wisiał   portret   pięknej   Hiszpanki.   Gdy
rzeźbiarz   znalazł   się   w   tym   dobrze   mu   znanym   pokoju,   twarz   jego
przybrała wyraz wielkiej powagi. Przez chwilę stał w milczeniu przed
obrazem,  wpatrując  się  w  oblicze  kobiety,  która   była   jedyną  wielką
miłością w jego życiu.

Berti nie przeszkadzała mu. Ciocia Stefcia poszła już naprzód do

pracowni. Po chwili profesor z ciężkim westchnieniem odwrócił się od
obrazu.

— Ach, Berti, że też taka piękna i dobra kobieta musiała umrzeć!

Ale zmartwychwstała w tobie. Nie rozumiem jednego: jak twój ojciec,
mając wciąż przed oczyma jej żywy portret, mógł spojrzeć na inną
kobietę.
— I ja nie mogłam pojąć tego — odparła Berti z westchnieniem.

— No, no, tylko się nie roztkliwiać, kochanie! Ten obraz jest

zresztą
najlepszym dziełem Henryka. A teraz przejdźmy do twojej pracowni.

Weszli do przyległego pokoju. Profesor zaczął się z uśmiechem

rozglądać wokoło.

— Ho! Ho! Bardzo ładnie! A tu stoją sztalugi... Czy mogę

zobaczyć,
co malujesz?
— Tak, ale pod warunkiem, że usłyszę kilka słów uczciwej krytyki.

— Dobrze, Berti. Jeżeli nic nie powiem, będzie to znaczyć, że

powinnaś zarzucić malowanie. Jeżeli jednak wydam jakiś sąd, to będzie
on uczciwy.

— Dziękuję! Oto mój pierwszy większy obraz. Ma się nazywać:

„Szczęście domowe".

Profesor ze zdumieniem rzucił okiem na sztalugi. Patrzył długo,

potem odstąpił, przysunął sobie zydelek, usiadł i znowu spoglądał na
obraz, nie mówiąc ani słowa.
Po długiej chwili milczenia, Berti odezwała się ze smutkiem:
— Więc bardzo źle, ojcze chrzestny? Czy mam rzucić sztukę?
— Berti, czy malowałaś to sama?
— Tak!
— Do licha, dziewczyno! To przecież jest wspaniałe!
— Doprawdy?

— Czy sądzisz, że będę się z tobą bawił w pochlebstwa? O nie!

Masz talent, moja  mała, to nie ulega wątpliwości. Powiem ci coś w
wielkiej tajemnicy: twój ojciec nigdy nie potrafił tak malować, brakło
mu   iskry   bożej.   Naturalnie,   że   widzę   tu   małe   usterki,   powinnaś
popracować nad techniką, ale talent jest — co tu gadać... A cóż mówi
twój ojciec?

— Ojciec powiedział, że obraz jest dobry i że chce go posłać na

wystawę razem ze swoim nowym dziełem, które właśnie zaczął.

— Aha! No, ty nie masz potrzeby lękać się porównania. Sprawiłaś

mi prawdziwą niespodziankę. Kto cię właściwie uczył?
— Tylko ojciec. Nie miałam innych nauczycieli.

— Był dobrym nauczycielem. Tak, Berti, będziesz kiedyś sławna.

Pokaż mi jeszcze inne rzeczy...

Berti przyniosła swoje szkice, które profesor zaczął przeglądać z

wielką uwagą.

— Niech się Henryk schowa — mruczał półgłosem — nigdy tego

nie
potrafił, nigdy! W twoich pracach jest dusza, tchnie z nich duch twej

matki. Teraz z podwójną przyjemnością zabiorę się do twojej główki.
Siadaj, Berti! Zabieram się do roboty.

Z wielkim zapałem zaczął szkicować głowę dziewczyny.

Rozprawiał przy tym ze zwykłą swobodą, lecz w oczach jego płonął
święty blask. Widać było, że model przykuwa jego uwagę.

Gdy skończył, Berti poprosiła, by został na obiedzie. Profesor

jednak odmówił:

— Mam pilne zamówienie które muszę skończyć, inaczej

zostałbym
z pewnością. Będę jednak przyjeżdżał bardzo często, musisz mi jeszcze
pozować kilka razy. A teraz, żegnaj, kochanie! Do widzenia! Śpieszę
się
bardzo, żeby zdążyć na dworzec.

Pożegnał się jeszcze z ciocią Stefcią i wyszedł. Berti patrzyła na

niego przez okno. Gdy stanął przy furtce zdjął raz jeszcze swój
szeroskrzydły kapelusz i ukłonił się z daleka dziewczynie. Wychodząc,
natknął się na Ralfa Hansena, który właśnie otwierał furtkę.

— Dzień doby! O mało pana nie zgniotłem na śmierć! Jakże się pan

czuje po wczorajszej uroczystości!
— Doskonale! A pan, profesorze?

— Świetnie! Właśnie wracam z willi, gdzie szkicowałem główkę

Westalki.
— Czy szkicował pan pannę Warteg?
— Tak!
— Czy mógłbym zobaczyć szkic?

— Z jakiego powodu? Czy pan interesuje się tak bardzo sztuką?

— spytał żartobliwie profesor.
— Interesuję się przede wszystkim moją siostrzenicą.
— Aha! Zapomniałem, że pan jest jej przyrodnim wujaszkiem.
— Naturalnie! Przyjęto mnie w tym charakterze do rodziny.

— Zauważyłem jednak, że pan ma bardzo mało wspólnego z tą

„nową żoną". Inaczej nie pokazałbym panu mojej Westalki. Muszę
bowiem wyznać, źe nie mogę znieść tej „nowej".
— Ja również.

— Widzę, że się rozumiemy. A więc, niech pan popatrzy na tę

główkę.
Ralf z zaciekawieniem spojrzał na szkic. -

Cudowna! — powiedział po chwili.

— Tak, tak! Pan Bóg jest największym artystą. A teraz żegnam

pana! Do widzenia!

Uścisnęli sobie dłonie i rozstali się. W kilka chwil później Ralf witał

się już z Berti i ciocią Stefcią.

Berti poprosiła, żeby został na obiedzie. Potem pokazała mu swój

obraz, który podziwiał, dlatego, że to ona go malowała. Przyznawał
otwarcie, że ma niewiele zrozumienia dla sztuki.

W ciągu następnych dni Ralf bywał bardzo często w willi

Wartegów. Nigdy jednak nie poruszał z Berti takich tematów, których
nie mógłby poruszyć w obecności osób trzecich. Mimo to oboje czuli z
błogą pewnością, że są nierozerwalnie związani ze sobą, że nadejdzie
dzień, gdy będą należeć do siebie. Być może, iż Ralf przed wyjazdem
byłby jeszcze powiedział decydujące słowo, lecz musiał wyjechać
wcześniej, niż zamierzał. Depesza wezwała go do Neurode. Otrzymał
wiadomość, że jego wuj ciężko zachorował.

Majątek Neurode był położony niezwykle malowniczo. Ciągnęły się

tu żyzne łąki i pola, w dali wznosiły się góry, porośnięte gęstym lasem.
Szeroka rzeka stanowiła naturalną granicę tej pięknej i rozległej
posiadłości.

Na stacji czekał już samochód. Szofer z zatroskaną twarzą powitał

Ralfa.

— Chwała Bogu, że panicz już przyjechał! Nasz pan wczoraj

wieczorem padł jak martwy w holu. Teraz leży w łóżku i ciągle pyta
o panicza.
Ralf wskoczył do samochodu.
— Jedźcie, ale prędko! — zawołał.

Wreszcie w oddali zarysował się dwór w Neurode. Stał on u

podnóża lesistej góry, której szczyt wieńczyła malownicza ruina. Ruina
ta stanowiła pozostałość zamczyska Neurode, gdzie dawniej mieszkali
hrabiowie Axemberg. Był to niegdyś dumny i bogaty, a dziś zupełnie
zubożały ród. Posiadłości ich przeszły w obce ręce, z zamczyska
pozostała tylko ruina.

Zaledwie samochód zatrzymał się przed portykiem, gdy Ralf

wyskoczył i wbiegł po szerokich kamiennych schodach do pokoju
chorego wuja. Po chwili stanął w sypialni, u łoża chorego. Bernard
Feldner wyciągnął rękę do siostrzeńca.

Mój drogi chłopcze... Chwała Bogu, że już jesteś przy mnie...

— Żałowałem, że nie mam skrzydeł wujaszku! Bardzo się przestra

szyłem, gdy otrzymałem depeszę! Jak się teraz czujesz?

Chory podniósł na niego jasne oczy. Siwe, gęste włosy okalały jego

twarz o szlachetnych rysach.

— Cóż, koniec się zbliża, mój chłopcze. Lekarz musiał mi powie

dzieć prawdę. Chciałem mieć pewność. Człowiek taki jak ja, nie
zamyka
oczu przed drogą, która czeka nas wszystkich. Nie chciałem jednak
umierać samotnie. Cieszę się, że przyjechałeś.
Ralf, wzruszony do głębi usiadł na krześle, stojący przy łóżku.
— Drogi wuju! — zawołał.

— Nie lękaj się, mój chłopcze! Kończy się mój czas na ziemi.

Wiem,
że ci to sprawia ból. Lecz mój los dokonał się, wszystkie sprawy
załatwiłem, a gdy zamknę oczy, ty będziesz tutaj panem.

Ralf, wstrząśnięty do głębi, pochylił się nad ręką starca i przycisnął

do niej wargi.

- Nie opuszczaj mnie, wujaszku! Chciałbym odwdzięczyć się za

wszystko, coś dla mnie uczynił. Nie mogłem ci dotąd okazać mej
wdzięczności.

— Dałeś mi wielkie dowody przywiązania, Ralfie. Opromieniłeś

moją samotną starość. Mieszkałeś w tym smutnym domu, gdzie czułem
się tak bardzo osierocony po przedwczesnej stracie ukochanej żony
i córeczki. Teraz śmierć przyjdzie po mnie. Zostaniesz sam, mój
chłopcze. Radzę ci jednak, żebyś nie trwał długo w samotności. Ożeń
się
jak najprędzej. Niechaj Bóg błogosławi twoją młodą żonę!

Ralf pochylił się nad chorym i spojrzał na niego płonącymi oczami.
— Wuju, muszę ci się zwierzyć... Serce moje znalazło już tę

jedyną,
wybraną, z którą pragnę związać się na wieki. Chciałbym, żebyś ją
poznał...
Na twarzy starca ukazał się znużony uśmiech.

— Niech się dzieje wola Nieba! Wiem, że nie mogłeś wybrać

kobiety, niegodnej ciebie. Błogosławię twoją przyszłą żonę!

Ralf wyciągnął fotografię, którą przed wyjazdem podarowała mu

Berti. Chory popatrzył z zadumą na śliczną twarzyczkę dziewczęcą, a
potem uśmiechnął się:

— Piękna twarz, dumne niewinne oczy! Musisz mi opowiedzieć

o niej. Ale nie teraz... Jestem zmęczony, pragnę zasnąć... Daj mi rękę, ot
tak... Będę ją trzymał, dopóki nie zasnę... Jest taka ciepła, rozgrzewa mi
serce...
— Śpij dobrze, drogi wujaszku!

Chory uśmiechnął się lekko. Uścisnął słabo rękę siostrzeńca, jakby

chciał mu w ten sposób podziękować po raz ostatni. Potem zasnął.

Klucznica, pani Lankwitz, która już od wielu lat służyła w Neurode,

opowiadała Ralfowi, że wuj jeszcze wczoraj czul się zupełnie dobrze.
Kolację zjadł z apetytem i wypił kilka kieliszków wina. Potem chciał
zajrzeć jeszcze do obory, lecz w holu zwalił się nagle z nóg.
Zawezwano natychmiast lekarza, który obiecał, że wstąpi dziś
wieczorem do chorego.

Ralf przebrał się i zszedł na dół, gdzie spotkał lekarza. Powiedział

mu on, że ten atak oznacza rychły koniec. Obydwaj mężczyźni udali się
do pokoju chorego. Czuwała tam pani Lankwitz.

— Nasz pan wciąż śpi — oznajmiła. — Raz tylko westchnął

głęboko
przez sen, ale się nie obudził.

Lekarz zbliżył się do łóżka. Potem pochylił się i dotknął ręką

powiek chorego. Przyłożył ucho do jego piersi, potem złożył na krzyż
ręce śpiącego. Następnie wyprostował się i wzrokiem poszukał Ralfa.
— Zasnął na wieki! Miał spokojną, łagodną śmierć, bez bólu.
Ralf przez długie godziny siedział przy łożu zmarłego. Raz po raz
całował jego zastygłe ręce, patrząc wilgotnymi od łez oczyma na
oblicze wuja, na którym malował się błogi spokój i majestat śmierci.

Przypomniał sobie przy tym ów dzień, gdy zwrócił się o pomoc do

wuja i znalazł schronienie u niego. Przyszedł wtedy pieszo ze stacji do
dworu i stanął przed domem o zachodzie słońca. Był znużony, głodny i
pełen rozpaczy. Wuj stał właśnie na ganku. Ralf widział jak na jawie
jego wysoką, męską, silną postać. Wówczas włosy jego były zaledwie
lekko przyprószone siwizną. Przysłaniał ręką oczy, chroniąc je przed
silnym blaskiem słonecznym, a gdy poznał Ralfa, podbiegł mu na

spotkanie, jakby był młodzieńcem. Ujął w milczeniu jego ręce i
wprowadził go do domu.

— Co się stało, Ralfie? Co cię sprowadza do mnie? — zapytał,

patrząc mu przenikliwie i badawczo w oczy.

— Ojciec wypędził mnie z domu, bo pogardzam moją macochą i

otwarcie jej to powiedziałem. Ona i moja przyrodnia siostra tak długo
podżegały ojca przeciw mnie, aż wreszcie dopięły celu. Ojciec kazał mi
iść z domu, bo nie chciałem przeprosić mej macochy. Jestem teraz
bezdomny i proszę cię, wuju, żebyś mi na razie pozwolił zostać u
ciebie. Spodziewam się, że wkrótce znajdę jakieś zajęcie.
Wtedy wuj otoczył go ramieniem i powiedział:

— Jeżeli chcesz, to możesz zostać na zawsze u mnie. Matka twoja

była   moją   jedyną   ukochaną   siostrą.   Umarła   przez   tę   niegodziwą
kobietę. Wyznała  mi  na łożu śmierci, ile wycierpiała, jak się gryzła.
Zdrada męża złamała jej życie. Oświadczyłem twemu ojcu, że nigdy nie
przestąpię   progu   jego   domu.   Tym   samym   jednak,   naraziłem   się   na
rozłąkę z tobą, a to mnie bardzo bolało. Cieszę się, że zwróciłeś się do
mnie. Jestem samotny i pragnę cię zatrzymać przy sobie.

I Ralf został, stał się zawołanym gospodarzem, a przy tym człowie-

kiem prawym i szlachetnym. Wuj miał z niego ogromną pociechę.

O tym wszystkim myślał teraz, a serce jego przepełniała gorąca

wdzięczność dla zmarłego wuja. Stacił teraz swego ukochanego opieku-
na, który dbał o niego jak drugi ojciec. Nie miał już nikogo z bliskiej
rodziny. Na szczęście znalazł kobietę, która pocieszy go po tej stracie.

— Berti! Słodka ukochana Berti! Czy czujesz jak moje serce woła

cię?
Wzruszony, pochylił się nad zmarłym.

— Pobłogosławiłeś ją przed śmiercią, kochany wuju, a ona warta

jest twego błogosławieństwa. Był byś ją z radością powitał, jako panią
swego domu.

Raz jeszcze delikatnie pogładził srebrne włosy zmarłego, potem

wstał. Wolnym krokiem wyszedł z pokoju. W holu stali zgromadzeni
oficjaliści i służba. Na twarzach ich malowało się szczere zmartwienie.

— Wasz pan nie żyje. Nie zapominajcie o tym, że był dla was

zawsze
dobrym i sprawiedliwym, pełnym zrozumienia dla waszych smutków
i radości. Wiecie, że czynił dużo dobrego. Dla mnie świecił on zawsze

pięknym przykładem, postaram się go naśladować pod każdym wzglę-
dem. Będziemy czcili jego pamięć — powiedział Ralf.

W kilka dni później odbył się pogrzeb Bernarda Feldnera. Zgodnie z

życzeniem zmarłego, przeczytano jego testament przy otwartej trumnie.
Mianował on swoim jedynym spadkobiercą Ralfa Hansena.

Ralf napisał krótko do Berti, donosząc jej o śmierci wuja: Moja

droga Berti!

Wkrótce po moim przyjeździe umarł mój wuj. Boleję ogromnie nad

tą stratą. Zawdzięczałem mu bardzo wiele, był on w ostatnich łatach
jedynym bliskim człowiekiem, który mi pozostał.

Wiem, że myśli Twoje będą przy mnie — wiem przecież, że łączą nas

wspólne marzenia i uczucia. Wielka to dla mnie pociecha.

W najbliższych miesiącach czeka mnie wiele pracy, nie będę więc

mógł wyjechać z Neurode. Postaram się jednak znaleźć, choćby kilka
dni, a wtedy zawitam, do Dusseldorfu. Gdybyś jednak potrzebowała mej
pomocy, to zawezwij mnie natychmiast. Wystarczy jedno słowo, a przy-
jadę. Czy choć raz napiszesz do mnie? Sprawiłabyś mi tym ogromną
radość.
Całuję Twoje najdroższe ręce i przesyłam Ci serdeczne pozdrowienia.

Twój Ralf

Gdy Ralf po pogrzebie powrócił do domu, wydawał mu się on

dziwnie smutny i pusty. Ogarnęło go wielkie przygnębienie. Dziś ludzie
nie poszli do roboty, a on także nie czuł się w nastroju do pracy.

Postanowił wyjść na krótką przechadzkę. Wyszedł z domu i zaczął

się wspinać na górę zmierzając w kierunku ruiny. Wolnym krokiem
szedł pod górę. Dzień był jasny, wiosenny. W dolinie kwitły drzewa
owocowe, a las okrył się świeżą, młodą zielenią. Majowy czar spowijał
cały krajobraz.

Ralf z rozkoszą wdychał rześkie powietrze. Spojrzenie jego rozjaśni-

ło się, poczuł jakby ulgę w swoim bólu.

Gdy stanął na szczycie, ujrzał przed sobą ruiny zamczyska. Dumnie

wznosiła się wielka czworokątna baszta narożna, do której przylegały
zwaliska północnego skrzydła zamku. Reszta murów rozpadła się w
gruzy. Dziedziniec zamkowy był gęsto zarośnięty zielenią. Jedną ze
ścian porastały bujnie pnące białe róże.
Ta malownicza ruina zwabiła już niejednego artystę.

— Berti na pewno zechce ją malować — pomyślał Ralf. Zbudziło

się w nim zainteresowanie dla tych rumowisk i zaczął im się bacznie
przyglądać, jakby patrzył na nie oczyma Roberty. Tak, ten mur
porośnięty różami jest stanowczo ciekawym motywem, który Berti
uwieczni w swoim szkicowniku. A baszta narożna i taras, z którego
rozpościera się wspaniały widok w dal, spodoba się jej również.

Dobrze się stało, że wuj kazał naprawić uszkodzenia dzięki czemu

uchronił ruinę od dalszego zniszczenia. Byłoby szkoda, gdyby ta
starożytna budowla rozpadła się w gruzy.

Narożna baszta zachowała się dziwnym trafem tak dobrze, że

można tu było nawet urządzić mieszkanie. W tej baszcie Ralf odkrył
pewnego dnia wejście do tajemniczego lochu podziemnego.
Uśmiechnął się, myśląc o tym, że ruina wzbudzi żywe zainteresowanie
Berti, zwłaszcza gdy odsłoni jej całą ukrytą romantykę tej budowli.

Wolnym krokiem zaczął wchodzić na dobrze utrzymane schody,

prowadzące do baszty. Na każdym piętrze znajdowała się przestronna
sala z otworami okiennymi po obu stronach. Stare grube mury sięgały
wysokości trzech pięter, a wąziutkie kręte schody wiodły na taras. Gdy
Ralf doszedł do tych stopni tarasu, przystanął i spojrzał na wystający
kamień, który sterczał nad posadzką mniej więcej na wysokości ćwierć
metra. Kamień wystawał ze ściany nie więcej jak na dziesięć centymet-
rów toteż nie zwracał niczyjej uwagi.

Ralf z całej siły przycisnął nogą ten kamień, który pod uciskiem

wsunął się nagle do wąskiej szpary. Zaledwie znikł, gdy z boku po
prawej stronie otworzyły się ukryte w szparze drzwi, który poprzednio
nie można było dostrzec, gdyż podobnie jak mur były pokryte tynkiem.

Ralf zbliżył się do otwartych drzwi i zajrzał do wąskiego, ciemnego

pomieszczenia. To właśnie był loch podziemny. Gdy drzwi stały
otworem, a ktoś wszedł do ciemnej komory, spotkałoby go niechybnie
nieszczęście. Bowiem loch mieścił się pod ziemią i był co najmniej
głęboki na dwa piętra.

Zapewne dawni właściciele średniowiecznego zamku zaopatrzyli

narożnik w tę pomysłową pułapkę, do której wtrącali nieproszonych
gości, aby znikli bez śladu. Mury i grube drzwi tłumiły każdy krzyk,
każde wołanie o pomoc.
Kogo tam wrzucano, ten był zgubiony. Ralf odkrył przypadkiem to

miejsce i podzielił się swoim odkryciem z wujem Bernardem, któremu
też później pokazał ciemną komorę.

Choć właściwie nie zachodziła obawa, że ktoś niewtajemniczony

będzie spacerował po ruinach, obydwaj panowie orzekli, że przypadek
może kogoś narazić na szwank. Dlatego też kazali wrzucić do komory
dużą ilość słomy. W ten sposób przynajmniej, upadający nie był
narażony na śmierć.

Ralf z uśmiechem zamknął ciężkie drzwi. Nie wywołało to

najmniejszego szmeru, gdyż on sam naoliwił zamek i zawiasy. Potem
znowu przesunął kamień na dawne miejsce. Nikt nie mógł się domyślić,
że kamień stanowi część mechanizmu ukrytych drzwi. Widać było
znowu gładki, szary mur. Wkoło drzwi wprawdzie tynk pokruszył się,
tworząc jakby obwódkę na ścianie, na to jednak mógł zwrócić uwagę
tylko bardzo spostrzegawczy człowiek.

Ralf zaczął sobie wyobrażać, jak się zdziwi Berti, gdy pokaże jej

kiedyś ukryte drzwi i loch podziemny.

Po wąskich krętych stopniach wszedł na taras. Oczy jego pobiegły w

niezmierną dal. Pierś jego unosiła się głębokim oddechem. Ach, było to
mimo wszystko cudowne uczucie być panem tego wszystkiego, co się
obejmowało wzrokiem.

Minęło kilka tygodni. Zanim Henryk Warteg z żoną powrócili z

podróży poślubnej, profesor Goebel jeszcze dwa razy odwiedził Berti.
Pozowała mu do jego Westalki, a ciocia Stefcia nie spuszczała wzroku z
rzeźbiarza, zajętego swoją pracą.

Teraz nowożeńcy powrócili, a ciocia Stefcia ze swoją Minką

wyprowadziła się z pięknej willi, powracając z tysiącem pięknych
wspomnień do skromnego mieszkanka.

Linda natychmiast po powrocie chciała ująć w swoje ręce ster

rządów, lecz nie poszło to jej tak gładko, jak przypuszczała. Służba
przywykła słuchać Roberty, a kiedy Linda wydawała jakieś polecenie,
służący przede wszystkim szli do Berti, żeby się spytać, czy mają
spełnić ten rozkaz.

W takich razach Berti mawiała zazwyczaj, żeby wykonać polecenie

pani Warteg. Niekiedy jednak musiała się sprzeciwiać jej rozkazom, bo
Linda miewała nieraz nierozsądne zachcianki.

Berti już po krótkim czasie zorientowała się, że Linda nie ma

pojęcia o istotnym stanie rzeczy; zapewne ojciec nie zdążył jeszcze
powiedzieć jej prawdy. Dziewczyna starała się unikać zetknięcia z żoną
ojca, mimo to nie uszło jej uwagi, że na słoneczne szczęście ojca padają
pierwsze szare cienie.

Tymczasem matka Lindy także powróciła z Wiesbaden; obie panie

naradzały się z zapałem, jakby to nakłonić Wartega do sporządzenia
testamentu na korzyść żony.

Henryk Warteg natychmiast po powrocie zabrał się do pracy. Z

wielkim zapałem malował główną postać, — Ifigenję, siedzącą na
ławce na morskim brzegu i zapatrzoną w dal. Modelką jego była Linda.

Poza tym dom jego był ciągle pełen gości, bo Linda lubiła gwarne

życie   towarzyskie;   nie   opuszczała   ani   jednego   wieczoru,   przyjęcia,
koncertu czy też ważniejszego przedstawienia w teatrze. Jej małżonka
wkrótce   znużył   ten  tryb   życia,   byłby   chętnie   wieczorem   pozostał   w
domu.  Dawniej i on był  spragniony rozrywek,  lubił się bawić, teraz
jednak  przerażał   go  po  prostu  ten  niezaspokojony  głód  wrażeń,   jaki
objawiała Linda. Przy tym jej ciągłe zachcianki narażały go na wydatki.

Przed ślubem zapłacił za kosztowną wyprawę żony; tego jednak jej

było mało, zamawiała sobie coraz to nowe suknie i drobiazgi toaletowe.
Rachunki kazała odsyłać mężowi. Nie dość na tym, kazała również
wpisywać na swoje rachunki rozmaite rzeczy, które zamawiała dla jej
matki. Pani Joanna bowiem twierdziła, że miesięczna pensja, którą
płacił jej skąpy zięć, nie może wystarczyć na jej potrzeby.

Linda wyświadczała jej więc tę przysługę, gdyż zależało jej, by

matka, jak najprędzej poruszyła z Henrykiem sprawę testamentu.

Tak się jakoś składało, że pani Joanna nie miała dotychczas okazji

porozmawiać na osobności z zięciem.  W ostatnich czasach pracował
bardzo wiele, chciał bowiem wykończyć  obraz na wystawę. Zależało
mu na tym nie tylko dlatego, żeby wystawić go razem z dziełem córki,
ale także z innego powodu. W kasie jego panowała pustka, liczył więc,
iż   uda   mu   się   korzystnie   sprzedać   obraz   i   poprawić   nadszarpnięty
budżet.

Niestety, brakło mu odpowiedniego nastroju twórczego. Malowanie

tego obrazu stało się raczej pańszczyzną niż przyjemnością. Linda jako
modelka nie była tym, czym kiedyś była Izabella. Izabella całą duszą
pomagała mężowi, dodawała mu natchnienia i polotu, potrafiła podsycić
w nim święty płomień. Linda natomiast okazywała jawnie swoje
niezadowolenie i narzekała, że mąż całymi godzinami przetrzymuje ją
w pracowni.

Jedynie myśl, że obraz zostanie wystawiony, a cały świat będzie

podziwiał jej urodę — skłaniała ją do pozowania.

Pewnego dnia Linda znowu zaprosiła mnóstwo gości do „swego"

domu. Wydała przy tym ogrodnikowi polecenie, aby ściął wszystkie
rozkwitłe róże i przyniósł je do jej pokoju.

Między różami były różne niezwykle rzadkie i kosztowne okazy,

które Berti poleciła troskliwie pielęgnować. Dziewczyna interesowała
się bardzo hodowlą róż i nieraz pomagała ogrodnikowi przy szczepieniu
piękniejszych gatunków.

Gdy więc Linda nakazała ogrodnikowi ściąć wszystkie rozkwitłe

róże, udał się on, mocno wzburzony, do Berti, protestując przeciw
takiemu wandalizmowi.
Bert wysłuchała go spokojnie, po czym oświadczyła stanowczo:

— To wykluczone! Pani Warteg nie ma pojęcia, jakie to kosztowne

okazy i jak wiele trudu sprawia nam hodowla róż. Idźcie do niej i
powiedźcie jej, że nie zgadzam się na to. Wy sami zetniecie te róże,
które można zużyć do przystrojenia stołu.

Ogrodnik, zadowolony, oddalił się, a Berti powróciła do swego

przerwanego zajęcia. Uzupełniała właśnie wykaz swoich klejnotów. W
tym celu wyjęła z małej skrytki, wmurowanej w ścianę buduaru matki,
kasetkę, w której przechowywała biżuterię. Drzwiczki tej skrytki były
niewidoczne, gdyż zazwyczaj wisiała w tym miejscu makatka.

Postawiła kasetkę na krześle przy stole i wyjmowała z niej po kolei

rozmaite puzderka, które otwierała i stawiała na stoliku. Porównywała
przy tym ich zawartość z wykazem. Otworzyła właśnie ostatnie
puzderko, gdy nagle wpadła do jej pokoju macocha i z gniewną twarzą
zbliżyła się do niej. Dotychczas nigdy nie ośmielała się wchodzić do
apartamentów Berti.
Berti była tym niemile dotknięta i spojrzała na nią ze zdumieniem.

Gdyby

życzenia

zabijały

Zanim jednak zdążyła powiedzieć słowo, Linda wybuchła wściekłością.

— To niesłychane, że zmieniasz moje zarządzenia i wydajesz

służbie
inne rozkazy. Zauważyłam to już nieraz, tym razem jednak przebrałaś
miarę. Dlaczego kazałaś ogrodnikowi, żeby nie ścinał rozkwitłych róż,
skoro ja poleciłam, żeby mi je dostarczył?
Berti nie straciła spokoju.

— Dlatego, że są to po części bardzo rzadkie i kosztowne okazy,

które wymagają starannej opieki. Szkoda je ścinać dla przystrojenia
stołu. Powiedziałam ogrodnikowi, żeby sam dokonał wyboru, on wie
najlepiej, które róże można ściąć.

— Aleja chcę mieć wszystkie róże, wyprawiam dziś u siebie,

„święto róż". A poza tym pragnę raz na zawsze postawić sprawę jasno:
zabraniam ci sprzeciwiać się moim zarządzeniom i rozkazywać służbie.
Przecież to ja jestem panią domu, będziesz musiała pogodzić się z tym
faktem. Ach, co to masz tutaj?

— To ostatnie pytanie wymknęło się jej nagle, gdy zobaczyła

biżuterię. Szybko zbliżyła się do stołu, a oczy jej zabłysły chciwością.

— Ach, więc to ty przechowujesz te klejnoty! Już dawno chciałam

prosić twego ojca, żeby oddał je mnie na przechowanie. Taka młoda
dziewczyna nie może stroić się w kosztowne klejnoty, ta biżuteria
należy do mnie.

— Na razie nie noszę tych klejnotów — odparła Bertii, patrząc jej

spokojnie w oczy — ale nie oddam ich pani. Z wyjątkiem kilku
drobiazgów, które sobie kupiłam, cała ta biżuteria była własnością
mojej matki. Rzecz jasna, że nie wydam jej nikomu.

— To się jeszcze okaże! —przerwała jej Linda z gniewem. —

Sądzę, że twój ojciec ma coś do powiedzenia w tej sprawie.
— Myli się pani, te rzeczy należą do mnie!

Linda wyprostowała się nagłym ruchem, podobna w tej chwili do

rozdrażnionej lwicy. Spojrzeniem pełnym nienawiści obrzuciła
pasierbicę.

— Zobaczymy! Ja chyba bezprzecznie także mam prawo do tej

biżuterii...

— Przecież powiedziałam pani, że to moja własność. Moja matka w

testamencie zapisała mi te klejnoty, nie można tego zmienić.

Linda spojrzała w tak niesamowity sposób na pasierbicę, że po ciele

dziewczyny przebiegł dreszcz. Nie mówiąc ani słowa, wybiegła
spiesznie z pokoju, zamykając za sobą z głośnym trzaskiem drzwi.
Wściekła, udała się do pracowni męża.

— Jestem oburzona, Henryku, nie posiadam się z gniewu. Twoja

córka bezustannie zmienia moje rozkazy, rządzi w tym domu, a przy
tym utrzymuje, że cała biżuteria jej matki, została jej zapisana i że ona
ma tyłko do niej prawo. Czy doprawdy nie masz tu nic do powiedzenia?
Czy nie możesz nakłonić Roberty, aby mi odstąpiła część tych klejno
tów?

Henryk Warteg, zakłopotany, odłożył pędzel i paletę, marszcząc

przy tym czoło.

— Nie mogę tego zrobić, Lindo. Matka Berti w swoim testamencie

przekazała całą biżuterię córce.

— A dlaczego nie powiedziałeś mi o tym? Dlaczego dopiero dziś,

przypadkim, dowiedziałam się prawdy? — wybuchnęła Linda, niezdol-
na dłużej panować nad sobą.
— Nie przypuszczałem, że to dla ciebie taka ważna sprawa.
Zaśmiała się nerwowo.

— Nie udawaj naiwnego! Jakże ja się teraz pokażę obok mojej

pasierbicy? Ona może się stroić w kosztowne klejnoty, podczas gdy ja
będę przy niej wyglądać jak Kopciuszek.
— Na razie nie ma na to rady, Lindo.

— Jeżeli nie ma na to rady, to musisz mi kupić inne klejnoty,

Henryku, aby mnie twoja córka nie zaćmiła.

— Zauważyłaś chyba, że Berti nie obwieszała się biżuterią. Ja na

razie nie jestem w stanie kupować klejnotów. W związku z naszym mał-
żeństwem   miałem   wielkie   wydatki,   wydałem   także   wiele   na   podróż
twojej matki i na jej mieszkanie, a poza tym — muszę ci to powiedzieć
przy   okazji   —   jesteś   szalenie   rozrzutna.   Rachunki,   które   mi
przedstawiasz, przechodzą ramy mego budżetu. Pracuję teraz dużo, bo
chcę   poprawić   stan   moich   finansów.   Musimy   się   trochę   ograniczyć,
moja droga.

Podniosła się powoli z miejsca i spojrzała na niego, mocno

zaskoczona.

— Poprawić stan twoich finansów? Co to ma znaczyć, Henryku?

Przecież jesteś milionerem, posiadasz willę i wielkie plantacje w
Brazylii.

Nie zechcesz mi chyba wmawiać, że życie, jakie prowadzimy, przewyż
sza twoje dochody?

Henryk Warteg pokonał swoje zakłopotanie i powiedział na pozór

spokojnie:

— Droga Lindo, zdaje się, że znajdujesz się w wielkim błędzie. Kto

ci opowiedział tę bajkę o moich milionach?
Zbladła i wlepiła w niego przerażone oczy.

— Przecież uchodzisz za milionera. Cały tryb życia, jaki prowadzi

łeś, ta willa... twoje plantacje...
Potrząsnął głową.

— Powiedziałem ci już, że się mylisz. Nie jestem milionerem, nie

posiadam   ani   willi,   ani   też   plantacji.   Wszystko   to,   podobnie   jak
i biżuteria, należą do mojej córki. Jej matka wniosła ten cały majątek.
Po
naszym  ślubie  kazała  wybudować   tę  willę  za  swoje  pieniądze.  A  w
swoim
testamencie przekazała to wszystko Robercie, zresztą, za moją zgodą.
Teraz   rozumiem,   dlaczego   się   gniewasz,   że   Berti   zmienia   niektóre
twoje
rozkazy. Nie wiedziałaś, że Berti jest panią tego domu.
Linda w osłupieniu patrzyła na męża.

— Co to znaczy? Czy mówisz poważnie? To chyba tylko niesmacz

ny żart?
Henryk zebrał się na odwagę.

— Nie, Lindo, mówię poważnie. Berti została jedyną spadkobier

czynią swej matki. Ja nigdy nie posiadałem majątku, a co zarabiałem,
sprzedając moje obrazy, to wydawałem.

Linda śmiertelnie pobladła, po czym wybuchnęła zgrzytliwym,

sarkastycznym śmiechem.

— I ośmielasz się teraz dopiero powiedzieć mi prawdę? Oszukałeś

mnie, oszukałeś mnie w niesłychany sposób. Pozostawiłeś mnie w
mnie
maniu, że to wszystko jest twoją własnością. To oszustwo, to podłe,
bezczelne oszustwo — wykrztusiła chrapliwie.

Henryk Warteg patrzył z przerażeniem na jej wykrzywioną twarz,

która przypomniała w tej chwili straszliwe oblicze Meduzy. Zbladł i
cofnął się o krok.

— Proszę cię, licz się ze słowami! Nikt cię nie oszukał! Nie

mówiłem
z tobą nigdy o moich warunkach materialnych, a ty zawsze wzbudzałaś
we mnie wiarę, że te sprawy wcale cię nie obchodzą. Ożeniłem się z
tobą

100

w przeświadczeniu, że będę ci mógł zapewnić beztroskie, dostatnie
życie. Nie jestem jednak w stanie prowadzić tak wystawnego życia, nie
mam na

to. ■» ■

Linda z trudem panowała nad sobą. Zaciskając kurczowo dłonie,

rzekła ochrypłym głosem:

— Może przynajmniej teraz będziesz tak dobry i wyjaśnisz mi, jak

się przedstawia twoje położenie. Nie miałam przecież pojęcia o tym
wszystkim. Naturalnie, poślubiłam cię z miłości, miałam jednak wszel
kie dane, aby przypuszczać że jesteś bogatym, a przede wszystkim, że
dom, do którego mnie wprowadziłeś, jest twoją własnością.

Musiał przyznać w głębi ducha, że jej ostatnie słowa zawierają wiele

słuszności. Postanowił ją pocieszyć:

— Nie lękaj się, nie będziesz cierpiała niedostatku — zaczął, po

czym opowiedział jej w zwięzłych słowach, jak się przedstawiają jego
warunki.
Gdy "skończył, zaśmiała się drwiąco i zacisnęła pięści.

— Więc tylko dożywotnia renta? A co będzie ze mną? A jeżeli

będziemy mieli dzieci? Co się z nimi stanie?

Henryk Warteg był zbyt lekkomyślnym, aby zastanawiać się nad

tym, co się stanie po jego śmierci. Teraz po raz pierwszy i on zadał
sobie pytanie, jaki los czeka Lindę, gdyby on umarł. A co będzie, gdy
naprawdę zostanie ona matką? Mimo wszystko, zdjął go teraz lęk.
Opanował się jednak szybko i odparł:

— Dlatego też muszę gorliwie pracować, Lindo. Co otrzymam za

moje obrazy, to złożę w banku na twoje imię. Jeżeli będziesz rozsądna,
to
możemy   także   zaoszczędzić   trochę   pieniędzy   dla   ciebie.   Powinnaś
powiedzieć   twej   matce,   żeby  nie   wydawała   więcej,   niż   trzeba.   Póki
byłem
sam, moje dochody wystarczały mi zupełnie. Teraz jednak muszą się za
to utrzymać trzy osoby, nas dwoje i twoja matka. Dlatego też trzeba żyć
z ołówkiem w ręku. Nie potrzebujesz sobie jednak odmawiać żadnej
przyjemności, nie wolno ci tylko żyć ponad stan. Takie „Święto Róż"
na
przykład, jakie dziś wyprawiasz — pochłania ogromne sumy, na to nie
możemy sobie pozwolić. Można się bawić bez trwonienia pieniędzy,
pamiętaj  o tym.  W  każdym  razie, mam  do końca życia  zapewniony
znaczny dochód. Postaram się także zebrać kapitał, który by zabezpie
czył cię na przyszłość.

101

Linda zerwała się i zaczęła nerwowo biegać po pokoju. Potem,

wzburzona, rzuciła się z jękiem na kanapę:

— I za to poświęciłam ci moją młodość — syknęła przez zęby.

, Słowa te dotknęły go jak policzek.
— Więc nie kochałaś mnie, Lindo? — spytał ochryple.
Próżność jego miała być dotkliwie zraniona, gdyż Linda zerwała się
nagłym ruchem i krzyknęła:

— Nie! Nie! A gdybym cię kiedykolwiek kochała, to twoje

oszustwo
zniweczyło moje uczucie! Bo oszukałeś mnie, haniebnie oszukałeś...

I nim zdołał odpowiedzieć, wybiegła z pokoju i zostawiła go

samego. Pośpieszyła do swoich apartamentów, przebrała się i zamówiła
samochód. Chciała wyjechać z domu. Droga jej prowadziła do matki.

Pani Joanna przestraszyła się bardzo, ujrzawszy na progu pokoju

córkę, bladą i niezwykle wzburzoną. Odłożyła książkę, którą przedtem
czytała i zagadnęła:
— Co się stało, Lindo? Na miłość boską — jakże wyglądasz!
Linda zerwała z głowy kosztowny mały kapelusz, rzuciła go na
podłogę, a sama usiadła na krześle.

— Cudowna niespodzianka, mamo! Oszukano mnie haniebnie! Nie

masz potrzeby namawiać mego szanownego małżonka, aby sporządził
testament na moją korzyść. Nie posiada on nic, nie może mi nic
zapisać!
Gdy umrze — wszystko się skończy. Zostanę żebraczką, a ze mną i ty
także...
Pani Joanna z przerażeniem spojrzała na bladą twarz córki.

— Co ty mówisz? Opowiedz mi wszysko dokładnie, Lindo. Co się

stało?

Linda opowiedziała spiesznie, czego się dowiedziała przed chwilą.

Zaciskała pięści, gryzła batystową chusteczkę i walczyła ze łzami
wściekłości.

— Teraz, teraz już wiesz, mamo... Teraz pojmujesz, w jaką pułapkę

wpadłam... Ta kanalia, ta wstrętna dziewczyna — do niej wszystko
należy, wszystko, o co ja się ubiegałam... Ona ma wielki majątek,

102

posiadłość wiejską w Brazylii, kosztowną biżuterię... Tak, nawet dom,
w którym mieszkam jest jej własnością... Nienawidzę jej, nienawidzę tej
dumnej   księżniczki,   która  obchodzi  się   ze   mną   tak,  jakbym   była   jej
służącą. Mogłabym ją zabić, mogłabym ją udusić własnymi  rękami i
cieszyć   się   jej   bólem.   Dławi   mnie   nienawiść   dla   niej!   Ach,   gdyby
umarła! Wtedy cały jej majątek przeszedłby na jej ojca, a po śmierci, na
mnie! Ach, gdyby umarła!

Zgrzytając zębami, Linda pochyliła się nad stołem i ukryła twarz w

dłoniach.

Pani Joanna śmiertelnie pobladła. Jej twarz także wykrzywiła się

gniewem i nienawiścią. Potrafiła jednak lepiej od Lindy panować nad
sobą.   W   głowie   jej   krążyły   różnorodne   myśli.   Podczas   gdy   Linda
poddała   się   zupełnie   wściekłości   i   nienawiści,   pani   Joanna   układała
plany.  Zastanawiała się, co można  będzie uratować z gruzów i jakie
można będzie osiągnąć korzyści.
Wreszcie odezwała się twardo i bezdźwięcznie:

— Nie szalej, Lindo, to nie ma sensu. Musimy się spokojnie

zastanowić nad tym, co począć teraz. Tak, to rzeczywiście druzgocąca
niespodzianka! Znowu zabierają nam pełny puchar od ust. Nie możesz
być bardziej zawiedziona ode mnie. Ale musisz się opanować, moja
droga. Uspokój się, trzeba się naradzić nad przyszłością.

Linda podniosła głowę. Jej piękna twarz była w tej chwili

zmieniona, zeszpecona gniewem.

— Nie możemy nic uczynić, nic a nic... Przecież ta dumna

księżnicz
ka nie udusi się swoim bogactwem... a życzenia nie zabijają...

Oczy pani Joanny zabłysły niesamowicie, jak oczy córki, przypomi-

nając swoim blaskiem oczy drapieżnego zwierzęcia.

— Gdyby życzenia zabijały! — syknęła przez zaciśnięte zęby. —

Ale
życzenia nie zabijają...

Przez chwilę patrzyły sobie w oczy. Potem Linda odgarnęła włosy z

czoła.

— Jeżeli któregoś dnia wyjdzie za mąż, to mogę być pewna, że

mnie wypędzi z domu. Nie będzie się zastanawiała, usunie mnie przy
pierwszej sposobności...

— Nie patrz na to w tak ciemnych barwach. Nie ośmieli się uczynić

tego. Przede wszystkim musimy się postarać o jedno: żeby nie
wychodziła za mąż.

103

— Jakże możemy jej przeszkodzić?

— Tego jeszcze nie wiem. W każdym razie nie dopuścimy do jej

małżeństwa. Za żadną cenę...

— Co nam z tego przyjdzie? Nawet jeżeli nie wyjdzie za mąż, to

zostanie właścicielką całego majątku. Dopiero kiedy... — wargi Lindy
drgnęły. — Tak, gdyby życzenia zabijały! Ale życzenia nie mogą zabić!
Nie umrze tak prędko, jest młoda i zdrowa.

W oczach matki pojawił się wyraz okrucieństwa. Wzruszyła ramio-

nami.

— Znam tysiące wypadków, że umierali młodzi i zdrowi ludzie.

Przecież taki wypadek może nam przyjść z pomocą...

Te słowa przeniknęły do świadomości Lindy, uczepiła się tej myśli,

jak zbawienia.

— Przede wszystkim więc musimy na razie przeszkodzić jej w za-

miarach małżeńskich. Póki to nie nastąpi, mamy jeszcze niejakie
szanse. Istnieje jeszcze tysiące możliwości, żeby korzystać z jej
bogactwa.

— Ale jak przeszkodzić jej zamążpójściu? Co zrobimy, jeżeli zjawi

się Ralf i poprosi o jej rękę? Przecież niedawno wspominałaś, że tych
dwoje coś łączy.

— Na razie nie grozi nam niebezpieczeństwo. Ralf jest w żałobie

po wuju. Na pewno zaczeka z oświadczynami do końca żałoby. Zresztą,
mogą się przecież zaręczyć, nie wolno tylko, żeby się pobrali. Poza tym
byłaś bardzo niemądrą, moje dziecko, że uniosłaś się tak wobec twego
męża. Musisz koniecznie naprawić to głupstwo. Dopóki on żyje, nie
masz powodów do obawy. Idź do dmu, przeproś Henryka, wytłumacz
mu, że byłaś bardzo zdenerwowana. Musi na nowo uwierzyć, że go
kochasz
Linda westchnęła.
— Ach, to wieczne odgrywanie komedii! Mam tego dosyć!

— A jednak musisz w dalszym ciągu odgrywać tę komedię!

Henryk
jest   próżny,   to   ci   ułatwi   zadanie.   Powinnaś   też   koniecznie   żyć   w
większej
zgodzie z twoją pasierbicą! Na wszelki wypadek trzeba także dobrze
żyć
z   Ralfem.   Nienawidzę   go,   lecz   muszę   przyznać,   że   zawsze   był
wspaniało
myślny. Nieraz już żałowałam, że wyrzekłam się jego pomocy. Teraz
byłby   mi   na   pewno   płacił   większą   pensję.   Ralf   nie   powinien   się
domyślić,
że staramy się przeszkodzić mu w jego zamiarach. Przeciwnie, należy
go

104

utrzymać w przekonaniu, że sprzyjamy jego małżeństwu z Robertą. W
najgorszym razie może się z nią zaręczyć. Przed upływem roku nie
może być mowy o ślubie, a w ciągu roku zmienia się bardzo wiele...
Linda zacisnęła pięści.
— Gdyby życzenia zabijały!
Pani Joanna mocno ujęła jej ręce.

— Na razie, postaraj się zapanować nad sobą! Pojedź do domu

i pogódź się z mężem! Może dziś wieczorem na twoim balu znajdziemy
okazję, żeby porozmawiać bez świadków. Przyjadę o pół godziny
wcześniej, niż inni goście. Spodziewam się, że między twoim mężem
a tobą wszystko się ułoży.
Linda uśmiechnęła się z goryczą.

— Mój bal. To wszystko, czego się dowiedziałam, zepsuło mi cały

nastrój do zabawy. Na razie muszę w ogóle wyrzec się podobnych
przyjemności. Takie wieczory pochłaniają wielkie sumy, a ja muszę
zabezpieczyć sobie przyszłość.
Pani Joanna skinęła głową.

— Z pewnością! Postaraj się jednak mądrze wpłynąć na twoją

pasierbicę, aby ona wyprawiała takie festyny. Ma przecież środki na to.
Po co wy macie ponosić te wielkie koszty, przecież Roberta także
bierze
udział w zabawie. No, idź już, moje dziecko, i uspokój się!
Linda pożegnała się i powróciła do domu.

Henryk Warteg pozostał w niezbyt różowym nastroju. Wyznanie

Lindy że go nie kocha, zraniło wprawdzie bardziej jego próżność, niż
serce, lecz być wciąż jeszcze zakochany w żonie, więc też nie mógł
pozostać obojętny na te słowa.

Wybuch wściekłości Lindy wprawił go w ogóle w przerażenie. Ta

zazwyczaj łagodna, słodko uśmiechnięta kobieta zmieniła się nagle w
jego oczach w furię. Zaczął sobie zdawać sprawę, że dotychczas
umyślnie nie wtajemniczył Lindy w swoje położenie materialne. Myśl o
tym wywołała uczucie przykrości. Westchnął głęboko i po raz pierwszy
zbudziła się w nim świadomość, że popełnił głupstwo, żeniąc

105

się z tak młodą kobietą. Pierwsze słodkie upojenie minęło, pozostała
tylko szara rzeczywistość, codzienne troski i kłopoty. Pierzchło na
zawsze niefrasobliwe życie, które prowadził jako wdowiec. Dał się
usidlić urodą Lindy, wierzył, że jest słodkim, pieszczotliwym stworze-
niem.

Ze smutkiem spoglądał na swój obraz. Wziął ponownie pędzel i

paletę i zaczął malować. Miał jednak dziś rękę ciężką, jakby bezwładną,
nie miał ochoty do pracy. Czuł, że skrzydła jego sztuki złamały się, nie
chciał się jednak przyznać do tego, nawet przed sobą.

Wyczuwał, że ten obraz nie będzie dobry i nieraz z uczuciem cichej

zazdrości stał przed obrazem swej córki. Kilka dni temu był znowu
profesor Goebel, aby poprosić Berti o jeszcze jedno posiedzenie. Gdy
Henryk stanął z przyjacielem przed dziełem Roberty, Goebel rzekł:

— Widzisz, mój drogi, Berti odziedziczyła po tobie znakomitą

technikę, a po matce duszę. Dlatego też prześcignie cię na pewno.
A Henryk Warteg wiedział, że przyjaciel ma słuszność.

Wydał się sobie nagle tak samotnym i opuszczonym, że poczuł dla

siebie litość. Postanowił szukać pociechy u Berti.

W tej chwili otworzyły się drzwi pracowni, a na progu stanęła

Linda, która powróciła właśnie od matki. Zarzuciła na siebie szybko
prześliczny szlafroczek i zbliżyła się do męża z lekko zaróżowionymi
policzkami i nieśmiałym uśmiechem.

Spojrzał na nią zaskoczony, zanim jednak zdołał przemówić. Linda

zarzuciła mu ręce na szyję i przytuliła się do niego.

— Musisz mnie porządnie ukarać, Henrysiu, byłam przedtem

niegodziwa! Zachowałam się wstrętnie, nagadałam ci mnóstwo głupich
rzeczy. Ale tak się przestraszyłam, wyobrażałam sobie już, że czeka nas
życie w niedostatku. Ach, wiem, niestety, z doświadczenia, jak smutne
bywa życie! Moje nerwy nie wytrzymały, dlatego powiedziałam ci tyle
przykrych   słów.  Ale  ty  nie  wierz  temu,   kochanie.  Kocham cię,  mój
Henrysiu, kocham cię ponad wszystko. A teraz, gdy się uspokoiłam,
widzę   wszystko   w   jaśniejszych   kolorach.   Będę   bardzo   rozsądna,
przesta
nę  trwonić  tak wiele  pieniędzy.   Nie  wiedziałam przecież,  że  ci tym
sprawiam kłopoty. Teraz, gdy już wiem, urządzę się zupełnie inaczej.
Będziesz   pracował,   a   ja   będę   ci   pozowała   do   twoich   obrazów.
Odłożymy
dużo, dużo pieniędzy na wypadek, gdyby Bóg obdarzył nas dziećmi.

106

Ach, Henrysiu, nie gniewaj się na mnie, ja się tak wstydzę mego
wybuchu! Powiedz, że mi przebaczyłeś, mój najdroższy!

Henryk Warteg poczuł przy sobie jej prężne ciało, poczuł jej białe

ramiona na szyi i zapach jej włosów. To oszołomiło jego zmysły.
Namiętnie pocałował żonę. Na chwilę zapomniał o wszystkim. Mimo
to, w głębi duszy czuł, że całą istotę Lindy cechuje coś sztucznego,
fałszywego. Nie chciał się tylko do tego przyznać, bo nie lubił, gdy
jakaś nieprzyjemna myśl wytrąca go ze zwykłego, miłego spokoju.
Zdawał sobie sprawę, że nie kocha Lindy całą duszą, jak niegdyś kochał
Izabellę, że Linda opętała wyłącznie jego zmysły.

Po krótkiej godzinie, którą małżeństwo spędziło w pracowni,

zapanowała na pozór dawna harmonia. Oboje czuli wszelako w głębi
duszy, że ich wzajemny stosunek zepsuł się, że złamało się w nim coś,
czego nie można już naprawić.

Linda, pomna wskazówek matki, postanowiła także żyć na dobrej

stopie z Robertą. Po wyjściu z pracowni, udała się do siebie, przebrała,
a potem zeszła do jadalni. Ku swemu wielkiemu zadowoleniu zastała
tam już Berti. Linda zbliżyła się do niej.

— Droga Roberto, muszę cię przeprosić za dzisiejszą ranną scenę i

za wiele innych samowolnych kroków, na które pozwoliłam sobie w
stosunku   do   ciebie.   Nie   miałam   przecież   pojęcia,   że   to   ty   jesteś
właścicielką i panią tego domu, sądziłam, że należy on do twego ojca.
Dziś   dopiero   ojciec   wyprowadził   mnie   z   błędu   i   po   raz   pierwszy
wyjaśnił mi swoje położenie materialne. Teraz bardzo się wstydzę mego
postępowania.   Naturalnie,   że   w   przyszłości   będę   słuchała   wyłącznie
twoich rozkazów. Na mój stosunek do twego ojca ta wiadomość nie
może mieć najmniejszego wpływu. Jestem z nim szczęśliwa i nie dbam
o to, czy jest bogaty, czy ubogi. Tylko wobec ciebie muszę zająć inne
stanowisko i dlatego mam twemu ojcu za złe, że nie powiedział mi od
razu, jak się przedstawia jego położenie. Przebacz mi więc, że dziś rano
urządziłam ci przykrą scenę.

Berti była ogromnie zdziwiona i zaskoczona. Przypuszczała, że

Linda pobiegła do ojca na skargę, i że ten musiał wreszcie wyznać żonie
całą prawdę. Sądziła przy tym, że Linda wybuchnie gniewem i obsypie
męża wyrzutami za to, że sprawił jej taki zawód. Linda natomiast
zdawała się być zupełnie spokojną, nie wzruszyła jej wcale wiadomość,
że mąż nie okazał się bogaczem, za jakiego uważała go dotąd.

107

To przecież rzucało na nią właściwie lepsze światło. Berti

pomyślała, że może niesłusznie podejrzewała tę kobietę.

Ta wątpliwość wystarczyła już, aby usposobić Robertę lepiej dla

Lindy. Nie mogła wprawdzie pokonać uczucia antypatii, lecz jej
poczucie sprawiedliwości nakazywało jej łagodniejsze i uprzejmiejsze
zachowanie wobec Lindy. Powiedziała więc tonem bardziej życzliwym,
niż zazwyczaj:

— Nie mam pani nic do wybaczenia. Ojciec mój zawinił wobec

pani.
A co się tyczy moich praw w tym domu, to nie zależy mi wcale, żeby
pani
słuchała moich rozkazów. Jako żona mego ojca, powinna się pani czuć
jak u siebie w domu. Możemy się zawsze porozumiewać ze sobą, gdyby
zachodziły jakieś kwestie sporne. Nie mogę zmienić moich uczuć, lecz
pragnę, aby między nami panowała zgoda.
Linda wyczuła, że wywarła korzystniejsze wrażenie.

— Nie znając prawdziwej sytuacji, zaprosiłam na dzisiejszy wie-

czór gości. Nie mogę tego cofnąć bez wywołania rozgłosu. W przy-
szłości jednak będę się liczyła tylko z twymi życzeniami — powie-
działa.

— Ależ, proszę bardzo, niech pani zaprasza sobie gości, jeżeli to

sprawia pani przyjemność. Ja nie mam nic przeciwko temu.
Linda energicznie potrząsnęła głową.

— Nie, nie, nie mam do tego prawa. Lubię wprawdzie życie

towarzyskie, lecz w przyszłości będę się ograniczać. Warunki twego
ojca nie pozwalają na takie zbytki. Jeżeli chcesz zapraszać gości, to
musisz to czynić na własną rękę, zwłaszcza, że musiałabyś ponosić
koszty każdego przyjęcia.

— Dobrze, na przyszłość będziemy się porozumiewać w takich

wypadkach. Gdy pani będzie miała ochotę zaprosić znajomych, to
powie pani o tym ojcu, a ja omówię z nim sprawę.

Linda w głębi duszy triumfowała. Wiedziała, że można liczyć na

wspaniałomyślność Roberty. Jej pozorna pokora i łagodność kosztowa-
ły ją niemało wysiłku. Dławiła ją nienawiść do pasierbicy, tak bardzo
uprzywilejowanej przez los.

108

Przez kilka tygodni panował między wrogimi stronami w willi

Wartegów pozorny spokój

Linda udawała wobec Berti pokorę i wdzięczność, lecz w głębi

duszy oburzała się na skąpstwo pasierbicy.

Na wszystkie przyjęcia w domu, Roberta zapraszała także ciocię

Stefcię. Linda spostrzegła nawet ku swemu wielkiemu zdumieniu, że
skromna stara kobieta cieszy się wśród wytwornych kół towarzyskich
większą sympatię, niż dumna i wykwintna pani Joanna.

Berti przychodziła też często do cioci Stefci na godzinkę miłej

pogawędki. Staruszka z rozczuleniem zaczęła sobie zdawać sprawę, że
obcowanie z nią naprawdę sprawia Berti przyjemność.

Pewnego dnia Berti oznajmiła cioci Stefci, że zamierza malować jej

portret. Pani Weitzel gwałtownie zaprostestowała:

— Na miłość Boską, dziecinko, nie będziesz chyba malować tak

brzydkiej starej kobiety. Mój nos zepsuje ci cały portret.
Berti ucałowała ją ze śmiechem.

— Nie bądź taka niemądra, ciociu Stefciu. Przebywając w towarzy

stwie profesora Goebla i moim, powinnaś wiedzieć, że my artyści
inaczej
zapatrujemy się na te sprawy. Pragnę cię malować, nie dlatego, że jesteś
piękna, lecz dlatego, że masz bardzo charakterystyczną twarz.
Ciocia Stefcia ze śmiechem wzruszyła ramionami.

— Was, artystów, żaden człowiek nie zdoła zrozumieć. Pan profe-

sor także opowiada mi ciągle o mojej interesującej twarzy. Myślałam
zawsze, że tak się wyraża przez uprzejmość, bo nie chce powiedzieć, że
jestem   brzydka.   Gdybym   ja   była   malarką,   to   szukałabym   sobie
ładniejszej   modelki,   niż   ja.   Jestem   pewna,   że   nikt   nie   kupi   twego
obrazu.  Ale, jeżeli chcesz  koniecznie, żebym  ci pozowała,  to proszę
bardzo, w imię Boże! Będę siedziała spokojnie.

— Załatwione ciociu Stefciu! Namaluję twój portret naturalnej

wielkości.

— Naturalnej wielkości! Szkoda płótna, kochanie! Powiedz mi

jednak, Berti, — czy chcesz znowu rozpocząć tak wielką pracę?
Berti skinęła głową.

— Tak, cioteczko, muszę mieć dużo pracy, inaczej nie wytrzymała

bym w domu. A poza tym, mam w tym jeszcze pewien ukryty cel.
Czuję
się samotną i tęsknię za twoim towarzystwem. Najchętniej zatrzymała-

109

bym cię w ogóle przy sobie, ale wtedy twoja siostra zatrułaby ci życie.
Wiem, że gniewa ją, iż tak chętnie obcuję z tobą, a jej nie lubię. Ciocia
Stefcia westchnęła.

— Ach, dziecko, moja Joasia nie przywykła do tego, że ktoś woli

mnie   od   niej.   A   przy   tym   ma   nieszczęśliwe   usposobienie,   zawsze
gniewa
się z jakiegoś powodu, nigdy nie bywa zadowolona. Tego nie można
zmienić. Mimo to, cieszę się bardzo, że będę częściej przebywała  z
tobą.
Ostatnio   dobrze   mi   się   wiedzie,   mam   tak   wiele   przyjemności,   a
wszystko
zawdzięczam tobie, kochanie. Ten portret będzie dla Joasi wystarczają
cym  powodem,  żeby wytłumaczyć  moją  bytność  u ciebie. Tylko,  że
Joasia nie pojmie, dlaczego wolisz malować  mnie, niż uwiecznić jej
klasyczne rysy. Zresztą, ja sama nie pojmuję tego.
— Najważniejsze, że ja to rozumiem — odparła Berti.

— No tak, to prawda! A teraz napijesz się ze mną kawy, ugotuję

dziś
bardzo dobrą na twoją cześć. Ty możesz tymczasem przeczytać sobie
list, który dziś dostałam od Ralfa. Po śmieci wuja napisałam do niego
list kondolencyjny, a on odpowiedział mi właśnie.

Berti zarumieniła się gwałtownie i drżącymi palcami wzięła list z

rąk cioci Stefci. Pani Weitzel poszła do kuchenki, żeby zająć się kawą,
a Berti zabrała się do czytania.

Droga ciociu Stefciu!

Dziś dopiero mogę odpowiedzieć na Twój miły, serdeczny list, który

przyniósł mi wiele pociechy. Ty i Berti, to jedyne osoby, które
rozumieją, jak strasznym ciosem była dla mnie śmierć mego wuja.

Berti również napisała mi kilka serdecznych słów, płynących z głębi

jej szlachetnej duszy. Byłbym jej chętnie odpisał, lecz obawiam się, że
moje listy przechodzą przez kontrolę. Powiedz jej, że to jedyny powód,
dla którego jej nie odpowiadam. Najlepiej, żebyś jej dała mój list do
przeczytania, z niego Berti dowie się wszystkiego.

Ostatnio jestem ogromnie zapracowany. Śmierć mego wuja

pozostawiła wielką lukę, muszę dokładać całych sił, aby ją wypełnić.
Dopóki nie zwieziemy całego zbioru, nie będę mógł się stąd ruszyć,
nawet na jeden dzień.

110

Powiedz, cioteczko, czy to niemożliwe, żebyście przyjechały obejrzeć

sobie Neurode? Mogłybyście przecież zostać u mnie przez kilka tygodni.
Ty, Berti, a w najgorszym razie także pani Linda Warteg. Tylko moja
macocha nie ma wstępu do Neurode; mój biedny wuj przewróciłby się
chyba w grobie, gdyby przestąpiła próg jego domu.

Powiedz Berti, że w moim majątku jest romantyczna ruina

zamkowa,   która   zainteresowała   już   niejednego   malarza.   Może   to   ją
zwabi do Neurode. Postaraj się namówić Berti, moja złota, kochana
cioteczko! Możesz ze sobą także zabrać Minkę, nasze mleko będzie jej
na pewno smakować. Cóż mam jeszcze dodać, żeby was zachęcić?

Droga ciociu, nakłoń Berti do przyjazdu, tęsknię tak bardzo za

Wami! Moja gospodyni powiada, że zeszczuplałem, bo nie mam apetytu.
Ale w Waszym towarzystwie nabiorę sil!

Spraw się więc dobrze, ciociu Stefciu, i daj mi znać, czy osiągnęłaś

coś u Berti. Wtedy wyślę natychmiast oficjalne zaproszenie dla niej, dla
Ciebie i dla pani Lindy.

Z utęsknieniem czekam na odpowiedź.

Twój szczerze oddany Ralf.

Gdy Berti skończyła czytanie tego listu, podniosła oczy i rozmarzo-

nym wzrokiem powiodła przed siebie. Wiedziała, że ten list — to jeden
jedyny, namiętny wybuch tęsknoty za nią. Ciocia Stefcia była jedynie
pośredniczką.

Gdy pani Weitzel wniosła po chwili aromatyczną kawę, obrzuciła

pytającym spojrzeniem swego gościa.
— No i co, kochanie? Co sądzisz o liście Ralfa?
Berti zarumieniła się i spuściła głowę, udając, że bawi się z Minką.
— Zdaje się, że Ralf ma bardzo dużo pracy.— odparła.

— Jest bardzo samotny — mówiła ciocia Stefcia, napełniając

filiżanki. — Właściwie, to powinnyśmy spełnić jego życzenie. Czy nie
jesteś tego samego zdania?

— Tak, cioteczko, nie można mu odmówić. Zresztą, to może być

bardzo przyjemne, taki pobyt na wsi. A poza tym nęci mnie ta ruina...

111

— Aha! Ta ruina! Mogłabyś ją malować. Może, rzeczywiście,

poproszę Ralfa o oficjalne zaproszenie?

— Tak, cioteczko — odparła z rumieńcem Berti — niech je wyśle.

My w każdym razie przyjedziemy, a czy twoja siostrzenica przyjmie
zaproszenie, to już jej sprawa. Gdy będziesz pisała do Ralfa, pozdrów
go bardzo serdecznie ode mnie.
Staruszka odparła, rozpromieniona:
— Dobrze, Berti, dziś jeszcze napiszę. Sprawa jest załatwiona.

Gdy Berti powróciła od cioci Stefci, ujrzała ku swemu niezadowole-

niu macochę, wychodzącą z jej apartamentów. Uderzyło ją to dziwnie.
Już od dawna zauważyła, że podczas jej nieobecności, ktoś szpera w jej
biurku. Aby sprawdzić, czy tak jest w istocie, porobiła sobie nawet
rozmaite znaki.

Gdy zobaczyła, że macocha wychodzi z jej pokoju, doznała niemiłe-

go uczucia. Po co wchodziła tam podczas jej nieobecności?

Linda pokonała szybko zmieszanie i rzekła łagodnym, uprzejmym

tonem:

— Sądziłam, że jesteś w domu Roberto. Chciałam ci powiedzieć, że

wysłałam już zaproszenia na jutrzejszy wieczór.

Ten pretekst wydawał się Berti bardzo niezręczny. Zaproszenia

zostały na pewno wysłane już kilka dni temu. Macocha nie miała
potrzeby trudzić się do niej, aby powiedzieć jej o tym.

— Czyż pani nie wiedziała, że poszłam do cioci Stefci? Poleciłam

przecież służącemu, żeby zawiadomił panią.

Linda przesunęła rękę po czole, jakby sobie nagle coś przypom-

niała.
— Ach, zupełnie zapomniałam... Czy zastałaś ciocię Stefcię?
— Tak, prosiła, żeby panią serdecznie pozdrowić.
— Czy miałaś z nią coś do omówienia?
— Prosiłam ją, żeby mi pozowała do portretu.
Drwiący uśmieszek zaigrał na ustach Lindy.
— Chcesz malować ciocię Stefcię? Nie wiem, czy będziesz miała

112

szczęście z tym obrazem. Przecież ciocia nie jest odpowiednim
modelem. Nikt nie kupi tego portretu.

— Prawdopodobnie wcale go nie sprzedam, bo pragnę ten portret

namalować dla siebie. Zresztą, dla mnie ciocia Stefcia jest odpowiednim
modelem.

— Masz inny gust, niż twój ojciec. On najchętniej maluje piękne

twarze.

Berti o mały włos nie powiedziała: „Niestety". Płytka, przesłodzona

maniera ojca zyskałaby tylko na tym, gdyby miał model o charakterys-
tycznej twarzy. Nie wypowiedziała tego jednak i rzekła tylko:

— Musiała pani chyba zauważyć w galeriach, że niektórzy malarze

szukają charakterystycznych twarzy. Mnie one w każdym razie bardziej
pociągają.

Berti skinęła uprzejmie głową i udała się do swoich apartamentów.

Zdjęła płaszcz i kapelusz, po czym przeszła do pokoju, w którym stało
biurko. Zbliżyła się do niego i spostrzegła natychmiast, że ktoś musiał je
otwierać. Szybko wyciągnęła szufladkę, w której przechowywała klu-
czyki. Leżały one inaczej, niż je położyła przed wyjściem. Wyglądało to
tak, jakby je ktoś w pośpiechu wrzucił do szufladki. Berti niemile
zaskoczona, wzięła klucze do ręki. Starała się zwalczyć uczucie nagłej
nieufności.

Otworzyła szufladkę, w której leżało kilka listów od Ralfa. I natych-

miast poznała, że ktoś musiał te listy mieć w ręku.

Mimo woli musiała pomyśleć o słowach Ralfa, który pisał do cioci

Stefci: „Nie wiem, czy moje listy do Berty nie przechodzą teraz przez
kontrolę". Zmarszczyła czoło i uśmiechnęła się pogardliwie. Nie miała
już teraz żadnych wątpliwości, była przekonana, że Linda dochodziła do
biurka, aby przeczytać listy Ralfa.

Korzystniejsze wrażenie, jakie ostatnio wywierała na niej Linda,

zatarło się bez śladu. Nie przeczuwała jednak, jak straszliwe zamiary ma
Linda i jak jej źle życzy.

Tego samego wieczoru pani Joanna odwiedziła córkę. Obie kobiety

miały teraz ciągle jakieś tajemnice, przesiadywały razem całymi godzi-
nami. Zaledwie pani Joanna usiadła naprzeciw córki, gdy spytała zaraz:
— Czy nie znalazłaś jeszcze nic znamiennego?
Linda wsparła głowę na dłoni. Ponuro spojrzała przed siebie.

8 Gdyby życzenia zabijały

113

— Dziś znalazłam w jej biurku kilka listów od Ralfa. Zaledwie

zdążyłam je przeczytać, gdy powróciła do domu. O mało mnie nie
złapała na gorącym uczynku, bo dziś wbrew zwyczajowi przyszła
pieszo.
Usłyszałam za późno, jak nadchodzi.
— Czy nie wzbudziłaś w niej podejrzenia?
— Nie, nie! Udałam, że szukam jej w pokoju.
— A listy? Co zawierały?

— Większość była w lekkim tonie, bez szczególnego znaczenia.

Ale jeden, w którym zawiadamiają o śmierci wuja jest dość wymowny.
Ralf pisze, że czuje się z nią związany, że ta myśl to dla niego słodka
pociecha. To chyba jest jasne...

— Ma się rozumieć. Potwierdza to moje spostrzeżenie. Widać z

tego na pewno, że mają zamiar się pobrać. Musimy się z tym liczyć i
poczynić odpowiednie kroki, aby im przeszkodzić.

— Na razie jednak nie można nic zrobić. Ralf pisze, że przed

ukończeniem żniw nie przyjedzie do Dusseldorfu.

— Bardzo dobrze! Mamy więc dużo czasu, żeby robić plany. Jedno

jest pewne: mogą się zaręczyć, lecz nie powinno dojść do ślubu. Wtedy
bowiem wszystko będzie dla ciebie stracone.
W oczach Lindy zapłonął gniew.

— Aleja nie mam wcale ochoty, żeby się bezczynnie przypatrywać,

jak   ta   wstrętna   dziewczyna   robi   ze   mnie   żebraczkę.   Na   szczęście
postaram   się   o   to,   żeby   wzięła   na   siebie   większą   część   kosztów
utrzymania domu. Niech przynajmniej w przyszłości zwolni nas od tych
wydatków. Jeżeli jednak wyjdzie za mąż, wtedy dla nas nic nie zostanie.
Mówię ci, mamo,  że gdybym  mogła  ją w jakiś sposób zgładzić, nie
narażając się przy tym  na niebezpieczeństwo, to uczyniłabym  to bez
wahania.

Ostatnie słowa Linda wyrzuciła przez ściśnięte zęby. Matka ujęła jej

rękę.

— Nie rób głupstw, Lindo, gotowa jesteś zepsuć wszystko. Należy

zawsze zachowywać spokój i zimną krew.

— Nie obawiaj się, przecież nie mam zamiaru się narażać. Moje

życzenia krążą wkoło niej w dzień i w nocy.  Chciałabym mieć silną
hipnotyczną   władzę,   chciałabym   ją   zmusić,   żeby   popełniła
samobójstwo.  Bo jej śmierć  — to dla  mnie  jedyna  możliwość,  żeby
dojść do majątku.

114

— Tak, niestety, to prawda. Tego nie rozumiem. Co prawda Henryk

nie mógł przewidzieć, że się jeszcze raz ożeni. A jemu ten testament
zapewniał dostatni byt.

— Ale nie mnie. Henryk nie posiada środków, aby mi stworzyć

życie, o jakim marzyłam. Spodziewałam się, że nareszcie zacznę opły-
wać w zbytki. Zamiast tego muszę znowu liczyć i liczyć. Nie mam
żadnych widoków na przyszłość, jedyna realna podstawa to dochód ze
sprzedaży obrazów. Tylko, że to trwa bez końca, zanim taki obraz jest
gotowy.
— Czy wiesz, ile Henryk może otrzymać za obraz?
Linda wzruszyła ramionami.

— Najwyższa cena, jaką dotychczas osiągnął, to dziesięć tysięcy

marek. Henryk powiada jednak, że nie sprzedał swoich najlepszych,
najbardziej wartościowych obrazów, bo jego pierwsza żona pragnęła je
zatrzymać. Wiszą w pokojach Roberty.
— No, ale te obrazy przynajmniej stanowią własność twego męża?

— Bezwarunkowo! A Roberta musi je wydać, albo też drogo

zapłaci za nie. Przy okazji wytłumaczę jej to w dyplomatyczny sposób.
Na szczęście, stała się w ostatnich czasach bardziej dostępna, odkąd
wmówiłam jej, że mi wszystko jedno czy ojciec jest bogaty, czy ubogi.
Gdyby wiedziała, że mnie dusi złość i zawiść... Czemu ją spotkał tak
szczęśliwy los, a nie mnie?
Pani Joanna posępnie skinęła głową.

— Tak, nas prześladowało nieszczęście, nigdy nam się nie wiodło.

A przecież i my także pragniemy coś mieć z życia...

Zapomniała, że dzięki swej rozrzutności i rozrzutności Lindy

strwoniła już ogromne sumy. Gdyby nie to marnotrastwo, nie zaznałaby
nigdy ubóstwa i trosk.

W kilka dni później Ralf przysłał zaproszenia dla trzech pań. Przy

obiedzie rozmawiano o tym. Berti i ciocia Stefcia, która od kilku dni od
rana do wieczora przebywała w willi, oświadczyły, że pojadą do
Neurode.

115

Linda w pierwszej chwili miała zamiar odmówić; usłyszawszy

jednak, że Berti ma zamiar pojechać w towarzystwie cioci Stefci,
zaniepokoiła się i postanowiła przyjąć zaproszenie.
Spoglądając z filuternym uśmiechem na męża, spytała:

— Czy mogę cię opuścić na kilka tygodni, mój Heniu? Wobec tego,

że ciocia Stefcia i Roberta przyjęły zaproszenie, nie wypada, żebym ja
dała Ralfowi kosza. Czy pozwolisz mi pojechać?

Henryk Warteg w ostatnich czasach coraz wyraźniej począł sobie

zdawać sprawę, że żeniąc się po raz drugi, popełnił wielkie głupstwo.
Gdy usłyszał pytanie żony, doznał takiego wrażenia, jak uczniak
którego wkrótce czekają upragnione wakacje.

— Nie będę cię przecież pozbawiał takiej rozrywki, Lindo. Kilka

tygodni na wsi dobrze ci zrobi. Musicie się jednak pośpieszyć, bo lato
dobiega końca.
— A co ty zamierzasz robić podczas mojej nieobecności?

— Wyjadę z profesorem Goeblem na wycieczkę w dolinę Mozeli.

Nie troszcz się o mnie. A więc, kiedy chcecie wyjechać?

Panie zaczęły się naradzać i postanowiły wyruszyć do Neurode pod

koniec tygodnia. Linda udawała wielki zachwyt:

— Cieszę się, że zobaczę posiadłości Ralfa — mówiła z

ożywieniem.
— Życie na wsi ma swój odrębny urok. O ile mi wiadomo, to w pobliżu
Neurode są malownicze ruiny zamku, Ralf opowiadał mi kiedyś o tym.
Czy zabierzesz swoje przybory do malowania Roberto?
— Tak, postaram się naszkicować tę ruinę.

— Gdybyś chciała namalować w zamku kasztelankę, to chętnie

będą ci pozowała.

Żadna siła nie byłaby w stanie skłonić Berti do malowania swej

macochy. Odpowiedziała więc spokojnie, lecz stanowczo:

— Ruiny bywają zazwyczaj niezamieszkane, a poza tym nie zabra

łabym nigdy modelki memu ojcu. Nie mogę skorzystać z tej propozycji.

Po południu przyszła pani Joanna i usłyszała o zaproszeniu do

Neurode. Gniewało ją ogromnie, że Ralf jej także nie zaprosił. Gdy
została przez chwilę sam na sam z córką, dała upust swemu oburzeniu.
Linda wzruszyła ramionami:

— Wiesz przecież, mamo, że wuj Ralfa nienawidził cię. Ralf

z pewnością wziął to pod uwagę i dlatego cię nie zaprosił do Neurode.

116

Dziwię się nawet, że przysłał zaproszenie dla mnie bo przecież
wiadomo, że chodzi mu jedynie o Robertę.
— Dlaczego nie odmówiłaś? Przecież sama nie mogłaby pojechać?
Linda zaśmiała się zgrzytliwie.
— Ciocia Stefcia zdążyła już przedtem oznajmić, że z nią pojedzie.
Pani Joanna tupnęła nogą.

— Stefcia w ostatnich czasach staje się niewygodna. Co ona

wyprawia z tą Robertą, doprawdy, to śmiechu warte.

— Gdyby nie to — mówiła Linda — byłabym odmówiła. Nie

zależy mi na tym, żeby poznać Neurode. Zanudzę się tam na śmierć.
Nie mogę jednak siedzieć bezczynnie, muszę wciąż być na czatach.
Żałuję bardzo, że nie możesz pojechać ze mną. We dwójkę dałoby się
zdziałać znacznie więcej. Może uda mi się potem nakłonić Ralfa, żeby
cię zaprosił. Mogłabyś przyjechać później.

— Nie staraj się o to. Nie chcę się narzucać. A przede wszystkim

pamiętaj o jednym: bądź ostrożna, żeby twoje starania nie poszły na
marne.

— Nie obawiaj się, mamo, będę ostrożna, lecz nie pominę żadnej

szansy.

Spojrzały sobie w oczy. Twarze matki i córki wykazywały w tej

chwili niesamowite podobieństwo.

W kilka dni potem ciocia Stefcia siedziała w pracowni Berti.

Dziewczyna stała przed sztalugami i malowała portret cioci Stefci.
Minka leżała na kolanach swej pani i mruczała z zadowoleniem.

Tę pogodną chwilę zmąciły nagle czyjeś gwałtowne kroki. Do

pracowni wszedł ojciec Berti. Wyglądał blado i ponuro, oczy jego miały
dziwny wyraz, którego Berti nie umiała sobie wytłumaczyć.
Przestraszona, odłożyła pędzel i paletę. k — Co ci jest, ojcze?
Wyglądasz tak, jakbyś przynosił mi jakąś złą nowinę.
Wyczerpany padł na krzesło i wybuchnął ironicznym śmiechem.

— Złą nowinę? Nie dla ciebie, na pewno nie dla ciebie! Ale za to

dla
mnie! Ty... ty możesz się cieszyć... Twój obraz został nagrodzony.

117

Berti drgnęła.
— To chyba niemożliwe, ojcze.
— Tak, tak... Został nagrodzony... A ja... A ja...

Ukrył głowę w dłoniach i patrzył osłupiałym wzrokiem przed siebie.

Ciocia Stefcia na palcach wysunęła się z pracowni. Berti spojrzała,
pełna troski, na ojca i położyła mu rękę na ramieniu. Nie odczuwała
wcale radości.

— Powiedz mi, co się stało. Lękam się o ciebie, ojcze. Wyglądasz,

jakbyś był chory.
Zaśmiał się ochryple.

— Chory? Tak, doprawdy, to może wtrącić człowieka w chorobę.

Obraz mojej córki nagrodzono, wszyscy się nim zachwycają, Muzeum
Miejskie pragnie go nabyć, a tymczasem mój obraz...

Drżącymi rękami wyciągnął z kieszeni złożoną gazetę i podał ją

Berti.
— Masz... Przeczytaj... — wykrztusił.

Berti wzięła gazetę i przeczytała, że obraz jej został nagrodzony.

Potem pobiegła wzrokiem dalej: Sensacją wystawy są te dwa obrazy,
ojca   i   córki   —   czytała   —   podczas   jednak,   gdy   zachwycamy   się
„Domowym Szczęściem" Roberty Warteg, nie możemy powiedzieć nic
dobrego o „Ifigenji" Henryka Wartega. Dochodzi się do wniosku, że
córka prześcignęła ojca. Jej praca jest mistrzowska, praca mistrza zaś
zawiodła zupełnie nasze oczekiwania. Największa jego zasługa — to
technika   córki.   Dowiadujemy   się,   że   był   jej   jedynym   nauczycielem.
Spodziewamy   się   nieraz   jeszcze   podziwiać   obrazy   utalentowanej
młodej malarki.

Berti wypuściła gazetę z rąk. Nie potrafiła się cieszyć swoim

powodzeniem wobec tej porażki ojca.

— Gdybym się mogła zamienić z tobą — rzekła — nie

martwiłabym się wcale, gdyby krytyka zganiła mój obraz. Serce mnie
boli, że napisano w ten sposób o tobie — powiedziała cicho.

— Przecież mają słuszność, mają słuszność! Nie można tworzyć,

gdy trzeba się zmuszać do pracy, gdy się jest niewolnikiem...

— Jesteś przemęczony. Nie powinieneś był pracować z takim

pośpiechem.
— A czy mogłem? — spytał z bolesną ironią. — Przecież moja żona

118

stoi nade mną, jak strażnik więzienny i popędza mnie, żebym pracował,
żebym zarabiał, żebym zabezpieczył jej przyszłość — wydarł się nagle
okrzyk z głębi jego serca.

W ten sposób zdradził Berti to, czego się dotąd tylko domyślała.

Położyła rękę na ramieniu ojca:
• — Ojcze, twój następny obraz będzie lepszy. Nie będziesz się tak
śpieszył...
Spojrzał na nią ze smutkiem.

— Tak, tak, moje dziecko, popełniłem szaleństwo, żeniąc się drugi

raz. Żałuję, że nie posłuchałem ciebie. Teraz już za późno.

Berti zbladła. Daleka była od uczucia triumfu; doznawała raczej

żalu, że ojciec wyraża się w ten sposób o swej żonie. Wydawał się jej
coraz mniejszym, coraz bardziej poniżonym. Żałowała go całym
sercem, wzbudzał w niej litość.

— Musisz się uspokoić, ojcze — powiedziała, pragnąc mu dodać

otuchy.

— Ach, moje dziecko, łatwo to powiedzieć. Mam teraz tyle

kłopotów. Potrzeba mi pieniędzy. Mam wrażenie, jakby mi wyciekały
przez palce. Dawniej nie potrzebowałem liczyć, dziś rachuję od rana do
wieczora. Spodziewałem się, że korzystnie sprzedam mój obraz. Moja
żona sądziła, że jestem bogaty, urządziła mi straszną scenę, gdy się
dowiedziała, że wszystko należy do ciebie. Teraz mnie męczy, żebym
zarabiał, żebym dla niej odkładał kapitał. Jeżeli przeczyta tę wzmiankę
w gazecie... Wyobrażam sobie, co to będzie...

Berti doznawała uczucia przykrości, które się wciąż wzmagało.

Chętnie powiedziała by ojcu:
— Dam ci tyle pieniądzy, ile zechcesz:

Obawiała się jednak upokorzyć go taką propozycją. Namyślała się,

jakby mu pomóc, żeby go nie zawstydzić. I nagle przyszła jej myśl do
głowy:

— Drogi ojcze, tutaj wiszą przecież trzy najlepsze obrazy, które są

twoją własnością. Nie sprzedałeś ich, bo mamusia nie chciała się rozstać
z nimi. Sprzedaj je teraz. Portretu mamy nie oddam, ja go kupię.
A gdybyś nie znalazł nabywcy na dwa pozostałe, to zatrzymam je także.
Nie chcę, abyś je sprzedawał za marną cenę.
Warteg podniósł się z miejsca. W pierwszej chwili zawstydził się,

119

gdyż Linda już od dawna mówiła mu, że te obrazy stanowią jego
własność. Właściwie przecież podarował je Izabelli. Próbował się
opierać, wreszcie jednak bez wielkiego trudu udało się go przekonać.
Ostatecznie przecież córka jego była bardzo bogata, a on znajdował się
w położeniu bez wyjścia. Jej pomoc była mu bardzo na rękę. Oczy jego
rozjaśniły się.

— Muszę się zgodzić, Berti, choć twoja propozycja bardzo mnie

zawstydza. W najbliższym czasie poślę obrazy do mego agenta. Portret
twej   matki   zostanie   tutaj.   Boli   mnie   bardzo,   że   muszę   za   to   wziąć
pieniądze,   czynię   to   jedynie   przez   wzgląd   na   Lindę.   Ty   przecież
sprzedasz   twój   obraz   i   dostaniesz   za   to   ładną   sumkę.   Wtedy
przebolejesz ten wydatek.

— Przebolałabym go w każdej sytuacji, ojcze. Poza tym nie

powinieneś się martwić o przyszłość twojej żony. Nie pozwoliłabym
nigdy, aby cierpiała niedostatek, gdybyś ty nie mógł zabezpieczyć jej
bytu. Nie utrudniaj sobie życia, nie troszcz się o pieniądze, nie życzę
sobie tego.
Spojrzał dziwnie na córkę i mocno uścisnął jej rękę.

— Jesteś dobrą, szlachetną dziewczyną, Berti — żałuję, że nie

zostaliśmy we dwoje. Jakże wiele zniszczyło moje małżeństwo!
Dziękuję ci za te słowa.

— Proszę cię jednak, ojcze, żeby to zostało między nami. Nie

chciałabym za nic w świecie, żeby twoja żona mi dziękowała. Pragnęła-
bym cię tylko uspokoić, żebyś przestał się lękać o jej przyszłość.
Musisz mi przyrzec, że zachowasz naszą rozmowę w tajemnicy.
— Przyrzekam ci, Berti.

Henryk Warteg uspokoił się trochę. Obawiał się jedynie swej żony.

Gdy Linda dowie się o złej recenzji, urządzi mu na pewno scenę. Lękał
się tego i odezwał się wreszcie do córki.

— Mam do ciebie jeszcze jedną prośbę, Berti. Musisz mi pomóc!

Pragnę uniknąć spotkania z moją żoną. Nie ma jej w domu i nie wie
jeszcze,   że   spotkało   mnie   fiasko.   Może   przeczyta   tę   wiadomość   u
swojej
matki.   Nie   chciałbym,   żeby   mnie   zastała,   gdy   powróci.   Pojadę   do
Kolonii i powrócę dopiero, gdy wy przyjedziecie z Neurode. Przeproś
moją   żonę   i   powiedz   jej,   że   po   tej   porażce   nie   mogłem   się   z   nią
zobaczyć.
Muszę się dopiero uspokoić. Czy zrobisz to dla mnie, Berti?

120

Berti pochyliła głowę.

— Dobrze, ojcze, powtórzę jej wszystko. Możesz spokojnie wyje-

chać.

— Dziękuję ci, kochanie — rzekł, przyciągając, ją ku sobie — dzię-

kuję ci za wszystko co uczyniłaś dla mnie. Pożegnam cię już teraz, bo
pragnę wyjechać pociągiem południowym. Do widzenia, Berti!

Pocałował ją w czoło i wyszedł. Berti patrzyła na odchodącego z

dziwnym wyrazem twarzy. Dławiło ją jakieś przykre uczucie. Czy to
doprawdy był jej ukochany, uwielbiany ojciec? Czy to on? Ten
małostkowy, słaby człowiek?

Na krótko przed obiadem Linda powróciła od swej matki. Była u

niej, żeby się pożegnać, ponieważ następnego dnia miały wyjechać do
Neurode.

Henryk Warteg przed godziną już wyruszył z domu i udał się na

dworzec. Berti przez służącego poleciła oznajmić Lindzie, że ma jej coś
do powiedzenia. Kazała się spytać, czy może przyjść do jej pokoju?

Linda powiedziała służącemu, że czeka na panienkę. Berti natych-

miast udała się do apartamentów macochy i zabrała ze sobą gazetę z
recenzją. Linda, bardzo zdziwiona, spytała:

— Co się stało? Zdaje się, że po raz pierwszy przyszłaś do mego

pokoju, dlatego przypuszczam, że musiało się zdarzyć coś
szczególnego.
Proszę cię usiądź, Roberto.
Berti zajęła miejsce naprzeciwko macochy.

— Przede wszystkim mam pani oznajmić w imieniu ojca, że

pojechał
dzić w południe do Kolonii.
Linda spojrzała na nią ze zdumieniem.

— Już dziś? Przecież miał zamiar pojechać dopiero jutro, po

naszym wyjeździe. I wyjechał bez pożegnania?

— Prosił, żeby mu pani wybaczyła. Wolał wyjechać bez

pożegnania, bo nie chciał pani sam powiedzieć bardzo nieprzyjemnej
wiadomości.
Teraz na twarzy Lindy ukazał się wyraz napięcia i niepokoju.
— Co się stało? — spytała szybko.

— Mój ojciec otrzymał przykrą wiadomość, krytyka wyraziła się

bardzo niepochlebnie o jego obrazie i zachodzi obawa, że nie będzie go
mógł sprzedać.
Linda zbladła i zagryzła wargi.

121

— Napisano o nim niepochlebnie? To naprawdę okropna nowina!

A ja pokładałam tyle nadziei w tym obrazie. Czy taka recenzja jest
miarodajna?
— Napisał ją jeden z naszych najznakomitszych znawców sztuki.
Linda, panując nad sobą z ogromnym wysiłkiem, wskazała na gazetę
w rękach dziewczyny.
— Przyniosłaś mi tę recenzję?
— Tak, mój ojciec dał mi ją.

Linda gwałtownym ruchem pochwyciła gazetę, a podczas czytania

zbladła i rysy jej wykrzywiły się. Gdy skończyła, podniosła oczy na
Berti. Przez chwilę nie była zdolna panować nad sobą, toteż jej
spojrzenie zawierał gniew, wściekłość, oburzenie i nienawiść — a przy
tym jeszcze coś tak okropnego, że Berti zadrżała.
W jednej chwili zgniotła gazetę i rzuciła ją pod nogi Berti.

— Zawsze ty... Wszystko dla ciebie... Nawet i to... — wybełkotała

ciężko. A ponieważ czuła, że nie może dłużej panować nad sobą,
wybiegła do przyległego pokoju, zamykając z głośnym trzaskiem
drzwi.

Ralf ucieszył się niezmiernie, gdy otrzymał wiadomość, że trzy

panie przyjadą w sobotę. Gospodyni, pani Lankwitz musiała urządzić
najpiękniejsze pokoje gościnne i przygotować wszystko na uroczyste
przyjęcie. Pokoje przystrojono kwiatami, pokój Berti — samymi
czewonymi, pachnącymi różami.

Ralf sam pojechał samochodem na stację po swoich gości. Pociąg

spóźnił się o kilka minut, co wzmagało jego niecierpliwość. Wreszcie
pociąg zatrzymał się przed małym budynkiem na stacji. Zaraz potem
Ralf spostrzegł Berti, która pierwsza wysiadła z przedziału.

Podbiegł do niej natychmiast. Mocno, kurczowo niemal uścisnął

rękę dziewczyny i szepnął jedno tylko słowo:
— Nareszcie!

Serce Berti drżało z rozkoszy. Jak wiele uczucia zawierało to jedno

małe słówko! Oczyjej promieniały, a Ralf mógł w nich wyczytać ten
sam okrzyk:

122

Nareszcie!

Teraz jednak Ralf przypomniał sobie o innych gościach. Serdecznie

przywitał się z ciocią Stefcią, a nawet Lindzie powiedział kilka
cieplejszych słów.

Potem poszedł z paniami do samochodu i pomógł im przy wsiada-

niu.

W szybkim pędzie minęli najpierw las potem łąki i pola. Droga

prowadziła wzdłuż brzegu rzeki. Berti podziwiała piękny krajobraz,
jaśniejący letnią krasą, nagle wychyliła się z samochodu i zawołała:
— Jakie to cudne!

Ujrzała w tej chwili ruiny zamczyska na szczycie góry. Ralf,

rozpromieniony, skinął głową:

— Cóż, Berti, to coś dla twoich, spragnionych piękna oczu! Ach,

zapomniałem zupełnie, muszę ci przecież powinszować sukcesu! Czyta
łem, że nagrodzono twój obraz „Domowe szczęście". Nie wiem, czy
w ogóle zechcesz obcować z takim zwykłym śmiertelnikiem, jak ja.
— Namyślę się jeszcze, Ralfie! — odparła z filuternym uśmiechem.
Linda ukradkiem zacisnęła pięści, a ciocia Stefcia oparła się
wygodnie i z radosnym uśmiechem patrzyła na dwoje młodych ludzi,
których twarze promieniały miłością.

Droga minęła szybko i samochód wkrótce zatrzymał się przed

dworem. Z holu wyszła pani Lankwitz w czarnej sukni i białym
fartuchu, żeby powitać gości. Nadbiegła także służba, która zabrała
walizki pań.

Gdy Berti weszła do swego pokoju, spostrzegła z radosnym zdumie-

niem wspaniałe róże, które przesyłały jej jakby pozdrowienia od
ukochanego.

W godzinę później wszyscy zasiedli do obiadu. Stół był pięknie

nakryty i przystrojony kwiatami. Przestronna, jasna jadalnia z ciężkimi,
bogato rzeźbiona meblami, sprawiała wytworne wrażenie. Piękna
adamaszkowa bielizna stołowa, srebrna zastawa, cenna porcelana i
lśniące kryształy świadczyło o bogactwie tego domu. Linda patrzyła na
to wszystko ze skrytą zawiścią.

— Zdaje się, że dzięki spadkowi stałeś się Krezusem. Masz niesły

chane szczęście, mój drogi — powiedziała, zmuszając się do
żartobliwe
go tonu.

123

Ralf popatrzył na przyrodnią siostrę z wielką powagą:

— Tak, Lindo — rzekł — wypędzono mnie kiedyś z

rodzicielskiego
domu i to przyniosło mi szczęście, choć w swoim czasie uważałem to za
straszny cios. Mimo, że wyrządziłyście mi wielką krzywdę, lecz Bóg
dobrotliwie pokierował moim losem.

Linda zacisnęła usta. Ralf był niebezpiecznym przeciwnikiem,

umiał na wszystko znaleźć odpowiedź, zawsze ona doznawała porażki.
Zręcznie zmieniła temat rozmowy, udając dobry humor i ożywienie.

Po obiedzie wszyscy przeszli na werandę, gdzie podano kawę. Ralf

na cześć swoich gości, postanowił dziś po południu zostać w domu.
Linda w pewnej chwili przeprosiła towarzystwo i poszła do swego
pokoju, aby napisać list. Ciocia Stefcia została z Ralfem i Berti. Była
jednak bardzo zmęczona i po chwili zaczęła drzemać w swoim wygod-
nym fotelu.

Ralf i Berti nie chcąc jej przeszkadzać, przeszli po cichu na drugą

stronę werandy. Nareszcie mogli przez kilka chwil swobodnie porozma-
wiać ze sobą.

— Nie potrafię ci wyrazić, jak bardzo cieszę się z twego przyjazdu,

Berti — odezwał się Ralf z głębokim wzruszeniem.

— Ja także cieszyłam się ogromnie, że cię zobaczę, Ralfie —

odparła serdecznie.
— Czy myślałaś o mnie?
— O, tak! Bardzo wiele!

— A jakże ci się wiodło w ostatnich czasach? Jak ci się układają

stosunki   z   Lindą?   Mówiąc   otwarcie,   obawiałem   się   pisać   do   ciebie
szczerze, bo wiem z doświadczenia, że ani Linda, ani jej matka  nie
potrafią   uszanować   listownej   tajemnicy.   Nie   ma   dla   nich   nic   świę
tego.
— Nie, nie ma. Mam dowody, że szperała w moim biurku.
— A więc nie zmieniła się. A jak się w ogóle zgadzacie ze sobą? Ona

mnie nienawidzi, a ja nie mogę jej szanować. Dopiero

wczoraj urządziła także straszną scenę.

Opowiedziała mu o wczorajszym zajściu. Potem wspomniała także

o tym, że Linda już wie, iż jej mąż nie posiada majątku.

— Znam ją dobrze — powiedział Ralf— i wyobrażam sobie, jaka

była wściekła.

124

— Z początku miałam wrażenie, że zniesie to z godnością.

Wstydzi
łam się nawet, że podejrzewałam ją o coś innego. Uczyniłam nawet
wszystko, żeby jej wynagrodzić mniemaną krzywdę. Ojciec mój jednak
zdradził mi wczoraj, że urządziła mu gwałtowną scenę, a teraz męczy
go
bezustannie, żeby pracował i zabezpieczył jej przyszłość. A mnie
powiedziała, że nie dba o to wcale, czy mąż jest biedny czy bogaty.

I Berti wyznała szczerze Ralfowi, co jej ciąży na sercu.

Opowiedziała także, w jaki sposób zamierza pomóc ojcu; dodała, że nie
odczuwa przy tym żadnej radości, że gnębi ją ogromnie zachowanie
ojca. Słuchał jej z gorącym współczuciem, a potem odezwał się:

— To przecież jasne, że nie pozwolimy zginąć Lindzie i jej matce,

w   wypadku,   gdyby   twój   ojciec   nie   mógł   łożyć   na   nie.   Przy   okazji
pomówię   z   twoim  ojcem  i   powiem  mu,   że   chętnie   zajmę   się   matką
Lindy,   aby   zwolnić   go   z   tego   ciężaru.   Obecnie   jestem   w   takim
położeniu,   że   mogę   jej   pomagać.   A   twemu   ojcu   będzie   lżej.
Spodziewam   się,   że   będzie   jeszcze   długo   żyć,   jest   przecież   silny   i
zdrowy.

— Nie widziałeś go w ostatnich czasach, zestarzał się ogromnie i

wygląda bardzo mizernie. Widać od razu, że nie zaznał szczęścia z
drugą żoną. Wypowiada to, zresztą, tak otwarcie, że żałowałabym jego
żony, gdyby wzbudzała we mnie choć odrobinę sympatii...

— Przestańmy już mówić o tych przykrych sprawach. Pragnę,

żebyśmy   miło   spędzili   tych   kilka   tygodni.   Jestem,   niestety,   bardzo
zajęty,  będziemy się widywali  tylko podczas posiłków i wieczorami.
Niedziele mam jednak wolne, a jutro jest niedziela. Pójdziemy obejrzeć
ruiny zamczyska. Zobaczysz tam na pewno kilka malowniczych wido-
ków.   Będziesz   szkicowała,   co   ci   pozwoli   przebywać   możliwie   jak
najmniej   w   towarzystwie   Lindy.   Ona   się   zacznie   po   krótkim   czasie
nudzić i powróci do domu. Dziwię się bardzo, że przyjechała.

Gawędzili jeszcze przez chwilę, dopóki nie obudziła się ciocia

Stefcia. Potem usiedli obok niej, a wkrótce nadeszła także Linda.

Ralf pokazał gościom cały dom, ogród i zabudowania gospodarskie.

W stajni stały dwa wierzchowce.
— Ho, ho! Masz aż dwa wierzchowce! — zdziwiła się Linda.

— Tak, oba są mi potrzebne. Wiosną, latem i jesienią spędzam

nieraz całe dnie na koniu, muszę więc mieć co najmniej dwa
wytrzymałe
wierzchowce.

125

Berti głaskała zwierzęta.
— Jak przyjemnie jest na wsi, gdy można jeździć konno — rzekła.
— Czy chciałabyś się nauczyć? — spytał z ożywieniem. Wybuchła
śmiechem.

— Co też ty sobie myślisz, Ralfie! Umiem doskonale jeździć.

W mojej brazylijskiej posiadłości całymi dniami nie schodziłam z
siodła.
Zdaje się, że w Brazylii nie można w ogóle żyć bez konnej jazdy.
— A czemu nie uprawiasz tego sportu w Dusseldorfie?

— Bo w mieście nie sprawia mi to przyjemności. Nie pomyślałam

jeszcze o tym, żeby sobie kupić konia. Może ty mógłbyś się tym zająć?

— Doskonale! Właśnie proponują mi dwa konie na sprzedaż. Jeden

z nich będzie odpowiedni dla ciebie. Jest właściwie młody i trochę
ognisty, wobec tego jednak, że umiesz jeździć, nie zachodzi obawa
wypadku.
— Lubię tylko ogniste konie, Ralfie.

— Kupię więc tego wierzchowca, Berti, abyś mogła razem ze mną

odbywać wycieczki.

— Ach, tak! Już się z góry cieszę! Siodło i ubiór do jazdy konnej

mam w domu, napiszę, żeby to wszystko przysłali.
— Świetnie, Berti!
— Czy ci się nic nie stanie, Berti? — spytała trwożnie ciocia Stefcia.
— Nie ma obawy, cioteczko.
Oczy Lindy zalśniły.

— Najlepszym jeźdźcom zdarzały się już wypadki — myślała,

pragnąc w głębi duszy, aby Berti spadła z konia.

Gniewało ją bardzo, że Berti umie jeździć konno. Będzie jeździła z

Ralfem na wycieczki, a ona nie będzie mogła towarzyszyć im.

Nazajutrz w całym majątku panowała niedzielna cisza. Służba

poszła na wieś do kościoła, w domu pozostało tylko kilka osób. Ralf
wybrał się z paniami na szczyt góry, żeby pokazać im ruiny. Ze
względu na ciocię Stefcię, przechadzka odbywała się powoli. Za to
można było z każdego punktu wyżyny oglądać wspaniałe krajobrazy i
piękne widoki dolin.

Ralf i Berti byli w radosnym, wesołym nastroju. Linda także

udawała wesołość, lecz nie płynęło to z serca. Gdy wyszli z lasu, ujrzeli
na szczycie góry ruiny zamczyska, które w całej swojej krasie
rozpościerały się przed ich oczyma.

126

Berti przycichła, oparła się o drzewo i z zachwytem patrzyła na

malownicze zwaliska. Ralf spoglądał na nią wyczekująco i cieszył się,
że ruina wywarła na niej tak wielkie wrażenie.
— No i co, Berti? Prawda, że opłaca się przyjść tutaj na górę?

— O tak! Widzę tu niejeden motyw do szkicowania. Widok na

ruinę jest wspaniały. Mam, zresztą, wrażenie, że się doskonale
zachowała.

— Tak, zwłaszcza, że wuj kazał ją odrestaurować. Gdyby w niektó-

ryh salach były okna i drzwi, to można by tu nawet zamieszkać. Mamy
tutaj również loch podziemny, do którego dawni panowie tego zamczys-
ka wrzucali swoich wrogów. Usuwali bez śladu nieproszonych gości.
Linda nadstawiła uszu.

— Och, jakie to straszne! — zażartowała. Lecz w oczach jej

pojawił
się wyraz, który nie miał nic wspólnego z żartobliwym tonem.
Ralf zwrócił się do niej:

— Tak, to były straszne czasy! Siła szła przed prawem. A ten loch

podziemny mógłby zapewne opowiadać okropne historie. Jest to bardzo
pomysłowo urządzona pułapka na ludzi. Gdy pan domu chciał kogoś
usunąć z drogi, otwierał za pomocą ukrytego mechanizmu drzwi, które
prowadziły   do   ciemnej   komory.   Uprzejmym   ruchem   ręki   zapraszał
swego   gościa,   aby   wszedł   pierwszy   —   a   gość   wpadał   do   lochu.
Gościnny gospodarz zamykał drzwi, a jego ofiary konały w powolnych
mękach.   Przez   grube   mury   nie   słychać   było   rozpaczliwych   wołań   o
ratunek. Przypuszczam jednak, że kto tam wpadł, musiał ponieść śmierć
na miejscu, bo loch jest bardzo głęboki.

— Przestań, Ralfie, to straszne historie. Strach mnie przejmuje w

biały dzień — przerwała mu ciocia Stefcia, zatykając sobie uszy.

— O, ja uważam, że to bardzo ciekawe! Musisz nam pokazać ten

loch — powiedziała Linda, dziwnie podniecona. I myślała o tym, jak
łatwe zadanie mieli dawni hrabiowie Neurode, gdy chcieli się pozbyć
jakiegoś wroga.
Ralf spojrzał na nią. I nagle, pomimo, że stał w słońcu, poczuł, jak
wstrząsa nim dreszcz. Szybko jednak opanował się i odparł ze
śmiechem: Nie zdradzę nikomu tej tajemnicy.
— W takim razie blagowałeś.
Wzruszył ramionami.
— Naturalnie, że blago wałem. Z każdą ruiną musi być przecież

127

związana jakaś romantyczna legenda. Wymyśliłem tę bajeczkę o lochu
podziemnym, żeby zabawić moich gości.

Berti spojrzała na niego badawczo. Wiedziała, że Ralf nie należy do

ludzi, którzy potrafią zmyślać bajki. Była przekonana, że loch podziem-
ny istnieje. Ralf opisał zbyt dokładnie wszelkie szczegóły. Postanowiła
zbadać tę tajemnicę. Udawała jednak, iż wierzy, że Ralf naprędce
wymyślił swoją opowieść.

— Ponieważ postarałeś się wywołać romantyczny nastrój twoją

legendą, więc możesz nas teraz zaprowadzić na taras zamczyska
— rzekła z uśmiechem Linda.

I ona nie wierzyła, że Ralf opowiedział tylko bajeczkę. W duszy jej

zbudziło się nagłe namiętne pragnienie.

— Gdybym mogła odkryć tajemnicę lochu podziemnego, gdybym

mogła, nie wzbudzając podejrzeń, pozbyć się tej dumnej księżniczki.

Ralf zbliżył się z paniami do zwalisk, a Berti nie posiadała się z

zachwytu. Młody człowiek był bardzo dumny, że może jej pokazać tyle
pięknych widoków.

Wreszcie dotarli do narożnej wieży i zaczęli wspinać się po

schodach. Linda rozglądała się uważnie wokoło. Jeżeli podziemny loch
naprawdę   istnieje,   to   musi   się   znajdować   tylko   w   wieży,   lub   w
północnym skrzydle zamku, przylegającym do baszty. Pozostała część
zamku rozpadła się w gruzy, tam go nie było. Gdy szła za Robertą po
wąskich schodach, prowadzących na taras, patrzyła  z nienawiścią na
smukłą   postać   pasierbicy.   A   gdy   potem   stała   obok   niej   przy
balustradzie na tarasie, myślała bez ustanku:

— Gdyby się poślizgnęła... Gdyby spadła... Wtedy wszystko

byłoby
dobrze...

Ale Berti nie poślizgnęła się i nie spadła. Z zachwytem wpatrywała

się w przecudną panoramę, ścielącą się u jej stóp i nie przeczuwała,
jakie okropne myśli zaprzątają głowę Lindy.

Ciocia Stefcia musiała trochę odpocząć. Potem i ona zaczęła się

napawać pięknym widokiem. Rozkoszowała się tą godziną, przyrze-
kając sobie w duszy, że zachowa ją na zawsze w swej skarbnicy
wspomnień.

— Ten widok jest tak piękny, że można o nim śnić — powiedziała

rozmarzona.

128

Wszyscy czworo, zadowoleni z wycieczki, wyruszyli w powrotną

drogę. Linda nie okazywała już teraz tak wielkiej wesołości. Szła
poważna i zadumana obok cioci Stefci i myślała bezustannie:

— Dawni hrabiowie Neurode mieli łatwe zadanie...

Ralf kupił wierzchowca dla Berti i ku wielkiemu niezadowoleniu

Lindy wyjeżdżał z nią często na dalekie spacery. Ponieważ nie mogła
temu przeszkodzić, więc w czasie ich nieobecności krążyła ciągle w
okolicy dworu. Ciocia Stefcia najchętniej przesiadywała na werandzie z
robótką lub z jakąś dobrą książką. Linda zajmowała się nią bardzo
niewiele.

Pewnego dnia Linda poszła znowu w stronę ruiny. Zwaliska zamku

dziwnie ją pociągały. Była już kilka razy na górze, sama lub w
towarzystwie cioci Stefci i Roberty. Berti z zapałem szkicowała, a
ciocia Stefcia z uwagą przyglądała się jej pracy. W takich sytuacjach
Linda sama spacerowała po ruinach. Szukała wtedy zawsze ukradkiem
wejścia do podziemnego lochu, nie mogła go jednak znaleźć.

Dziś przyszła znowu sama i postanowiła go dobrze poszukać.

Zbadała już gruntownie całą budowlę i doszła do wniosku, że loch mógł
się tylko znajdować między basztą narożną, a północnym  skrzydłem.
Weszła na stopnie, a znalazłszy się w wieży,  poczęła, jak zwykle,  z
wielką   uwagą   oglądać   mury.   Doszła   tak  do  schodów,   wiodących   na
taras.   Tutaj   zatrzymała   się.   Słońce   padało   przez   otwór   w   murze,
oświetlając jasno ściany. I oto Linda spostrzegła nagle na jednej ze ścian
coś   w   rodzaju   obwódki.   Było   to   miejsce,   gdzie   wykruszył   się   tynk
wkoło drzwi.

Linda zaczęła dotykać tej linii, lecz nie mogła nic odkryć.

Wydawało się jej jednak, że pod warstwą tynku znajduje się wąska
szczelina.

Wspięła się na palce, aby dosięgnąć tej szczeliny. To się jednak nie

udało.

Wtedy zauważyła jakiś kamień, sterczący z muru. Nie przeczuwając,

jaki cel ma ten kamień, stanęła na nim. Zaledwie jednak stanęła na
kamień, gdy ten ustąpił pod naciskiem jej stóp i znikł w murze, Linda

| Gdyby życzenia zabijały

129

zachwiała się na nogach i teraz spostrzegła nagle, że tuż przed nią
otwierają się jakieś drzwi.

Gdy Linda znowu mocno stanęła na nogach, zobaczyła ze zdumie-

niem i uczuciem triumfu ciemną czeluść komory. Serce jej waliło jak
młotem.
— Loch podziemny — pomyślała, drżąc z podniecenia.
Jednocześnie ogarnęła ją radość. Zaczęła ostrożnie nadsłuchiwać,
lecz na dole było zupełnie cicho. Zbliżyła się, wpatrując się z napięciem
w czarną otchłań. Uklękła, starając się dłonią dotknąć podłogi, lecz
natrafiła na próżnię.

Wstała i osłupiałymi oczyma spoglądała w bezdenną głębinę.

Widziała jedynie ciemną komorę, która musiała być ogromnie głęboka.
Może sięgała do podnóża góry, może leżała głębiej, niż fundamenty
zamczyska. Wyobrażała sobie jakąś niezmnierzoną głębię.

Skąpe światło, który wpadało do lochu, oświecało tylko słabo

kawałek ściany, naprzeciwko otwartych drzwi. Mur składał się z gru-
bych kamiennych płyt. Linda na próbę rzuciła kamyk. Nadsłuchiwała
uważnie, lecz nie dosłyszała dźwięku padającego kamienia. Loch
musiał być bardzo głęboki. Każdy, kto nie przeczuwając nic złego,
wszedłby do komory, runąłby w przepaść i zniknął bez śladu.

Nie domyślała się, że loch posiadał zaledwie głębokość dwóch

pięter i że na dno wrzucono wielkie ilości słomy, która zagłuszyła
dźwięk padającego kamyka. Widziała jedynie przed sobą ciemny otwór
i mrok, który zdawał się ciągnąć bez końca.

Teraz obejrzała także grube drzwi, pokryte warstwą tynku. Zamknę-

ła je powoli i przekonała się, że mechanizm doskonale działa. Drzwi
zamknęły się bezgłośnie, a sterczący z muru kamień przesunął się na
swoje miejsce. Zaczęła dokładnie badać ów kamień. Gdy przyciskała go
rękami, nie ustępował, na to nie starczyło jej sił. Gdy jednak znowu
stanęła na nim, znikł, a drzwi otworzyły się.

Teraz Linda z całych sił zatrzasnęła ciężkie drzwi, które zamknęły

się bez najmniejszego szmeru.
Przez chwilę stała oszołomiona, jak gdyby bezwładna.

— Kto runie do lochu, ten nie ujrzy już światła dziennego —

myśla
ła, a oczy jej płonęły jak u drapieżnego zwierzęcia, które czyha na
zdobycz.

130

Potem zadrżała, jakby się zlękła własnych myśli. Wyciągnęła ręce

przed siebie, zdawało się, że odgania od siebie coś potwornego.
Odwróciła się szybko i poczęła gwałtownie zbiegać ze schodów, jakby
w ucieczce przed samą sobą.

Nie zatrzymując się, pędziła przed siebie, aż wreszcie zbiegła z góry

i stanęły przed dworem. Tutaj przystanęła, dysząc ciężko.

Powoli weszła na werandę, gdzie ciocia Stefcia siedziała spokojnie

w wygodnym fotelu, zajęta robótką szydełkową. Z uśmiechem podnios-
ła oczy na siostrzenicę.

— A, jesteś już, Lindo. Zobacz, pani Lankwitz przyniosła nam

talerz brzoskwiń. Czy widziałaś już tak przepyszne owoce? Chodź,
skosztuj, są doskonałe...
Linda, zmęczona, padła na krzesło.

— Tak, tak, są rzeczywiście wspaniałe, ale ja teraz nie będę jadła.

Może po obiedzie...
— Czy byłaś na przechadce, moje dziecko?

— Tak, w lesie — odparła Linda i blada z przymkniętymi oczyma,

oparła się o krzesło. Staruszka przerażona, spojrzała na jej pobladłą
twarz.
— Mój Boże, Lindo, jesteś taka blada! Co się stało? Czy jesteś chora?

— Ach, nie... Nie jestem chora... Zmęczyłam się... Byłam bardzo

daleko... Doszłam aż do źródła w olszynce... — mówiła Linda, na pół
nieprzytomnie.

Lasek olchowy znajdował się w zupełnie innej okolicy, niż ruina,

lecz Linda nigdy nie mówiła prawdy

— No to, odpocznij. Nie powinnaś chodzić tak dużo, bo się nie

poprawisz.
; Linda odgarnęła jasne włosy z czoła i odparła:

— Poprawię się na pewno. Czy Berti i Ralf powrócili już z prze

jażdżki?
— Nie jeszcze.

— Czy nie uważasz, że to nie wypada, żeby Roberta z Ralfem

wyjeżdżali tak często konno?

— Cóż w tym niestosownego? Tym dwojgu niepotrzebna jest

przyzwoitka, na pewno nie popełnią niewłaściwej rzeczy. A poza tym
nie ma tu nikogo, żeby gadał i plotkował.

131

— Czy zauważyłaś, ciociu, że między nimi coś się nawiązało.

Jestem
przekonana, że się w sobie durzą.
Ciocia Stefcia potrząsnęła głową.

— Durzą? To niewłaściwe wyrażenie. Ale, że się całym sercem

kochają, to rzecz pewna. Nie mogłoby wcale być inaczej, są przecież
stworzeni dla siebie. Oboje są młodzi, piękni i zdrowi na ciele i duszy.
Sam Bóg sprzyja tej skłonności. Nie dzieli ich żadna przeszkoda, oboje
posiadają majątek. Ralf jest człowiekiem niezależnym, a Berti będzie
wkrótce pełnoletnia. Nawet gdyby jej ojciec nie chciał się zgodzić,
mogłaby wkrótce wyjść za mąż. Sądzę jednak, że nie będzie miał nic
przeciwko temu.
— Czy jesteś tego pewna? — spytała szyderczo Linda.

Ciocia Stefcia spojrzała z dziwnie poważnym wyrazem w roziskrzo-

ne oczy młodej kobiety.

— Drogie dziecko — rzekła — mógłby tylko w tym wypadku

odmówić swego zezwolenia, gdybyś ty przedstawiła mu Ralfa w nieko
rzystnym świetle. Wtedy jednak ja złożyłabym świadectwo. Wiem, że
jest dobrym, prawym i szlachetnym człowiekiem, który potrafi uszczęś
liwić kobietę. Niewielu jest takich, jak on. Nie pozwolę, żeby ktoś knuł
intrygi przeciwko niemu! Zapamiętaj to sobie!

Ciocia Stefcia nigdy jeszcze nie przemawiała tak poważnie i

stanowczo do swojej siostrzenicy. Linda spuściła oczy, aby uniknąć jej
spojrzenia. Gniewało ją, że ciocia Stefcia zamierza bronić sprawy Ralfa,
gdyż obie z matką postanowiły wpłynąć odpowiednio na Henryka
Wartega i usposobić go jak najgorzej dla młodego człowieka. Chodziło
o to, żeby Warteg w żadnym wypadku nie zgodził się na małżeństwo
córki z Ralfem Hansenem.
Jeżeli jednak ciocia Stefcia wystąpi w obronie Ralfa? Co wtedy?

Linda zacisnęła zęby. W duchu ujrzała nagle przed sobą ruiny

zamczyska i ukryty loch podziemny. Gdyby Roberta tam znikła —
nikomu nie wpadłoby na myśl, żeby jej tam szukać. A gdyby się
wreszcie ktoś domyślił, byłoby już za późno!"

Linda jeszcze wzdragała się przed tym „gdyby". Ale myśl o tym nie

opuszczała jej. Nikt nie dowiedział się, że odkryła loch podziemny. Nie
wspomniała nawet nikomu, że była sama w ruinach.
Przez chwilę osłupiałym wzrokiem patrzyła przed siebie. Zbudził ją

132

dopiero z ponurej zadumy głos ciotki, która zerwała się z miejsca,
wołając:

— Jadą! Jadą! Spójrz tylko, Lindo, jaka piękna z nich para! Jak

wspaniale oboje trzymauą się na siodle! Czy taki widok nie sprawia ci
wcale przyjemności?

Linda podniosła się również i podeszła do balustrady. Postanowiła

być mądrą i działać z rozwagą. Z uśmiechem powiedziała:

— Tak, cioteczko, naprawdę piękna para! Aby zaznała wiele

szczęścia ze sobą!
Staruszka ucałowała jej policzki.

— Widzisz, Lindusiu, to mi się lepiej podoba, niż to, co mówiłaś

przed chwilą. Cieszę się, że jesteś rozsądną. A teraz chodź, wyjdziemy
im
naprzeciw.

Obie panie wyszły. A Linda, witając się z Ralfem i Berti, rzekła z

miłym uśmiechem:

— Gdy się was widzi na koniach, nabiera się ochoty do jazdy

konnej. Niestety, jest to zbytek, na który mnie nie stać.

Ralf zeskoczył z wierzchowca i z wielklą tkliwością pomógł Berti

przy zsiadaniu. Potem zwrócił się do Lindy:

— Żałuję, Lindo, że nie mam w stajni jakiegoś łagodnego konika,

bo mogłabyś rozpocząć naukę; na wierzchowcu Berti nie możesz się
uczyć, bo jest zbyt ognisty dla początkującej amazonki.

Linda zbliżyła się do konia Berti. I — Czy sądzisz, że gdybym go

dosiadła, to by mnie na pewno zrzucił? — spytała.
— Może i nie, lecz tego nie można przewidzieć.
— A czy nie mógłby także zrzucić Roberty?
— Berti doskonale jeździ konno.
— A jednak wypadki zdarzają się nawet najlepszym jeźdźcom.

— To prawda, ale zdarza się także, że człowieka spotyka wypadek,

gdy wychodzi spokojnie na spacer. Nie można się tak lękać... Przy
konnej jeździe trzeba przede wszystkim zachować spokój i równowagę.

— Cóż, ja nie mogę nawet myśleć o tym sporcie. Jazda konna to

jedno z moich niedoścignionych marzeń, przynajmniej na razie...
Ralf spojrzał na nią i roześmiał się.
— Zdaje się, że masz na składzie bardzo wiele takich życzeń?

133

— Oczywiście!
Berti gawędziła tymczasem z ciocią Stefcią.

— Było cudownie, cioteczko. To wspaniałe uczucie, gdy się tak

pędzi na koniu. Nie zarzucę jazdy konnej, nawet i w Dusseldorfie...

Wszyscy weszli do domu. Berti poszła do siebie, żeby się przebrać.

Ralf również udał się w tym celu do swego pokoju. Linda śledziła oboje
roziskrzonym wzrokiem:

— Gdyby nie żyła, mogłabym mieć wierzchowce, wspaniałe

toalety,
cenną biżuterię. Mogłabym zaspokoić wszystkie moje pragnienia. Ach,
gdyby umarła, gdyby umarła!

Tak mówiła Linda do siebie, a duszę jej przepełniała nienawiść.

Doznawała wrażenia, że Berti musi być teraz niewymownie szczęśliwą.
Posiadała przecież wszystko, wszystko, co upiększa i opromienia życie.
A teraz los miał jej także ofiarować serce mężczyzny, którego kochała.
Nie miała potrzeby sprzedawać się pierwszemu lepszemu, w dodatku
człowiekowi,   który   ją   oszuka,   jak   to   uczynił   jej   ojciec   z   nią   samą.
Wszystko   wpadało   jej   w   ręce,   tej   znienawidzonej,   podczas   gdy   ją
prześladuje nieszczęście. Nic jej nie pozostało, prócz goryczy,  prócz
zaciekłej nienawiści. Musiała coś uczynić, żeby stworzyć  sobie inne
życie, polepszyć swoją dolę.

Czy będzie to naprawdę przestępstwem, jeżeli podejmie walkę z

losem? Czyż średniowieczni rycerze ze spokojnym sumieniem nie
usuwali swoich wrogów? Należy jednak mieć odwagę i mądrze
wykorzystać każdą szansę. A przy tym trzeba być ostrożną, aby nikt nie
mógł udowodnić winy.
Ciemne, straszliwe potęgi walczyły w duszy Lindy.

Berti zawsze wstawała bardzo wcześnie. W Neurode także budziła

się o dwie godziny wcześniej od Lindy i o godzinę wcześniej od cioci
Stefci. Tylko Ralf bywał już gotowy, gdy Berti schodziła na śniadanie.
Od czasu, gdy się dowiedział, że Berti wcześnie wstaje, starał się, żeby
z nią razem spożywać posiłek poranny.
Tak się też stało pewnego letniego ranka. Oboje siedzieli na

134

werandzie przy zastawionym stole, usługiwali sobie nawzajem i patrzyli
sobie w oczy. I oto nagle Ralf ujął rękę Berti i rzekł drżącym głosem:
— Nie mogę wcale myśleć o tym, że masz wyjechać z Neurode.
— I ja nie chcę o tym myśleć, Ralfie. Tu przecież jest tak pięknie.

— Od czasu, gdyś przyjechała, jest jeszcze piękniej, niż zazwyczaj.

Ach, Berti, kiedyż wreszcie usłyszę z twoich ust to słowo, na które
czekam z takim utęsknieniem!
— Jakie słowo masz na myśli? — spytała zmieszana.
Spłonęła rumieńcem.

— Słowo, na które czekam już od dawna, od czasu mej ostatniej

bytności w Dusseldorfie. Wiesz przecież, obiecałaś, że mi powiesz,
kiedy
złożysz twój los w moje ręce. Czy jeszcze nie pora, Berti! Usycham
z tęsknoty za tobą.

Spojrzała na niego serdecznie, swymi błyszczącymi oczyma. W

ciągu ostatnich tygodni, tych tygodni słodkiego, niewysłowionego
szczęścia, wypiękniała jeszcze, nabrała przedziwnego wdzięku i uroku.

— Ach, Ralfie, powiedziałam ci wówczas, że sam wyczujesz, kiedy

nastąpi   ta   chwila,   kiedy   odzyskam   spokój   i   nabiorę   odwagi   do
szczęścia.
Czy doprawdy nie czujesz, że nie myślę już o niczym innymi,  tylko
o tobie?
Zerwał się i wziął ją w objęcia.
— Berti, Berti! Nareszcie więc jesteś moja!
Rumieniąc się, skinęła głową.
■'  — Ralfie, mój ukochany Ralfie!

Ucałował ją namiętnie i tulił do siebie, jakby nie chciał jej już nigdy

wypuścić z objęcia. A ona przytuliła się tkliwie do niego, przepełniona
radosną świadomością, że będzie jej dobrze pod jego opieką.

Tego ranka młody dziedzic Neurode zapomniał o swoich obowiąz-

kach. Nie pojechał na pola, lecz pozostał z Berti, dopóki nie zjawiła się
ciocia Stefcia. Zastała ona parę narzeczonych, złączoną tkliwym
uściskiem. Przez chwilę stała cichutko na progu werandy, zapatrzona w
śliczny obrazek. Nie wiedziała, czy ma zostać, czy ma odejść.

Zanim jednak zdołała się zdecydować, Ralf zauważył ją. Wziął Berti

pod rękę i zbliżył się do cioci Stef ci.

— Czy mamy się cioteczce przedstawić, jako szczęśliwa para

narzeczonych? — spytał.

]35

Z uśmiechem potrząsnęła głową.

— Nie, dzieci, z waszych oczu promienieje wielkie szczęście.

Zauwa
żyłam to nie od dzisiaj, wiem od dawna o waszej miłości. Niechaj wam
Bóg zachowa to wielkie promienne szczęście, wam i innym ludziom na
pociechę.
Berti rzuciła się ciotce na szyję.

— Ty, dobra, kochana cioteczko! Wiem, że ty cieszysz się z mego

szczęścia.
— A któż by się z tego nie cieszył?
Dziewczyna nagle zadrżała, jakby wstrząsnął nią nagły dreszcz.

— Nie wiem, doznaję dziwnego uczucia... Mam wrażenie, że na

słońce padł cień... Stoję w słońcu, a jest mi zimno...
Ralf otoczył ją ramieniem i przytulił do siebie.

— To z powodu wzruszenia, kochanie. Przytul się do mnie, ja cię

rozgrzeję — powiedział z tkliwością.

— Tak, tak... Trzymaj mnie mocno, mój ukochany — szeptała, jak

maleńkie strwożone dziecko, które lęka się ciemności.
Ciocia Stefcia uścisnęła ręce obojga młodych.

— Już od dawna wiem, że się kochacie, spostrzegłam to za

pierwszym razem, gdy rozmawialiście ze sobą. Trzeba przyznać, że
dobrana z was para, pod każdym względem. Mam prawdziwą przyjem
ność, kiedy na was patrzę...

Narzeczeni usiedli z ciocią Stefcią przy stole i układali plany na

przyszłość.

— Będziemy oboje bardzo pracowali, Ralfie — mówiła Berti — bo

nie chciałabym zaniedbać malowania. Postaram się jednak być także
dobrą gospodynią...

— Nie chciałabym wcale, żebyś zarzuciła malarstwa. Nawet

gdybyśmy mieszkali w Neurode, nie zbraknie ci nigdy czasu na
malowanie, bo pani Lankwitz doskonale zarządza domem i można
polegać na niej. A teraz najważniejsze pytanie: kiedy będzie nasz ślub?
Berti zarumieniła się.
— Oznacz termin, Ralfie.
— Jutro — zawołał z błyszczącymi oczyma.
— To trochę za prędko!
— Dlaczego?

136

— Zapominasz o zapowiedziach.
— A więc za cztery tygodnie.
— To niemożliwe. Podaj jakiś rozsądny termin.

— Mówiłem zupełnie na serio — rzekł z westchnieniem. — Nie

zostawiaj mnie za długo w samotności. Czy dużo czasu potrzebujesz na
przygotowanie wyprawy?
Zaczęła się namyślać, po czym odrzekła:
— W każdy razie, za kilka miesięcy.
— A więc dwa miesiące.
— To za mało.

— Ależ, Berti, przecież dziś można załatwić wszystko przez

tydzień.
Chodzi przecież tylko o twoją osobistą wyprawę.
— Jednak i na to muszę mieć więcej czasu.

— Jak długo to potrwa? — spytał niecierpliwie. Zaśmiała się

cichpn, dźwięcznym śmiechem.
— Około trzech miesięcy.
Westchnął ciężko i spojrzał na nią płonącymi oczyma.

— Teraz mamy sierpień, będziemy się więc mogli pobrać w listopa

dzie.
— Dobrze, w końcu listopada.

— Powiedzmy, w połowie listopada. Nie zgodzę się stanowczo na

późniejszy termin.
— Pięknie, umówimy się na piętnastego listopada.
Ucałował jej ręce.
— A jak ci się zdaje, kiedy powinniśmy pojechać do Brazylii?

— Może na przyszły rok, w czerwcu lub w lipcu. Wtedy spędzimy

tam jesień i zimę, a na wiosnę powrócimy do kraju.

— Więc pobierzemy się w listopadzie, a w podróż poślubną

wyruszymy dopiero w lipcu. Na wiosnę przyjedziemy do Neurode. Czy
tak, Berti?

— Tak, Ralfie. Wystarczy, jeżeli będziemy jeździli co dwa lata i

spędzali tam zimę. Tobie najłatwiej wyjechać na zimę, a w Brazylii to
najlepsza pora. Gdyby ci to jednak sprawiało trudności, to rozejrzymy
się za nabywcą mojej posiadłości brazylijskiej. Ty się tym zajmiesz, gdy
poznasz tamtejsze stosunki. Ani mój ojciec, ani ja nie znamy się na
interesach.

137

Spojrzał jej głęboko w oczy i znowu pocałowaj ją w rękę.

— Zgadzam się na wszystko. A gdzie spędzimy pierwsze tygodnie

po ślubie?
Zarumieniła się i odparła z filuternym uśmiechem:
— Tutaj, Ralfie, jeżeli nie masz nic przeciwko temu. Z okrzykiem
radości, porwał ją w objęcia.
— Odwróć się na chwilę, ciociu Stefciu! — zawołał ze śmiechem.
Ciocia Stefcia spełniła jego prośbę.

Wtedy Ralf pocałował Berti w usta, obsypywał pocałunkami jej

policzki, włosy i promieniujące szczęściem oczy. Potem odetchnął
głęboko i rzekł:

— Możesz już znowu spojrzeć na nas, ciociu. A tera powiedz, czy

widziałaś już kiedykolwiek bardziej zgodną parę narzeczonych?

— Nigdy nie widziałam bardziej szczęśliwej pary — odparła ze

wzruszeniem ciocia Stefcia. Ta skromna i szlachetna kobieta cieszyła
się szczęściem tych dwojga ukochanych przez nią ludzi, jakby swoim
własnym.
Ralf zerwał się z miejsca.

— A teraz muszę pojechać w pole. Czy pojedziesz ze mną, Berti?

Nie
mam dziś dalekiej drogi, lecz nie chciałbym być sam.
— Czy możesz poczekać, aż się przebiorę?
— Czy to potrwa długo?
— Dziesięć minut.
— Dobrze, tak długo mogę jeszcze zapomnieć o moich obowiązkach.
— Powiedz tymczasem, żeby osiodłano nam konie.

— Zgoda! Ciociu Stefciu, możesz podczas naszej nieobecności,

zawiadomić Lindę, że zaręczyliśmy się.
Ciocia Stefcia przecząco potrząsnęła głową.

— Nie, musicie jej to powiedzieć sami. Mogłaby się czuć

dotknięta, gdyby ją zawiadomił ktoś inny.

— Dobrze, dowie się o tym dziś w południe. Właściwie nasze

pokrewieństwo powikła się teraz jeszcze bardziej. Moja przyrodnia
siostra zostanie niejako moją teściową.

Na wesołej pogawędce czas szybko minął. W kwadrans później

narzeczeni odjechali. Ciocia Stefcia śledziła ich wzrokiem, dopóki nie
zniknęli jej z oczu.

138

Wkrótce potem zjawiła się Linda. Wyglądała blado, wydawała się

nużona. Ubiegłej nocy spała bardzo mało, prawie wcale. Myśl o lochu
podziemnym nie dawała jej spokoju. Zaprzątały ją straszliwe myśli.
Ciocia Stefcia obrzuciła ją zatroskanym spojrzeniem.

— Nie podobasz mi się, drogie dziecko. Od wczoraj, gdy wróciłaś

ze
spaceru, wyglądasz bardzo źle. Żebyś tylko nie zachorowała!
Linda opanowała się i odparła z uśmiechem.

— Ach, nie! Spałam tylko niedobrze i głowa mnie boli. Czy jadłaś

śniadanie?
— Tak, lecz zostanę z tobą, żeby ci dotrzymywać towarzystwa.
— A gdzie Roberta?
— Pojechała konno z Ralfem.
— Znowu?
— Co ci to szkodzi?
— To prawda, niech sobie jadą. Wypiła szybko filiżankę świeżej kawy,
którą przyniósł służący. Jeść
jednak nie mogła, przełknęła zaledwie kilka kęsów. Potem wstała i
przyniosła sobie książkę do czytania.

Ciocia Stefcia pozostała z nią na werandzie i bawiła się z Minką.

Rozkoszując się błogim spokojem, nie przeczuwała ani na chwilę, jak
okropne myśli i życzenia krążą w głowie Lindy, podczas gdy udaje, że
czyta.

Tymczasem Ralf i Berti pojechali do żniwiarzy. Podczas gdy Ralf

wydawał ludziom polecenia i oglądał z ekonomem jakąś nową maszynę
rolniczą, Berti naszkicowała kilku żniwiarzy, potem rządcę a wreszcie i
Ralfa.
Ralf oznajmił rządcy, że zaręczył się z panną Warteg.

— Proszę to wieczorem oznajmić wszystkim. Po żniwach wyprawię

małą uroczystość — powiedział.

Rządca powinszował narzeczonemu i w imieniu wszystkich podzię-

kował za tę obietnicę.

— Proszę jednak — dodał — aby to już było po owocobraniu,

paniczu.

139

Ralfa ciągle jeszcze nazywano „Paniczem".

— Doskonale! Cieszy mnie, że pan rządca jest taki przezorny. Na

przyszły rok wyjadę z żoną do Brazylii, żeby zobaczyć jej posiadłość
wiejską. Pragnę poznać tamtejsze gospodarstwo rolne, żeby się czegoś
nauczyć.

— To byłoby nieźle, paniczu. Panicz może spokojnie wyjechać,

tutaj wszystko pójdzie, jak w zegarku.

— Świetnie! A teraz ruszam dalej, nad rzekę gdzie sieją rośliny

pastewne. Do widzenia!
— Do widzenia, paniczu! Do widzenia, jaśnie panienko!
Berti uprzejmie skinęła głową. Ralf podszedł do narzeczonej.

— Widziałem, że rysowałaś z wielkim zapałem. Kogo uwieczniłaś,

Berti?
Śmiejąc się, pokazała mu szkicownik.
— Czy znasz przypadkiem tego pana?

— Oho, Berti, to przecież ja sam! Znakomicie! Nie moja najsłodsza

nie pozwolę ci zaniedbywać twej sztuki, byłoby to grzechem. A teraz
pozwól ze mną na chwileczkę, tutaj, za te snopki... Muszę ci coś
pokazać.

— Co takiego, Ralfie? — spytała, idąc za nim. Porwał ją w objęcia

i całował tak długo, póki obojgu nie zabrakło tchu.
— Właśnie to, kochanie. Czy dobrze mnie zrozumiałaś?
— Tak mi się zdaje — odparła filuternie.
— Może mam to powtórzyć?
— Nie, nie, mam dosyć...

Pomógł jej dosiąść konia, po czym sam wskoczył na siodło.

Pokłusowali przed siebie.

Ralf zatrzymał się jeszcze u najemników rolnych nad rzeką, po

czym wraz z Berti wyruszył w powrotną drogę.

Zbliżając się do dworu, ujrzeli z daleka górę i ruiny starego

zamczyska. Słońce oświecało jasno stare mury. Berti zwróciła się do
narzeczonego:

— Powiedz mi, Ralfie, czy to, co opowiadałeś nam o lochu

podziemnym — to prawda czy też bajka?
Popatrzył na nią z uśmiechem.
— Nie, Berti, ten loch istnieje naprawdę. Tobie jednej pokażę go

140

kiedyś przy okazji. Nikt o nim nie wie, z wyjątkiem Gottlieba, starego
głuchoniemego parobka. Wuj postanowił go wtajemniczyć, gdyż musiał
nam pomóc przy wrzucaniu do lochu większej ilości słomy.
— Dlaczego wrzucono tam słomę?

— Nie pamiętam już czemu to wydawało nam się konieczne.

Pomyślałem jednak, że może przypadkiem ktoś niepowołany odkryje tę
tajemnicę, a nie wiedząc nic o lochu runie do komory. Wtedy
przynajmniej upadłby na miękką słomę, nie narażając przy tym życia.

— Czy sądzisz naprawdę, że średniowieczni rycerze zwabiali wro-

gów do tej pułapki, skazując ich na powolną śmierć?
Wybuchnął głośnym śmiechem.

— Ach, moja najdroższa, nie rób takich wystraszonych oczu.

To   możliwe,   a   nawet   prawie   pewne,   że   postępowali   w   ten   sposób.
W owych  czasach ludzie nie mieli tak wrażliwych  nerwów, jak my.
Przestań już myśleć o tym, jeśli cię to dręczy. Ciesz się wraz ze mną,
że żyjemy,  że czeka nas jasna przyszłość, że jesteśmy bezgranicznie
szczęśliwi!...
Berti ujęła jego rękę.
— Żeby tylko żaden cień nie padł na nasze szczęście...
Ralf podjechał do niej zupełnie blisko i otoczył ją ramieniem.

— Pocałuj mnie, ukochana, to odegna wszystkie złe i zawistne

duchy od naszego szczęścia... Długo, długo trwał ten pocałunek...

Potem w szybkim tempie ruszyli w dalszą drogę. W domu musieli

się bardzo śpieszyć z przebieraniem, bo była już pora obiadu. Weszli
właśnie do stołowego pokoju, gdy pani Lankwitz kazała podawać zupę.
Linda i ciocia Stefcia czekały już na nich.

Ralf otoczył ramieniem Berti, która w swojej białej sukience

wyglądała uroczo, i zbliżył się z nią do Lindy.

— Zanim siądziemy do stołu, chciałbym ci oznajmić Lindo, że

zaręczyłem się z Berti.

Linda drgnęła i pobladła, lecz natychmiast opanowała się. Powie-

działa tylko z lekka ochrypłym głosem:
— Zaręczyłeś się tak prędko po śmierci twego wuja?

— Tak, spełniłem jego życzenie. Powiedział mi na łożu śmierci, że

pragnie, abym się prędko ożenił. Pokazałem mu fotografię Berti
i powiedziałem mu, że to ona właśnie jest moją wybranką, a wtedy wuj

141

pobłogosławił ją. Dziś jeszcze napiszę do ojca Berti, prosząc go
0 zezwolenie. Twojej zgody jestem pewien, Lindo.

Linda zmusiła się do uśmiechu. Tylko oczy jej płonęły dziwnym

blaskiem w pobladłej twarzy. Podczas obiadu nie straciła także panowa-
nia nad sobą, choć w głowie jej krążyły niespokojnie myśli. Zdawało się
jej, że wszystko popychają do czynu, do rozpaczliwego kroku. Czuła, że
musi coś uczynić, aby związek Berti i Ralfa nie doszedł do skutku.
1 postanowiła, że wykona swój plan. Pragnęła otoczyć się bogactwem
i zbytkiem, nie chciała, jak żebraczka stać na uboczu i patrzeć na
znienawidzoną pasierbicę, która opływała w dostatku. Wolała się już
zdobyć na ostateczność — popełnić zbrodnię! Słowo to utkwiło jej
w mózgu, nie mogła go odegnać.
Zbrodnia! Zbrodnia!

W duchu ujrzała czarną, ziejącą czeluść lochu podziemnego. Roz-

wierał się przed nią niby krwiożercza gardziel jakiegoś potwora, który
czyha na zdobycz.

Czemu nie miała postąpić tak, jak średniowieczni rycerze, gdy

chcieli usunąć wroga? Roberta była jej wrogiem, gdyż posiadała
wszystko, co miało wartość dla Lindy. Nie można być słabym. Przecież
to tak łatwo pozbyć się wroga, usunąć go bez śladu. Nie wymagało to
wielkiego wysiłku, tylko dużej ostrożności. Chodziło o to, żeby nikt się
nie dowiedział o zbrodni, żeby nikt nie mógł udowodnić winy.

Tak, musiała się ogromnie wystrzegać i roztropnie wykonać plan.

Przecież zamierzała potem korzystać z owoców swego czynu. Chciała
używać życia. Wydawało się jej, że ma walczyć z jakimś
przeciwnikiem, postanowiła go pokonać. Miała dość odwagi, żeby
zaryzykować, jeśli chodzi o taki cel.

Właściwie nie ma nawet ryzyka. Nie naraża się zupełnie, musi tylko

być  ostrożną, zatrzeć wszelkie ślady i udawać, że nie wie o niczym.
Musi   być   na   pozór   wesoła,   uśmiechnięta,   zadowolona,   jakby   te
zaręczyny były po jej myśli. Trzeba czekać na odpowiednią chwilę i nie
przeoczyć jej. Któż by mógł dowieść, że to ona jest winna zniknięciu
Roberty? Roberta zniknie, będą jej szukać, nikt jej nie znajdzie. A jeżeli
ją nawet znajdą, to pomyślą, że padła ofiarą nieszczęśliwego wypadku.
Przecież   i   ona   mogła   odkryć   przypadkowo   tajemnicę   lochu
podziemnego, tak jak Linda. Czy nie mogła  się potknąć i wpaść do
lochu? A drzwi? Cóż, drzwi

142

zamknęły się same, wiatr zatrzasnął je za mą... Nikt me pomyśli nic
innego...

Pomimo tych strasznych myśli, Lindzie udało się zachować pozorny

spokój. Gdy Ralf kazał podać szampana, trąciła się kieliszkiem z młodą
parą i rzekła z udanym wzruszeniem:
— Obyście zaznali tyle szczęścia, ile wam życzę!

Ralf nie zwracał na nią uwagi, nie odrywał wzroku od Berti. A Berti

również była wyłącznie zajęta narzeczonym.

Po obiedzie wszyscy wybrali się na długą przechadzkę przez las, do

gaiku olchowego.

— Jutro powetuję sobie stracony czas. Jutro, Berti, będę przez cały

dzień w drodze, nie zabiorę cię więc z sobą — powiedział Ralf, idąc
z narzeczoną. Linda i ciocia Stefcia szły przed nimi.
Berti spojrzała na niego z uśmiechem.

— Wobec tego i ja wezmę się jutro do pracy. Poszukam sobie

ciekawych motywów i będę szkicowała.
— Czy pójdziesz na ruinę?
— Być może. Może jednak pójdę do olszynki.

Linda słyszała każde słowo tej rozmowy, choć udawała, że nie

zwraca uwagi na to, o czym mówią narzeczeni.

— Zobaczymy się przy obiedzie. Wpadnę na godzinkę do domu —

rzekł Ralf.

— Dobrze, jutrzejszy dzień poświęcimy oboje usilnej pracy. Za to

wieczorem zobaczymy się znowu — odparła Berti.
— Tak najmilsza, będę o tym myślał i cieszył się przez cały dzień.
Zakochani gawędzili dalej, mówili o swej przyszłości. Ralf przed
pójściem do domu napisał jeszcze list do ojca Berti, prosząc go o rękę
córki.   Na   końcu   listu   dodał,   że   byłby   rad,   gdyby   Henryk   Warteg
przyjechał   do   Neurode,   aby   mu   udzielić   zezwolenia.   On   sam   jest,
niestety,   zbyt   zajęty,   aby   pojechać   do   Dusseldorfu.   Berti   również
dopisała kilka słów do listu, który natychmiast wyprawiono na pocztę.

Młoda para zastanawiała się właśnie nad tym, czy ojciec przyjedzie.

Linda słyszała każde słowo.

Podczas tej przechadzki ciocia Stefcia spoglądała wciąż z ukrytą

troską w twarz Lindy. Zauważyła, że młoda kobieta jest zamyślona, że
tępym wzrokiem patrzy przed siebie. Gdy ciotka zwracała się do niej,

143

zdawała się budzie z zadumy. Rozmawiała wtedy przez chwilę z
ogromnym ożywieniem, po czym nagle milkła.
— Czy aby nie jest chora? — myślała ciocia Stefcia.
Wreszcie wszyscy zatrzymali się w olszynie.

— Dzieci, urodzone w niedzielę, widują tu niekiedy rusałki, tań

czące przy źródle — powiedział Ralf.

A Berti była właśnie dzieckiem, urodzonym w niedzielę. Oczyma

duszy widziała bajeczne postacie, które ożywiały prześliczny gaik
olchowy. Tańczyły i goniły się, migając między drzewami,
opromienione słonecznym blaskiem, przemykającym się przez listowie.

Opisywała to Ralfowi, który rozpromieniony słuchał jej opowieści.

Cieszył się, że olszynka podoba się Berti. Rozejrzał się wokoło, a
widząc, że nikt nie patrzy, pocałował ukradkiem narzeczoną.

Gdy nazajutrz rano Berti zeszła na śniadanie, okazało się, że Ralfa

już nie ma. Na stole, przy jej nakryciu, leżała wiązanka świeżych,
wonnych róż i czuły bilecik od narzeczonego.

Berti, zjadłszy śniadanie, wzięła swój szkicownik oraz mały, składa-

ny taborecik, po czym wyszła z domu. Wczoraj wieczorem powiedziała
cioci Stefci i Lindzie, że wyjdzie bardzo wcześnie, gdyż pragnie
szkicować bądź w lasku olchowym, bądź w ruinach. Dodała, że powróci
dopiero na obiad.

Szła szybko przed siebie, nucąc jakąś piosenkę. Dotychczas jeszcze

nie postanowiła, czy pójdzie na górę, czy też do olszyny. Wreszcie
roześmiała się i przeliczyła guziki przy bluzce. Wróżba orzekła, że ma
pójść do ruiny.

Szybkim krokiem skierowała się w stronę wzgórza. Nie przeczu-

wała, że z daleka śledzą ją czyjeś oczy. Była to Linda, która ukryta w
swoim pokoju za firanką, z napięciem obserwowała, dokąd zmierza
Berti.

Tej nocy Linda nie zmrużyła oka i wbrew swemu zwyczajowi

wstała już o świcie. Widziała jak Ralf odjeżdża, a teraz nie odrywała
wzroku od Berti.

144

— Idzie do ruiny — szepnęła do siebie, a w oczach jej zabłysło

iesamowite postanowienie.

Zeszła na dół i wypiła filiżankę gorącej kawy. Z trudem przełknęła

kilka kęsów. W chwilę potem zjawiła się ciocia Stefcia, która spytała ze
zdumieniem:
— Co się stało, Lindo? Już wstałaś?

— Tak, zegarek mi stanął i sądziłam, że jest już o wiele później.

Położę się jednak na kilka godzin, bo źle spałam i głowa mnie boli.
Spodziewam się, że zasnę teraz i odpocznę trochę. Nie gniewaj się,
ciociu, że cię zostawię samą.
— Ależ nie, dziecko drogie, jakżebym się mogła gniewać o to.

— Będziesz się nudziła, bo widzę, że Ralfa ani Berti nie ma już w

domu.

— Nie licz się ze mną, ja się nigdy nie nudzę. Posiedzę na

werandzie, dopóki wszyscy nie zejdą się na obiad.
— No, to baw się dobrze, ciociu!

— Dziękuję ci, Lindo. Ale ty znowu bardzo źle wyglądasz, aż litość

bierze. Myśmy się z Berti obie nadzwyczajnie poprawiły, a ty z dnia na
dzień mizerniejesz. Może by jednak posłać po lekarza?

— Ależ ciociu, nie będę wzywała lekarza, dlatego, że mnie trochę

boli głowa. Muszę się tylko dobrze wyspać, to najlepsze lekarstwo.
Latem, podczas upałów, bywam często osłabiona. To szybko minie.
Położę się i będę spała do obiadu, ból głowy przejdzie mi. Postaraj się
tylko, ciociu, żebym miała spokój. Zamknę się na klucz.

— Dobrze, dobrze, Lindo, wyśpij się. Masz rację, sen to najlepsze

lekarstwo. Jeżeli wcześniej nie zejdziesz na dół, to obudzę cię przed
samym obiadem.
Linda skinęła głową.
— Dobrze, ciociu. A więc do widzenia!

Odeszła, pozostawiając ciocię Stefcię na werandzie. Nie poszła

jednak do swego pokoju, lecz bocznymi drzwiami w oficynie wymknęła
się z domu. Jeszcze zanim zeszła na śniadanie, zdążyła zamknąć swój
pokój na klucz.

Nie spotkała nikogo. Teraz cała służby była przy pracy. Ostrożnie

przeszła przez podwórze, tak, że nikt nie mógł jej widzieć, gdy
wychodziła.

10 Gdyby życzenia
zabijały

145.

Niespostrzeżenie dotarła do podnóża góry. Teraz była zupełnie

bezpieczna. Teraz już nikt nie mógł jej dostrzec.

Rozglądając się ostrożnie wokoło, zaczęła się wspinać po wysokiej

ścieżce, prowadzącej przez górę. Nie zatrzymała się po drodze, w oba-
wie, że ktoś na dole mógłby ją zobaczyć. Nikt nie powinien był
domyśleć się, że właśnie dziś udała się do ruin starego zamczyska.

Zdyszana, niemal bez tchu, znalazła się wreszcie na szczycie

wzgórza i ujrzała przed sobą ruinę. Wytężając wzrok, zaczęła się i tutaj
rozglądać. Nie było jednak żywej duszy, panowała niczym niezmącona
cisza.

Teraz Linda zaczęła szukać wzrokiem Roberty. Z początku nie

mogła jej nigdzie dojrzeć. Dopiero, kiedy poszła dalej i skręciła koło
jakiejś, na pół rozwalonej ściany, ujrzała Berti.

Dziewczyna siedziała na taborecie, gorliwie zajęta pracą.

Szkicowała rozpadły mur i krzew pnących róż, którego śnieżnobiałe
kwiaty kwitły właśnie.

Pochłonięta swoim zajęciem, nie dosłyszała wcale kroków Lindy.

Toteż, gdy ujrzała ją nagle przed sobą i usłyszała jej głos, drgnęła mimo
woli i podniosła na nią oczy.

— Dzień dobry! Nie słyszałam, jak pani nadchodziła. Sądziłam, że

jestem sama.

— Tak, tutaj jest bardzo cicho i pusto. Nie spotkałam po drodze

żywej duszy.
— Ja także nie spotkałam nikogo.

— Myślałam, że poszłaś do olszynki, aby malować rusałki przy

źródle — powiedziała Linda, zmuszając się do żartobliwego tonu.
Berti uśmiechnęła się.

— Rusałki mi przecież nie uciekną. Przypomniałam sobie, że ten

krzew różany kwitnie teraz, więc chciałam go naszkicować.
— Czy mogę zobaczyć?
— Bardzo proszę.
— Och, jak pięknie!

Było to rzeczywiście małe arcydzieło, owiane czarem prawdziwej

poezji. Kwitnący krzew róży na tle zwalisk sprawiał wrażenie bujnego
życia obok martwej przeszłości.

— Jest tutaj mnóstwo takich malowniczych motywów, chciałoby

się
uwiecznić to wszystko — rzekła Berti.

146

— Widzę, że już dużo pracowałaś, Berto. Spójrz tylko, jak bujnie

rozkwitły te róże... Białe róże... Cmentarne róże...

Z tymi słowy Linda zerwała pęk białego kwiecia i podała róże

dziewczynie.

Berti podniosła oczy. I nagle drgnęła, nawiedziona jakimś wspom-

nieniem. Teraz przypomniała sobie, gdzie widziała ten krzew różany.
Było to we śnie, wtedy na okręcie, gdy powracała z Brazylii do kraju...
Tak, wszystko przedstawiało się tak, jak w tym śnie, stała przed nią
Linda i z osłupiałym uśmiechem podawała jej pęk białych róż...
Brakło jedynie postaci zmarłej matki, która ją wtedy ostrzegła:
— Strzeż się — z tych rąk grozi ci nieszczęście.

Dziewczynie wydawało się, że w tej chwili także słyszy wyraźnie te

słowa. Patrzyła przerażona na róże w rękach Lindy, jakby z nich, jak w
owym śnie, miała wypełznąć zielona żmija.

Nieomal ze strachem spojrzała na Lindę. Doznawała wrażenia, że

twarz młodej kobiety przeobrazi się za chwilę w straszliwe oblicze.
Meduzy, tak jak to Berti widziała w swoim śnie. Starając się panować
nad sobą, wstała z taboretu.

— Skończyłam ten szkic, pójdę sobie poszukać innego motywu

— rzekła ochryple.
Linda rozsypała przed nią białe róże i zaczęła się śmiać.

— Czy przestraszyłaś się tych cmentarnych róż, Roberto? Widzę,

że
zbladłaś.

Dziewczyna, patrząc na białe niewinne kwiaty, rozsypane u jej stóp,

zaczęła się wstydzić tego nagłego i niewytłumaczonego uczucia lęku,
które ją ogarnęło. Jak można było przypisywać tak wielkie znaczenie
sennej zjawie? Uśmiechnęła się z wysiłkiem i odparła:

— To bardzo niemądrze, ale te róże wydawały mi się przed chwilą

kwiatami śmierci. Jak można być tak nerwową! Teraz pójdę szukać
nowych motywów. Czy pani pójdzie ze mną?
Linda zwróciła ku niej nieco bladą, lecz uśmiechniętą twarz.

— Bardzo chętnie, jeżeli nie masz nic przeciwko temu. Ale

przedtem
chciałabym wejść na basztę.) Przyszłam tu tał głównie dlatego, że
pragnęłam się nacieszyć tym wspaniałym widokiem.
Berti skłoniła głowę na znak zgody.

147

— Dobrze, chodźmy tam. Ja także zachwycam się zawsze tą

cudowną panoramę.

Zabrała taborecik i szkicownik, które położyła przy wejściu do

wieży. Rozmawiając z Lindą, zaczęła wstępować na stopnie, wiodące
na taras.

Macocha szła przed nią. O, gdyby Berti mogła w tej chwili rzucić

wzrokiem na jej twarz, byłaby się na pewno przeraziła i rzuciła do
ucieczki! Linda była blada, usta miała zaciśnięte, a spojrzenie błędne.

Obie stanęły teraz na tym miejscu, gdzie znajdowały się ukryte

drzwi lochu podziemnego. Linda zdobyła się na szalony wysiłek woli i
wyczarowała na swej twarzy słodki, łagodny uśmiech.

— Może tutaj odpoczniemy. Męczy mnie zawsze to chodzenie po

schodach — powiedziała do pasierbicy.

Berti zgodziła się i zatrzymała się na małym podeście; Linda

udawała, że podziwia piękny krajobraz, lecz pierś jej unosiła się
ciężkim, urywanym oddechem.

Nagle wskazała ręką wystający kamień, który wprawiał w ruch

mechanizm ukrytych drzwi.

— A to co takiego? — spytała Linda, na pozór zdumiona i przestra

szona. — Zobacz, Roberto, tu są jakieś drzwi. Dokąd one prowadzą?
Nigdy ich jeszcze nie zauważyłam w tej ścianie.

Berti również spojrzała ze zdumieniem na otwarte drzwi i, nie

przeczuwając nic złego, zbliżyła się do ciemnego otworu.

Czy nie czuła zbrodniczego spojrzenia oczu Lindy? Czy w tej

niebezpiecznej chwili nie ostrzegł jej żaden głos wewnętrzny? Czy nie
pomyślała o upomnieniu zmarłej matki, której słowa przed chwilą
jeszcze zdawała się słyszeć? Nie! Doszła spokojnie do czarnego lochu i
pochyliła się nad złowieszczą czeluścią.

Wtem poczuła, że ktoś ją z tyłu mocno popchnął. To Linda,

wytężając wszystkie siły, zatrzasnąła ciężkie drzwi. W ten sposób Berti
runęła do ciemnego lochu.

Rozpaczliwy okrzyk zerwał się z ust dziewczyny. Nikt jednak nie

przyszedł jej z pomocą. Linda, dysząc ciężko, oparła się o drzwi, jakby
chciała przeszkodzić, żeby się nie otworzyły.

Stała tak przez chwilę z szeroko otwartymi oczyma. Kolana uginały

się pod nią. Z czoła jej spływał wielkimi kroplami zimny pot, dygotała
na

148

całym ciele. Z ust dobywał się świszczący, stłumiony oddech, podobny
do jęku.

Drżącymi rękami zaczęła szukać chusteczki, którą zwykle nosiła

zatkniętą za pasek. Nie mogła jej jednak znaleźć. Bezmyślnie otarła
rękawem sukienki wilgotne czoło.

Potem przez kilka minut nadsłuchiwała. Nie — na dole było

zupełnie cicho. Najlżejsze odgłosy nie dobywały się z podziemia.
Roberta już nie żyje — tak, nie żyje na pewno, leży ze strzaskaną głową
na dnie strasznego lochu.

Osiągnęła swój cel. Myśląc o swoim okropnym czynie, doznawała

uczucia lęku i grozy, a mimo to oczy jej płonęły dziką radością.

O, ciesz się, ciesz, Lindo Warteg! Twój wróg nie żyje! Będziesz

teraz bogata, bogata! Ciesz się, ciesz!

Nie odczuwała jakoś zadowolenia. Doznała nagle uczucia, jakby

jakaś niewidzialna dłoń ścisnęła jej gardło, jakby z oddali wołał jakiś
głos:
— Morderczyni!!!

Zbiegła szybko ze schodów, jakby ją ścigały furie. Na dole potknęła

się o taboret Roberty i upadła. Szybko podniosła się i zabrało ze sobą
taboret oraz szkicownik.

Spokoju! Spokoju! Aby tylko teraz niczego nie zaniedbać, o niczym

nie zapomnieć, co by mogło ją zdradzić. Aby tylko nie stracić spokoju!

Z trudem panowała nad sobą, starając się zachować zimną krew.

Gnał ją jednak strach. Słaniając się na nogach, niosła przez dziedziniec
zamczyska składany taboret i szkicownik. Musiała to gdzieś ukryć,
gdzieś daleko, na zewnątrz murów zamku, najlepiej w zaroślach. Tam
rzeczy te mogą długo leżeć, dopóki ktoś przypadkiem nie znajdzie ich.
Musiało to wyglądać w ten sposób, jakby je Roberta sama tam położyła.

W pobliżu dawnych wrót zamku rosły gęste krzewy. Tutaj Linda

ukryła szkicownik i taboret. Tak, to była doskonała kryjówka...

O, ona jest przecież mądra i rozważna. Nie pozwoli wydrzeć sobie

plonów swego czynu, nie podda się głupiemu uczuciu bojaźni. Nie, jest
spokojna, zupełnie spokojna. Uczyniła tylko to, co czynili średniowiecz-
ni rycerze. Pozbyła się wroga i swym odważnym czynem zdobyła
wreszcie to, za czym tęskniła przez całe życie.
Teraz tylko należy ostrożnie zejść i przekraść się do swego pokoju.

149

— Nikt nie powinien jej widzieć, nikt... Postąpiła mądrze — któż by
teraz mógł jej dowieść, że była tutaj na górze, że w ogóle wychodziła ze
swego pokoju?

Ach, gdyby tylko kolana jej tak nie drżały! Z trudnością stawiała

każdy krok. Wreszcie zmusiła się do spokoju.

Przerażenie było jednak silniejsze od niej, prześladowało ją, tłumiło

jej radość. To się jednak zmieni, musi się zmienić! Gdy będzie w bez-
piecznym miejscu, u siebie w pokoju, wtedy na pewno przezwycięży
lęk.

Czemu wstrząsają nią dreszcze? Cóż właściwie zrobiła? Pokonała

przeciwnika. W gruncie rzeczy, nie popełniła przecież nic złego,
zamknęła tylko drzwi. Tak, nic więcej... Że Roberta, dzięki temu runęła
do lochu — to już nie jej sprawa. Może potknęła się, może się
poślizgnęła... Może i bez tego pchnięcia byłaby wpadła do lochu... Kto
wie? Jej, Lindzie, przyszedł z pomocą wypadek, tak jest, wypadek, nie
zbrodnia. Troszkę tylko dopomogła przy tym, tylko troszczkę... Nie, nie
zepchnęła wcale Roberty — to nie zbrodnia, to nie przestępstwo, to
wypadek, nieszczęśliwy wypadek...

W ten sposób starała się oszukać samą siebie. W głowie jej kłębiły

się straszne, niespokojne myśli, których nie mogła odegnać... Kolana
uginały się pod nią, lecz mimo to szybko schodziła z góry... Zdawało jej
się, że ktoś ją ściga, biegła, kryjąc się za drzewami.

Walczyła z trwogą, walczyła z własnym sumieniem, starała się

upiększyć i zbagatelizować swój potworny czyn. Nie zdołała jednak
zagłuszyć wewnętrznego głosu, który wciąż wołał:
— Morderczyni!!!

Zatkała uszy rękami i popędziła przed siebie. Gdyby ją w tej chwili

ktoś zobaczył, nie miałby najmniejszej wątpliwości, że ta kobieta o
twarzy upiornie bladej ucieka przed głosem własnego sumienia...

Wreszcie Linda stanęła u stóp góry. Zdawało się jej, że nogi wrosły

jej w ziemię, że nie będzie mogła iść dalej. W pewnej chwili zawahała
się, chciała cofnąć się, zawrócić. Jakaś tajemna, niesamowita siła
ciągnęłają nieprzeparcie na miejsce przestępstwa. Nie, nie, ona tam nie
wróci... Przemogła się i ruszyła w dalszą drogę.

Wreszcie ujrzała przed sobą dwór. Zatrzymała się zdyszana, oparła

się o pień jakiegoś drzewa. Potem przycisnęła obie ręce do bijącego
głośno serca i przymknęła oczy.

150

Czuła doniosłość tej chwili. Tak, teraz tylko nie należy stracić

spokoju i zimnej krwi, teraz trzeba panować nad sobą, bo można tu
spotkać kogoś. Gdyby tak się stało — będzie udawała, że przed chwilą
wyszła z domu.

Zacisnęła zęby, wyprostowała się, zdobyła się nawet na uśmiech.

Straszliwy ten uśmiech kosztował ją wiele wysiłku, zimny pot kroplami
spływał z jej czoła.

Znowu dotknęła ręką paska, szukając chusteczki. Nie znalazłszy jej,

przesunęła ręką po czole. Wzdrygnęła się, gdy poczuła pod palcami
lodowate krople. Przerażona, spojrzał na rękę. Czyżby jej dłonie
ociekały krwią?

Zatrzęsła się jak liść osiki i rozejrzała się trwożnie wokoło.

Odetchnęła z ulgą: była zupełnie sama.

— Co za głupie myśli! Nie mam się czego bać! — syknęła przez

zaciśnięte zęby. — Muszę być spokojna! Muszę!

Skradając się na palcach, ruszyła w dalszą drogę. Zdawało się, że

wszystko doskonale się składa. Tak najwyraźniej wszystko sprzyjało jej
życzeniom. Nie spotkała nikogo ani na dziedzińcu, ani w ogrodzie, ani
też w domu. Pani Lankwitz i dziewczęta pracowały w zabudowaniach
gospodarskich, a ciocia Stefcia siedziała wciąż jeszcze na werandzie,
pochylona nad książką.

Linda po cichu weszła na schody. Zadrżała z przerażenia, gdy

usłyszała, jak lekko skrzypią pod ciężarem jej kroków. Wreszcie stanęła
przed drzwiami swego pokoju. Drżącymi rękami otworzyła drzwi,
weszła do pokoju i zamknęła się na klucz.

Zdruzgotana, oparła się o drzwi i poczęła znowu nadsłuchiwać. Nie

dosłyszała jednak najmniejszego szmeru, wokoło panowała głucha
cisza. Linda, śmiertelnie wyczerpana, u kresu sił osunęła się na kanapę.

— Chwała Bogu... Udało się... Nic mi nie grozi... Jestem bezpiecz

na... — szeptała do siebie.

Nikt nie przeczuwał, że wychodziła ze swego pokoju. Ciocia Stefcia

wiedziała, że zaraz po śniadaniu poszła się położyć. Nikt jej nie widział,
nie spotkała nikogo. Nie zdradzi jej żadna, najlżejsza nawet poszlaka.
Nie można jej udowodnić winy, nie można jej dowieść, że ma jaki-
kolwiek związek ze zniknięciem Roberty.

151

Teraz ogarnął ją lodowaty spokój, spokój zbrodniarza, który jest

pewny, że nie grozi mu niebezpieczeństwo.

Leżała na kanapie, starając się zasnąć. Mówiła sobie, że powinna

teraz wypocząć i nabrać sił, gdyż czeka ją później jeszcze wiele
ciężkich chwil.
— Trzeba spać, trzeba oszczędzać nerwy — pomyślała.

Nie mogła jednak zmrużyć oka. Wciąż brzmiał jej w uszach

rozpaczliwy, ostatni krzyk Roberty, wciąż przypominała sobie chwilę,
gdy zamknęła za dziewczyną ciężkie drzwi. Wyobrażała sobie, jak
głęboko musiała runąć Roberta. Loch podziemny wydawał się przecież
przepastną, bezdenną otchłanią.

— Zabiła się na miejscu... Nie żyje... Nie żyje... — powtarzała

w duszy Linda.

Czemu jednak nie doznaje radości z tego powodu? Czemu szczęka

zębami? Czemu dygocze na całym ciele? Czyżby żałowała swego
kroku? Nie, nie!
I znowu usłyszała wyraźny głos wewnętrzny, który wołał:
— Morderczyni!!!

W oczach jej pojawił się wyraz udręki. Cierpiała straszliwe katusze,

nie mogąc zaznać spokoju. Wtedy zbudził się w niej zacięty, dziki,
rozpaczliwy upór. Nie poddawać się! Tylko się nie poddawać! Trzeba
się przemóc, trzeba...

Wstała z kanapy i obmyła twarz i ręce świeżą, zimną wodą. To ją

trochę pokrzepiło. Podeszła do lustra i zaczęła się sobie przyglądać
badawczym wzrokiem. Uspokoiła się, gdyż ani suknia, ani obuwie nie
nosiły śladów porannej wyprawy. Wszystko było w porządku, chwała
Bogu!

Zaczęła się przechadzać po pokoju, aby zagłuszyć dręczące ją

wyrzuty sumienia.

— Nic się nie stało — mówiła sobie w duchu — a w każdym razie,

nic takiego, czego by musiała się lękać. Nic nie zrobiłam, zamknęłam
tylko drzwi. Wypadek przyszedł mi z pomocą, wypadek... Roberta
potknęła się, upadła by, nawet gdybym nie pchnęła drzwi... Na mnie
przecież nie spada żadna odpowiedzialność.

Zaczęła się namyślać, jak się ma zachować, gdy Ralf zacznie szukać

narzeczonej.

152

— Muszę być spokojna, nie wolno mi okazać słabości. Gdy

rozejdzie się wieść o zniknięciu Roberty, wtedy i ja pomogę jej szukać.
Będę się starała skierować wszystkich na fałszywy trop, trzeba żeby jej
szukali w przeciwnym kierunku... Roberta mówiła że się wybiera do
gaiku olchowego. Powiem wszystkim, którzy będą jej szukali, że poszła
do olszyny...

Tak rozmyślała, lecz trawił ją przy tym palący niepokój. Nerwowym

krokiem przemierzała pokój tam i z powrotem. Wreszcie, śmiertelnie
zmęczona, osunęła się znowu na kanapę. Oczy jej przymykały się ze
znużenia, lecz nie mogła zasnąć. Zapadła w lekką drzemkę, lecz co
chwila budziła się z przerażeniem.

Ciocia Stefcia przeczytała do końca swoją książkę. Zeszła po

stopniach z werandy i zaczęła się przechadzać przed domem. Spojrzała
na zegarek. Za pół godziny podadzą obiad. Zapewnie Ralf i Berti zjawią
się lada chwila.

Gdzież się podziewa Berti? Nie powraca dziś bardzo długo? I ciocia

Stefcia pytającym spojrzeniem obrzuciła ruiny.

Nagle usłyszała tętent kopyt końskich. Obejrzała się i zobaczyła

Ralfa, który konno zbliżał się do dworu. Zdjął szybko czapkę i zaśmiał
się do cioci Stefci.

— Jak się masz, cioteczko. Czy przyjechałem na czas? Chciałbym

się
jeszcze przebrać, spójrz, jaki jestem zakurzony. Nie mogę tak usiąść do
stołu. Miałem dziś moc roboty przez cały ranek.
— Masz czas, Ralfie. Berti także jeszcze nie powróciła na obiad.
— To doskonale, w takim razie zdążę jeszcze wziąć zimny prysznic.
— Zdążysz na pewno.
— Już idę, ale, ale, cioteczko, czy nie wiesz, dokąd poszła Berti?

— Zdaje się, że do olszynki. Wczoraj mówiła, że pragnie uwiecznić

rusałki tańczące przy źródle.
Ralf zaśmiał się wesoło.
— Moja maleńka marzycielka! Czy poszła sama?

— Tak, bo Linda została w domu. Dobrze, żeś mi przypomniał,

muszę ją obudzić.
— Obudzić?
— Aha! Linda jeszcze śpi.
— Śpi?

153

— A tak. Zeszła wprawdzie na śniadanie, lecz czuła się źle i

wyglądała bardzo mizernie. Cierpi ostatnio na bezsenność, skarżyła się
na ból głowy. Powiedziała, że po śniadaniu położy się i prześpi.
Dotychczas nie zbudziła się, więc pójdę do niej i powiem, żeby
przyszła na obiad.

— Dobrze, ciociu. Ja także się przebiorę i zejdę na dół. Mam

nadzieję, że wtedy zastanę już Berti.

Ralf zeskoczył z wierzchowca i razem z ciocią wszedł do domu.

Udał się do swego pokoju, gdy tymczasem ciocia Stefcia zapukała do
drzwi Lindy.
Linda ocknęła się, zadrżała, po czym zawołała:
— Proszę wejść!

— Nie mogę wejść, Lindo, bo zamknęłaś drzwi na klucz —

zaśmiała
się staruszka.
Lina podniosła się z kanapy i ociężałym krokiem podeszła do drzwi.
— Momencik, ciociu — mówiła, obracając klucz w zamku.
— Jak się masz śpioszku? Czy spałeś do tej pory? — spytała ciotka.
Linda przeciągnęła się, ziewnęła i udając zaspaną, usiadła na
kanapie.
— Czy już tak późno, cioteczko!
— Południe. Czekamy na ciebie z obiadem.

— Doprawdy już tak późno? To dopiero zaspałam. Wszyscy

czekacie na mnie? Przepraszam bardzo, muszę się trochę odświeżyć —
mówiła Linda, odgrywając po mistrzowsku swoją rolę.

— No, nie potrzebujesz się tak śpieszyć, bo Berti także jeszcze nie

ma.
Linda zachwiała się i uchwyciła się kurczowo krzesła.
— Nie ma jej jeszcze? — spytała.

— Nie! Ale co tobie jest, Lindo? Słaniasz się i nagle zbladłaś.

Stanowczo musisz być chorą.
Linda zaśmiała się nerwowo.

— Co znowu, cioteczko? Jestem jeszcze trochę zaspana. Umyję się

zimną wodą, to mnie odświeży. Zaraz będę gotową. Zejdę za dziesięć
minut. Czy Ralf jest w domu?

— Tak, przebiera się. Gdzież się podziewa ta Berti? Zapomniała

przy malowaniu o całym świecie.

154

— Nawet o narzeczonym — rzekła Linda żartobliwie, lecz głos

zabrzmiał ochryple.

Ciocia Stefcia obrzuciła ją zatroskanym spojrzeniem, i kiwając

głową, wyszła z pokoju siostrzenicy.

— Nie wiem, co to jest—myślała. — Linda nie podoba mi się już

od
kilku dni. Żeby tylko nie zachorowała...

Zapukała po drodze do pokoju Berti i przekonała się, że dziewczyny

jeszcze nie ma. Potem poszła się przebrać do obiadu. Gdy była gotowa,
zeszła na dół. Ralf, już przebrany i wyświeżony, stał przed wejściem,
rozglądając się na wszystkie strony. Ciocia Stefcia zbliżyła się do niego.
— Czy Berti dotąd nie powróciła, Ralfie?

— Nie, nie rozumiem tego wcale. Przecież powinna była od dawna

przyjść na obiad.

Teraz z pokoju stołowego wyszła pani Lankwitz. Ralf zwrócił się do

niej.

— Czy pani dziś rano widziała moją narzeczoną? Może pani

zauważyła, w jakim kierunku poszła?

— Widziałam jaśnie panienkę tylko przez chwilę, gdy jadła śniada-

nie. Rozmawiałyśmy o pogodzie. Potem poszłam do kuchni i nie
widziałam później panienki.

Teraz Ralf zaniepokoił się na dobre. Przez łąki udał się spiesznie do

lasu, spodziewając się, że lada chwila spotka narzeczoną. Ponieważ nie
nadchodziła, zawrócił do domu.

Tymczasem Linda zeszła na dół. Odzyskała zupełnie panowanie nad

sobą. Śmiejąc się zawołała do Ralfa:

— Ach, ty biedaku! Twoja narzeczona tak zapamiętale szkicuje

piękne widoki, że zupełnie zapomniała o tobie.

Ralf, spojrzawszy na Lindę, przestraszył się. Była śmiertelnie blada,

oczy miała podkrążone, sprawiała wrażenie ciężko chorej. Powitał ją
uprzejmie i rzekł:

— Jak się teraz czujesz, Lindo? Ciocia Stefcia mówiła mi, że cię

głowa bolała — rzekł Ralf.

— Przespałam się i trochę mi lepiej. Wyobraź sobie, że położyłam

się zaraz po śniadaniu i do tej chwili spałam jak suseł. Teraz jestem
głodna. Miejmy nadzieję, że Roberta nam zbyt długo nie każe czekać na
siebie.

155

Wszyscy troje weszli do domu. Przy drzwiach jednak Ralf zawrócił.

— Muszę wyjść Berti naprzeciw. Czy nie wiesz, Lindo, dokąd

poszła?

— Zdaje się, że do olszynki. Przynajmniej wczorajszego wieczoru

mówiła, że ma zamiar tam pójść.

Ralf pobiegł w kierunku olchowego gaiku, lecz wkrótce powrócił.

Powtarzało się to kilka razy, ale Berti wciąż nie powracała. Ralf z coraz
większym niepokojem spoglądał na zegarek. Obie panie starały się go
uspokoić, a pani Lankwitz weszła do kuchni i kazała wstawić obiad do
piekarnika. Tak upłynęła godzina. Ralf nie mógł już dłużej opanować
lęku.

Obawiam się, że Berti coś się stało. Niestety, nie wiadomo dokąd

poszła. Trzeba jej poszukać.
Linda zbliżyła się do niego.

— Udam się także na poszukiwanie Roberty. Ty idź do gaju

olchowego, ja pójdę jej szukać w ruinie. Przecież tylko w tych dwóch
miejscach można będzie ją znaleźć, bo gdzieżby poszła.
— Dobrze, chodź! — odparł Ralf.

Oboje ruszyli spiesznie w drogę, każde w innym kierunku. Ralf

pobiegł do olszynki, a Linda zaczęła się wspinać w górę. Nie zaszła
jednak daleko. Gdy znalazła się na miejscu, gdzie nikt nie mógł jej
zobaczyć, przystanęła, patrząc przed siebie tępym wzrokiem. Przy
najlżejszym szmerze, przy szeleście gałęzi, drżała i trwożnie rozglądała
się wokoło.

Potem orzekła, że minęło już dość czasu, że teraz może powrócić do

dworu. Wolnym krokiem poczęła schodzić z góry. Ciocia Stefcia, pełna
lęku, wybiegła jej naprzeciw.
— Czy Roberta nie wróciła? — spytała Linda.
Staruszka przecząco potrząsnęła głową.
— Nie! Więc i ty również jej nie znalazłaś?
— Na górze jej nie ma. Czy Ralf już przyszedł?
— Jeszcze nie.

— On ją na pewno znajdzie. Może miała jakiś drobny wypadek,

może zwichnęła nogę i nie może chodzić. Mogło się jej zdarzyć coś
takiego.

— Spodziewam się, że nie spotkało jej nic złego. Tak się boję o to

dziecko.

156

W tej chwili nadbiegł Ralf, zdyszany i zaniepokojony. Ujrzawszy

obie kobiety idące mu naprzeciw przestraszył się.
— Więc ty także nie znalazłaś jej, Lindo? — zapytał.
— Nie, Ralfie. A szukałam wszędzie. A ty?

— Nie natrafiłem na najmniejszy ślad, ani w olszynce, ani we wsi.

Poszła na pewno inną drogą i może zabłądziła. Lękam się ogromnie.

Wybiegł na podwórze i zwołał ludzi, którzy pozostali we dworze.

Było ich niewielu, bo wszyscy prawie pracowali w polu. Kazał im
wszystkim iść do lasu i w różnych kierunkach szukać Berti. Kto by ją
znalazł, miał natychmiast zawiadomić Ralfa.

Ralf dosiadł konia i pojechał nad rzekę, a potem do wsi, obierając

także drogę przez las. Ciocia Stefcia i Linda udały się również na
poszukiwanie do lasu.

Około piątej wszyscy wrócili do domu. Poszukiwania okazały się

daremne. Nie natrafiono nawet na ślad, mogący wskazać drogę do
zaginionej.

Ralf blady i znękany, biegał po całym dworze wykrzykując imię

narzeczonej. Szukał jej we wszystkich kątach i zakamarkach, nawet w
zabudowaniach gospodarskich i w stajniach.

Ciocia Stefcia i Linda, bardzo blade, siedziały na werandzie. Ralf

podszedł do nich i powiedział:

— Nie mogę wytrzymać w domu, pójdę jeszcze raz do lasu. Może

ludzie nie szukali jej dobrze, pójdę sam...

Potem pędem wybiegł z domu. Linda śledziła go wzrokiem i stwier-

dziła z zadowoleniem, że udał się w kierunku wsi.

Była coraz spokojniejsza, nabierała pewności, że nikt nie odkryje jej

zbrodni.

Ralf postanowił jeszcze raz poszukać Berti w wiosce. Zatrzymał się

jednak w połowie drogi. Wpadło mu nagle do głowy, że może Linda
niezbyt gruntownie przeszukała ruiny. Nie znała tego miejsca tak dobrze
jak on. Berti mogła się przecież potknąć, poślizgnąć... Może leży w
jakimś kącie, a Linda nie widziała jej. Postanowił, że na wszelki
wypadek pójdzie na górę.

Ta myśl dodała mu trochę otuchy i nadziei. Nie wszedł na ścieżkę,

wijącą się w górę, lecz pobiegł na przełaj, przedzierając się przez
gąszcz. Gdy wreszcie znalazł się na szczycie góry, zaczął wołać na cały
głos:

157

— Berti! Berti!

Przeszukał wszystkie kąty ruiny. Wreszcie doszedł również do

baszty.   I   oto   nagle   ujrzał   przy   wejściu   do   baszty   coś   czerwonego.
Schylił   się   i   podniósł   kolorową   kredkę,   owiniętą   w   czerwony,
błyszczący   papier.   Berti   używała   takich   kredek   do   szkicowania.
Papierek   był   zupełnie   gładki   i   czysty,   wyglądał   tak,   jakby  upadł   tu
dopiero dzisiaj.

Ralfowi wydało się to niezbitym dowodem, że Berti musiała

dzisiejszego dnia być w ruinach. Nabrał pewności, że wchodziła także
do baszty.

Pędem wbiegł na schody, wołając wciąż pełnym trwogi głosem imię

Berti. Odpowiadała mu jednak upiorna cisza. Wszedł aż na taras i z
wysokości zaczął ją wołać. Na próżno! Nie otrzymał odpowiedzi.

Zrozpaczony, zaczął powoli zstępować z wąskich schodków tarasu,

rozglądając się uważnie po wszystkich kątach. I nagle drgnął. Tam na
dole,   w   drzwiach,   prowadzących   do   lochu   podziemnego,   ujrzał   coś
białego.   Przykląkł   i   przyjrzał   się   temu   dokładniej.   Była   to   damska
koronkowa chusteczka, wciśnięta w drzwi. Patrzył na nią osłupiałym
wzrokiem i nagle zaświtała mu w głowie okropna myśl. O, Boże! Jeżeli
ta chusteczka jest własnością Berti, w takim razie Berti otworzyła drzwi
do  lochu...   Tylko   w  ten  sposób  mogła   zgubić   chusteczkę...   Odkryła
tajemnicę tych drzwi i wpadła do ciemnicy...

Zadrżał z przerażenia. Jednym susem wskoczył na wyrastający z

muru kamień. Drzwi otworzyły się — posłyszał z głębi ciche,
rozpaczliwe łkanie.
— Berti! — krzyknął — Berti! Na miłość Boską! Berti!

Rzucił się na ziemię, starając się wzrokiem przeniknąć ciemności

lochu.

— Berti, moja Berti! Czy to ty? Czy jesteś tam na dole, najdroższe

serce?
Wtedy usłyszał stłumiony, lecz wyraźny okrzyk radości.
— Ralf! Ralfie kochany! Chwała Bogu! Chwała Bogu!

Ralf pojął od razu, ile Berti musiała przecierpieć w ciągu tych

ostatnich godzin. Z ust jego wyrwał się jęk.

— Berti, co się stało? Jakim sposobem dostałaś się do tego lo

chu?
Posłyszał głębokie, drżące westchnienie.

158

— Cicho, Ralfie, bądź cicho, żeby ona nie usłyszała — zawołała

półgłosem Berti.

Zaczął się obawiać o jej rozum. Czyżby te okropne godziny na dole

pomieszały jej zmysły? Czyżby straciła przytomność?
— Kto? Kto taki, kochanie? Tu nie ma nikogo, jestem sam.

Z głębi dobył się teraz krótki, urywany szloch. Potem Berti spytała

zduszonym głosem, starając się opanować:
— Czy naprawdę jesteś sam, Ralfie?

— Tak, najdroższa, niestety... Sam nie mogę cię wydobyć z tej

pułapki. Czy nie uderzyłaś się? Czy nie doznałaś żadnych obrażeń?

— Chwała Bogu, jestem cała i zdrowa. Upadłam na miękką słomę.

Jakie to szczęście, że kazałeś ją tu wrzucić, inaczej...
Nie mogła mówić dalej.

Ralf, pełen zwątpienia, rozejrzał się wokoło. Co począć, jak pomóc

Berti? Gdyby przynajmniej mógł ją zobaczyć i przekonać się, że nic się
jej nie stało! Przypomniał sobie nagle, że przecież stale nosi przy sobie
małą latarkę kieszonkową.
Wsunął rękę do kieszeni. Tak, na szczęście zabrał tę latarkę.

— Uważaj, kochanie, teraz zapalam światło — powiedział zdławio

nym głosem.

Po chwili jasna smuga światła rozjaśniła ciemnicę. Ralf ujrzał Berti,

która wyprostowana, stała przy ścianie. Wspięła się na palce i
wyciągnęła w górę ramiona, jakby w ten sposób mogła go dosięgnąć.
Teraz jednak mógł przynajmniej spojrzeć w oczy ukochanej
dziewczyny.

— Moje kochanie, moje słodkie maleństwo — szeptał, wzruszony

do głębi.

— Ach, Ralfie... Widzę cię, widzę! Nareszcie! Myślałam, że cię już

nigdy nie zobaczę — mówiła Berti.

— Nie mogę, niestety, wskoczyć do tego lochu, bo byśmy oboje nie

wyszli stamtąd z życiem. Bądź jednak spokojna. Ponieważ nic ci się nie
stało, więc wszystko będzie dobrze. Teraz muszę cię zostawić samą i
pójść po kogoś, żeby nam pomógł. Czy wytrzymasz tam jeszcze jakiś
czas na dole?

Berti wzdrygnęła się. Przeżyła tu godziny, pełne udręki i

przerażenia, które wydawały się jej wiecznością.

159

— Ach, Ralfie, powiedz mi, ile dni przebyłam w tej ciemnicy?

— spytała ochryple.
Z ust jego zerwał się głuchy jęk.

— Dni? Nie, kochanie, na szczęście spędziłaś tu zaledwie kilka

godzin. — Jesteś tu od rana, a teraz mamy szóstą wieczorem.

— O, Boże! A mnie się zdawało, że całymi dniami wołałam o

ratunek. Mam chrypę z tego krzyku. Myślałam, że upłynęło już cztery
czy pięć dni, od owej chwili, gdy zostałam zepchnięta do tego lochu.
Ralf zadrżał.

— Co ty mówisz, kochanie? Zepchnięta? Co ty mówisz? Uspokój

się! Zapewne odkryłaś przypadkiem drzwi do lochu i wpadłaś tutaj.
Potrząsnęła głową.

— Nie, Ralfie, nie obawiaj się, że nie jestem przy zdrowych

zmysłach.   Miałam   wciąż   nadzieję,   że   mnie   znajdziesz,   a   ta   myśl
dodawała   mi   sił   i   otuchy.   Jest   tak,   jak   powiedziałam,   ktoś   mnie   tu
zepchnął.   Opowiem   ci   to   jednak   dopiero   wtedy,   gdy   znajdę   się   w
twoich objęciach. Idź, Ralfie, pośpiesz się i przywołaj pomoc. I proszę
cię, zamknij te drzwi, na górze. Boję się. Nikt nie powinien wiedzieć,
że mnie znalazłeś. Słyszysz, Ralfie? Nie mów nikomu, nikomu, że żyję.

— Berti, nie dręcz mnie! Nie wiesz, co czuję w tej chwili. Powiedz

mi tylko jedno: kogo się tak obawiasz, przed kim drżysz ze strachu?
Powiedz mi, kochanie!

Berti podniosła wzrok na ukochanego. Odczuwała ogromną pocie-

chę, że mogła patrzeć w oczy Ralfa.
— Czy naprawdę nie ma tu nikogo? — spytała szeptem.
— Daję ci słowo.
— Nikt, oprócz ciebie, nie powinien wiedzieć o tym....

— Dobrze, dobrze, ale wymień mi imię człowieka, którego się tak

lękasz. Chcę, muszę wiedzieć, kto to taki...

Wyprostowała się jeszcze bardziej i patrząc płonącymi oczyma na

Ralfa, rzekła po chwili milczenia:

— Posłuchaj, Ralfie... Linda Warteg... moja macocha zepchnęła

mnie do lochu.

Krzyknął jak ranne zwierzę, a twarz jego, zdawało się, skamieniała

ze zgrozy.
— Berti, czyś ty oszalała!

160

— Nie, Ralfie, możesz mi wierzyć. A teraz idź już i przywołaj

kogoś na pomoc. Czuję się źle, omdlewam prawie w tej strasznej
ciemnicy.

— Najdroższa, chciałbym mieć skrzydła, a jednocześnie pragnął-

bym także zostać przy tobie. Nie można tego jednak połączyć. Czy
możesz na mnie poczekać? Czy wytrzymasz tutaj sama?

— Idź, przecież wiem, że nie można inaczej. Zresztą, uspokoiłam

się już trochę, wiem, że mój los spoczywa w twoich rękach. Idź,
najdroższy, przynieś mi wyzwolenie.
— Pobiegnę z całych sił. Czy ci nie zimno?

— Nie, słoma jest ciepła i sucha. Jak to dobrze, żeś ją kazał tu

wrzucić, to mnie uratowało...
— Bogu dzięki! Bogu dzięki! Ale teraz już pójdę naprawdę.

— Zostaw mi latarkę, Ralfie, i powiedz mi, która godzina. Chcę

nastawić mój zegarek, spodziewam się, że jeszcze chodzi. Podczas
upadku stanął, trzeba go nakręcić...

— Spróbuj, czy chodzi, bo inaczej zrzucę ci mój. Uważaj — teraz

najpierw zrzucam ci latarkę. Gdy złapiesz, oświeć przede wszystkim
swoją twarz, żebym cię mógł dobrze zobaczyć...

Zręcznie pochwyciła lampkę, a po chwili jasna smuga światła padała

na jej pobladłą twarzyczkę. Ralf, głęboko wstrząśnięty tym widokiem
zawołał:
— Berti!

— Ralfie, mój drogi, Ralfie! Jakie to szczęście, że możemy sobie

patrzeć w oczy. A ja nieomal straciłam nadzieję... Przeżyłam straszne
godziny w tym lochu, nigdy tego nie zapomnę. Teraz już mi lepiej...
Która godzina?
— Pięć po szóstej. Najpóźniej o siódmej będę u ciebie. Nakręciła
zegarek, który zaczął znów chodzić.
— Mam teraz latarkę i zegarek, nie będzie mi się dłużyć...

— Do widzenia, Berti, nie lękaj się niczego. Ta zbrodnicza kobieta

już nie zbliży się do ciebie. Odpowie mi za swój czyn.

— Nie zapominaj, Ralfie, że ona nosi nazwisko mego ojca. Nie

wszczynaj przeciwko niej żadnych kroków dopóki się nie
porozumiemy.

— Teraz nie mam innej myśli oprócz ciebie. Pragnę cię jak

najprędzej uratować. O tamtej sprawie pomówimy później. Bóg z tobą,
moje ukochane serce! Nie trać otuchy, będę się bardzo spieszył...

Gdyby

życzenia

zabijały

161

— Do widzenia, Berti!
— Do widzenia, Ralfie! Zerwał się szybko i zamknął drzwi. Przy tej
okazji ujrzał chusteczkę,
która wskazała mu drogę do Berti. Podniósł ją i teraz dopiero szybko
spostrzegł, że jest własnością Lindy, gdyż w rogu był wyhaftowany jej
monogram. Z ponurym spojrzeniem schował tę chusteczkę.

Potem pędem puścił się przed siebie. Biegł z góry, jakby go ktoś

gonił.

Berti opadła na miękkie posłanie, które uratowało jej życie. Teraz,

gdy pozostała sama, ogarnęło ją znowu uczucie lęku. Opanowała się
jednak mężnie i tylko raz po raz powtarzała imię ukochanego, jakby
ono musiało ustrzec ją od złego.

Nacisnęła guziczek latarki i oświetliła swoje więzienie. Było

wyłożone grubymi płytami kamiennymi, lecz bardzo wysokie. Gdyby
nie to, oddychałoby się tu z trudnością. Runęła z ogromnej wysokości.
Na szczęście, upadła na wysoką stertę słomy. Gdyby runęła na
kamienną podłogę, nie wyszłaby stąd cało, nie ujrzałaby już nigdy
swego Ralfa, umarłaby — samotna i opuszczona.

Dziewczyna zadrżała. Po chwili zgasiła latarkę. Nie można

wiedzieć, czy jej macocha tu nie wróci, żeby się przekonać, czy
pasierbica naprawdę nie żyje. Gdyby ujrzała światło, dopuściłaby się
może nowego zamachu na jej życie; lękałaby się przecież, że jej czyn
może się wydać, gdy Berti zostanie przy życiu. Lepiej już siedzieć w
ciemnościach i nie poruszać się.

Berti skuliła się w mroku na słomie i tylko od czasu do czasu

ukradkiem zapalała latarkę, aby rzucić okiem na zegarek. Zastanawiała
się przy tym, czemu właściwie macocha tak bardzo jej nienawidzi, że
nie zawahała się nawet przed zbrodnią. Już przez cały czas, gdy
siedziała wśród tych okropnych mroków, starała się dociec przyczyny
tej nienawiści. Czy Lindą doprawdy kierowała jedynie żądza
przywłaszczenia sobie jej majątku? Przecież nie cierpiała niedostatku,
miała byt zapewniony. Zapewne jednak lękała się o swoją przyszłość. A
gdyby jej powiedziała, że zabezpieczy ją na wypadek śmierci ojca, —
czy i wtedy popełniłaby ten okropny czyn?

Jakże okropnie musiało jej teraz być na duszy, jakże dręczyły ją

wyrzuty sumienia... Berti zadrżała, myśląc o tym.

162

I znowu minuty ciągnęły się w nieskończoność, wydawały się

wiekami. Ta godzina zdawała się nie mieć końca. Teraz dopiero Berti
pojęła swoją pomyłkę. Gdy zbudziła się z omdlenia spowodowanego
przez upadek i przestrach, sądziła, że przebywa w ciemnicy od kilku
dni. Obecnie zrozumiała, że czas dłużył się jej tak w samotności.

Starała się urozmaicić sobie tę godzinę, która dzieliła ją od powrotu

Rałlfa. Liczyła do stu, powtarzała wiersze, których uczyła się w szkole.
Potem zaczęła sobie wyobrażać, co w tej chwili robi Ralf, ciocia Stefcia
i ojciec.

Przez chwilę usiłowała także przeniknąć, co się dzieje w duszy

macochy, lecz ta myśl przejęła ją taką grozą, że szybko odegnała ją od
siebie.

Jak to się stało, że Ralf znalazł ją nareszcie w tym okropnym

więzieniu? Na pewno szukał jej bardzo długo, co najmniej od chwili,
gdy nie przyszła na obiad. Nie zdążyła się go zapytać, jak trafił na jej
ślad. Z pewnością sam Bóg skierował tu jego kroki. Jakież by to było
straszne, gdyby naprawdę przesiedziała kilka dni w lochu podziemnym!
Umarłaby przecież z wycieńczenia i głodu!
Złożyła ręce, a z ust jej popłynęła żarliwa dziękczynna modlitwa.

Poczuła nagle, że jest głodna. Od śniadania nie miała nic w ustach.

Teraz zaczęła także odczuwać zimno. Doznała przedtem tak silnego
wstrząsu, że obecnie dygotała niby w febrze. Zagrzebała się głębiej w
ciepłej słomie.

Jakie to szczęście, że loch jest suchy, że nie czuć w nim stęchlizny i

wilgoci! Mogły tu przecież być myszy, szczury i robactwo. Usłyszała,
że w słomie coś szeleści i wzdrygnęła się. Potem szybko zapaliła
latarkę.

Nie, chwała Bogu, nie było tu ani szczurów ani myszy. Na murach

wisiało tylko trochę pajęczyn, a tam dalej, pełzał po ścianie jakiś pająk.
Ucieszyła się z tego — nie czuła się przynajmniej samotna.

Znowu spojrzała z niecierpliwością na zegarek. Upłynęło zaledwie

pół godziny. Ralf poszedł zapewne do dworu i zwoływał ludzi na
pomoc. Jakim sposobem wydobędzie ją z tej wąskiej, ciemnej piwnicy?
Nie będzie można przebić, ani wyłamać tych grubych, mocnych ścian...
Jakże wyjdzie stąd na światło dzienne?

Ach, pozostawi to ukochanemu. On już temu zaradzi, on znajdzie

właściwy sposób... Przestała się obawiać, wierzyła, że Ralf jej pomoże.

ii.

163

Wyobrażała sobie chwilę, gdy spocznie w jego mocnych ramionach,
spokojna i bezpieczna.

— Ralfie! Kochany Ralfie! Kochany Ralfie! — powtarzała raz po

raz, niby słowa modlitwy.

Wtedy do serca jej spłynął spokój. Ogarnęło ją poczucie ufności i

bezpieczeństwa. Po cóż miałaby się teraz jeszcze lękać i niepokoić?
Była już ocalona, skoro on ją odnalazł.

Tymczasem Ralf pędem zbiegł z góry. Duszą jego miotała burza

różnorodnych uczuć. Troska, obawa i gorąca miłość do Berti — miesza-
ły się z oburzeniem na Lindę. Odczuwał dla niej przy tym niesłychaną
pogardę. Zgrzytał zębami, przypominając sobie, jak Linda radziła mu
zaniechać   poszukiwań   w   ruinach   i   twierdziła,   że   sama   uda   się   na
poszukiwanie Roberty. Nie mógł dociec, kiedy i jak został wykonany
zbrodniczy zamach, o jakiej porze Linda poszła do zwalisk zamkowych,
choć dowodziła, iż cały ranek spędziła w swoim pokoju. Mniejsza o to,
ta sprawa wyjaśni się później. W każdym razie musiała mieć dobrze
ułożony plan morderstwa, który wykonała we wszystkich szczegółach.
Och,   odpokutuje   za   to   —   dosięgnie   ją   jego   straszliwa   zemsta!   Ralf
pędził przed siebie, a w duchu obmyślał okropne kary dla Lindy. Gdyby
napotkał ją teraz na swej drodze, byłby ją chyba zmiażdżył w swoim
gniewie.   Miał   jednak   dość   czasu,   żeby   się   uspokoić   i   dotrzymać
obietnicy danej Berti. Teraz zaprzątała go tylko myśl,  w jaki sposób
uratować Berti, nie zdradzając przy tym nikomu, że ją znalazł.

Zaczął się nad tym zastanawiać, aż wreszcie ułożył sobie plan, co go

trochę uspokoiło. Minął duży sad koło oficyn i wydostał się na
dziedziniec dworski. Tutaj spotkał panią Lankwitz.
— Czy nie znalazł pan jeszcze jaśnie panienki? — spytała.
— Nie! Gdzie są obie panie, pani Weitzel i pani Warteg?

— Panie siedzą bardzo smutne i zmartwione na werandzie. Pani

Weitzel okrutnie płakała ze strachu o panienkę. Panie nic nie jadły,
wypiły tylko herbatę.

164

— Niech pani Lankwitz pójdzie teraz na werandę i postara się

zatrzymać tam obie panie. Proszę nic nie mówić, że wróciłem. Pragnę
po
raz ostatni przedsięwziąć pewną  próbę odnalezienia mej  narzeczonej,
lecz   nie   chciałbym   niepokoić   pań   na   próżno.   Niech   pani   idzie   na
werandę i zatrzyma  je tam przez dziesięć minut. I ani słowa o moim
powrocie!
Pani Lankwitz skinęła głową i wbiegła do domu.

Ralf przeszedł przez pusty dziedziniec, rozglądając się ostrożnie

wokoło. Wreszcie wszedł do stajni, gdzie na jakiejś skrzyni siedział
głuchoniemy parobek Gottlieb, zajęty naprawianiem uprzęży. Ralf trącił
go lekko w ramię. Gottlieb podniósł na niego oczy.

Ralf umiał się doskonale porozumiewać z kaleką na migi. Teraz

także dał mu znak, żeby poszedł za nim. Obadwaj udali się do stodoły,
gdzie stała wysoka drabina, najwyższa w całym dworze.

Ralf wytłumaczył na migi Gottliebowi, że muszą tę drabinę prze-

nieść do ruin. Głuchoniemy wzruszył ramionami i wyglądał, jakby
chciał powiedzieć:

— Nie wiadomo po co taszczymy tę drabinę do zamku, ale pan na

pewno wie, co robi.

Ujął jeden koniec drabiny, a Rafl drugi. Szli spiesznie przed siebie,

zmierzając do zwalisk. Ralf wyjaśnił w lesie parobkowi, że tam na górze
jest ktoś, komu grozi niebezpieczeństwo.

Drabina była bardzo ciężka. Gdy znaleźli się na szczycie góry,

rzucili ją na ziemię, żeby trochę odpocząć. Obydwaj dyszeli ze
zmęczenia i ocierali pot z czoła.

Ralf dał Gottliebowi znak, żeby wnieść drabinę do zwalisk. Gdy się

schylił, żeby znowu wziąć na barki drabinę, dojrzał nagle w zaroślach
taboret i szkicownik Berti, który ukryła tu Linda. Spojrzał na to
badawczo i potrząsnął głową. Skąd się tu mogły wziąć te rzeczy?

Nie miał jednak teraz czasu, żeby rozwiązać tę zagadkę. Z wielkim

trudem przenieśli drabinę na schody i przesunęli ją na taras. Teraz i
parobkowi zaświtało w głowie, że prawdopodobnie ktoś musiał wpaść
do lochu. Ralf wytłumaczył mu za pomocą znaków, że należy drabinę
spuścić do ciemnicy. Głuchoniemy ze zrozumieniem skinął głową.
Teraz Ralf otworzył drzwi do lochu podziemnego.
— Berti! — zawołał.

165

— Ralfie! Ralfie!

Z głęboką radością wołała dziewczyna imię ukochanego. Wiedziała,

że teraz już wkrótce nastąpi chwila wyzwolenia. Zapaliła latarkę, smuga
światła padła na jej pobladą twarzyczkę.

— Najdroższa, czy bardzo się bałaś? Starałem się powrócić jak

najprędzej.

— Brak jeszcze dwóch minut do godziny, Ralfie. Ach, jakże jestem

szczęśliwa, że cię widzę. Kto przyszedł z tobą?

— Tylko mój głuchoniemy parobek Gottlieb, jedyny człowiek,

który zna ten loch. Nie zachodzi obawa, że nas wyda. A teraz uważaj,
kochanie, opuszczam drabinę do lochu. Oprzyj się o ścianę, żebyśmy
cię nie uderzyli.
Berti skinęła głową.

Ralf z pomocą Gottlieba' ostrożnie opuścił drabinę do ciemnicy.

Chwała Bogu, była dość wysoka, sięgała prawie do drzwi. Młodzieniec
kazał Gottliebowi pozostać na straży przed wejściem.

— Teraz zejdę na dół, Berti, muszę się przekonać, czy drabina

mocno stoi — rzekł Ralf.

Po chwili był już na dole. Berti, ujrzawszy go padła mu z głośnem

łkaniem w objęcia i mocno przytuliła się do niego. Nie mogła mówić,
powtarzała tylko jego imię:
— Ralf! Ralf! Mój Ralf!

Przycisnął ją mocno do piersi, niezdolny do mówienia. Czuł, że

Berti drży, on sam także dygotał na całym ciele. Wstrząsały nim
dreszcze, gdy wyobrażał sobie, jak okropne godziny Berti spędziła w
lochu.

Przez chwilę zakochani stali w milczeniu, zespoleni mocnym uścis-

kiem. Zapomnieli o całym świecie, szczęśliwi, upojeni radością. Ogar-
niały ich nieprzeniknione ciemności, lecz mimo to usta ich złączyły się
w długim, bolesnym niemal pocałunku.

Na górze stał Gottlieb, poprawiał sobie czapkę i uśmiechał się.

Zdążył zobaczyć jeszcze, zanim Berti zagasiła latarkę, że jego pan
obejmuje jakąś dziewczynę. Spostrzegł również, że ta dziewczyna ma
jasne, złociste włosy, które podziwiał zawsze u narzeczonej swego
pana. W duchu rozmyślał:

— Powinno się już wreszcie zamurować tę przeklętą ciemną dziurę.

Gdybyśmy nie wrzucili słomy, to by się jaśnie panienka na pewno
zabiła.

166

Nie rozumiem, co państwo upatrzyli sobie do tych zwalisk. Któregoś
dnia to wszystko rozsypie się w gruzy.

Gottlieb był, rzecz oczywista, przekonany, że Berti przypadkiem

wpadła do lochu.

Teraz powoli Gottlieb przykląkł i stojąc w futrynie, trzymał mocno

pierwszy stopień drabiny. Wiedział, że państwo zechcą się teraz
wydostać na zewnątrz.
Ralf wziął Berti na ręce jak małe dziecko.
— Mogę wejść sama, najdroższy — powiedziała dziewczyna.

— Nie kochanie nie puszczę cię od siebie, dopóki nie znajdziesz się

w jakimś bezpiecznym miejscu. Mogłabyś jeszcze spaść z drabiny.
Zarzuć mi ręce na szyję, a ja zaniosę cię na górę.

Berti posłuchała. I teraz znów przypomniała sobie, jak jej zmarła

matka we śnie ostrzegała ją przed Lindą. Widziała przecież wtedy
wyraźnie ten stary mur i krzew białych róż. Jakie to dziwne, że właśnie
w tym samym miejscu zbliżyła się do niej Linda, aby wskazać jej drogę,
prowadzącą do śmierci. Myśląc o tym, zadrżała znowu.
— Spokojnie, ukochana, wkrótce będziemy na górze — rzekł Ralf.
Ostrożnie, stopień za stopniem, wspinał się po drabinie, niosąc
narzeczoną. Wreszcie stanął na ostatnim stopniu i podał Berti Gottlie-
bowi, który ostrożnie wydobył dziewczynę z czarnej czeluści lochu. Za
nią wydostał się Ralf.

Gdy Gottlieb chciał ostrożnie postawić dziewczynę na ziemi, Berti

zachwiała się na nogach. Wyciągając ramiona do Ralfa, osunęła się
zemdlona w jego objęcia. Okropne godziny, a potem wielka radość z
ocalenia wyczerpały jej siły.

Ralf dał Gottliebowi znak, żeby na razie zostawił drabinę w lochu i

zamknął drzwi. Potem zniósł zemdloną dziewczynę ze schodów na
powietrze. Pragnął, aby w chwili, kiedy się ocknie, ujrzała nad sobą
szerokie niebo. Słońce wprawdzie już zachodziło, lecz mrok jeszcze nie
zapadł.

Ralf ułożył ukochaną na miękkiej murawie, opierając jej głowę na

swoich kolanach. Gottlieb zbliżył się do niego, spojrzał na zemdloną i
wyciągnął z kieszeni płaską flaszkę, napełnioną do połowy żytniówką.
Według zdania parobka, dobra żytniówką była jedynym skutecznym
środkiem.

167

Młodzieniec popatrzył z wahaniem na flaszkę, potem jednak wziął

ją z rąk Gottlieba i natarł skronie Berti mocną wódką. W pośpiechu
zapomniał zupełnie zaopatrzyć się w środki ratownicze, zwłaszcza, że
wiedział, iż Berti nie doznała żadnych obrażeń.

Teraz przypomniał sobie także, że Berti od rana nic nie jadła. Strach

i rozpacz, głód i pragnienie podkopały jej siły. Na szczęście miał
zawsze przy sobie pudełeczko z pastylkami czekoladowymi, gdyż
nieraz całymi dniami bywał w drodze.

Gdy Berti ocknęła się z omdlenia, ujrzała bladą, zatroskaną twarz

narzeczonego. Uśmiechnęła się tkliwie do niego, mówiąc:

— To nic, mój najdroższy, to tylko radość, że znowu jestem przy

tobie.

Pomógł jest wstać. Gottlieb pobiegł po taboret, na którym Berti

usiadła. Musiała zjeść kilka pastylek czekoladowych i zdecydowała się
nawet napić trochę żytniówki; oddychając głęboko, oparła głowę na
ramieniu Ralfa.

— Tak, teraz czuję się już zupełnie dobrze, ukochany. O, jak to

cudownie oddychać znowu świeżym powietrzem, mieć nad sobą jasne
niebo...
Głęboko wzruszony, uścisnął w milczeniu jej rękę. Po chwili zapytał:
— Czy będziesz mogła sama iść, Berti?

Podniosła się z taboretu. Kolana jej jeszcze trochę drżały, lecz

mężnie postąpiła kilka kroków naprzód, wsparta na ramieniu Ralfa.

— Tak, jakoś to będzie. Na razie nie stąpam jeszcze bardzo pewnie.

To jednak minie.

— Czy potłukłaś się, kochanie? — Odsunęła rękaw białej

sportowej bluzeczki, odsłaniając łokieć.

— Tutaj zadrasnąłam się, podczas upadku. Będę miała duży siniak,

lecz to nic wielkiego...
Ucałował to miejsce z czułością.
Moje słodkie maleństwo, wydaje mi się to poprostu cudem, że cię
widzę całą i zdrową. A teraz musisz jak najprędzej odpocząć.
Przerażona, pochwyciła kurczowo jego ramię.
— Tylko nie do niej! Tylko nie tam... Nie mogę teraz Widzieć Lindy!
Przelękła się dzikiego, groźnego wyrazu, który przy tych jej słowach,
pojawił się w oczach Ralfa.

168

— Nie, bądź spokojna, nie pozwolę, żebyś się z nią zetknęła. Nie

dowie się ona teraz, że zostałaś uratowana. Zaprowadzę cię na wieś, do
domu naszego sołtysa, spędzisz noc pod opieką jego żony. Powrócisz
do
mego domu, dopiero wtedy, gdy będzie on wolny od zatrutego tchnienia
tej kobiety.
Przytuliła się do niego.
— Tak, Ralfie, zaprowadź mnie do sołtysa.

— Po drodze opowiesz mi, jak się to wszystko stało. Muszę

dokładnie poznać tę sprawę. Zemsta moja dosięgnie tę potworną
kobietę.
— Nie zapominaj, że nosi nazwisko mego ojca.
Zmarszczył groźnie brwi i zacisnął usta.

— To ją uchroni przed więzieniem, lecz mimo to nie ominie jej

surowa kara — powiedział.

Potem zwrócił się do Gottlieba i kazał mu odejść. Pokazał mu na

migi, że może powrócić do przerwanej pracy. Parobek zdjął czapkę i
oddalił się szybko.

Ralf i Berti udali się drogą do wsi. Przy wejściu do ruiny Ralf ukrył

taboret w tym samym miejscu, gdzie go znalazł. Zabrał natomiast
szkicownik i starannie go schował.

Berti szła, wsparta na ramieniu narzeczonego; teraz dopiero mogła

mu opowiedzieć szczegółowo, jak Linda zjawiła się nagle w ruinach i
co się potem stało. Ralf słuchaj jej, a na twarzy jego malował się
posępny wyraz. Przyciskał coraz mocniej ramię narzeczonej, jakby się
lękał, że może ją stracić.

— Nie ulega najmniejszej wątpliwości — odezwał się wreszcie,

gdy
Berti skończyła swoją opowieść, że Linda musiała już przedtem odkryć
wejście do podziemnego lochu. Może go umyślnie  szukała i na tym
zbudowała   swój   morderczy   plan.   Jestem   pewny,   że   wszystko   było
ukartowane   z   zimną   krwią,   że   zwabiła   cię   do   narożnej   wieży,   aby
wykonać swoje zbrodnicze zamiary. Byłem zawsze najgorszego zdania
o niej i o jej matce, lecz tego nie spodziewałem się po Lindzie.

Potem opowiedział Berti, jak powrócił w południe do domu i jak się

przestraszył, gdy jej ciągle nie było. Wspomniał również, iż Linda
starała się go odwieść od szukania w ruinie.
— Liczyła, że może nie zabiłaś się na miejscu i chciała ci uniemożli-

169

wic ratunek. Ta występna istota pragnęła twej śmierci. Nie ma dla niej
dość surowej kary. Ją powinno by się teraz wtrącić do lochu, żeby tam
dokonała swego nędznego żywota. Położyła mu dłoń na ustach.

— Nie mów tego, ukochany. Nie patrz takim dzikim wzrokiem.

Powiedz mi lepiej, jak to się stało, że mimo wszystko odnalazłeś mnie.
Wyciągnął z kieszeni chusteczkę Lindy.

— Znalazłem tę chusteczkę, wciśnięta w drzwi prowadzące do

lochu. Linda prawdopodobnie zgubiła ją w chwili, gdy zepchnęła cię do
ciemnicy. Ta chustka zwróciła moją uwagę. Byłbym może i tak
otworzył
na wszelki wypadek ukryte drzwi, lecz chusteczka skierowała mnie na
właściwy ślad.
— Jak to dobrze, że ją zgubiła.

— Tak, Berti, zawsze jakiś drobiazg zdradzi przestępcę. Linda na

pewno nie przeczuwa, że zostawiła tę chusteczkę na miejscu zbrodni,
inaczej byłaby zawróciła i zabrała ją stąd. Gdybyś nie wyszła żywa z
lochu, chustka ta byłaby dowodem, który by świadczył przeciwko niej.
Bestia! Nie mogę się jeszcze uspokoić! Jej matka wpędziła moją matkę
do grobu, złamała jej serce! Przypuszczałem, że i Linda zdolna jest do
czegoś podobnego. Nie sądziłem jednak nigdy, że mogłaby popełnić
haniebne skrytobójstwo, tylko w celu zdobycia majątku. Ogarnia mnie
zgroza, gdy myślę o podłości tej kobiety. Jest gorsza od drapieżnego
zwierzęcia, które morduje tylko wtedy, gdy jest głodne. Odpokutuje za
swój czyn, za twoje cierpienia.

— Pamiętaj o jednym, Ralfie: każda zemsta spadnie również na

mego ojca.

— Ależ, Berti — nie będziesz chyba chciała, żeby twój ojciec nadal

żył z tą kobietą?
Spojrzała bezradnie na narzeczonego.

— Nie wiem... W każdym razie, trzeba mu powiedzieć prawdę.

Tylko, kto mu to powie? Ja nie wrócę do domu. Lękam się okropnie tej
kobiety...

— Bądź spokojna, pozostaw to mnie. Linda nie będzie już mogła

szkodzić ani tobie, ani twemu ojcu. Nie, ty nie będziesz się mściła, nie
chcę, aby nieczyste tchnienie splamiło twoją niewinność. Ja sam
pomówię z ojcem, postaram się uniknąć rozgłosu w tej sprawie. Nie

170

chcę, by wasze nazwisko znalazło się na ustach wszystkich. Nie martw
się, kochanie. Obmyśliłem dla niej karę, która dosięgnie tylko ją samą.
Nie oddam Lindy w ręce władz, moja zemsta będzie inna. Ty pozosta-
niesz na razie w domu sołtysa tak długo, dopóki ona nie wyjedzie
zNeurode. Odprowadzę cię, a potem wrócę do dworu i rozpocznę dzieło
zemsty.
— Ralfie, myśl także o cioci Stefci.
— Postaram się jak najbardziej ją oszczędzać.

Ściemniło się już zupełnie, gdy oboje stanęli przed domkiem sołtysa.

Zarówno on, jak i jego żona przyjęli serdecznie młodą parę. Gdy Ralf
poprosił, aby udzielili noclegu jego narzeczonej, ucieszyli się bardzo.
Pani sołtysowa przyniosła kolację dla Berti i dla Ralfa; obiecała ona, że
zaopiekuje się Robertą, jak własnym dzieckiem.

Po tkliwym pożegnaniu, Ralf poszedł do domu, obiecując Berti, że

przyśle jej do sołtysa bieliznę nocną i potrzebne drobiazgi toaletowe.
Gdy już stał przy drzwiach, Berti pobiegła za nim i, zarzuciwszy mu
ręce na szyję, powiedziała:
— Będę za tobą bardzo tęskniła, Ralfie.

— Jutro rano zobaczymy się, kochanie. Przyjdę tu w każdym razie,

żeby się przekonać, jak się czujesz. Może będę mógł od razu zabrać cię
do domu.
Ucałowali się raz jeszcze, po czym Ralf oddalił się pośpiesznie.

Gdy Ralf wrócił do domu, zastał Lindę i ciocię Stefcię na werandzie,

którą teraz oświetlono. Ciocia Stefcia przechadzała się, pełna niepokoju,
Linda zaś siedziała skulona w trzcinowym fotelu i z niesamowicie
błyszczącymi oczyma nadsłuchiwała, czy z ciemności nie dobiega jakiś
głos.

Gdy Ralf wbiegł nagle na werandę, krzyknęła z przestrachu. Ciocia

Stefcia także drgnęła i zapłakanymi oczyma spojrzała pytająco na
młodzieńca.

— Ach, Ralfie, więc powracasz nareszcie? I znowu bez Berti?

— spytała staruszka, a z oczu jej znowu polały się łzy.

171

Ralf zdawał się mieć oczy tylko dla Lindy, która śmiertelnie blada,

zerwała się z miejsca.

— Jakże nas przestraszyłeś, Ralfie! Jesteśmy obie z ciocią bardzo

zdenerwowane. Czy nie odnalazłeś żadnych śladów? — pytała
ochryple.

— Powracam znowu bez Berti. — odparł Ralf z ogromną powagą.
Zauważył przy tym, że Linda odetchnęła z ulgą i znowu usiadła na

fotelu.

— To doprawdy zagadkowa sprawa — rzekła. — Gdzież szukałeś

jej teraz?

— Wszędzie, ostatnio w rumach zamku. Obawiałem się, że nie

szukałaś tam gruntownie, sądziłem, że Robercie zdarzył się jakiś
wypadek, że może leży w jakimś kącie, opuszczona i bezradna.

Nie mogła wytrzymać spojrzenia Ralfa i spuściła oczy.
— Ach, przeszukałam wszystkie kąty — rzekła ochrypłym głosem.
— A jednak przeoczyłaś coś — powiedział Ralf zbliżając się do
niej.
Podniosła oczy, w których migotał niespokojny płomień. Twarz jej

była blada, niemal ziemista.

— Co takiego? — spytała.
— Przed wejściem do ruiny znalazłem w zaroślach szkicownik i

taboret   Berti.   Spójrz,   zabrałem   szkicownik   ze   sobą.   Berti   musiała
szkicować   ostatnio   rozwaloną   ścianę   i   kwitnący   krzew   białych   róż.
Szkic jest na ostatniej stronie tego zeszytu. Zobacz — tutaj spoczywała
jej   ręka,   a   musiało   to   być   dzisiaj,   bo   widziałem   tam   na   miejscu
rozsypane białe, na wpół zwiędłe róże. Zapewne zerwano je dziś. Poza
tym Berti pod szkicem napisała dzisiejszą datę.

Linda z trwogą spojrzała na kartkę w szkicowniku.

— Cmentarne róże—pomyślała, drżąc na całym ciele, a namalowa-

ne róże zdawały się żyć.

— Tak, naprawdę, to dzisiejsza data — powiedziała głośno.
— Dwudziestego czwartego sierpnia! Nigdy nie zapomnę tego dnia

— rzekł Ralf ponuro. — Wygląda to, jak data na kamieniu nagrobnym.

Oczy jego zabłysły okrutnym zadowoleniem, gdy spostrzegł, jak

dręczą Lindę jego słowa.

— To okropne, Ralfie, okropne... Jak możesz mówić coś
podobnego!
— Nieprawdaż, to okropne? I ja drżę, myśląc o tym, że Berti może

już nie żyje.

172

— Na miłość boską, Ralfie, — przerwała mu ciocia Stefcia — nie

dręcz siebie i nas! Bóg nie dopuści, żeby temu drogiemu dziecku stała
się jakaś krzywda!

— Tak, to prawda. Musiałby to być bardzo występny człowiek,

żeby chciał wyrządzić Berti coś złego. Połóż się teraz, ciociu, przecież
nie możesz mi pomóc.
— A ty, Ralfie? Co zamierzasz robić?

— Nie wiem, nie mogę spać... Pójdę może jeszcze raz na górę

i poszukam w ruinach.
Linda zerwała się jak oparzona.

— Przecież nie możesz jej szukać po ciemku. Wiesz, przyszła mi

pewna myśl do głowy...
— Jaka?

— Otrzymałam dziś list od męża, pisze mi, że czuł się niedobrze i

dlatego wcześniej powrócił do Dusseldorfu. Może Roberta dostała także
wiadomość i pojechała do ojca, zaniepokojona stanem jego zdrowia.

— Czy sądzisz, że to możliwe? Czyżby pojechała, nie

zawiadamiając nas o tym?
— Może nie zdążyła już i prześle nam wiadomość z Dusseldorfu.
Oczy Ralfa błysnęły ostrzegawczo. Wiedział, że Lindzie zależy na
tym, aby zaniechał dalszych poszukiwań w ruinach zamku. Chciała, aby
nie znaleziono jej ofiary przy życiu. Wstrząsnął się ze zgrozy i odwrócił
od Lindy.

— Dobrze, zaczekam na wiadomość. Wobec tego jednak, że twój

mąż jest chory, więc i ty zapewne zechcesz wcześniej pojechać do
domu.

Linda skwapliwie skinęła głową. Ziemia parzyła ją pod stopami.

Sądziła, że odzyska spokój, gdy przestanie patrzeć na ruiny zamku.

— Tak, jestem o niego bardzo niespokojna. Wyjadę jutro rano do

Dusseldorfu i zadepeszuję, czy Berti tam jest — powiedziała.

— Dobrze, powiem, żeby powóz czekał na ciebie. Musisz być

gotowa na dziewiątą rano.

Linda odetchnęła. Tak, wyjechać jak najprędzej! Nie słyszeć tego

okropnego głosu, który wołał bez ustanku:
— Morderczyni!
— W takim razie pójdę teraz spakować moje rzeczy, — zwróciła się

173

do Ralfa —jestem śmiertelnie zmęczona po tym wyczerpującym dniu i
położę się spać.
Zaledwie odeszła, Ralf zbliżył się do cioci Stefci i szepnął:

— Ciociu, muszę ci coś powiedzieć, bo nie chcę cię na próżno

denerwować. Musisz mi jednak przysiąc na wszystkie świętości, że
będziesz milczała!
— Przysięgam ci, Ralfie, wiesz, że nie jestem gaduła.
— A więc posłuchaj, znalazłem Berti, jest zupełnie zdrowa.
— Ach, co za szczęście! Gdzież jest to biedne dziecko?

— Dziś się nie dowiesz. Musi ci na razie wystarczyć wiadomość,

że znajduje się w bezpiecznym ukryciu.

— Dlaczego nie przyprowadziłeś jej do domu? To chyba najbezpie-

czniejsze miejsce?

Nie chciałem jej sprowadzić, dopóki pod moim dachem przebywa

Linda Warteg.

— Ralfie... Ralfie... Co znaczą te słowa? Na miłość Boską... Czy

chcesz przez to powiedzieć, że... że...

— Że Berti nie żyłaby, gdyby wszystko poszło według życzenia tej

występnej   kobiety.   Cicho,   bądź   cicho!   Wiem,   że   nad   tym   bolejesz,
moja   biedna   ciociu!   Przecież,   mimo   wszystko,   kochasz   twoją
siostrzenicę. Nie mogłem ci jednak oszczędzić tego. Chwała Bogu, że
jej zbrodnicze plany obróciły się w niwecz, że nad Berti czuwała siła
wyższa.   Linda   jednak   jest   przekonana,   że   Berti   nie   żyje,   i   z   tym
przeświadczeniem spokojnie przebywała z nami.

— Niepodobna! To niemożliwe... Ralfie, to jakaś omyłka... To zbyt

okropne, żeby w to uwierzyć — jęknęła ciocia Stefcia.

— Cicho, cioteczko! Nie chcę, żeby wiedziała, że zdołałem

uratować Berti. Opowiem ci wszystko dokładnie, posłuchaj tylko...

I szeptem opowiedział jej, jak Linda wykonała swój szatański plan.

Panie Weitzel była zdruzgotana. W niemej rozpaczy załamywała ręce,
słuchając opowieści Ralfa.

174

Linda wyjechała następnego ranka. Ralf wyszedł z domu przed jej

odjazdem i poprosił panią Lankwitz, by pożegnała przyrodnią siostrę w
jego imieniu. Ciocia Stefcia również pozostała w swoim pokoju. Kazała
powiedzieć Lindzie, że się niedobrze czuje, więc tak wcześnie nie
wstanie. Stara kobieta nie była w stanie widzieć się teraz z Lindą. To,
co wczoraj usłyszała od Ralfa, zadało jej miłości śmiertelny cios.

Z pobladłą twarzą stała na werandzie i patrzyła w ślad za powozem,

którym Linda odjeżdżała na stację. Po chwili nadszedł także Ralf.
— Dzień dobry, ciociu!

— Dzień dobry! A więc odjechała! Nieszczęsne stworzenie, jakże

jej teraz musi być ciężko na duszy!

— Gdyby przeżywała najokropniejsze katusze, byłaby to jeszcze

niedostateczna kara dla niej. Pomyśl, ile przecierpiała Berti, siedząc w
tym ciemnym lochu. Czas wydawał się jej wiecznością. Nie potrafię w
ogóle myśleć o tym.
Ciocia Stefcia kurczowo zacisnęła ręce.

— Biedne, biedne dziecko! Gdybym ją już ujrzała całą i zdrową!

Czy
sprowadzisz ją teraz do domu?
— Tak, ciociu, a jeżeli chcesz, to możesz pojechać ze mną.
Przed gankiem czekał już samochód. Po kilku chwilach ciocia Stefcia
i Ralf odjechali na wieś.

Berti i ciocia Stefcia z płaczem rzuciły się sobie w objęcia. Natych-

miast wszyscy troje pojechali do domu. Ralf i ciocia Stefcia
pielęgnowali dziewczynę, jak chore dziecko. Berti jeszcze nie przyszła
do siebie, była lękliwa i nerwowa, obawiała się, że lada chwila ukaże
się Linda.

Ralf oznajmił narzeczonej, że nazajutrz pojedzie do Dusseldorfu,

aby pomówić z jej ojcem. Wtedy panie zdecydowały się, że i one po-
wrócą do domu. Nazajutrz wszyscy troje wyruszyli w drogę. Berti
pojechała z ciocią Stefcią do jej mieszkania, a Ralf udał się do Henryka
Wartega.

Henryk Warteg był bardzo niespokojny o córkę. Zaledwie ujrzał

Ralfa, spytał, pełen troski:
— Czy przywozisz mi jakieś nowiny o Berti?

— Uspokój się — rzekł Ralf. — Opowiem ci wszystko. Ale

najpierw
powiedz mi, czy Linda jest w domu?
— Nie, pojechała do swojej matki i tak prędko nie wróci.

175

— To dobrze! Spodziewam się, że nie wróci, zanim zdążę ci

opowiedzieć wszystko. Powiedz mi jednak, czy otrzymałeś mój list?

— Tak, nadszedł dziś rano. Wiedziałem jednak już od Lindy, że

zaręczyłeś się z Berti. Czy znaleziono moją córkę?

— Tak, jest cała i zdrowa, a w tej chwili przebywa w mieszkaniu

cioci Stefci. Powiedz mi jednak, czy zgadzasz się na nasz związek?

— Berti spodziewa się, że będzie z tobą szczęśliwa, a i ja mam tę

nadzieję.   Pobłogosławię   chętnie   wasz   związek.   Linda   wyrażała   się
wprawdzie bardzo niepochlebnie o tobie, lecz jej nie można wierzyć.
Matka wywiera na nią duży wpływ, no, mniejsza o to. Ja się w każdym
razie   zgadzam...   Pragnę   szczęścia   Berti,   zwłaszcza,   że   ostatnio
zaznałem  niewiele   radości,   a   ja   jestem   temu   winien...   żałuję,   że   się
ożeniłem po raz drugi...
— Będziesz jeszcze bardziej żałował, gdy się dowiesz prawdy.

— Czy zniknięcie Berti ma jakiś związek z Lindą? Może się

posprzeczały? Mów, Ralfie? Dlaczego Berti nie przybyła razem z tobą
do domu?

— Bo w tym domu życiu jej zagraża niebezpieczeństwo. Nie może

przebywać pod jednym dachem ze swoją macochą.

Henryk Warteg spojrzał osłupiały z przerażenia na Ralfa. Wtedy

młody człowiek opowiedział mu wszystkie szczegóły zniknięcia Rober-
ty. Gdy wreszcie skończył, Warteg załamał ręce i wykrztusił:

— To straszne! To potworne! A ja związałem się z tą występną

kobietą! Kto mnie od niej uwolni, od tej zbrodniarki? Naraziłem siebie i
moje biedne dziecko...

— Uspokój się i pozwól mi działać. Pojadę teraz po Berti. Gdyby

Linda tymczasem wróciła, to postaraj się żeby nie widziała nas...
Będziemy tu za pół godziny.

Gdy Ralf powrócił z narzeczoną, Henryk Warteg przytulił córkę do

serca.

— Moje biedne, ukochane dziecko! Przebacz mi, przebacz, że

dałem
ci taką macochę. Jestem zdruzgotany. Czy możesz mi przebaczyć?

Berti współczuła gorąco ojcu i nie szczędziła mu słów pociechy. Po

godzinie powróciła Linda, która była u swojej matki. Powiedziała jej, że
Berti zniknęła w tajemniczy sposób i że prawdopodobnie już nie żyje.

176

— Nie żyje? — spytała pani Joanna. — Na jakiej podstawie

sądzisz, że nie żyje?

— Mam takie przeczucie. Ralf, zresztą, obawia się także, że Berti

nie żyje. Powiedział, że data tego dnia, gdy zniknęła, wydaje mu się
podobna do napisu na nagrobku.

Linda pożegnała się z matką i pojechała do domu. Udała się

natychmiast do swego pokoju. Służący zawiadomił jednak Ralfa, że
pani Warteg powróciła. Ralf wprowadził Berti do przyległego pokoju.

Zaczekasz tutaj, dopóki nie dam ci umówionego znaku. Wtedy

wejdziesz do nas — powiedział. — Nie lękaj się, kochanie, jestem przy
tobie.

W kilka chwil później nadeszła Linda. Ujrzawszy Ralfa, drgnęła z

przerażenia.
— Ty tutaj, Ralfie? Co cię do nas sprowadza?

— Chciałem się przekonać, czy Berti pojechała do domu. Miałaś mi

zadepeszować, lecz nie dotrzymałaś obietnicy.
— Myślałam, że znaleziono już Robertę — odparła.
— Znalazłem coś, co pokazało mi drogę do niej — rzekł Ralf.
— Co takiego znalazłeś?

— Tę chusteczkę, twoją chusteczkę, jak widzisz. Zgubiłaś ją. Ona

wskazała mi drogę, którą musiała pójść Berti.

Linda śmiertelnie pobladła. Przypomniała sobie, jak szukała tej

chusteczki, gdy chciała sobie otrzeć pot z czoła.

— Ta chusteczka? Moja chusteczka? A cóż ona ma z tym wspólne-

go?

— Czy nie rozumiesz? Ta chusteczka zdradziła mi, że przedwczoraj

rano spotkałaś się z Robertą w ruinach zamku.

Drgnęła. Strach, że prawda się wykryje, dodawał jej sił. Opanowała

się i odparła:

— To wykluczone. Wiesz przecież, że całe przedpołudnie spałam w

moim pokoju. Zapytaj ciocię Stefcię, ona mnie przed obiadem obudziła.
Cały ranek spędziłam u siebie.

— Z wyjątkiem tego czasu, który spędziłaś w ruinach. Wtedy

zgubiłaś chustkę. Znalazłem ją, wciśnięta w drzwi.

Poczuła znowu ów straszny, zimny pot na czole, zachowała jednak

lodowaty spokój.

12 Gdyby życzenia
zabijały

777

— W drzwiach? W jakich ? — spytała z udanym zdumieniem.

— W drzwiach, prowadzących do lochu podziemnego — odpowie

dział głośno i dobitnie Ralf.

Słowa te zabrzmiały w jej uszach, jak dźwięk trąb, zwołujących na

Sąd Ostateczny. Pomyślała jednak, że nie wolno jej stracić spokoju, bo
będzie zgubiona. Zaciskając mocno pięści, powiedziała na pozór
zdziwiona:

— Nie rozumiem cię, Ralfie! Spodziewam się, że rozpacz po

utracie narzeczonej nie pomieszała ci zmysłów. Ta chusteczka —
pożyczyłam ją kiedyś Robiercie — zawieruszyła się do jej bielizny. A
teraz powiedz mi, o jakim lochu mówisz?

— O tym lochu — odparł powoli Ralf — w którym znaleźliśmy

Berti. Nie powiem ci, jak ją znaleźliśmy — dodał.

Spojrzała na niego błędnym wzrokiem. Pobladłe wargi wyszepta-ły:

— Jak ją znaleźliście? Jak, powiedz mi! Żywą, czy też umarłą?

— Gdyby żyła, byłaby tutaj — odparł ponuro. Linda opadła na

krzesło. Uczucie wyzwolenia zmieszało się z okropną pewnością, że jej
ofiara nie żyje.

— A więc nie żyje! A ty postradałeś zmysły z rozpaczy, mój biedny

Ralfie! — rzekła.

— Mimo to widzę ją ciągle żywą przed sobą. I powiada mi ona, żeś

tyją zamordowała, że zepchnęłaś ją do lochu, aby sobie przywłaszczyć
jej majątek...

— Biedny Ralf... Oszalał z rozpaczy — powiedziała, walcząc ze

strachem. — Nie może mi przecież niczego dowieść — myślała. — Tę
chusteczkę mogłam pożyczyć Robercie. Ciocia Stefcia poświadczy, że
cały ranek spędziłam w moim pokoju...
Ralf obrzucił ją miażdżącym spojrzeniem.

— Jestem przy zdrowych zmysłach. Nie zapieraj się, Lindo! Umarli

zmartwychwstają, aby świadczyć przeciw swoim mordercom — powie
dział okropnym głosem. Jednocześnie rzucił na stół książkę.

To właśnie był umówiony znak. W tej samej chwili otworzyły się

drzwi przyległego pokoju, a na progu stanęła Berti, w białej sukni,
blada ze zdenerwowania. Linda, ujrzawszy ją, krzyknęła przeraźliwie i
rzuciła się do ucieczki. Ralf jednak zagrodził jej drogę.

178

— Jeszcze nie, Lindo, jeszcze nie! Mamy ze sobą porachunki,

zanim
przyjdzie policja, aby cię zaprowadzić do więzienia. Czy nadal twier
dzisz, że cały ranek byłaś w twoim pokoju? Czy nie chcesz się
przyznać,
że chciałaś zamordować Berti? Czy moja narzeczona ma ci powiedzieć
w oczy, że usiłowałaś pozbawić ją życia? Odpowiesz za to, Lindo.
Wydam cię teraz władzom, zostaniesz skazana jako morderczyni.
Linda rzuciła się do nóg Berti.

— Zmiłuj się, przebacz mi... Miej litość, nie wiedziałam co robię...
— Nie zbliżaj się do niej — krzyknął Ralf. — Powiedz lepiej, czy

ty miałaś nad nią litość, ty nędznico!

— Ralfie, zmiłuj się nad nią — rzekła Berti, — nie bądź tak

surowy...

Linda popełzła do niego na kolanach i wyciągnęła ku niemu

ramiona.

— Błagam cię, nie wydawaj mnie w ręce policji... Byłam szalona,

przebacz mi... Bądź miłosierny... Zmiłuj się nade mną...

— Wstań! — powiedział z pogardą — Berti prosi, żebym ci

wybaczył... Twoja ofiara prosi o łaskę dla ciebie. Nie chcę kalać
nazwiska Warteg, dlatego nie zawiadomię władz. Opuścisz ten dom na
zawsze! Pójdziesz do twojej matki, może u niej znajdziesz zrozumienia
dla twego czynu... Rozwiedziesz się z ojcem Roberty, a on poda jakiś
powód do rozwodu. Resztę załatwi adwokat. A teraz odejdź, później
odeślemy ci twoje rzeczy. Twój mąż będzie ci płacił rentę, żebyś nie
doznała niedostatku...
Linda posłusznie wstała i podeszła do męża.
— Henryku — przebacz mi! — szepnęła.
On jednak odwrócił się od niej:

— Odejdź, odejdź! Lękam się ciebie, nie zbliżaj się do mnie

— szepnął ochryple.

Wtedy Linda wyszła powoli z pokoju. W głowie jej żyła jednak

tylko myśl:
— Wszystko stracone!

779

12'

W listopadzie odbył się ślub Roberty i Ralfa. Ciocia Stefcia na

życzenie Berti przeniosła się do willi Wartegów i prowadziła gospodar-
stwo jej ojcu. Siostra i siostrzenica zerwały z nią stosunki. Linda
wkrótce po rozwodzie wyszła za mąż za bogatego dorobkiewicza, który
podobnie jak ona, nie miał żadnych skrupułów.

Henryk Warteg po ostatniej porażce zarzucił malarstwo, lecz w

dalszym ciągu udzielał wskazówek swojej córce. Zaczął się natomiast
interesować gospodarstwem wiejskim. Gdy Ralf i Berti następnego
roku pojechali do Brazylii, on udał się do Neurode, gdzie się czuł
doskonale.

Warunki złożyły się tak, że młodzi małżonkowie dopiero po dwóch

latach powrócili do kraju. Przywieźli ze sobą zdrowego, ślicznego
chłopczyka, który mocno już stał na swoich tłustych nóżkach. Nazywał
się Henryś, jak jego dziadek.

Ciocia Stefcia i Henryk Warteg na wyścigi starali się pozyskać

względy małego człowieczka, a niekiedy dopomagał im w tym profesor
Goebel.

Ralf i Berti po powrocie do kraju zamieszkali w Neurode. Pożycie

tych dwojga ludzi było pogodne i pełne harmonii. W domu ich obrało
sobie siedlisko ogromne, niczym nie zmącone szczęście.

KONIEC