plik

Również dla mnie przez wiele lat stanowiła ona bardzo duże utrud-
nienie w życiu. W końcu miałem tego dość i postanowiłem coś z tym
zrobić. Postanowiłem podjąć walkę ze swoją nieśmiałością! Walka ta
trwała kilka lat. Raz wygrywałem ja, raz nieśmiałość, ale co najwa-
żniejsze – posuwałem się do przodu. Aż w końcu po kilku latach uda-
ło mi się całkowicie pozbyć nieśmiałości. Obecnie, gdy mówię znajo-
mym, że kiedyś byłem osobą nieśmiałą, to najczęściej wybuchają
śmiechem, sądząc, że sobie z nich żartuję.

Gdy rozpocząłem walkę ze swoją nieśmiałością, postanowiłem,

że  jeżeli   uda   mi   się   kiedyś   z   niej   całkowicie   wyzwolić,  to   napiszę
książkę na ten temat. Książka, którą w tej chwili masz przed sobą, to
efekt tego postanowienia. Z założenia ma ona spełniać dwa główne
cele.   Po   pierwsze,   opisując   w   niej   wiele   własnych   doświadczeń,
pragnę Ci pokazać, że naprawdę można pozbyć się nieśmiałości. Po
drugie,   książka   zawiera   bardzo   wiele   praktycznych   porad,   dzięki
którym od zaraz możesz rozpocząć walkę ze swoją nieśmiałością.

Na początku wspomniałem, że wygranie z nieśmiałością zajęło

mi kilka lat. Zapewne zastanawiasz się, ile czasu zajmie to Tobie? Ja
byłem w tej niekorzystnej sytuacji, że musiałem uczyć się na wła-
snych błędach, poruszając się po omacku. Ty dzięki tej książce nie
musisz tego robić. Możesz stosować tylko sprawdzone metody, które
znacznie szybciej doprowadzą Cię do upragnionego celu.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Część I Przygotowania

●

str.

Część I

Przygotowania

Rozdział 1. Twoja nieśmiałość

Moje własne doświadczenia, jak i obserwacje innych osób po-

kazują, że nie ma dwóch osób nieśmiałych w dokładnie taki sam spo-
sób. Dla jednych największym problemem jest mówienie do drugiej
osoby, dla innych publiczne przemawiania, dla jeszcze innych stres.

Dla mnie bardzo dużym problemem były rozmowy towarzyskie

w grupie. Pamiętam, jak kiedyś poszedłem na pewne spotkanie, aby
poznać jego organizatorkę i porozmawiać z nią. Przez ponad godzinę
zbierałem się na odwagę, aby do niej podejść i przedstawić się. Do-
piero gdy trafiła się chwila, że pani ta została sama, zebrałem się
w sobie i do niej podszedłem.

Inna sytuacja miała miejsce, gdy zacząłem chodzić do Klubu

Ludzi Sukcesu w Warszawie. Po oficjalnym spotkaniu ci klubowicze,
którzy mieli na to ochotę, szli do pobliskiej kawiarni. Ponad miesiąc
zajęło mi zebranie się na odwagę, aby pójść tam razem z nimi.
A wynikało to z mojej obawy, że nie będę miał nic ciekawego do po-
wiedzenia i wszyscy zauważą, że jestem nieśmiałą osobą.

Dlatego zanim weźmiemy się za walkę z Twoją nieśmiałością,

warto dokładnie uzmysłowić sobie, co składa się na nią. Dlatego
proponuję Ci poniższe ćwiczenie.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 1. Twoja nieśmiałość

●

str.

Ćwiczenie

Wypisz na następnej stronie, co dokładnie składa się na Twoją

nieśmiałość – jakie działania, stany, sytuacje. Ważne, aby wypisać
ich jak najwięcej.

Oto kilka przykładów dla ułatwienia:

Bardzo stresuję się, gdy mam do kogoś zadzwonić.

Sprawia mi ogromny kłopot proszenie ludzi o pomoc.

Źle się czuję w większej grupie.

Nogi uginają się pode mną, gdy mam przemawiać przed grupą.

Nigdy nie mam nic ciekawego do powiedzenia.

Co składa się na moją nieśmiałość:

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 1. Twoja nieśmiałość

●

str.

Dlaczego warto zapisywać?

W tej książce wielokrotnie będę Cię prosił o to, abyś zapisywał

różne ćwiczenia bezpośrednio w samej książce lub na kartce. Wynika
to z kilku powodów:

Powód 1. Robienie czegoś tylko w naszym umyśle ma tę wadę,

że możemy naszym umysłem dowolnie sterować i sami sobie
wmawiać, że coś zrobiliśmy (np. jakieś ćwiczenie), chociaż tak na-
prawdę wcale tego nie zrobiliśmy. Jeżeli zrobimy ćwiczenie pisem-
nie, wtedy będziemy czarno na białym widzieli, czy je wykonaliśmy,
czy nie.

Powód 2. Zapisanie czegoś wymaga poniesienia dodatkowego

wysiłku. Ten dodatkowy wysiłek nastawia nas na wkładanie więk-
szego wysiłku w kolejne kroki, gdy będziemy musieli wcielić w życie
to, co zapisaliśmy.

Powód 3. Gdy coś zapiszemy na kartce, to podchodzimy do

tego poważniej, gdyż mamy wtedy materialny dowód na to, że coś
chcemy zrobić.

Gdy już stworzysz listę tego, co składa się na Twoją

nieśmiałość, przeczytaj ją powoli. Jeżeli przeczytasz tę książkę do
końca i zaczniesz wcielać w życie zawarte w niej rady, to będziesz
w stanie usunąć ze swojego życia większość pozycji z tej listy, a może
nawet wszystkie.

Z własnego doświadczenia wiem, że osoby nieśmiałe często

przeceniają swoją nieśmiałość. Wiem, że każde zachowanie, które
taką osobę nie w pełni satysfakcjonuje, traktuje ona jako element
swojej nieśmiałości. Nieraz miałem do czynienia z osobami, które

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 1. Twoja nieśmiałość

●

str.

w pewnym  momencie,  ku   mojemu   zaskoczeniu,  stwierdzały,   że   są
nieśmiałe. Tymczasem ich zachowanie zupełnie na to nie wskazywa-
ło.   Nie   oznacza   to,   że   te   osoby   kłamały.   Oznacza   raczej   to,   że
sytuacje, gdy faktycznie zachowują się jak osoby nieśmiałe, są u nich
stosunkowo   rzadkie,   ale   ponieważ   niosą   bardzo   duży   ładunek
emocjonalny – przyćmiewają inne sytuacje, gdy osoby te zachowują
się normalnie. Dlatego chciałbym Cię zachęcić do przeanalizowania,
jak często w swoim życiu rzeczywiście jesteś nieśmiały.

Ćwiczenie

Wybierz jakiś obszar swojej nieśmiałości z listy, którą stworzyłeś

w poprzednim ćwiczeniu. Następnie spróbuj przypomnieć sobie,
ile razy w ostatnim tygodniu, miesiącu lub roku, w sytuacjach zwi-
ązanych z tym obszarem, zachowywałeś się naprawdę nieśmiało,
a w jakich było to zachowanie w miarę normalne.

Oto przykład: obszar – kłopoty w komunikowaniu się z innymi

osobami. Policz, ile razy miałeś w ciągu ostatniego miesiąca praw-
dziwe kłopoty z komunikowaniem się i porównaj to z całkowitą
liczbą wszystkich sytuacji, w których komunikowałeś się z innymi
ludźmi.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

Ćwiczenie

Proponuję, abyś zastanowił się, którym typem Ty jesteś. Czy

częściej wyobrażasz sobie, do czego zdążasz, czy – od czego
uciekasz?

Jestem osobą typu ............ .

W tym miejscu warto sobie zadać pytanie: kim lepiej być

– osobą KU czy OD? Okazuje się, że najlepsze efekty uzyskują osoby,
które potrafią być zarówno KU, jak i OD. Sprawdzono to kiedyś na
grupie sportowców, którzy ulegli różnym kontuzjom. Podczas po-
wrotu do zdrowia i rehabilitacji najlepsze efekty uzyskali ci z nich,
którzy mieli z jednej strony wyznaczone cele, do których dążyli,
a z drugiej strony czuli też potrzebę ucieczki przed niekomfortową
sytuacją.

Podobnie było (i nadal jest) w moim przypadku. Ja jestem

osobą KU, czyli mam wyznaczone cele i marzenia, ku którym dążę.
Jednak najlepsze efekty uzyskuję wtedy, kiedy dodatkowo otrzymuję
„kopa” w postaci OD. Ma to miejsce wtedy, gdy coś mi się nie uda.
Wtedy nie załamuję się, tylko wykorzystuję występujące negatywne
emocje (złość, frustrację, gniew), aby dodatkowo się domotywować
i z większą determinacją ruszyć do przodu.

Jeżeli ktoś dla odmiany jest typem OD, to warto, aby taka

osoba nauczyła się również wyznaczać cele, do których chce dążyć.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

Stworzona powyżej lista KU i OD to Twoje narzędzie motywa-

cyjne. Za każdym razem, gdy najdą Cię wątpliwości, czy jest sens sta-
rać się wychodzić z nieśmiałości – przejrzyj tę listę. Sam zdecyduj,
czy będziesz przeglądać obydwie kolumny, czy tylko jedną, czy
wszystkie pozycje z kolumny, czy tylko wybrane. Ważne, aby czytając
poszczególne pozycje, starać się odczuwać uczucia z nimi związane,
które mogą stanowić dla Ciebie impuls do poniesienia kolejnego wy-
siłku w celu przezwyciężenia swojej nieśmiałości.

Marzenia

Nawet jeśli jesteśmy osobą OD, to warto mieć jakieś marzenia.

Czy powinny to być duże marzenia, czy małe? Osobiście uważam, że
warto mieć duże marzenia, gdyż takie marzenia bardziej nas
motywują do działania. Co więcej, jeżeli mamy duże marzenie i na
drodze do jego realizacji napotkamy jakieś przeszkody, to te prze-
szkody nie przesłonią nam całego marzenia.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

Ćwiczenie

Zastanów się, czy marzenia, które posiadasz, warto byłoby

zwiększyć tak, aby bardziej Cię motywowały do działania.

Wielu ludzi boi się wyznaczać sobie duże marzenia, gdyż

uważają, że nie będą w stanie ich potem osiągnąć. Tymczasem nawet
bardzo duże marzenia można zrealizować, jeśli zastosuje się zasadę
małych kroków.

Zasada ta mówi, że nawet wielkie marzenia można spełnić, je-

żeli będzie się je realizować małymi krokami. Przy czym w miarę
wspinania się ku marzeniu małymi krokami zobaczymy, że stop-
niowo stawiamy coraz większe kroki. Wynika to z tego, że zdobywa-
my nowe doświadczenia, nowe umiejętności oraz rozpędzamy się.
Dzięki temu po pewnym czasie możemy stawiać już naprawdę duże
kroki!

Świetnym przykładem zastosowania zasady małych kroków

jest ta książka. Z wielu prezentowanych tu porad możesz wybrać te,
które są dla ciebie łatwe do realizacji. Będą to pierwsze małe kroki na
drodze do zwalczania nieśmiałości. Następnie będziesz mógł przejść
do coraz większych kroków, które, dzięki wcześniejszemu przy-
gotowaniu, będziesz w stanie równie łatwo realizować.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

Ćwiczenie

Gdy już przeczytasz całą książkę, wróć do tego ćwiczenia i wypisz

porady, techniki i pomysły z tej książki, które stanowić mogą dla
Ciebie małe kroki, od których zaczniesz walkę ze swoją nieśmiało-
ścią.

Cele

Gdy mamy już marzenia, czas na ich sprecyzowanie w postaci

celów. Badania przeprowadzone wśród ludzi, którzy odnieśli
największe sukcesy, wykazały, że jednym z kluczowych czynników
decydujących o ich sukcesie było odpowiednie sformułowanie celów.

Jak zatem powinno się prawidłowo formułować cele? Oto

zasady, których warto przestrzegać.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

Zasada nr 1: Zawsze w pozytywie

Nawet jeśli jesteś osobą OD, to formułując swoje szczegółowe

cele, powinieneś skupić się na ich pozytywnej stronie. Dlatego
zamiast celu „Nie chcę być nieśmiały”, lepiej wyznacz swój cel jako
„Chcę być osobą śmiałą”.

Ćwiczenie

Zapisz kilka celów związanych z nieśmiałością, nad którymi

będziesz chciał pracować, np.

Chcę być duszą towarzystwa.

Chcę mieć dziewczynę/chłopaka.

Zasada nr 2: Nie chciej, tylko bądź

Cel „Chcę być duszą towarzystwa” kryje pewną pułapkę, której

możemy   sobie   nie   uświadamiać.   Otóż   programuje   on   nasz   umysł
podświadomy (poświęcony jest mu jeden z następnych rozdziałów
książki)   na   chcenie   bycia   duszą   towarzystwa.   Ponieważ   nasza
podświadomość   rozumie   wszystko   dosłownie,   dlatego   będzie   ona
starała się w nas wzbudzać chcenie bycia duszą towarzystwa, a nie
bycie   duszą   towarzystwa.   W   rezultacie   będziemy   coraz   bardziej

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

chcieli być duszą towarzystwa, co jednak wcale nie musi przełożyć
się na konkretne efekty.

Dlatego lepiej powyższy cel sformułować w postaci „Będę duszą

towarzystwa”. Zwróć uwagę, że brzmi on lepiej.

Ćwiczenie

Przejrzyj swoje cele i jeśli zawierają słowo „chcę” lub podobne

(np. „pragnę”, „marzę”), to usuń je z tych zdań.

Zasada nr 3: Z jakiego powodu?

To, że wyznaczamy sobie jakieś cele, wynika z jakichś powo-

dów. Warto dokładnie sobie te powody uświadomić, gdyż pozwoli to
nam zyskać większą motywację do realizacji naszych celów. Jeśli np.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

moim celem jest bycie duszą towarzystwa, to może to być podyk-
towane tym, że chcę mieć więcej znajomych, spotkać swojego ży-
ciowego partnera itd.

Ćwiczenie

Przy każdym ze swoich celów postaw sobie pytanie: Z jakiego

powodu pragnę zrealizować ten cel?

Zasada nr 4: Jak poznasz, że to osiągnąłeś?

Kolejna zasada formułowania celów zakłada, że należy dokład-

nie sobie wyobrazić (i zapisać), jaki efekt da nam osiągnięcie celu. Co
dokładnie nastąpi, gdy cel osiągniemy? Jeśli naszym celem jest sta-
nie się duszą towarzystwa, to należy dokładnie opisać, jak będzie to
wyglądać. Np.:

„

W każdym tygodniu kilka osób zaprasza mnie na

różne imprezy. Gdy tylko zjawię się na jakieś imprezie, od razu wokół
mnie pojawia się grupa osób, które chcą spędzić czas w moim towa-
rzystwie. W każdej chwili potrafię powiedzieć coś zabawnego”.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

Ćwiczenie

Dla każdego swojego celu wypisz, jak będzie wyglądać spełnienie

tego celu. Weź kilka kartek papieru i na każdej dokładnie napisz,
jak będzie wyglądać spełnienie danego celu.

Dodatkową zaletą tej techniki jest to, że jeżeli będziemy co-

dziennie czytać sobie to, co zapisaliśmy w tym ćwiczeniu, to od razu
będzie nas to motywowało do pracy nad osiągnięciem wymarzonych
celów.

Zasada nr 5: Co musisz zrobić, aby cel osiągnąć?

Samo wyznaczenie sobie celów nie wystarcza, aby je osiągnąć.

Następnie trzeba przejść do konkretnego działania, czyli trzeba opra-
cować plan, który pozwoli nam osiągnąć wymarzony cel. Przynajm-
niej jego ogólne zarysy powinny zostać stworzone już wtedy, gdy za-
pisujemy sam cel. Bardzo ważną zaletą tej zasady jest to, że urealnia
ona nasz cel. Gdy zaczynamy tworzyć plan dojścia do celu, oparty na
naszej realnej sytuacji, wtedy zaczynamy wierzyć, że faktycznie dany
cel jesteśmy w stanie zrealizować.

Oto przykład dla celu „Będę duszą towarzystwa”. Plan osiągnięcia
tego celu:

1. Zacznę ćwiczyć techniki zyskiwania większej pewności siebie.

2. Powiększę grono swoich znajomych.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

3. Nauczę się na pamięć wielu dowcipów.

4. ...

Ćwiczenie

Do każdego ze swoich celów napisz na kartce plan, dzięki które-

mu zamierzasz dany cel osiągnąć.

Zasada nr 6: Jak, gdzie i z kim?

Ta zasada stanowi rozwinięcie poprzedniej zasady. Stawia

sobie za cel skoncentrowanie się na następujących elementach reali-
zacji celu:

Z kim – Są cele, które możemy osiągnąć samodzielnie. Jednak

w większości przypadków będziemy potrzebować wsparcia ze strony
innych ludzi. Warto zastanowić się, jacy to będą ludzie, i wypisać ich
listę.

Kiedy – Poszczególne elementy planu mogą być realizowane

w różnym czasie. Warto dokładnie ustalić, kiedy co będziemy robić.

W jakich sytuacjach – W zależności od tego, czy dany cel

jest zupełnie czymś nowym, czy też wiąże się już z innymi naszymi
działaniami, realizacja celu może wymagać od nas udziału w zupełnie
nowych sytuacjach lub może pozwolić nam wykorzystywać sytuacje,
z którymi już mieliśmy lub mamy do czynienia.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

Gdzie – Realizacja danego celu może odbywać się w jednym

miejscu, jak i w wielu miejscach. Należy je wszystkie zidentyfikować,
wraz z ustaleniem, jaki dostęp do tych miejsc będziemy posiadać.

Ćwiczenie

Uzupełnij plany realizacji celów z poprzedniego ćwiczenia

o elementy opisane w zasadzie nr 6.

Zasada nr 7: Zasoby własne

Do realizacji prawie każdego celu potrzebujemy określonych

zasobów (pieniędzy, wiedzy, kontaktów, czasu itd.). Możemy w tym
celu korzystać zarówno z zasobów własnych, jak i obcych. Warto za-
stanowić się, co mamy do dyspozycji przy realizacji konkretnego ce-
lu. Z jednej strony – pozwoli nam to na ocenienie naszych realnych
szans na wykonanie planu realizacji celu. Ponadto uświadomienie
sobie, że dysponujemy określonymi przydatnymi zasobami, może
nas dodatkowo zmotywować do realizacji celu.

Z drugiej strony – przejrzenie własnych zasobów może pokazać

nam, jakich zasobów nam brakuje, i skierować nas ku szukaniu ich
na zewnątrz.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

Ćwiczenie

Do każdego ze swoich celów dopisz posiadane zasoby, które

możesz wykorzystać do ich realizacji.

Ćwiczenie

Wypisz, jakich zasobów brakuje Ci do realizacji celów, i zasta-

nów się, skąd możesz te zasoby uzyskać.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

Zasada nr 8: Specyficzny i określony (mierzalny)

W określaniu celów liczą się konkrety. Jak zareagowałbyś na

sytuację, gdyby sprzedawczyni w sklepie nie podała Ci, ile masz za-
płacić   za   kupowany   produkt?   Aby   zapłacić   za   produkt,   musimy
wiedzieć, ile on kosztuje. Podobnie jest w przypadku celów – aby je
osiągnąć,   trzeba  oprzeć  je   na   konkretnych  (mierzalnych)   parame-
trach. Dlatego cel w postaci „Będę duszą towarzystwa” nie jest ideal-
ny, gdyż sformułowanie „dusza towarzystwa” można interpretować
w najróżniejszy sposób. Dlatego warto to doprecyzować. Częściowo
mogłeś   to   już   zrobić   przy   zasadzie   nr   4   (Jak   poznasz,   że   to
osiągnąłeś?).

Ćwiczenie

Przejrzyj swoje cele i zobacz, czy są one wszystkie mierzalne. Jeżeli
tak nie jest, to doprecyzuj je.

Zasada nr 9: Określony w czasie

Kolejna bardzo ważna zasada mówi, że należy dokładnie okre-

ślić termin osiągnięcia wyznaczonego celu. Termin ten często jest
głównym motywatorem zmuszającym nas do realizacji celu. Im bliżej
daty, gdy cel powinien być zrealizowany, tym mamy większą presję,
aby go osiągnąć.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 2. Cele i marzenia osób nieśmiałych

●

str.

Ćwiczenie

Wypełnij i podpisz powyższą umowę. Jeżeli ta umowa nie od-
powiada Ci w pełni, to stwórz własny jej wariant.

Na koniec tego rozdziału chciałbym przedstawić Ci jeszcze je-

den sposób na zwiększenie swojej motywacji do walki z nieśmiało-
ścią. Dla mnie takim sposobem było przeprowadzenie się do innego
miasta oraz zmiana pracy. Jednym z powodów tej decyzji było
przeświadczenie, że jeżeli znajdę się w nowym miejscu, gdzie nie
będę mógł korzystać z pomocy bliskich mi osób i będę musiał po-
legać tylko na sobie, to zmotywuje mnie to do przezwyciężenia mojej
nieśmiałości. I tak rzeczywiście się stało.

Przed przeprowadzką pracowałem jako dziennikarz specjalizu-

jący się w tematyce Internetu. Praca ta dla osoby nieśmiałej była
idealna, gdyż bez wychodzenia z domu mogłem kontaktować się z in-
nymi ludźmi – tylko poprzez Internet. Jednak ta praca nie motywo-
wała mnie do walki z nieśmiałością. Po przeprowadzce, gdy zacząłem
szukać innej pracy, związanej z większym kontaktem z innymi
ludźmi, zyskałem większą motywację do pracy nad pokonaniem swo-
jej nieśmiałości.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 3. ABC pewności siebie

●

str.

Rozdział 3. ABC pewności siebie

Podstawowym problemem osób nieśmiałych jest to, że brakuje

im pewności siebie i wiary w siebie. Dlatego rozwiązaniu tego
problemu poświęcimy ten rozdział.

Pozytywy na swój temat

Ćwiczenie

Pomyśl, że dostałeś zadanie, aby zaprojektować swoje własne

wizytówki. Przy czym postawiono Ci warunek, że na tej wizytówce
muszą się znaleźć opisy przynajmniej trzech pozytywów na Twój
temat. Nieważne, czy te pozytywy dotyczą Twojego życia zawodo-
wego, czy prywatnego. Ważne, aby były minimum trzy. Jakie by to
były pozytywy? Zapisz je.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 3. ABC pewności siebie

●

str.

Czy Twoim zdaniem te pozytywy mają jakiś wpływ na Twoją

pewność siebie? Zapewne tak. Najczęściej im ktoś ma więcej pozy-
tywów na swój temat, tym ma większą pewność siebie. Dlatego teraz
chciałbym Ci zaproponować, abyś poprzednie ćwiczenie zrobił jesz-
cze raz, ale w rozwiniętym wariancie.

Ćwiczenie

Wypisz na kartce tyle pozytywów na swój temat, ile tylko

możesz. Mogą to być nawet bardzo proste czy niemal banalne
rzeczy (np. umiem pływać, potrafię przyrządzać pyszną jajecznicę).
Ważne, aby było to coś, co jest dla Ciebie pozytywne. Na moich
szkoleniach rekordziści potrafili wypisać nawet pięćdziesiąt pozy-
tywów.

Lista moich pozytywów:

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 3. ABC pewności siebie

●

str.

Gdy już stworzysz listę pozytywów na swój temat, zaglądaj do

niej codziennie, aby się doładować i poczuć, co już Ci się w życiu uda-
ło. Proponuję, abyś zastanowił się też nad tym, jak udało Ci się te po-
zytywy zdobyć. Być może nasuną Ci się dzięki temu pomysły, jak
zdobyć kolejne.

Może zdarzyć się tak, że nie wszystkie pozytywy z powyższej li-

sty będą miały praktyczne przełożenie na Twoje życie. Np. możesz
umieć pływać, ale od dłuższego czasu nie chodzisz na basen. Możesz
lubić pomagać innym, ale cały czas siedzisz w domu. Dlatego warto
zastanowić się, z których pozytywów korzystasz, a z których nie.

Ćwiczenie

Przejrzyj swoją listę pozytywów i wypisz przy każdej pozycji, ile

razy w ciągu ostatniego miesiąca lub roku wykorzystywałeś tę po-
zytywną cechę lub umiejętność w swoim życiu. Jeżeli będą pozy-
tywy, których nie wykorzystywałeś, to zastanów się, dlaczego tak
się dzieje i co możesz zrobić, aby to zmienić. Zastanów się również,
czy te pozytywy, które już wykorzystujesz, da się wykorzystywać
jeszcze bardziej.

Powyższe ćwiczenie jest ważne, gdyż im częściej będziemy

stosować swoje pozytywy (zalety) w codziennym życiu, tym większy
pozytywny wpływ będą one wywierać na naszą pewność siebie.

Pozytywne doświadczenia

Kolejnym czynnikiem mającym wpływ na naszą pewność siebie

są pozytywne doświadczenia z przeszłości. Jeżeli była jakaś sytuacja,

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 3. ABC pewności siebie

●

str.

w której dobrze sobie poradziłeś (nie czułeś się nieśmiały), to może
to zwiększyć Twoją pewność siebie i nadzieję, że również w przyszło-
ści uda Ci się działać w równie pozytywny sposób.

Ćwiczenie

Wróć do listy tego wszystkiego, co składa się na Twoją

nieśmiałość. Przy każdej pozycji spróbuj sobie przypomnieć
sytuacje, gdy udało Ci się przezwyciężyć swoją nieśmiałość. Np. je-
śli napisałeś, że masz kłopoty z rozmawianiem z innymi ludźmi, to
przypomnij sobie, kiedy jednak udało Ci się z kimś w satysfakcjo-
nujący dla Ciebie sposób porozmawiać.

Następnie zastanów się, dlaczego w tamtych konkretnych

sytuacjach udało Ci się przełamać swoją nieśmiałość. Pomyśl, co
trzeba zrobić, aby te pozytywne sytuacje powtarzały się w przyszło-
ści jak najczęściej.

Wiedza

Wiedza to kolejny czynnik dodający nam pewności siebie.

Przeczytanie tej książki powinno wzmocnić Twoją wiarę we własne
siły, gdyż dzięki tej książce poznasz wiele sposobów na wychodzenie
z nieśmiałości. Oczywiście nie ograniczaj się tylko do niej. Szukaj in-
nych źródeł wiedzy na temat tych wszystkich umiejętności, które
mogą Ci pomóc w wychodzeniu z nieśmiałości i w ogóle w życiu.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 3. ABC pewności siebie

●

str.

Ćwiczenie

Wypisz jak najwięcej innych źródeł wiedzy na temat walki

z nieśmiałością. To mogą być inne książki, strony internetowe itd.

.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 4. Jak błyskawicznie poprawić swój wygląd?

●

str.

Rozdział 4. Jak błyskawicznie poprawić swój
wygląd?

Nasz wygląd zewnętrzny ma spory wpływ na to, jak pewnie

czujemy się w różnych sytuacjach. Osoby nieśmiałe często mają
niską samoocenę dotyczącą swojego wyglądu. W połączeniu z wiarą,
że wygląd odgrywa bardzo dużą rolę w kontaktach z innymi ludźmi,
wstydzą się tego, jak wyglądają.

Do wyglądu zewnętrznego zaliczamy zarówno naszą sylwetkę

(czyli budowę ciała), twarz (czyli urodę), jak i ubiór.

Sylwetka

Ponieważ jestem osobą szczupłą, przez wiele lat miałem kom-

pleksy na temat swojej sylwetki, gdyż często znajomi żartem czy na-
wet z autentyczną życzliwością sugerowali, że powinienem więcej
jeść albo zacząć chodzić na siłownię. To dopiero było dołujące!

Jeżeli w naszym otoczeniu rzeczywiście mamy osoby, które

krytycznie wypowiadają się o naszej sylwetce, proponuję zastanowić
się, co nam daje przejmowanie się ich opiniami. Okazuje się, że nic
pozytywnego. Dlatego warto w takich sytuacjach albo puszczać koło
uszu ich uwagi (można sobie mówić: „Co on może wiedzieć na ten
temat?!”), albo ograniczyć nawet kontakty z takimi osobami (jeśli to
możliwe).

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 4. Jak błyskawicznie poprawić swój wygląd?

●

str.

Ćwiczenie

Zastanów się, czy ktoś krytykuje Twoją sylwetkę? Dlaczego może

to robić? Jak wygląda jego sylwetka? Dlaczego przejmujesz się opi-
niami tej osoby?

Drugą rzeczą, jaką możemy w takiej sytuacji zrobić, jest do-

strzeżenie   plusów   naszej   budowy   ciała.   Dla   mnie   podstawowym
plusem  było   to,   że   mogłem   jeść,   co   tylko   chciałem,   i   nie   miałem
szans,   aby   przytyć.   Ten   plus   wyszedł   na   jaw,   gdy   zacząłem   wsłu-
chiwać się w to, jak inni opowiadają, jak wiele wyrzeczeń kosztuje ich
nieprzybieranie na wadze, jakie stosują diety itd. Wtedy dotarło do
mnie, że wiele osób może mi zazdrościć takiej sylwetki.

Prawie każdy z nas dostrzega wady w swojej sylwetce. Dużo

rzadziej zastanawiamy się nad jej zaletami.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 4. Jak błyskawicznie poprawić swój wygląd?

●

str.

Ćwiczenie

Zastanów się i zapisz, jakie zalety ma Twoja sylwetka: czy

wzbudza zaufanie innych, czy pozwala Ci wyróżnić się, czy Ty do-
brze się z nią czujesz itd.

Warto pamiętać też o jeszcze jednej bardzo ważnej rzeczy – na

to, jak prezentować się będzie nasza sylwetka, ma wpływ i to, jak
z naszym ciałem postępujemy. Chodzi o to, czy nasza sylwetka jest
prosta, tryskająca energią, czy też jesteśmy przygarbieni i wyglądamy
tak, jakbyśmy przepraszali, że w ogóle znaleźliśmy się na tym
świecie.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 4. Jak błyskawicznie poprawić swój wygląd?

●

str.

Ćwiczenie

Podejdź do lustra, które uchwyci całą lub większość twojej syl-

wetki. Najpierw stań przed lustrem tak, jak normalnie przed nim
stajesz. Następnie bardziej wyprostuj się, wypchnij klatkę pier-
siową do przodu, lekko wciągnij brzuch i popatrz sobie zdecydowa-
nie prosto w oczy. Chyba dostrzegłeś różnicę? Dlatego zachęcam
do ćwiczenia na co dzień prostej, pewnej siebie postawy. Ćwicz ją
za każdym razem, gdy o tym pamiętasz. Możesz to robić w domu,
na ulicy, w kawiarni, a zobaczysz, że Twoja pewność siebie
wzrośnie.

Zachęcam Cię do obserwowania innych ludzi. Zobacz, którzy

z nich prezentują taką pewną siebie, wyprostowaną postawę,
a którzy nie, i poczuj, jakie wrażenie wywierają na Tobie i jedni,
i drudzy.

Jeżeli mimo wszystkich powyższych technik nadal masz

negatywne mniemanie o swoim ciele, to proponuję, abyś zastanowił
się nad rozpoczęciem uprawiania jakiegoś sportu, który może Ci po-
móc w jego poprawie. Więcej na ten temat piszę w rozdziale
poświęconym kondycji fizycznej.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 4. Jak błyskawicznie poprawić swój wygląd?

●

str.

Twarz

Jeżeli chodzi o twarz, to jeśli nie podoba nam się ona, to może-

my zrobić kilka rzeczy:

1. Możemy poddać się operacji plastycznej, ale odradzam to roz-

wiązanie. Jak pokazują doświadczenia, osoby, które poddały
się takim operacjom i po nich wyglądają lepiej, wcale lepiej się
nie czują. Okazało się, że nadal krytycznie siebie oceniają.

2. Wykorzystać zdobycze kosmetyki. Najlepszym rozwiązaniem,

tak dla pań, jak i panów, byłoby udanie się do dobrego salonu
kosmetycznego, gdzie fachowiec pomoże odpowiednio przy-
gotować naszą twarz, abyśmy byli z niej bardziej zadowoleni.

Ćwiczenie

Obejrzyj w lustrze swoją twarz. Zastanów się, co możesz zrobić,

aby bardziej Ci się ona podobała. Może trzeba zastosować jakieś
kosmetyki, a może wystarczy zacząć częściej się uśmiechać?

Inną ważną kwestią, jeśli chodzi o twarz, jest jej zadbany wy-

gląd. Warto mieć zadbane włosy. Z własnego doświadczenia wiem, że
poszczególne szampony różnie działają na nasze włosy, dlatego war-
to przetestować kilka szamponów i zobaczyć, który z nich spowoduje,
że nasze włosy będą wyglądać najlepiej. Wtedy warto takiego szam-
ponu używać, jeśli nie codziennie, to przynajmniej co drugi dzień.
Wiem po sobie, że dobrze wyglądające włosy mogą dodać pewności
siebie.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 4. Jak błyskawicznie poprawić swój wygląd?

●

str.

Ćwiczenie

Gdy umyjesz włosy i je wysuszysz, to obejrzyj je w lustrze

i zobacz, czy Ci się podobają. Jeśli nie, wtedy pomyśl nad zmianą
szamponu lub zmianą fryzury.

Panie powinny pomyśleć o doborze takiego makijażu,

w którym będą dobrze się czuły, a równocześnie będą dobrze
wyglądać. Panowie powinni pilnować, żeby golić się codziennie,
a jeżeli mają brodę, to aby utrzymywać ją w dobrym stanie.

Jeżeli uważamy, że mamy zbyt jasną karnację skóry (jesteśmy

zbyt bladzi), to warto się poopalać. Ja co roku w okresie letnim sta-
ram się ładnie opalić. Ładna opalenizna każdemu dodaje uroku.

Jeśli chodzi o twarz, to mam jeszcze ważną uwagę dla panów.

Niestety, wielu z nich kiepsko dba o jej higienę. W efekcie gdy zbliża-
my do nich naszą twarz, np. podczas rozmowy, to czujemy niezbyt
przyjemny zapach. Tak więc panowie, oto instrukcja dla Was, jak po-
winna wyglądać Wasza poranna toaleta, aby Wasza twarz miała
świeży i miły zapach:

1. Umyj twarz mydłem.

2. Umyj zęby pastą o silnym zapachu, tak aby po umyciu zębów

czuć w ustach świeży oddech.

3. Po goleniu użyj kremu lub płynu o przyjemnym zapachu.

4. Po śniadaniu weź tic taca lub jakieś inne pastylki

odświeżające oddech.

Prawda, że to nie jest aż takie skomplikowane?

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 4. Jak błyskawicznie poprawić swój wygląd?

●

str.

Ubiór

Ubiór to kolejny obszar, który może zwiększyć naszą pewność

siebie.

Nie jest tajemnicą, że w jednych ubraniach wyglądamy lepiej,

a w innych gorzej. Przy czym najważniejsze jest to, jak my siebie
w nich postrzegamy. Jeśli uważamy, że w danych spodniach dobrze
wyglądamy, to chodźmy w nich jak najczęściej. I odwrotnie. Jeśli
mamy spodnie, które źle na nas leżą, to starajmy się unikać cho-
dzenia w nich.

Pamiętam, jak kiedyś doszedłem do wniosku, że mój ulubiony

pasek od spodni jest już bardzo zużyty i kiepsko wygląda. Mimo to
nadal w nim chodziłem, gdyż bardzo mi odpowiadał. Jednak to, że
nie wyglądał już najlepiej, powodowało, że zacząłem myśleć, że inni
będą to zauważać, i moja pewność siebie nieco spadła. Znalezienie
nowego paska, który by mi w pełni odpowiadał, zajęło sporo czasu.
Ale gdy w końcu go kupiłem i zacząłem nosić, byłem z tego zakupu
bardzo zadowolony. W rezultacie moja pewność siebie znowu
wzrosła, bo mogłem pokazywać się innym w bardzo dobrze wygląda-
jącym pasku.

Podobnie sprawa miała się z tak banalną rzeczą jak skarpetki.

Najbardziej eleganckie skarpetki to oczywiście te w kolorze czarnym.
Dlatego chodzę właśnie w takich. Ale od czasu do czasu, gdy
spóźniam się ze zrobieniem prania :-), to nie mam czarnych skarpe-
tek i wtedy zakładam inne, co wpływa negatywnie na moje samo-
poczucie.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 4. Jak błyskawicznie poprawić swój wygląd?

●

str.

Humor

Gdy zacząłem uczyć się języka angielskiego w szkole podstawo-

wej, nauczycielka poprosiła mnie, abym powiedział po angielsku,
jak często zmieniam skarpetki. Za nic nie mogłem sobie przy-
pomnieć, jak jest po angielsku codziennie, co drugi dzień czy nawet
co tydzień, więc powiedziałem, że zmieniam skarpetki... raz
w miesiącu. Jak można się domyślić, wywołało to wybuch śmiechu
w klasie.

W przypadku pań ilość strojów jest tak duża, że trudno mi coś

im w tym zakresie doradzić. Z kolei panom mogę doradzić noszenie
garniturów, a przynajmniej marynarek. Praktycznie każdy mężczy-
zna wygląda w nich lepiej. Sam pamiętam, gdy już na maturze dziew-
czyny zwracały mi uwagę, że dobrze wyglądam w garniturze.

Muszę przyznać się, że nie lubię chodzić w pełnych gar-

niturach, natomiast lubię chodzić w marynarce. Dlatego jeszcze do
niedawna za każdym razem, gdy np. występowałem w telewizji, za-
kładałem na siebie marynarkę, co bardzo dodawało mi pewności
siebie. Chodziłem też w marynarkach na co dzień. W tej chwili już
ograniczyłem chodzenie w nich, gdyż nie czuję takiej potrzeby. Za-
uważyłem jednak, że na przestrzeni kilku lat, na które przypadała
moja praca nad przezwyciężaniem nieśmiałości, zacząłem znacznie
lepiej się ubierać.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 4. Jak błyskawicznie poprawić swój wygląd?

●

str.

Ćwiczenie

Zachęcam Cię do przejrzenia całej swojej garderoby. Wybierz

z niej te wszystkie rzeczy, w których dobrze wyglądasz, i umieść je
tak, aby jak najczęściej po nie sięgać. Jeśli okaże się, że brakuje
w Twojej garderobie rzeczy, w których dobrze wyglądasz, wtedy
pozostaje wybrać się na zakupy. Wcale nie trzeba kupować drogich
rzeczy, aby dobrze w nich wyglądać, chociaż na pewno jeśli kupimy
sobie drogi, markowy ciuch, to będzie on nam dodawał większej
pewności siebie.

Zdjęcia

Niezłym testem na to, jak lubimy swój wygląd, jest nasza

reakcja na zdjęcia. Ja kiedyś nie lubiłem za bardzo być na zdjęciach,
gdyż uważałem, że kiepsko na nich wychodzę. Zmieniło się to, gdy
zwiększyła się moja wiara w siebie oraz gdy wpadłem na pomysł, aby
podczas zdjęć uśmiechać się.

Dlatego zachęcam Cię, abyś gdy ktoś Ci robi zdjęcia, uśmiechał

się do obiektywu. Z tym że warto, aby był to uśmiech jak najbardziej
naturalny. Proponuję poćwiczyć przed lustrem, aby znaleźć najlepszy
dla siebie wariant.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 5. Jak nie przejmować się tym, co inni o nas pomyślą?

●

str.

Rozdział 5. Jak nie przejmować się tym, co inni o
nas pomyślą?

Dla osób nieśmiałych bardzo poważnym problemem jest nad-

mierne przejmowanie się tym, co inni sobie o nich pomyślą. To
z kolei blokuje te osoby przed nawiązywaniem kontaktów z innymi
ludźmi.

Sam miałem taki problem. Przejawiało się to tym, że bałem się

odezwać do osób, które chciałem o coś spytać (np. do sprzedawcy
w sklepie), bo bałem się, co one sobie o mnie pomyślą (że im prze-
szkadzam, że jestem niekompetentny itd.).

Na szczęście udało mi się ten problem przezwyciężyć. Nie

oznacza to, że nie przejmuję się tym, co inni o mnie sądzą. Ale mam
nad tym kontrolę.

Można sobie radzić z tym problemem dwiema metodami:

w sposób logiczny i w sposób emocjonalny.

Sposób logiczny

Polega on na tym, aby przeanalizować, dlaczego przejmujemy

się tym, co jakaś osoba lub osoby mogą sądzić na nasz temat. Tę me-
todę można zastosować wtedy, gdy nie targają nami negatywne
emocje i mamy na to czas. Dlatego ta metoda sprawdza się wtedy,
gdy dopiero przewidujemy jakąś niekorzystną sytuację, np. wybiera-
my się na zakupy i wiemy, że będziemy mieli kłopoty z odzywaniem
się do sprzedawców. Wtedy jeszcze w domu możemy przeanalizować

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 5. Jak nie przejmować się tym, co inni o nas pomyślą?

●

str.

tę sytuację. Zastanowić się, co najgorszego może się stać: że np.
sprzedawca coś złego na nasz temat pomyśli. I co nam się z tego po-
wodu stanie? Tak naprawdę – to nic!

Możemy też dokładnie przemyśleć, jakie pytania i w jakich

sytuacjach będziemy chcieli zadać sprzedawcom. Uzbrojeni w takie
logiczne przygotowanie, możemy ruszyć na zakupy. I za każdym ra-
zem, gdy najdą nas obawy, aby odezwać się do sprzedawcy, przypo-
mnijmy sobie, co wcześniej w domu analizowaliśmy.

Ćwiczenie

Przypomnij sobie kilka sytuacji z przeszłości lub wyobraź sobie

takie, które być może dopiero nastąpią, i dla każdej z nich przy-
gotuj logiczną analizę, dlaczego nie trzeba przejmować się tym, co
inni mogą o nas pomyśleć.

Sposób emocjonalny

Będąc kiedyś w dużym centrum handlowym, wyszedłem

z hipermarketu   z   siatkami   zakupów.   Po   drugiej   stronie   był   duży
sklep   RTV.   Nie   wiedziałem,   czy   mogę   do   niego   wejść   z   siatkami
zakupów,   czy   ochrona   się   do   mnie   nie   przyczepi.   Postanowiłem
zapytać jednego z ochroniarzy, czy mogę wejść z siatkami. Ale gdy
o tym pomyślałem, to naszły mnie wątpliwości – „Co on sobie o mnie
pomyśli? Pewnie będę mu przeszkadzał...” itd. Aby te wątpliwości
przezwyciężyć, zacząłem wzbudzać w sobie emocje związane ze zło-
ścią: „Ale przecież ten facet po to tu jest, aby odpowiadać na takie
pytania. Mam prawo zadać mu takie pytanie!”. W tym momencie
emocja złości stała się silniejsza od emocji związanych z moimi wąt-

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 5. Jak nie przejmować się tym, co inni o nas pomyślą?

●

str.

pliwościami. Szybko podszedłem do ochroniarza i – nie okazując
mojej złości – zapytałem go o to, o co miałem zapytać. Uprzejmie mi
odpowiedział, że jeżeli mam tylko produkty żywnościowe, to mogę
wejść z siatkami.

I tak właśnie działa sposób emocjonalny. Chodzi w nim o to,

aby emocje związane z naszymi wątpliwościami zastąpić lub zagłu-
szyć jakimiś innymi emocjami. W powyższym przykładzie była to
złość. Ale to mogą być też inne emocje, bardziej pozytywne. Może to
być np. emocja związana z sympatią. W stosunku do tego samego
ochroniarza inna nieśmiała osoba mogłaby spojrzeć na niego, pomy-
śleć: „Jaką ma on ciężką pracę – musi wyłapywać tych wszystkich
złodziei, którzy kradną w sklepach, a ponadto dba o bezpieczeństwo
uczciwych kupujących, takich jak ja”. I w tym momencie już taka
osoba wzbudza w sobie uczucia sympatii do ochroniarza.

Moje doświadczenia pokazują, że – w zależności od sytuacji

– raz lepiej sprawdzają się emocje pozytywne, a raz te negatywne.
Sami musimy wyczuć, które z nich nam w danej sytuacji bardziej od-
powiadają i bardziej nam pomogą.

Ćwiczenie

Przypomnij sobie sytuacje z przeszłości, gdy miałeś problem

z odezwaniem   się   do   innej   osoby,   gdyż   bałeś   się,   co   ona   sobie
o Tobie   pomyśli.   Zastanów   się,   jaką   emocję   w   takiej   sytuacji
mógłbyś   w   sobie   wzbudzić,   aby   poradzić   sobie   z   nią.   Najlepiej
poczuj tę całą sytuację.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną podświadomość

●

str.

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną
podświadomość

Nasz umysł składa się z dwóch części. Część pierwsza jest

świadoma. Składają się na nią nasze świadome myśli i działania. Je-
śli teraz pomyślę sobie, że jestem nieśmiały, albo odwrócę głowę
w prawo, to są to działania podejmowane przez nasz umysł
świadomy.

Z kolei część podświadoma to wszystko to, co jest poza częścią

świadomą. O ile głową możemy sterować świadomie, to już z naszym
sercem   nie   potrafimy   tego   robić.   Robi   to   nasza   podświadomość.
Gdyby porównać nasz umysł do góry lodowej, to nasza świadomość
byłaby   niewielkim   wierzchołkiem   góry,   wystającym   ponad   po-
wierzchnię wody. A cała reszta to nasza podświadomość. To, że żyje-
my,   że   nasze   ciało   potrafi   funkcjonować,   zawdzięczamy   naszej
podświadomości.   O   ile   decyzję   o   obróceniu   głowy   podejmujemy
świadomie,   to   już   całym   procesem   obracania   (napinaniem   od-
powiednich mięśni, ich skręcaniem itd.) steruje podświadomość.

Podświadomość posiada wiele „programów”, w oparciu o które

działa.   Ma   programy   genetycznie   związane   z   pracą   naszego   ciała.
Jednak   podczas   naszego   życia,   od   momentu   urodzenia,   nasza
podświadomość   jest   programowana   przez   czynniki   zewnętrzne
– przez   rodziców,   szkołę   i   otoczenie.   Jeżeli   np.   rodzice   cały   czas
powtarzają Jasiowi, że jest do niczego i nic nie potrafi, to po pewnym
czasie   jego   podświadomość   przyjmuje   to   jako   program   do   wy-
konania.  I  od  tego  momentu   będzie  ona  robić  wszystko,   aby  taki
program wykonać. Jeżeli Jasiu będzie miał za zadanie zmyć naczy-

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną podświadomość

●

str.

Afirmacje

Afirmacje to pozytywne sformułowania, które warto powtarzać

jak najczęściej. Każda osoba może tworzyć własne afirmacje, kierując
się następującymi zasadami:

1. Afirmacje muszą mieć pozytywne znaczenie, czyli np. „Jestem
osobą pewną siebie”, a nie „Nie jestem nieśmiały”.

2. Afirmacje tworzy się w czasie teraźniejszym. Wynika to z tego, że
jeżeli tworzylibyśmy afirmacje w czasie przyszłym, to nasza
podświadomość traktowałaby je zawsze jako coś, co ma nastąpić do-
piero w przyszłości, i nigdy by takich afirmacji nie zrealizowała.

Oto przykłady afirmacji związanych z wychodzeniem

z nieśmiałości:

– Jestem osobą pewną siebie.

– Potrafię porozumiewać się z innymi ludźmi.

– Inni ludzie lubią moje towarzystwo.

– Dobrze czuję się w towarzystwie innych ludzi.

– Potrafię panować nad swoim stresem.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną podświadomość

●

str.

Ćwiczenie

Wymyśl jak najwięcej afirmacji, które dotyczą Twojej

nieśmiałości.

Ja sam z początku nie mogłem się przemóc, aby zacząć

stosować afirmacje. Wydawały mi się czymś bardzo sztucznym. Jed-
nak dzięki pewnemu pomysłowi udało mi zacząć stosować afirmacje
z pozytywnym skutkiem. Aby uatrakcyjnić mówienie afirmacji, po-
stanowiłem je wymawiać w rytm kroków. Tak więc idąc ulicą, powta-
rzałem sobie afirmacje w myślach. Przy czym każda sylaba to był je-
den krok. W ten sposób tworzy się pewien rytm, który ułatwia po-
wtarzanie afirmacji, a ponadto kojarzy się ją z innym aktywnym
działaniem (w tym przypadku z chodzeniem). Dlatego zachęcam do
przetestowania tego sposobu wymawiania afirmacji.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną podświadomość

●

str.

Ćwiczenie

Pochodź po pokoju i wymawiaj w myślach lub na głos wybrane

afirmacje w rytm kroków.

Jeżeli pomysł z afirmacjami spodoba Ci się, to z wszystkich

afirmacji, które wymyśliłeś w poprzednim ćwiczeniu, wybierz te,
które Ci najbardziej odpowiadają, i zacznij je powtarzać. Przy czym
sam zdecyduj, czy wolisz cały czas powtarzać tylko jedną afirmację,
czy wolisz od razu zająć się kilkoma z nich.

Istnieje kilka sposobów na wzmocnienie skuteczności afir-

macji. Podstawowym z nich jest wymawianie ich na głos. Ale na to
możemy sobie pozwolić tylko wtedy, gdy jesteśmy sami. Kolejna me-
toda polega na tym, aby starać się wierzyć, że ta afirmacja jest praw-
dziwa. Dobrym sposobem jest też wzbudzanie pozytywnych emocji
podczas mówienia afirmacji. Następnym sposobem może być wielo-
krotne zapisywanie afirmacji na kartce papieru.

Trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że minąć może sporo

czasu, zanim afirmacjom uda się przeprogramować naszą
podświadomość. Mimo to warto je stosować, gdyż dodatkowo mogą
wpływać od razu na naszą świadomość. Nieraz zauważyłem, że gdy
zacząłem powtarzać jakąś afirmację, to jakoś tak przyjemniej robiło
mi się na duszy. Po prostu – skupiając się na pozytywnym znaczeniu
danej afirmacji, przenosimy nasz punkt koncentracji uwagi na coś
pozytywnego, co pozwala nam poprawić nasze samopoczucie.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną podświadomość

●

str.

Dlatego gdy dopadną nas negatywne myśli, warto zacząć sobie

powtarzać jakąś pozytywną afirmację.

Chciałbym jeszcze przedstawić pewien sposób na zwiększenie

skuteczności afirmacji. Polega on na tym, aby afirmować coś, co tak
naprawdę jest już dla nas prawdą, tylko nie do końca zdawaliśmy
sobie z tego sprawę lub na tym się nie skupialiśmy.

Osoba nieśmiała może w kółko powtarzać afirmację „Jestem

osobą śmiałą, pewną siebie”. Ale ponieważ wie (a w każdym razie
sądzi, że wie), że jest nieśmiała, takie afirmacje będą dla niej czymś
sztucznym, czymś nieprawdziwym. A jak nie będzie w nie wierzyć, to
jej podświadomość będzie to przyjmować z dużym oporem. Szczegól-
nie dotyczy to afirmacji, które mają w sobie zwroty: „za każdym ra-
zem, od dzisiaj” itd. Bo jeśli osoba nieśmiała będzie sobie afirmować
„Jestem pewna siebie w każdej sytuacji” i zdarzy jej się sytuacja, gdy
tej pewności siebie nie będzie miała, to jak sądzisz, co w tym
momencie będzie dla niej (i jej podświadomości) ważniejsze – czy
słowa afirmacji, czy też prawdziwe doświadczenie, które przeczy tre-
ści afirmacji? Oczywiście to drugie.

Co zatem może zrobić w takiej sytuacji? Powinna znaleźć takie

afirmacje, które będą prawdziwe, bo oparte na jej doświadczeniach.
Aby to zrobić, musi ona przeanalizować swój problem nieśmiałości
i przypomnieć sobie, jakich sytuacji ten problem tak naprawdę do-
tyczy Robiliśmy to w ćwiczeniu z rozdziału pierwszego. I wtedy może
zacząć tworzyć prawdziwe afirmacje. Np. mogą one mieć postać: „Je-
stem pewna siebie w pracy zawodowej”, „Potrafię dobrze
komunikować się z mamą”. W momencie, gdy ta osoba wymówi po
raz pierwszy te afirmacje, to od razu je sobie przyswaja, gdyż wie, że
są one prawdziwe. Ponadto, gdy nawet zdarzy się jej jakaś wpadka
– np. będzie miała problem z komunikowaniem się z jakąś osobą –

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną podświadomość

●

str.

to nie przeczy to afirmacji „Potrafię dobrze komunikować się
z mamą”.

Afirmacja, która jest już prawdziwa, daje jeszcze dwa dodat-

kowe atuty. Po pierwsze, zachęca do rozwijania tego, co już pozytyw-
nego mamy. Czyli jeśli potrafię się dobrze komunikować z wybrany-
mi osobami, to wynika z tego logicznie, że mogą się też zacząć dobrze
komunikować z innymi osobami, jeśli tylko włożę w to odpowiedni
wysiłek.

Po drugie, afirmacja, która jest prawdziwa, powoduje zmniej-

szenie   skali   naszego   problemu.   Osoba   nieśmiała   zaczyna   zdawać
sobie sprawę z tego, że nie tyle jest nieśmiała, ale że w określonych
sytuacjach pojawiają się u niej pewne niekorzystne zachowania (np.
gorzej   komunikuje   się   w   kontaktach   niezawodowych,   w   stresie).
Mają one mniejszy negatywny wydźwięk niż ogólne stwierdzenie, że
jest się nieśmiałym. Ponadto nazywając po imieniu poszczególne ob-
jawy, może ona skupić się na pracy nad ich ograniczaniem i – doce-
lowo –  wyeliminowaniem ich.

Zachęcam do eksperymentowania z afirmacjami, które już są

prawdziwe. Moje własne doświadczenia na tym polu pokazują, że są
one naprawdę potężnymi narzędziami w walce z nieśmiałością.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną podświadomość

●

str.

Wizualizacje

Wizualizacja jest kolejnym sposobem wywierania wpływu na

naszą podświadomość. Polega ona na wyobrażaniu sobie w myślach
pozytywnych sytuacji. Tak więc osoba nieśmiała może sobie w my-
ślach wyobrażać, że pewnie przemawia publicznie, świetnie dogaduje
się z innymi ludźmi itd.

Oto jak powinna wyglądać skuteczna wizualizacja:

1. Należy znaleźć ciche miejsce, gdzie nikt nie będzie nam prze-

szkadzał. Usiąść na krześle (lub ewentualnie położyć się) i zamknąć
oczy.

2. Następnie należy odprężyć swoje ciało i umysł. Jest to bar-

dzo ważne, gdyż jeżeli nam się to uda, to wtedy nasz mózg „zwalnia”
– zaczyna pracować z niższą częstotliwością (na falach alfa). A jak
wykazały różne badania, w stanie alfa nasza podświadomość szybciej
przyswaja kierowane do niej informacje. Dobrym sposobem na od-
prężenie jest koncentrowanie się po kolei na poszczególnych
częściach ciała i powtarzanie sobie w myślach: „Rozluźniam swoją
lewą stopę” itd. Oczywiście podczas wymawiania tego w myślach, na-
leży to też robić na poziomie fizycznym, czyli starać się rozluźniać
poszczególne mięśnie.

Jeżeli po rozluźnieniu ciała czujemy, że nasz umysł jeszcze się

nie uspokoił, to możemy skupić się na swoim oddechu. Myślmy tylko
o nim. To powinno pomóc.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną podświadomość

●

str.

3. Gdy już poczujemy się odprężeni i zrelaksowani, to możemy

zacząć wizualizację. To, co będziemy sobie wizualizować, dobrze jest
zaplanować, zanim jeszcze usiądziemy na krześle. Chodzi o to, aby
wyobrazić sobie bardzo dokładnie konkretną sytuację, która będzie
dla nas pozytywna. Może to być przykładowo sytuacja, gdy występu-
jemy publicznie przed dużą grupą ludzi i świetnie nam wszystko wy-
chodzi.   Ważne   jest,   aby   wizualizacja   zawierała   jak   najwięcej
szczegółów   oraz   byśmy   ją   tworzyli,   wykorzystując   jak   największą
liczbę zmysłów. Nie tylko widzieli obraz, ale też słyszeli odgłosy, czuli
zapachy, dotyk, a nawet smak (jeśli jest taka możliwość). Im w więk-
szym   stopniu   wykorzystamy   wszystkie   zmysły,   tym   szybciej   nasza
podświadomość zaakceptuje taki obraz.

4. Gdy już zakończymy wizualizować zaplanowaną scenę,

możemy powoli zacząć wracać do rzeczywistości. W tym celu może-
my najpierw przypomnieć sobie, gdzie dokładnie się znajdujemy.
Następnie możemy trochę ponapinać mięśnie i gdy będziemy mieli
na to ochotę, możemy otworzyć oczy.

Jeżeli będziemy wizualizację robić leżąc, to istnieje ryzyko, że

możemy przysnąć. Dlatego w ciągu dnia lepiej ją robić na siedząco.
Z kolei rano, tuż po przebudzeniu, oraz wieczorem, gdy już położymy
się do łóżka, możemy robić wizualizację leżąc. Zresztą zachęcam
właśnie do praktykowania wizualizacji szczególnie rano i wieczorem,
gdyż tuż po przebudzeniu oraz gdy już jesteśmy senni, nasz umysł
wchodzi w stan alfa sam i dzięki temu łatwiej będzie nam wizualizo-
wać. Ponadto jeśli zrobimy wizualizację rano, to będąc czymś pozy-
tywnym, może ona nas pozytywnie doładować i podnieść na duchu
na cały dzień. Z kolei robienie wizualizacji przy pójściu spać spowo-
duje, że w nocy nasza podświadomość będzie mocno taką wizualiza-
cję przetwarzać.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną podświadomość

●

str.

Jeżeli z początku będziesz mieć kłopoty z wyobrażaniem sobie

czegoś w myślach podczas wizualizacji, to warto zacząć od wizualizo-
wania sobie autentycznych sytuacji z przeszłości, np. jakiegoś swoje-
go osiągnięcia, z którego jesteś dumny. Zachęcam do wyszukiwania
w swojej przeszłości pozytywnych wydarzeń i ich przypominania
sobie podczas wizualizacji, gdyż to również może pomóc pozytywnie
przeprogramować naszą podświadomość.

Jeśli chodzi o przyszłe wydarzenia, to możemy wyobrażać sobie

konkretne wydarzenie, które nas czeka. Tak więc jeśli w przyszłym
tygodniu  czeka  nas  ważny  sprawdzian  i  bardzo  się  stresujemy, to
możemy wyobrażać sobie, jak go świetnie piszemy – bez żadnego
stresu. Druga opcja to wyobrażanie sytuacji  bardziej nieokreślonych,
że np. dobrze wychodzą mi publiczne wystąpienia. Wtedy wymyśla-
my   sobie   taką   sytuację   w  taki   sposób,   jaki   uznamy   za   stosowany
(byle to było realistyczne).

Jak często stosować wizualizacje? Minimum to jeden raz dzien-

nie. Górnej granicy nie ma.

Ćwiczenie

Zrób ćwiczenie odprężające. Gdy już się odprężysz, to skup się

na swoim oddechu. Gdy to Ci się znudzi, możesz powoli wyjść
z relaksu.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną podświadomość

●

str.

Ćwiczenie

Wypisz listę sytuacji, które chciałbyś sobie wizualizować.

Zrób sobie pełną wizualizację jednej z wypisanych wyżej

sytuacji.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 6. Skuteczne wpływanie na własną podświadomość

●

str.

Udawaj osobę śmiałą

Trzecim sposobem przeprogramowania Twojej podświado-

mości jest udawanie stanu, który chcesz osiągnąć. Jeżeli Twoim ce-
lem jest stanie się osobą pewną siebie, to zacznij udawać taką osobę.

Ćwiczenie

Wypisz wszystkie cechy, jakie powinna posiadać osoba śmiała.

Im będzie ich więcej, tym lepiej. Następnie zacznij je udawać.

Oto kilka przykładów, jak można to zrobić:

Idąc ulicą, możesz wyprostować się, patrzeć pewnie na przecho-

dzących ludzi i starać się poczuć się jak najbardziej pewnie.

Zadzwoń do kogoś i okazuj jak największą pewność siebie podczas
rozmowy. Przygotuj sobie kilka tematów, na których się znasz
i wiesz, że będziesz w stanie mówić o nich przekonywająco.
Poćwicz sobie przed lustrem, jak mówisz na te tematy z pewnością
siebie.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 7. Pozytywne myślenie krok po kroku

●

str.

Rozdział 7. Pozytywne myślenie krok po kroku

Osoby nieśmiałe często są mistrzami w myśleniu negatywnym.

Dziesiątki razy w myślach roztrząsają negatywne sytuacje, oceniając
siebie bardzo surowo. Te negatywne myśli bardzo blokują takie
osoby.

Powinny one nauczyć się myśleć bardziej pozytywnie. Czy ma

to jednak w ogóle sens? Kiedyś rozmawiałem ze znajomą na temat
znanego przykładu szklanki. Dla optymisty szklanka ta jest do poło-
wy pełna, a dla pesymisty jest do połowy pusta. I moja znajoma zare-
agowała bardzo gwałtownie na ten przykład, mówiąc: „Jakie to ma
znaczenie, czy twierdzi się, że szklanka jest do połowy pełna, czy pu-
sta, skoro jest to cały czas ta sama szklanka!”.

Rzeczywiście – przez samo zmienienie myślenia z negatywnego

na pozytywne nic w danym momencie nie się zmieni (poza samym
myśleniem). Jednak zmiana myślenia spowoduje, że zmieni się to, co
zrobimy w przyszłości. Jeżeli osoba nieśmiała cały czas myśli, że nie
potrafi wykrztusić z siebie ani jednego słowa w towarzystwie innych
ludzi, to automatycznie będzie unikała ich towarzystwa. Jeśli jednak
spróbuje myśleć pozytywnie, że jednak przynajmniej czasami udaje
jej się porozumiewać z innymi ludźmi, to wtedy ma szansę zyskać
więcej odwagi i częściej przebywać w towarzystwie innych ludzi.

Co zatem można zrobić, aby osoby nieśmiałe zaczęły myśleć

bardziej pozytywnie?

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 7. Pozytywne myślenie krok po kroku

●

str.

Pierwszą, podstawową rzeczą jest uświadamianie sobie myśli,

które krążą w naszej głowie. Gdy kogoś nachodzą negatywne myśli,
to skupia się na sensie tych myśli, a nie myśli sobie: „No tak, teraz
myślę negatywnie”. Tymczasem to właśnie uświadomienie sobie, że
w danym momencie myślimy negatywnie, daje nam możliwość
zmienienia tego sposobu myślenia.

Ćwiczenie

Staraj się być jak najczęściej w ciągu dnia świadom tego, jakie

myśli krążą w Twojej głowie. Czy przeważają myśli pozytywne, czy
negatywne?

Jeżeli przynajmniej od czasu do czasu będziemy zdawać sobie

sprawę z negatywnych myśli, które nam przychodzą do głowy, to
możemy zacząć coś z tym robić.

Możemy np. za każdą negatywną myśl (lub zdanie), jakie nam

przyjdzie do głowy, „za karę” wypowiedzieć w myślach dwa zdania
(dwie myśli) pozytywne. Tak więc jeśli pomyślisz sobie: „Jestem
nieśmiały”, to od razu pomyśl sobie: „Jestem super”, „Jestem fajną
osobą”. To ćwiczenie po pewnym czasie praktykowania staje się
całkiem fajną zabawą i zobaczysz, że stopniowo ilość negatywnych
myśli będzie się zmniejszać.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 7. Pozytywne myślenie krok po kroku

●

str.

Czarny scenariusz

Ludzie (nie tylko ci nieśmiali) bardzo często martwią się

rzeczami, które nigdy im się nie przydarzają.

Ćwiczenie

Przypomnij sobie, jak czymś się martwiłeś i to coś nie wydarzyło

się. Co to było?

Okazuje się, że naprawdę wydarza się tylko niewielki procent

rzeczy, którymi się martwimy. Co zrobić zatem, aby mniej martwić
się różnymi sprawami?

Warto stworzyć czarny scenariusz. W tym celu zadaj sobie py-

tanie: „Co złego może się wydarzyć?”. A gdy już sobie odpowiesz na
to pytanie, zadaj sobie kolejne: „Jak mogę wyjść z tej sytuacji? Jak
sobie z nią poradzę?”.

Jak to działa w praktyce? Kiedyś wynajmowałem pokój u pew-

nego emeryta. Ta osoba wyjechała na trzy tygodnie do sanatorium.
Ponieważ moja praca związana była ściśle z komputerem, który

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 7. Pozytywne myślenie krok po kroku

●

str.

miałem w domu, to gdy wychodziłem z mieszkania, bałem się, że
ktoś się włamie i ukradnie moje źródło utrzymania. Ponieważ miesz-
kanie nie było moje, to nie mogłem ubezpieczyć komputera od wła-
mania. I tak przez kilka dni gnębiłem się negatywnymi myślami na
ten temat.

W końcu jednak zacząłem zastanawiać się, co stanie się, jeśli

faktycznie ukradną mi komputer. Traf chciał, że myśląc nad tym, po-
szedłem do kawiarni internetowej, która mieściła się blisko miejsca,
gdzie mieszkałem. Okazało się, że w tej kawiarni za sto pięćdziesiąt
złotych   można   kupić   miesięczny   karnet,   który   pozwalał   korzystać
z niej   non   stop.   Dla   porównania   –   ja   wtedy   za   stały   dostęp   do
Internetu płaciłem sto dwadzieścia złotych. I wtedy mi ulżyło, bo od-
powiedziałem sobie na pytanie – jeśli ukradną mi komputer, to będę
chodził   do   kawiarni,   gdzie   będę   płacił   tylko   o   trzydzieści   złotych
więcej za dostęp do komputera i Internetu.

Ćwiczenie

Wybierz kilka sytuacji, którymi się martwisz, a następnie na

kartce stwórz dla nich czarne scenariusze i odpowiedz sobie na py-
tanie: co w takiej sytuacji możesz robić, aby z niej się wydostać.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 7. Pozytywne myślenie krok po kroku

●

str.

Pamiętnik pozytywnej osoby

Przez pewien czas pisałem swój pamiętnik. Trwało to dwa–trzy

tygodnie, gdyż na dłużej nie starczyło mi wytrwałości. Jednak nawet
ten krótki okres miał na mnie pozytywny wpływ. Wynikało to z tego,
że w pamiętniku opisywałem głównie pozytywne sytuacje z mojego
codziennego życia. Dzięki temu codziennie pisząc wieczorem kolejną
część pamiętnika, mogłem zobaczyć, co pozytywnego zdarzyło mi się
danego dnia. I to miało na mnie pozytywny wpływ. Dlatego
chciałbym Cię zachęcić do pisania własnego pamiętnika, gdzie
umieszczałbyś swoje pozytywne dokonania z każdego dnia. Jeśli jed-
nak uważasz, że jest to zbyt duży wysiłek dla Ciebie, to proponuję Ci
łatwiejsze rozwiązanie – wystarczy, że wieczorem wypiszesz w posta-
ci pojedynczych zdań wszystkie pozytywne rzeczy, które przydarzyły
Ci się tego dnia.

I w końcu wariant dla najbardziej leniwych – możesz po poło-

żeniu się do łóżka w myślach przywołać pozytywne sytuacje, które
zdarzyły Ci się tego dnia. Dzięki tej metodzie nie tylko będziesz miło
wspominać dany dzień, ale też zyskasz wiarę i nadzieję, że kolejne
dni mogą być jeszcze lepsze.

Żyj tu i teraz

Na koniec tego rozdziału zachęcam Cię do stosowania zasady,

aby żyć tu i teraz – nie oglądać się na przeszłość, która minęła
i której nie można już zmienić, oraz nie martwić się o przyszłość.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 8. Terapia śmiechem dla nieśmiałych

●

str.

Ćwiczenie

Gdy tylko się obudzisz, uśmiechnij się, nawet jeśli będzie Ci się

to wydawać sztuczne. Gdy zaczynamy się uśmiechać (nawet w spo-
sób sztuczny), to następuje sprzężenie zwrotne mięśni twarzy
z mózgiem, który zaczyna wydzielać w większych ilościach endor-
finy, określane jako hormony szczęścia. I te hormony poprawiają
nasze samopoczucie. Dodatkowo, jeśli tuż po przebudzeniu kon-
centrujemy się na uśmiechu, to nie skupiamy się na jakichś
negatywnych myślach (np. „znowu poniedziałek”).

Ćwiczenie

Drugi wariant z uśmiechem możesz wykorzystać w łazience.

Stań przed lustrem i przez przynajmniej minutę uśmiechaj się do
siebie. Ten wariant ma ten plus, że widzisz swoją uśmiechniętą
twarz, co Cię nie tylko dodatkowo pobudza do uśmiechu, ale też
powoduje, że zaczynasz patrzeć na siebie w bardziej pozytywny
sposób. Koniecznie sprawdź to na sobie!

Jest jeszcze wariant dla zaawansowanych. Polega on na tym,

aby przed lustrem w łazience robić różne śmieszne miny.

Jeżeli mieszkamy z innymi osobami, to warto się z nimi rano

przywitać jak najradośniej. Chodzi o to, aby te osoby poczuły, jak

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 8. Terapia śmiechem dla nieśmiałych

●

str.

bardzo cieszymy się na ich widok. W efekcie i one lepiej się poczują,
i my również. Takie radosne przywitanie warto też stosować z innymi
ludźmi. Może niekonieczne musimy takie osoby od razu obściskiwać,
ale warto podając im rękę na przywitanie, uśmiechnąć się do nich,
aby poczuły, że faktycznie cieszymy się na ich widok. Okaże się wte-
dy, że większość z nich odwzajemni nam ten uśmiech.

Ćwiczenie

Witając się z innymi osobami (nawet z takimi, które widzimy tyl-

ko raz, np. ze sprzedawcą), uśmiechnijmy się do nich. Część z nich
na pewno odpowie uśmiechem. Wyrób w sobie nawyk uśmiechania
się do innych!

Przychodzi czas wyjścia z domu. W drodze do pracy, szkoły lub

gdziekolwiek indziej możemy w kiosku kupić książeczki z dowcipami
i zabawnymi obrazkami. Kosztują one około 1–1,5 zł. Jest to nieduży
wydatek, a przeczytanie takiej książeczki może nam od razu popra-
wić samopoczucie.

Ćwiczenie

Gdy będziesz najbliższym razem coś kupować w kiosku z gazeta-

mi, to poproś sprzedawcę o książeczkę z dowcipami.

Jeżeli w pracy mamy dostęp do Internetu, to możemy w wolnej

chwili wejść na jakieś strony z dowcipami i obrazkami.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 8. Terapia śmiechem dla nieśmiałych

●

str.

A co po południu? Jeżeli mamy telewizor, to możemy oglądać

komedie i seriale komediowe. Ja sam dzięki nim zacząłem częściej
się śmiać. A zrobiłem to w ten sposób, że oglądając je, starałem się
śmiać jak najczęściej, jak najdłużej i jak najmocniej. I po pewnym
czasie zauważyłem, że łatwiej jest mi się śmiać w różnych sytuacjach.

Niezwykle ważne jest również posiadanie umiejętności śmiania

się z samego siebie, gdyż osoby nieśmiałe bardzo przeżywają wszel-
kie nieprzyjemne dla nich sytuacje.

Ćwiczenie

Wybierz sytuacje, które były dla Ciebie negatywne. Następnie

spróbuj w każdej z nich dostrzec coś zabawnego. Np. spróbuj po-
czuć się jak obserwator tej sytuacji.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 9. Jak zmieniać negatywne emocje w pozytywne?

●

str.

Rozdział 9. Jak zmieniać negatywne emocje
w pozytywne?

W rozdziale o pozytywnym myśleniu napisałem, że osoby

nieśmiałe potrafią przez długi czas skupiać się na myślach negatyw-
nych. To negatywne myślenie bezpośrednio oddziałuje na emocje.
Gdy myślimy negatywnie, wchodzimy też w negatywne emocje, takie
jak złość, zniechęcenie, bezradność, wściekłość.

Osoby nieśmiałe potrafią bardzo długo przebywać w emocjach

negatywnych, co ogranicza ich potencjał. Dlatego dobrze jest, aby
nauczyły się one wychodzić z emocji negatywnych i wchodzić w pozy-
tywne. Szczególnie dotyczy to sytuacji, gdy w negatywne emocje
wpędziły je problemy związane z nieśmiałością (np. jesteśmy zroz-
paczeni, gdy nie udało nam się porozmawiać z osobą, która nam się
spodobała).

Dostrzeganie pozytywów w negatywach

Gdy ogarniają nas negatywne emocje, to skupiamy się na tym,

co wywołało te emocje. Np. jeśli kłócimy się z kimś, to skupiamy się
na tej osobie i na tym, co w jej zachowaniu wyprowadza nas z równo-
wagi. Gdy dostaliśmy od kogoś kosza, to skupiamy się na tym, że
zostaliśmy odrzuceni.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 9. Jak zmieniać negatywne emocje w pozytywne?

●

str.

Ćwiczenie

Przypomnij sobie kilka sytuacji, w których wszedłeś w negatyw-

ne emocje. Zastanów się, na czym dokładnie skupiałeś się, będąc
w tych emocjach.

Sztuką jest, aby w takich sytuacjach skupić się na czymś pozy-

tywnym. Oczywiście aby to mogło nastąpić, musimy najpierw zdać
sobie sprawę z aktualnych negatywnych emocji oraz zdecydować, że
nie chcemy w te emocje wchodzić.

Następnie możemy zacząć dostrzegać w danej sytuacji coś po-

zytywnego.   Np.   jeśli   spoglądamy   rano   przez   okno   i   widzimy,   jak
strasznie   leje,   to   zamiast   wpadać   w   negatywny   nastrój   („Co   za
paskudna pogoda”), możemy dostrzec w tym jakieś pozytywy. Jed-
nym z nich może być świeże powietrze. Możemy otworzyć szeroko
okno i powdychać je. Możemy uświadomić sobie, że dzięki deszczowi
rośliny będą miały więcej wody. Możemy też uświadomić sobie, jak
potężna   jest   przyroda   oraz   że   burze   są   nieodłącznym   elementem
ekosystemu i w związku z tym są one potrzebne nie tylko przyrodzie,
ale także ludziom.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 9. Jak zmieniać negatywne emocje w pozytywne?

●

str.

Ćwiczenie

Wróć do sytuacji z poprzedniego ćwiczenia. Przy każdej z nich

wypisz jak najwięcej pozytywnych myśli na ich temat.

Wyzwania

Kolejnym sposobem wchodzenia w pozytywne emocje

z negatywnych jest traktowanie danej sytuacji jako wyzwania.

Ćwiczenie

Przypomnij sobie, czy były jakieś sytuacje z negatywnymi

emocjami, które potraktowałeś jako wyzwanie, któremu należy po-
dołać.

Kiedy mamy takie wyzwanie, to zamiast skupiać się na

negatywnych aspektach sytuacji, skupiamy się na tym wyzwaniu.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 9. Jak zmieniać negatywne emocje w pozytywne?

●

str.

Zacznij działać

Rozszerzeniem techniki z wyzwaniem jest rozpoczęcie działań,

które pozwolą nam zneutralizować sytuację, która wywołuje w nas
negatywne emocje. Oczywiście nie zawsze da się to zrobić. Raczej nic
nie możemy poradzić na to, że za oknem jest burza. Ale np. jeśli
mamy bardzo stresującą pracę, to możemy zacząć rozglądać się za jej
zmianą. W efekcie skupiamy się na działaniu oraz na tym, jakie
korzyści nam może dać wykonanie tego działania.

Ćwiczenie

Ponownie wróć do sytuacji z pierwszego ćwiczenia tego roz-

działu. Zastanów się, jakie działania mogłeś podjąć, aby zmienić te
sytuacje.

Satysfakcja

Gdy udaje nam się opanować negatywne emocje, to możemy

poczuć satysfakcję z tego powodu. Satysfakcja i duma to pozytywne
emocje, które możemy w sobie wzbudzać. Wymaga to pewnego tre-
ningu, ale po jakimś czasie stanie się nawykiem i za każdym razem,
gdy uda nam się nie wejść w negatywne emocje, poczujemy z tego
powodu satysfakcję.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 10. Programowanie pozytywnych emocji

●

str.

Rozdział 10. Programowanie pozytywnych emocji

W tym rozdziale poznasz następną metodę, która pozwoli Ci

wchodzić w pozytywne emocje. Metoda ta nosi nazwę „kotwica”. Ter-
minem kotwic określa się katalizatory, które wywołują w nas okre-
ślony stan emocjonalny. Takim katalizatorem mogą być różne
rzeczy:



dotyk,



myśli,



miejsce,



dźwięki,



obrazy.

Kotwice pozwalają na wyjście z emocji negatywnych i wejście w

emocje pozytywne. Jeśli mamy tremę przed publicznym wy-
stąpieniem, to dzięki kotwicy możemy zniwelować związane z tym
negatywne stany emocjonalne i w ich miejsce przywołać stany pozy-
tywne (np. pewność siebie). Z kolei gdy zdenerwujemy się, to dzięki
kotwicom możemy momentalnie się uspokoić.

Możemy sobie z tego nie zdawać sprawy, ale każdy z nas po-

siada wiele naturalnych kotwic.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 10. Programowanie pozytywnych emocji

●

str.

Ćwiczenie

Przypomnij sobie jakieś bardzo miłe doświadczenia ze swojego

życia, przypomnij sobie związane z nimi emocje i poczuj je teraz!

Gdy przypominamy sobie miłe przeżycia, to automatycznie

nasz umysł zaczyna wchodzić w emocje z nimi związane. Im dane
przeżycie było mocniejsze, tym mocniej nasz umysł będzie w stanie
odtworzyć związane z nim emocje.

Tak więc określone myśli pozwalają nam przywołać określone

emocje. Wynika to z tzw. pamięci emocjonalnej. Polega ona na tym,
że z konkretnymi wydarzeniami z naszego życia umysł ma skojarzo-
ne towarzyszące im emocje.

Dlatego jeśli pragniemy „odpalać” pozytywne emocje, to przy-

pominajmy sobie pozytywne doświadczenia. Zachęcam Cię do
częstego praktykowania powyższego ćwiczenia, gdyż dzięki temu co-
raz łatwiej będzie Ci przywoływać w ten sposób pozytywne emocje.

Być może dysponujesz też innymi naturalnymi kotwicami

– np. dźwiękowymi lub wizualnymi. Może jest piosenka, której słu-
chanie zawsze wprawia Cię w miły nastrój. A może oglądanie zacho-
du słońca wywołuje w Tobie równie miłe doznania.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 10. Programowanie pozytywnych emocji

●

str.

Ćwiczenie

Zastanów się, czy masz tego typu kotwice. Wypisz, co dokładnie

jest taką kotwicą i jakie emocje w Tobie wzbudza.

Plusem kotwic naturalnych jest to, że już je posiadamy i wy-

starczy tylko zacząć z nich korzystać.

Aby ułatwić sobie wywoływanie pozytywnych emocji w określo-

nych sytuacjach, możemy kotwice wcześniej sobie programować.
Służy temu następujące ćwiczenie.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 10. Programowanie pozytywnych emocji

●

str.

Ćwiczenie

Zastanów się i wypisz wszelkie sytuacje, w których chciałbyś

wzbudzać u siebie pozytywne emocje. Następnie zacznij
odpowiednio programować się, wykorzystując powyższe ćwiczenie.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 11. Jak radzić sobie ze stresem

●

str.

Rozdział 11. Jak radzić sobie ze stresem

Raczej nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie stresu z na-

szego życia. Dzięki zawartym w różnych rozdziałach tej książki pora-
dom będziesz w stanie ograniczyć swój poziom stresu. Tutaj
chciałbym podać kilka dodatkowych rad, jak sobie z nim radzić.

Przygotowanie

Im lepiej przygotujesz się do jakieś stresującej sytuacji (np. wy-

stąpienia publicznego), tym będziesz pewniej się czuł, a stres będzie
mniejszy.

Przyznaj się

Osoby nieśmiałe często obawiają się, że inni dostrzegą ich

stres. Tymczasem moje własne doświadczenia pokazują, że przy-
znanie się do stresu nie może nam zaszkodzić, może za to zre-
dukować go, gdyż nie będziemy musieli się z nim kryć przed innymi.

Zajmij się czymś

Stres bardzo często jest wynikiem martwienia się o coś. Tym-

czasem samo martwienie się w niczym nam nie pomoże. Dlatego
w takich sytuacjach dobrym sposobem na zapomnienie o nękających
nas zmartwieniach jest zajęcie się czymś, co zajmie nasz umysł. Może
to być dowolna praca czy działanie, które skieruje nasze myśli na
inne tory.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 11. Jak radzić sobie ze stresem

●

str.

Ćwiczenie

Zastanów się i wypisz czynności i zajęcia, które mogą Cię zająć

i odciągnąć Twoje myśli od stresujących sytuacji.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 12. Jak przestać porównywać się do innych?

●

str.

Ćwiczenie

Wypisz listę osób, o których sądzisz, że są lepsze od Ciebie (pod

jakimkolwiek względem). Następnie zastanów się, czy są na naszej
planecie osoby, które są lepsze od nich. Możesz nie znać tych osób,
ale na pewno takie są. Tak więc znane Ci osoby też mogą czuć się
gorsze od kogoś!

Gdy przestałem porównywać się do osób lepiej zbudowanych

ode  mnie, zacząłem zwracać  większą  uwagę  na osoby  o podobnej
budowie ciała co ja. Dostrzegłem wtedy, że szczupłych facetów jest
znacznie   więcej,   niż   sądziłem.   Wpłynęło   to   bardzo   pozytywnie   na
moją psychikę („Nie jestem sam!”). Ale co najważniejsze, zauważy-
łem,  że   większość   z   nich  zupełnie   nie   przejmuje  się  faktem  bycia
szczupłym. Czyli było to dla nich coś zupełnie normalnego. A skoro
było to coś normalnego dla nich, to dlaczego nie miałoby takie być
i dla mnie?

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 12. Jak przestać porównywać się do innych?

●

str.

Ćwiczenie

Stwórz listę osób, które w czymś są podobne do Ciebie (podob-

nej budowy ciała, wykształcenia, zarobków itd.). Zobacz, jak te
osoby sobie radzą w życiu. Być może niektóre z nich radzą sobie
słabo, ale znaczna część na pewno dobrze sobie radzi i nie przej-
muje się swoimi niedoskonałościami. A skoro ci ludzie to potrafią,
to czemu Ty nie miałbyś tego robić?

Gdy zacząłem dokładniej przyglądać się różnym ludziom, to

zacząłem dostrzegać, że są też osoby, które są w gorszej sytuacji ode
mnie. A więc zauważyłem, że są osoby, które cały czas się garbią. Są
osoby, które naprawdę kiepsko wyglądają. I to samo może dotyczyć
każdej inne cechy.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 12. Jak przestać porównywać się do innych?

●

str.

Ćwiczenie

Wypisz swoje cechy, z których nie jesteś zadowolony. A następnie
wypisz osoby, które te cechy mają na jeszcze niższym poziomie niż
Ty. Ile takich osób znasz? A ile takich osób może być na naszej
planecie? Jak zobaczysz po tym ćwiczeniu, naprawdę nie jest z
Tobą tak źle, jak myślałeś. Jest wielu ludzi, którzy mają znacznie
gorszą sytuację niż Ty.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 13. Kondycja fizyczna

●

str.

Rozdział 13. Kondycja fizyczna

Na pewno znasz powiedzenie, że w zdrowym ciele zdrowy

duch. Jest to szczera prawda. Im będziemy mieli lepszą kondycję
fizyczną, tym będziemy mieli lepsze zdanie na swój temat. Sprawdzi-
łem to na sobie. Gdy zacząłem regularnie chodzić na basen kryty, to
zacząłem lepiej się czuć, tak fizycznie, jak i psychicznie. Podobnie
było, gdy zacząłem uczęszczać na siłownię.

Warto zadbać o kondycję fizyczną z następujących powodów:

1. Jeżeli uważamy, że nasza kondycja fizyczna jest dobra lub że

się poprawia, to wzrasta nasza pewność siebie.

2. Jeżeli pracujemy nad poprawą swojej kondycji fizycznej, to

uświadamiamy sobie, że mamy wpływ na swoje życie i możemy
zacząć też zmieniać inne aspekty naszego życia, takie jak
nieśmiałość.

3. Praca nad poprawą kondycji fizycznej może być motywatorem

do podejmowania innych pozytywnych działań w naszym ży-
ciu.

4. Uprawiając różne sporty, zyskujemy nowe zainteresowania,

które możemy dzielić z innymi ludźmi i dzięki temu nawiązać
nowe znajomości.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 13. Kondycja fizyczna

●

str.

Aby zacząć pracować nad swoją kondycją, nie musimy nawet

wychodzić z domu. Wprawdzie wadą ćwiczeń w domu jest to, że nie
poznamy nowych ludzi, ale za to możemy zacząć to robić od zaraz,
nie wydając na to ani grosza. Przedstawię to na przykładzie dwóch
prostych ćwiczeń – pompek i biegania w miejscu.

Gdy zacząłem ćwiczyć pompki, to okazało się, że za pierwszym

razem mogę ich zrobić zaledwie pięć lub sześć! Miałem zupełnie nie-
wyćwiczone mięśnie, które w największym stopniu ponoszą wysiłek
przy robieniu pompek. Wtedy zacząłem ćwiczyć codziennie po kilka
razy. W efekcie po kilku tygodniach udało mi się dojść do dwudziestu
pompek. Niby też nie jest to wielka liczba. Jednak dla mnie było to
świetne osiągnięcie – udało mi się czterokrotnie zwiększyć moje po-
czątkowe możliwości! W tym ćwiczeniu nie jest ważne, aby robić do-
celowo sto czy dwieście pompek. Ważne jest, aby zdecydowanie po-
prawić swój początkowy wynik. Bo dzięki temu wzrasta nasza
samoocena.

Ćwiczenie

Na chwilę zrób sobie przerwę w czytaniu tej książki i zrób

pompki – tyle, ile będziesz w stanie. Nieważne, czy będą to trzy
pompki, czy trzydzieści.

Teraz już znasz swoje obecne możliwości.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 13. Kondycja fizyczna

●

str.

Zacznij od dzisiaj robić pompki. Na początek możesz zdecydo-

wać się robić ich mniej niż wynosi Twoje maksimum, aby nie prze-
ciążać mięśni. Nie przejmuj się tym, że przez kilka dni mogą Cię
boleć niektóre mięśnie. To oznacza, że te mięśnie właśnie w bły-
skawicznym stopniu rozwijasz i że za parę dni wzmocnią się one już
na tyle, że przestaną boleć i będziesz mieć lepiej pracujące mięśnie.

Stopniowo, w miarę swoich możliwości, zwiększaj liczbę pom-

pek. Jeżeli zaczynasz od kilku pompek, to zwiększaj ich liczbę o jed-
ną pompkę co kilka dni. Gdy uda Ci się podwoić liczbę pompek,
którą robiłeś pierwszego dnia, pogratuluj sobie – udało Ci się już po-
dwoić swoje efekty!

Drugie ćwiczenie to bieganie w miejscu. Nie potrzeba do tego

żadnego urządzenia. Po prostu zacznij biec w miejscu. Ja na począt-
ku byłem w stanie biec maksymalnie około   dwóch minut. Dodat-
kowo czułem, że mam niewyćwiczone mięśnie łydek. Ale spodobało
mi   się   bieganie   bez   wychodzenia   z   domu.   Systematycznie   zwięk-
szając czas biegania, doszedłem w ciągu trzech miesięcy do piętnastu
minut. Czyli poprawiłem swój wynik ponad siedem razy! Biegając,
słucham   muzyki,   która   mnie   pozytywnie   doładowuje.   Plusem
biegania   jest   to,   że   piętnaście   minut   biegu   ma   bardzo   pozytywny
wpływ na nasz organizm.

Ćwiczenie

Do biegu! Gotowi! Start! :-)

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 13. Kondycja fizyczna

●

str.

Siłownia

Wyższą szkołą jazdy jest chodzenie na siłownię. Wiele osób za-

stanawia się nad tym rozwiązaniem, jednak większość z nich nigdy
ostatecznie na to się nie decyduje. Sam do nich należałem. Jednak
jakiś czas temu udało mi się przełamać i zacząłem chodzić na siłow-
nię – i to z przyjemnością! Dlatego w tym miejscu chciałbym przed-
stawić rady, co zrobić, aby chodzenie na siłownię stało się dla nas
przyjemnością, a nie katorgą.

Ponieważ jestem osobą szczupłą, to już od kilku lat zasta-

nawiałem się nad chodzeniem na siłownię, aby przybrać trochę na
wadze. Jednak ciągle miałem jakieś wymówki, aby tego nie zrobić:
brak czasu, niechęć przed zbyt dużym wysiłkiem, gdzie znaleźć dobrą
siłownię itd.

Na początku tego roku mój znajomy, zapewne w wyniku nowo-

rocznych postanowień, zdecydował się zacząć chodzić na siłownię.
Wykorzystałem tę sytuację i przyłączyłem się do niego. I to było to!
Gdy zaczęliśmy chodzić na siłownię, okazało się, że zdecydowana
większość chodzących na nią ludzi chodzi tam z kimś. I jest to naj-
lepszy sposób na przełamanie oporów przed chodzeniem na siłow-
nię. Dlatego warto popytać znajomych, kto z nich miałby ochotę za-
cząć chodzić razem z Tobą na siłownię.

Gdy masz już z kim chodzić, trzeba zdecydować, na którą

siłownię się udacie. Głównymi kryteriami wyboru z reguły są: od-
ległość oraz cena. W moim przypadku decyzję o wyborze siłowni
podjął znajomy, któremu pasowała siłownia znajdująca się kilkaset
metrów od jego miejsca pracy. Była to całkiem przeciętna siłownia,
znajdująca się w szkole średniej. Gdy zaczęliśmy tam chodzić, okaza-

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 13. Kondycja fizyczna

●

str.

ło się, że najważniejszy jest odpowiedni instruktor. I mieliśmy
szczęście, gdyż instruktor i równocześnie właściciel tej siłowni okazał
się być odpowiednią osobą. Na początek zrobił nam testy wydolno-
ściowe, aby sprawdzić, jaką mamy kondycję. W oparciu o nie ułożył
nam odpowiedni program ćwiczeń, dostosowany do naszych możli-
wości. A jest to bardzo ważne, gdyż miałem kiedyś znajomego, który
wykupił miesięczny karnet na siłownię, ale był na niej tylko raz, gdyż
po pierwszym razie dostał takich zakwasów, że przeszła mu ochota
na dalsze chodzenie tam.

I tu mam radę dla wszystkich zaczynających przygodę z siłow-

nią. Na początek nie należy przesadzać, aby się nie zniechęcić. Lepiej
zacząć spokojniej, aby dać czas mięśniom i organizmowi na przyzwy-
czajenie się. Zaletą naszego instruktora było również to, że jest on
bardzo sympatyczną osobą. Potrafi z klientami pożartować, ale też
zmotywować ich do pracy. Nie ma nic gorszego, niż zostawienie ćwi-
czących samym sobie. Dlatego podejmując decyzję o wyborze siłow-
ni, warto poznać instruktorów, którzy będą się nami opiekować.
I wybrać takiego instruktora, który będzie nam najbardziej od-
powiadał.

Część osób chodzi na siłownię tylko po to, aby ćwiczyć, ale są

też osoby (do których i ja należę), które chodzą tam również w celach
towarzyskich. Na siłowni udało mi się poznać kilka fajnych osób,
które też lubią sobie porozmawiać. Znacznie umila to pobyt na siłow-
ni i powoduje, że dużo chętniej się tam chodzi.

Siłownia jest też świetnym miejscem do odreagowania stresów

i problemów dnia codziennego. Nowa aktywność fizyczna powoduje,
że łatwiej jest nam radzić sobie z naszymi problemami.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Część II Zaczynamy walkę!

●

str.

Część II Zaczynamy walkę!

Rozdział 14. Ćwiczymy się w rozmawianiu

Kiedyś trudno było mi wydusić z siebie publicznie chociaż sło-

wo. Teraz znajomi twierdzą, że jestem gadułą! Tak jak możemy na-
uczyć się pisać czy czytać, tak samo możemy nauczyć się mówić swo-
bodnie do ludzi. Jak to zrobić? Należy ćwiczyć, ćwiczyć i jeszcze raz
ćwiczyć. Niestety, nic nie przyjdzie samo.

Ponieważ osobie nieśmiałej mówienie do drugiej osoby spra-

wia bardzo dużo kłopotu, powinna ona wyszukiwać takie sytuacje,
gdzie będzie mogła poczuć się na tyle komfortowo, aby móc się
przełamać i zacząć mówić. Oto kilka takich sytuacji.

Hostessy

Z dużym rozbawieniem obserwuję hostessy w super i hiper-

marketach, a konkretnie to, jak sporo osób stara się ich unikać jak
ognia. Tymczasem dają one osobom nieśmiałym doskonałą sposob-
ność przeprowadzania prostych rozmów. A wynika to z tego, że zada-
niem hostess jest rozmawianie z klientami. Dlatego rozmawiając
z nimi, pomagasz im w pracy. Co więcej, to one mają obowiązek
zacząć rozmowę. W rezultacie wystarczy przejść blisko nich, a już się
do nas odzywają. Tak więc to nie osoba nieśmiała musi zaczynać
konwersację. Wystarczy tylko, że ją podtrzyma, np. uśmiechając się
lub kiwając przytakująco głową.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 14. Ćwiczymy się w rozmawianiu

●

str.

Oczywiście hostessy są różne – są takie, które bardzo lubią roz-

mawiać z ludźmi i angażują się w swoją pracę. Są też takie, które do
tej pracy się nie nadają i starają się nie zwracać na siebie uwagi,
a klientów traktują niemal jak wrogów. Nieśmiała osoba powinna
kierować się do tych pierwszych hostess. Jak je rozpoznać? Wystar-
czy trochę poobserwować hostessy i zobaczyć, jak zachowują się
w stosunku do innych klientów. I możemy wtedy wybrać te, których
zachowanie nam odpowiada. Co więcej, możemy też wybrać hostessy
według produktu, który promują. Jeżeli jest to produkt, którym je-
steśmy zainteresowani albo zamierzamy go kupić, to będziemy mieli
dodatkowo ułatwioną rozmowę.

Ćwiczenie

Jeżeli będziesz w dużym sklepie samoobsługowym, to znajdź ho-

stessy. Może być tak, że będą one tam tylko w wybrane dni, więc
warto iść tam kilka razy, aby zobaczyć, w które dni jest ich naj-
więcej. Poobserwuj, jak pracują hostessy, jak komunikują się z in-
nymi klientami. Zastanów się, jak mogłaby wyglądać Twoja z nimi
rozmowa.

Ćwiczenie

Podczas tego samego lub następnego pobytu w sklepie podejdź

do dwóch–trzech hostess. Nie musisz z nimi długo rozmawiać. Wy-
starczy, że one będą mówić, a Ty tylko kiwać głową. Aby od nich
odejść, wystarczy się uśmiechnąć i powiedzieć „dziękuję” lub „do
widzenia”.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 14. Ćwiczymy się w rozmawianiu

●

str.

Ćwiczenie

Jeżeli uznasz, że warto wykonywać powyższe ćwiczenie, to ob-

myśl sobie strategie kolejnych rozmów z hostessami. Jak te roz-
mowy rozwinąć, o co pytać hostessy? I oczywiście zastosuj to po-
tem w praktyce.

Infolinie

Na podobnej zasadzie możemy wykorzystywać infolinie. Może-

my mianowicie dzwonić na różne infolinie (najlepiej byłoby jednak,
gdyby dotyczyły produktów lub usług, którymi faktycznie się intere-
sujemy) i zadawać różne pytania. Te pytania oczywiście powinniśmy
sobie wcześniej przygotować na kartce. Plusem infolinii jest to, że za-
daniem osób tam pracujących jest bycie pozytywnie do nas nasta-
wionymi.

Przypadkowe rozmowy

Zdarza się, że np. gdy stoimy przy kasie sklepowej lub siedzimy

w taksówce, sprzedawczyni lub taksówkach powie do nas coś miłego
lub ciekawego. W takich sytuacjach warto coś odpowiedzieć, nawet
jeśli czujemy opór przed mówieniem. Pamiętajmy o tym, że jeżeli
widzimy pozytywne nastawienie drugiej osoby do nas, to nawet jeśli
nasza odpowiedź będzie nieporadna, to ta druga osoba się na nas nie
pogniewa.

Stopniowo możemy starać zmuszać się do odpowiadania na

każde wypowiedziane do nas w różnych sytuacjach słowa. Z początku

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 14. Ćwiczymy się w rozmawianiu

●

str.

na pewno nie będzie to łatwe. Ale każda próba, która zakończy się
sukcesem, wzmocni naszą wiarę w nasze siły.

Szukanie sytuacji

Zachęcam również do szukania innych sytuacji, gdzie mamy

dużą pewność, że druga osoba będzie miała pozytywny stosunek do
nas i rozmowa z nią sprawi nam przyjemność. Np. możemy iść na
jakieś wiece poparcia, gdzie będą osoby rozdające ulotki i tłu-
maczące, o co im chodzi.

Ćwiczenie

Zastanów się, gdzie możesz znaleźć osoby, które chętnie by

z Tobą porozmawiały. Wypisz te miejsca, a następnie zdecyduj,
kiedy się do nich wybierzesz. Pierwsza wizyta tam może mieć cha-
rakter zwiadowczy. Gdy zobaczysz już, co i jak, to za drugim razem
możesz zacząć pierwsze rozmowy.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 14. Ćwiczymy się w rozmawianiu

●

str.

Ćwiczenie głosu

Jeżeli uważamy, że mamy słaby głos (za cichy, za miękki, co-

kolwiek nam w nim przeszkadza), to warto go trochę poćwiczyć.
Można to robić poprzez czytanie na głos gazet i książek takim gło-
sem, jaki chcielibyśmy mieć. Możemy też od czasu do czasu sobie po-
krzyczeć, co spowoduje, że poczujemy większy respekt dla naszego
głosu.

Ćwiczenie

Krzycz zwroty typu: „ho, ha, hu”, używając różnych głosów

– cienkiego, grubego, donośnego itd. Sprawdź, jakie możliwości
ma Twój głos.

Początek rozmowy

Zapewne znasz powiedzenie, że w ciągu kilku pierwszych

sekund wyrabiamy sobie zdanie o nowo poznanych osobach. Dlatego
warto zrobić na nich dobre wrażenie już na samym początku. Jed-
nym z tradycyjnych sposobów wywierania na innych dobrego wraże-
nia jest odpowiedni uścisk dłoni. Z własnego doświadczenia wiem, że
największe wrażenie wywierają na mnie osoby, które mają bardzo
silny uścisk. Czasami ten uścisk bywa tak silny, że aż nieprzyjemny,
jednak dzięki temu zapada mi w pamięć i już mam zakodowane, że
dana osoba jest osobą silną i pewną siebie.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 14. Ćwiczymy się w rozmawianiu

●

str.

Odpowiedni nastrój

Jak się okazuje, nastrój, w jakim zaczynamy i prowadzimy roz-

mowę z inną osobą, często przechodzi na nią. Dlatego warto podczas
rozmowy przyjąć taki nastrój, jaki chcemy, aby miała druga osoba.
Jeśli prowadzimy poważne rozmowy biznesowe, to warto przyjąć po-
ważny, a równocześnie pełen szacunku dla drugiej strony wygląd
i ton głosu. Z kolei jeśli zależy nam na jak najlepszym samopoczuciu
drugiej osoby, to już przy witaniu warto się do niej uśmiechnąć
i okazywać radość podczas całego spotkania.

Mowa ciała

Warto też pamiętać o mowie ciała. Dzięki niej możemy okazy-

wać naszą życzliwość drugiej osobie. Robimy to w ten sposób, że
zwracamy się w stronę rozmówcy swoim ciałem. Gdy siedzimy, to
możemy pochylić się w jego stronę. Niech poczuje on, że jesteśmy
nim naprawdę zainteresowani.

Kontakt wzrokowy

Podczas rozmowy osoby nieśmiałe często boją się nawiązywać

kontakt wzrokowy z rozmówcami. Tymczasem jest on jednym z pod-
stawowych elementów dobrego kontaktu. Ja sam przez wiele lat pod-
czas rozmów traktowałem bezpośredni kontakt wzrokowy jako coś
nieprzyjemnego i coś, czego lepiej unikać. Proponuję, abyś zastano-
wił się, jak to jest w Twoim przypadku. Czy patrzysz swoim rozmów-
com prosto w oczy, czy tylko spoglądasz w kierunku ich oczu? Można
to sprawdzić w bardzo prosty sposób – jeżeli rzeczywiście spojrzałeś
komuś prosto w oczy, to powinieneś wiedzieć, jaki kolor oczu ma
dana osoba. Ten test jest też świetnym ćwiczeniem.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 14. Ćwiczymy się w rozmawianiu

●

str.

Ćwiczenie

Jeżeli masz kłopoty w nawiązywaniu bezpośredniego kontaktu

wzrokowego z innymi ludźmi, to zacznij to ćwiczyć w ten sposób,
że prowadząc z nimi rozmowę, staraj się zauważyć, jaki mają kolor
oczu.

Kończenie rozmów

Będąc osobą nieśmiałą, zauważyłem u siebie obawę przed

kończeniem rozmów. Wydawało mi się, że dobre zakończenie roz-
mowy jest trudną sztuką, wymagającą wyrafinowanych działań.
Chciałem, aby rozmówca, z którym rozmawiałem, poczuł, że nasza
rozmowa (i jej zakończenie) była naprawdę dobra. Problem polegał
na tym, że zastosowanie tego założenia w praktyce było fatalne.
Chcąc zakończyć fajnie rozmowę, najczęściej ją spalałem. Polegało to
np. na tym, że kilka razy powtarzałem to samo zdanie. Wynikało to
zarówno z braku wprawy, jak i ze stresu.

W końcu doszedłem do wniosku, że najlepszym sposobem na

kończenie rozmów jest robienie tego szybko. Czyli jeżeli ktoś do
mnie mówi: „No to do zobaczenia”, to odpowiadam krótko i stanow-
czo: „Na razie”, „Cześć” i idę w swoją stronę. Dlatego zastanów się,
jak Ty kończysz rozmowy z innymi ludźmi. Jeżeli masz podobny
problem, jak ja miałem, to warto sobie w domu poćwiczyć, nawet
przed lustrem, szybkie, pewne kończenie rozmów.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 14. Ćwiczymy się w rozmawianiu

●

str.

100

Ćwiczenie

Stań przed lustrem i poćwicz krótkie kończenie rozmów. Co wte-

dy powiesz, czy podasz rękę, czy się uśmiechniesz, czy spojrzysz
rozmówcy w oczy? Zaplanuj to w szczegółach i poćwicz.

Oczywiście w przyszłości możesz iść o krok dalej i zacząć wy-

myślać bardziej wyrafinowane sposoby żegnania się z innymi (np.
poprzez prawienie im komplementów). I tutaj obowiązuje ta sama
zasada – ćwicz najpierw w domu.

Ćwiczenie

Wymyśl i zapisz jak najwięcej zdań, którymi możesz kończyć

rozmowy.

Przykłady:

Cieszę się, że mogliśmy się spotkać. Do zobaczenia/Na razie.

Dzięki za miłe spotkanie. Trzymaj się!

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 15. Niesamowita sztuka słuchania

●

str.

102

Ćwiczenie

Proponuję, abyś wykorzystując listę swoich znajomych, wypisał
pytania, jakie możesz zadawać poszczególnym osobom, uwzględ-
niając posiadaną wiedzę na ich temat, na temat ich pracy, zaintere-
sowań, hobby itd.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 16. Przestajemy bać się ciszy

●

str.

103

Rozdział 16. Przestajemy bać się ciszy

Dla osób nieśmiałych cisza jest czymś przerażającym. Boją się

one, że podczas rozmowy nagle nie będą miały nic do powiedzenia,
zapadnie cisza i skompromitują się. Tego typu myślenie kryje
w sobie poważny błąd logiczny. Jeśli podczas rozmowy z inną osobą,
która nie jest nieśmiała, nagle zapadnie cisza, to oznacza to, że rów-
nież druga osoba (ta śmiała) nie ma w danym momencie nic do po-
wiedzenia, więc wina leży po obydwu stronach.

Tymczasem osoba nieśmiała w takiej sytuacji winę bierze na

siebie i swoją nieśmiałość. Dlatego proponuję: gdy Cię spotka taka
sytuacja, to zastanów się, dlaczego ta druga osoba też nic nie mówi.
Warto wtedy sobie uświadomić, że jeżeli śmiała osoba też może nie
mieć nic do powiedzenia, to sytuacja jest OK i nie jest spowodowana
przez Twoją nieśmiałość. Jeżeli pomyślisz w taki sposób, to od razu
lżej Ci się zrobi na duszy.

Dlatego gdy następnym razem znajdziesz się w sytuacji, gdy

nagle zapadnie głucha cisza, nie wpadaj w panikę, tylko postępuj we-
dług poniższej instrukcji.

Gdy zapadnie cisza:

1. Pomyśl, że ta druga osoba w tej chwili nie ma nic do

powiedzenia. To Ty też nie musisz teraz nic mówić.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 16. Przestajemy bać się ciszy

●

str.

104

2. Poczekaj kilka sekund. W dziewięciu przypadkach na

dziesięć druga osoba po chwili znowu zacznie mówić na jakiś nowy
temat.

3. Jeśli nadal trwa cisza, to zachowuj się normalnie, tak jakby

było to naturalne. Możesz pokazać, że ta chwila ciszy jest dla Ciebie
w sam raz – możesz przeciągnąć się na krześle, zająć bardziej leniwą
pozycję, porozglądać się dookoła.

4. Gdy już znudzi Ci się milczenie, możesz rzucić jakiś temat,

np. z listy tematów, które sobie przygotowałeś w domu, lub też na-
wiązać do tematów poruszanych we wcześniejszej części rozmowy.

I pamiętaj, że „mowa jest srebrem, ale milczenie jest złotem”.

Każdy czasem jest wyalienowany

Gdy rozpocząłem walkę ze swoją nieśmiałością, zacząłem ob-

serwować bacznie innych ludzi. Jedną z rzeczy, które wtedy do-
strzegłem, było to, że właściwie każdy człowiek od czasu do czasu
bywa wyalienowany. Może to nastąpić, gdy np. rozmowa toczy się
wokół tematu, który danej osoby nie interesuje lub ona się na nim
nie zna – i wtedy pozostaje jej słuchanie innych osób. Oczywiście
osoby nieśmiałe znacznie częściej czują się wyalienowane. Jednak
świadomość tego, że ten problem dotyczy praktycznie każdego, sta-
nowiła dla mnie pewną otuchę.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 17. Jak przestać się czerwienić?

●

str.

105

Rozdział 17. Jak przestać się czerwienić?

Nieśmiała dziewczyna napisała do mnie kiedyś, że jej wielkim

problemem jest to, że podczas rozmowy z innymi osobami zaczyna
się czerwienić i to ją bardzo blokuje.

Problem z czerwienieniem się polega przede wszystkim na tym,

że gdy zaczynamy się czerwienić, to skupiamy się na tym i próbuje-
my to zamaskować. Efekt jest odwrotny, gdyż wtedy jeszcze bardziej
się czerwienimy.

Gdy osoba nieśmiała zaczyna się czerwienić, to obawia się, że

inni to zauważą i pomyślą sobie o niej coś niemiłego. O tym, jak nie
przejmować się tym, co inni o nas myślą, pisałem już wcześniej.

Osoba, która ma problemy z czerwienieniem się, powinna

uświadomić sobie, że wiele osób w ogóle nie zauważy tego, że się za-
czerwieniła. Dlaczego? Dlatego że inne osoby są za bardzo zajęte
sobą i tym, o czym mówią lub co chcą powiedzieć, i nie zwracają na
drugą osobę wystarczająco bacznej uwagi, aby dostrzec jej zaczer-
wienienie.

Jeśli jednak ktoś nawet zauważy, że się zaczerwieniłeś, to co

złego z tego powodu się stanie? Nic. Czy zdarzyło Ci się, aby ktoś
w takiej sytuacji powiedział do Ciebie np.: „Proszę natychmiast prze-
stać się czerwienić albo sobie pójdę!!!”? Oczywiście, że nie. Zapewne
zaskoczy Cię informacja, że gdy ktoś zauważy, że się zaczerwieniłeś,
to najczęściej zyskujesz w jego oczach.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 18. Pytania na każdą okazję

●

str.

107

Rozdział 18. Pytania na każdą okazję

Wiem z własnego doświadczenia, że osobom nieśmiałym trud-

no jest zaczynać rozmowy z nowo poznanymi osobami. A wystarczy
zadać kilka pytań, abyśmy mogli zamienić się w słuchaczy. Oto lista
pytań, które ja stosuję.

–

Skąd jesteś? To pytanie najbardziej sprawdza się w dużych
miastach, gdzie często wiele osób przyjechało do nich z innych
miejscowości. Gdy spytamy o to drugą osobę, to ona chętnie nam
opowie, skąd tu przyjechała. Jeśli my również pochodzimy z inne-
go miasta, to możemy z kolei opowiedzieć, jak my trafiliśmy do
tego miasta.

–

Pracujesz? Uczysz się? Jest to temat rzeka. Warto sobie przy-
gotować listę bardziej szczegółowych pytań. I oczywiście my sami
też możemy opowiedzieć o naszej pracy czy szkole. Jeżeli uważa-
my, że mamy nieciekawą pracę/szkołę, to możemy opowiedzieć
właśnie o tym!

–

Gdzie mieszkasz? Nie chodzi oczywiście o dokładny adres, ale
o to, czy np. dana osoba wynajmuje mieszkanie, czy mieszka
w akademiku itd.

–

Skąd się dowiedziałeś o tym miejscu? To pytanie warto zadać, gdy
jesteśmy w jakimś lokalu lub innym ciekawym miejscu.

–

Jesteś tu pierwszy raz?

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 18. Pytania na każdą okazję

●

str.

108

–

Jak ci się tu podoba?

Warto również przyjrzeć się osobie, z którą rozmawiamy. Być

może w jej zachowaniu, stroju, wyglądzie zauważymy coś ciekawego,
o co warto byłoby ją spytać.

Ćwiczenie

Do powyższej listy dopisz jeszcze kilka innych pytań, które można
zadawać ludziom.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 19. Jak stać się interesującą osobą?

●

str.

109

Rozdział 19. Jak stać się interesującą osobą?

Osoby nieśmiałe często boją się, że nie będą w stanie podtrzy-

mać konwersacji, gdyż nie będą miały o czym mówić. I mają rację
– o tyle, że będąc osobami nieśmiałymi, spędzają mało czasu wśród
ludzi, co znacznie zmniejsza ilość informacji, którymi mogą dzielić
się   z   innymi.   Jest   to   swego   rodzaju   zamknięte   koło.   Gdy   osoba
nieśmiała podejmie wysiłek, aby z tego koła się wydostać, i zacznie
spędzać więcej czasu   z innymi ludźmi, to zauważy ciekawą rzecz.
Każde spotkanie z innymi wzbogaca zakres posiadanych przez nią in-
formacji, którymi może się dzielić z kolejnymi osobami. To z kolei
powoduje, że chętniej się z tymi osobami spotyka. To daje jej kolejną
porcję informacji, którą może wykorzystywać w kolejnych kontak-
tach.   Powstaje   samonapędzający   się   mechanizm,   który   pozwala
osobie nieśmiałej zyskiwać coraz więcej tematów do rozmów.

Oto kilka prostych przykładów, jak to działa.

Byłeś w kinie. Dzięki temu możesz potem opowiadać znajo-

mym o filmie, który widziałeś. Czy ci się podobał, czy warto na niego
pójść. Możesz od razu też zapytać, jakie filmy podobały się osobie,
z którą rozmawiasz.

Podczas rozmowy ktoś opowiedział Ci śmieszny dowcip. Znając

go, możesz zacząć go opowiadać innym osobom.

W czasie spotkania znajomy opowiedział, jak miło spędził

wczasy w Grecji. W rozmowach, gdy temat zjedzie na podróże

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 20. Słowa kluczowe

●

str.

111

Rozdział 20. Słowa kluczowe

Przedstawię Ci teraz najbardziej skuteczną technikę pozwala-

jącą podtrzymać każdą konwersację. Osoby nieśmiałe, gdy z kimś
rozmawiają, to często zamiast skupić się na tym, co mówi druga
osoba, myślą, co one same będą miały powiedzieć, gdy przyjdzie ich
kolej. To powoduje, że nie słuchają uważnie rozmówcy, a na dodatek
stresują się.

Zamiast tego powinny one skupić się na rozmówcy i wyszu-

kiwać w wypowiadanych przez niego zdaniach słowa kluczowe. Są to
słowa, w oparciu o które możemy rozmówcy zadawać pytania. Np.
w zdaniu „Wolę koty”. słowem kluczowym jest wyraz „koty”.

Możemy do niego ułożyć wiele pytań:

–

Dlaczego wolisz koty?

–

Czy masz kota?

–

Czy to znaczy, że nie lubisz psów?

W prawie każdym wypowiadanym zdaniu padają słowa

kluczowe.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 20. Słowa kluczowe

●

str.

112

Ćwiczenie

Weź dowolną gazetę lub czasopismo i zacznij czytać jakiś ar-

tykuł. Podkreśl długopisem wszystkie słowa kluczowe. Następnie
do każdego zaznaczonego słowa kluczowego wymyśl po kilka py-
tań.

To samo ćwiczenie można wykonać, słuchając radia lub

oglądając telewizję. Wymaga to już jednak większej wprawy, gdyż ze
względu na to, że w radiu i telewizji cały czas padają nowe zdania,
trzeba proces wyszukiwania słów kluczowych i wymyślania do nich
pytań przeprowadzać znacznie szybciej.

Słowa kluczowe można też wykorzystać w inny sposób. Polega

on na tym, że sami możemy zacząć mówić na tematy związane ze sło-
wami kluczowymi. Tak więc gdy ktoś powie: „Lubię koty”, to my
możemy odpowiedzieć:

– Co za zbieg okoliczności, ja też lubię koty.

– Moja siostra miała kiedyś kota.

– Ja wolę psy.

Ćwiczenie

Wróć do poprzedniego ćwiczenia. Zastanów się, co możesz po-
wiedzieć o sobie, swoich poglądach lub zainteresowaniach, wy-
korzystując zaznaczone słowa kluczowe.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 21. Zdobywamy wielu nowych znajomych i przyjaciół

●

str.

113

Rozdział 21. Zdobywamy wielu nowych znajomych
i przyjaciół

Zacznę od złej wiadomości – nowi znajomi i przyjaciele nie

pojawią się w Twoim życiu sami. Musisz ich sam zdobyć!

Co powoduje, że ludzie się ze sobą spotykają i zaprzyjaźniają

się? Muszą mieć ze sobą coś wspólnego – wspólne zainteresowania,
hobby, poglądy itd.

Ćwiczenie

Zastanów się i wypisz wszystko to, co Cię charakteryzuje, a co

mogą też mieć inni ludzie (cechy charakteru, hobby,
zainteresowania, poglądy itd.)

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 21. Zdobywamy wielu nowych znajomych i przyjaciół

●

str.

114

Dzięki powyższemu ćwiczeniu uświadomisz sobie, jakich ludzi

szukać. Teraz należy zadać sobie drugie ważne pytanie: gdzie ich
szukać?

Ćwiczenie

Wypisz, w jakich miejscach lub sytuacjach możesz znaleźć ludzi,

którzy mogliby zostać Twoimi znajomymi lub przyjaciółmi.
Oczywiście muszą to być miejsca dostępne dla Ciebie.

Po wykonaniu powyższego ćwiczenia należy zadać sobie kolej-

ne pytanie: „Co muszę zrobić, aby do tych miejsc zacząć chodzić? Czy
mogę tam iść tak po prostu, czy muszę się zapisać, czy mam duże
opory przed pójściem tam i muszę najpierw pomyśleć, jak poczuć się
bardziej pewnie, idąc tam?”.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 22. Bratnie dusze i gadatliwi znajomi

●

str.

116

Rozdział 22. Bratnie dusze i gadatliwi znajomi

Bratnie dusze

Grupą osób, których towarzystwo bardzo odpowiada osobom

nieśmiałym, są tzw. bratnie dusze. Są to osoby, których towarzystwo
uwielbiamy. Często nie do końca zdajemy sobie sprawę z tego, dla-
czego tak jest, ale mamy wielką ochotę spędzać z nimi czas i w ich
towarzystwie bardzo dobrze się czujemy. I z nimi potrafimy znacznie
lepiej się dogadywać niż z resztą znajomych. Jeżeli osoba nieśmiała
trafi w swoim życiu na takie osoby, to automatycznie wzrasta jej
wiara w siebie, gdyż widzi, że jednak potrafi dobrze się z kimś
komunikować. To pozwala jej mieć nadzieję, że za jakiś czas będzie
potrafiła lepiej komunikować się i z innymi ludźmi.

Niestety, takich bratnich dusz w otoczeniu przeciętnego czło-

wieka jest z reguły najwyżej kilka. Osoby nieśmiałe, które często
mają bardzo ograniczony krąg znajomych, mogą w ogóle takich brat-
nich dusz nie znać. I jest to jeden z powodów, dla których osoby
nieśmiałe powinny podjąć działania w celu zwiększenia liczby swoich
znajomych, gdyż wtedy wzrasta prawdopodobieństwo, że natkną się
na bratnie dusze.

Gadatliwi znajomi

Dla osoby nieśmiałej prawdziwym skarbem są też osoby gada-

tliwe, którym nie zamyka się buzia. Osoby nieśmiałe lubią przebywać
w towarzystwie takich ludzi, gdyż nie muszą bać się, że nie będą
wiedziały, co powiedzieć. To działa i w drugą stronę. Osoby gadatliwe

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 22. Bratnie dusze i gadatliwi znajomi

●

str.

117

lubią osoby ciche, gdyż przy nich mogą spokojnie wygadać się, nie
będąc narażone na to, że będzie się im przerywać.

Dlatego osoby nieśmiałe powinny wyszukiwać w swoim

otoczeniu osoby gadatliwe i spędzać z nimi czas. Można tak robić na
przykład podczas spotkań w większym gronie. Wtedy wystarczy
przysiąść się do gadatliwej osoby i ją zagadnąć (np. „Co słychać
u ciebie nowego?”) – i już można zająć się słuchaniem.

Ćwiczenie

Proponuję, abyś stworzył listę wszystkich osób, które znasz. Na-

stępnie na tej liście zaznacz te osoby, które Twoim zdaniem dużo
mówią. Potem możesz zacząć zastanawiać się, co zrobić, aby więcej
czasu spędzać w ich towarzystwie.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 23. Internet dla nieśmiałych

●

str.

118

Rozdział 23. Internet dla nieśmiałych

Internet, dzięki swojej anonimowości i brakowi rzeczywistego

kontaktu z drugą osobą, jest bardzo ważnym narzędziem dla osób
nieśmiałych. Ja sam, będąc osobą nieśmiałą, spędzałem bardzo dużo
czasu w Internecie. Moją pracę zawodową też wybrałem tak, aby móc
komunikować się z innymi ludźmi głownie przez sieć. Ma to oczywi-
ście swoje plusy, ale i minusy. Plusem jest to, że osoba nieśmiała
dzięki Internetowi może w komfortowy dla siebie sposób wyjść do
innych ludzi i nawiązywać z nimi kontakty. Z drugiej jednak strony,
jeżeli ograniczy swoje kontakty tylko do Internetu, to nie będzie
w stanie wyjść ze swojej nieśmiałości. Dlatego warto wykorzystywać
Internet, ale pamiętając, że jest on tylko etapem pośrednim w na-
wiązywaniu nowych kontaktów.

Czaty

Są to doskonałe miejsca do prowadzenia rozmów „o wszystkim

i o niczym”. Takie rozmowy stanowią dla osób nieśmiałych duży
problem. Potrafią one mówić o swojej pracy, zainteresowaniach i wy-
darzeniach. Ale rozmawianie o wszystkim i niczym sprawia im duży
problem. Na czatach mogą uczyć się swobodnie formułować myśli na
błahe tematy.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 23. Internet dla nieśmiałych

●

str.

119

Ćwiczenie

Wejdź na jakieś internetowy czat. Może to być czat związany

z Twoimi zainteresowaniami (np. czat o podróżach) lub skupiający
osoby z Twojego miasta.

Gadu-Gadu

Gadu-Gadu lub inne komunikatory są już trochę poważniejsze.

Przede wszystkim dlatego, że tutaj porozumiewają się osoby, które
już się poznały wcześniej. W związku z tym są tu często poruszane
poważniejsze tematy, w tym też osobiste. Atutem tego typu
komunikatorów jest to, że osoby nieśmiałe nie muszą zaczynać roz-
mowy. Gdy ich znajomi widzą, że są dostępne w sieci, to często sami
zaczynają rozmowę. Gdy osoba nieśmiała nie będzie już miała nic do
powiedzenia, to wtedy wystarczy, że powie (napisze), że ma jakąś
ważną sprawę albo musi odejść od komputera – i może się wyłączyć.

Ćwiczenie

Zainstaluj na komputerze Gadu-Gadu. Następnie popytaj znajo-

mych, kto z nich również korzysta z tego programu.

Gdy będziesz nawiązywał nowe znajomości, to pamiętaj, aby py-

tać, czy dana osoba korzysta z Gadu-Gadu.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 24. Jak skutecznie działać w internetowych serwisach randkowych?

●

str.

121

Rozdział 24. Jak skutecznie działać
w internetowych serwisach randkowych?

Dzięki internetowym serwisom randkowym osoby nieśmiałe

mogą nawiązać wiele nowych znajomości. W polskim Internecie po-
wstaje coraz więcej tego typu serwisów. Największą liczbę użytkow-
ników mają te z nich, które są prowadzone przez duże portale:

www.sympatia.pl

www.randki.interia.pl

www.randki.wp.pl

Rejestracja w tych serwisach jest bezpłatna. Płatne jest na-

tomiast kontaktowanie się z innymi użytkownikami. Opłata wynosi
kilka złotych miesięcznie. Z tych serwisów polecam najbardziej ser-
wis Sympatia.pl portalu Onet. Jest to obecnie najpopularniejszy ser-
wis randkowy w Polsce. Jego cechy to:

– moderowanie wszystkich wpisów, co zapewnia ich odpowiednią

jakość,

– ponad połowa użytkowników ma swoje zdjęcia,

– dowolnie długi wpis, pozwalający na szczegółowy opis własnej

osoby,

– wiele kryteriów wyszukiwania, w tym według słów kluczowych

(łatwe znajdowanie ludzi o podobnych zainteresowaniach),

– wiele ciekawych imprez (wyjazdy wakacyjne, zloty użytkowników).

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 24. Jak skutecznie działać w internetowych serwisach randkowych?

●

str.

122

Sympatia.pl ma ponad dwa miliony użytkowników. Z jednej

strony, oznacza to ogromną liczbę potencjalnych znajomych, z dru-
giej jednak powoduje, że nie jest łatwo wyróżnić się spośród tylu
osób. Dlatego poniżej prezentuję, co zrobić, aby móc dzięki tego typu
serwisom nawiązać nowe znajomości.

Ćwiczenie

Zarejestruj się przynajmniej w jednym internetowym serwisie

randkowym i przejrzyj dostępne na jego stronach informacje
o usługach, jakie oferuje on użytkownikom.

Oczywiście należy zacząć od stworzenia profilu użytkownika.

W Sympatii można go podzielić na kilka składników: standardowe
dane osoby, słowa kluczowe, opis osoby i partnera, zdjęcia, dodatki.

Standardowe dane osoby

Są to dane typu wzrost, wiek, stosunek do alkoholu

i papierosów, kogo szukam. Wypełniając te dane, najlepiej po prostu
podać prawdę, gdyż jeśli dojdzie kiedyś do spotkania z innymi użyt-
kownikami i przekonają się oni, że skłamaliśmy, podając te dane, to
raczej możemy zapomnieć o dalszej znajomości.

Słowa kluczowe

Każdy użytkownik Sympatii może do swojego profilu dodać

słowa kluczowe, które będą go charakteryzować. Dzięki nim inni
użytkownicy mogą bardzo prosto szukać osób o podobnych zaintere-

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 24. Jak skutecznie działać w internetowych serwisach randkowych?

●

str.

123

sowaniach. Jeśli lubisz podróże, to możesz wpisać słowa: podróże,
przygody, morze, góry itd. Wypisując te słowa, warto sprawdzić,
jakie słowa cieszą się największą popularnością.

Ćwiczenie

Zastanów się, jakie słowa kluczowe najlepiej charakteryzują

Ciebie, i wypisz je.

Opis własnej osoby i partnera

Bardzo ważne pola, które mają często decydujący wpływ na to,

czy ktoś się nami zainteresuje, czy nie. Warto dokładnie przemyśleć,
co chcemy tutaj o sobie napisać, aby zaciekawić swoją osobą innych
użytkowników. Warto wcześniej przejrzeć opisy innych osób. Podob-
nie wygląda sprawa, jeśli chodzi o opis partnera. Można tutaj za-
stosować dwie strategie. Możemy dokładnie opisać nasze oczekiwa-
nia w stosunku do partnera. Ma to swoje plusy i minusy. Plusem
będzie to, że gdy osoba o wypisanych przez nas cechach zajrzy do na-
szego profilu, to od razu może jej szybciej zabić serce, gdy zobaczy, że
dokładnie pasuje do naszego wyobrażenia. Wadą jest jednak to, że
w ten sposób możemy ograniczyć liczbę osób, które będą zaintere-
sowane nami, gdyż osoby, które nie spełnią opisanych przez nas
oczekiwań, będą uważać, że nie mają u nas szans. Dlatego druga

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 24. Jak skutecznie działać w internetowych serwisach randkowych?

●

str.

124

strategia polega na sformułowaniu swoich oczekiwań bardziej
ogólnie.

Ćwiczenie

Stwórz opis swojej osoby i partnera. Opis nie powinien być ani

zbyt krótki, ani zbyt długi.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 24. Jak skutecznie działać w internetowych serwisach randkowych?

●

str.

125

Zdjęcia

Zdjęcia w profilu odgrywają dużą rolę. Nie bez powodu mówi

się, że jeden obraz potrafi zastąpić tysiąc słów. Oglądając zdjęcia in-
nych   osób,   możemy   wyrobić   sobie   jakieś   zdanie   na   ich   temat.
Z danych statystycznych wynika, że osoby, które dołączyły do swoich
profili zdjęcia, cieszą się kilka razy większą popularnością. Trzeba
jednak   pamiętać   o   tym,   aby   dodawać   odpowiednie   zdjęcia,   które
będą   nas   promować,   a   nie   zniechęcać   do   nas.   A   więc   przede
wszystkim powinniśmy umieszczać zdjęcia, na których dobrze wy-
szliśmy.

Niby jest to oczywiste, a jednak wiele osób wrzuca do profilu

pierwsze z brzegu zdjęcie, na którym wyglądają po prostu kiepsko.
Dlatego warto jednak poświęcić czas i wybrać zdjęcia, na których wy-
szliśmy najlepiej. Jeśli są to zdjęcia zwykłe, a nie w wersji
elektronicznej, to należy je zeskanować. Druga ważna (i niby oczywi-
sta) zasada mówi, że zdjęcia powinny być odpowiedniej jakości. Naj-
częściej popełniany błąd polega na umieszczaniu zdjęcia zbyt ciem-
nego, na którym prawie nic nie widać. Tymczasem istnieją programy
komputerowe, za pomocą których można szybko takie zdjęcia roz-
jaśnić. Zdarzają się też zdjęcia, które są nieostre.

Ćwiczenie

Przejrzyj swoje zdjęcia i wybierz z nich te, na których wyszedłeś

najlepiej. Jeśli są to zwykłe zdjęcia, to zeskanuj je.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 24. Jak skutecznie działać w internetowych serwisach randkowych?

●

str.

126

Dodatki

W Sympatii użytkownicy mogą do profilu dokładać dodatkowe

elementy, które pozwalają im się wyróżnić. Są to: blog, otrzymywa-
nie SMS-ów, wiadomości głosowe. Mogą one dodatkowo zwiększyć
zainteresowanie naszym profilem, więc warto zastanowić się nad ich
wykorzystaniem.

Ćwiczenie

Przejrzyj dodatki oferowane przez Sympatię.pl i zastanów się,

czy widziałbyś możliwość wykorzystania niektórych z nich.

Flircik

Od pewnego czasu Sympatia oferuje swoim użytkownikom

komunikator internetowy o nazwie Flircik. Działa on na tej samej za-
sadzie co Gadu-Gadu, tylko że jest przeznaczony wyłącznie dla użyt-
kowników Sympatii. Warto go zainstalować, gdyż w ten sposób
możemy w czasie rzeczywistym kontaktować się z innymi użytkow-
nikami.

Jest grupa użytkowników serwisów randkowych, która może li-

czyć na duże zainteresowanie drugiej płci tylko w oparciu o swój
profil – są to urodziwe dziewczyny. Jeśli umieszczą one w swoim
profilu swoje zdjęcie, to często są zasypywane mailami od mężczyzn.
Pozostałe osoby muszą się niestety bardziej wysilić, czyli muszą same

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 24. Jak skutecznie działać w internetowych serwisach randkowych?

●

str.

127

zacząć kontaktować się z innymi osobami. O razu mogę odradzić tzw.
puszczanie oczek. Polega to nam tym, że osoba, do której wysyłamy
oczko, dostaje informację, że puściliśmy do niej oczko. Bardzo rzad-
ko zdarza się, żeby ktoś na nie odpowiedział.

Podstawowym sposobem „uderzania” do innych osób jest wy-

syłanie do nich wiadomości poprzez formularz serwisu randkowego.
Generalna zasada w pisaniu takich e-maili jest następująca: wysyłaj
wiadomości spersonalizowane, przygotowane w oparciu o profil
danej osoby. Chodzi o to, aby osoba, do której wysyłamy list, zoba-
czyła, że zainteresowało Cię w niej coś z jej cech, a nie – że jest n-tą
osoba, do której piszesz tę samą wiadomość.

Druga ważna zasada mówi, aby pokazać w takiej wiadomości,

że macie jakieś wspólne zainteresowania. A właśnie głównym powo-
dem, dla którego ludzie zapisują się do serwisów randkowych, jest
to, że szukają osób o podobnych zainteresowaniach.

Trzecia zasada polega na tym, aby zadawać pytania dotyczące

wspólnych zainteresowań, które nie będą nachalne, ale skłonią drugą
osobę do udzielenia odpowiedzi.

Jak to wygląda w praktyce? Przedstawię funkcjonowanie tych

wszystkich zasad na przykładzie osoby, która w swoim profilu napi-
sała, że lubi podróże i że w tym roku była nad morzem. Oto jak może
wyglądać e-mail do takiej osoby:

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 24. Jak skutecznie działać w internetowych serwisach randkowych?

●

str.

128

„Cześć!

Przeczytałem w Twoim profilu, że lubisz podróże oraz że

byłaś w tym roku nad morzem. Ponieważ ja również wybieram się
nad Bałtyk, chciałem spytać, czy mogłabyś polecić jakieś fajne
miejsce nad morzem?”

Oczywiście nie ma co liczyć na to, że każda osoba, do której na-

piszemy wiadomość, odpisze nam na nią. Z reguły liczba odpowiedzi
zwrotnych waha się w przedziale od kilku do dwudziestu kilku
procent. Dlatego należy wysłać wiadomości do odpowiednio dużej
grupy osób, by uzyskać pewną liczbę odpowiedzi zwrotnych.

W tym miejscu chciałbym dać Ci radę, jak dodatkowo możesz

zwiększyć procent otrzymywanych odpowiedzi zwrotnych. Napisa-
łem wyżej, że osoby ze zdjęciem cieszą się wielokrotnie większym
zainteresowaniem. Ma to tę wadę, że otrzymują one znacznie więk-
szą liczbę wiadomości od innych użytkowników. Dlatego warto
kontaktować się z osobami, które nie mają zdjęć, gdyż otrzymują one
dużo mniej wiadomości i przez to wzrasta szansa, że odpiszą na na-
szą wiadomość.

Warto też na początek zacząć wysyłać wiadomości do osób z in-

nych   miast,   z   którymi   raczej   nie   spotkamy   się   nigdy   w   świecie
rzeczywistym.   Te   kontakty   można   wykorzystać   do   ćwiczenia   się
w skutecznej korespondencji. A dopiero gdy efekty naszych starań
będą   satysfakcjonujące,   możemy   zacząć   pisać   do   osób   z   naszego
regionu.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 24. Jak skutecznie działać w internetowych serwisach randkowych?

●

str.

129

Ćwiczenie

Przejrzyj kilka profili osób, które Cię zainteresowały, a następnie
przygotuj treści wiadomości, jakie mógłbyś do nich wysłać.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 25. Gdzie warto chodzić?

●

str.

130

Rozdział 25. Gdzie warto chodzić?

Gdzie warto chodzić, aby poznać nowych ludzi i nawiązać nowe

znajomości? W tym rozdziale chciałbym przedstawić kilka miejsc,
gdzie warto się wybrać.

Kluby Ludzi Sukcesu

Dla mnie osobiście jednym z najważniejszych miejsc, które po-

mogły mi wyjść z nieśmiałości, był Klub Ludzi Sukcesu im. Małego
Tadzia w Warszawie. Obecnie takich klubów działa w Polsce kilka.
Nazwa Klub Ludzi Sukcesu zapewne wiele osobom od razu skojarzy
się ze spotkaniami biznesmenów, którzy przy kieliszku dobrego
koniaku rozmawiają o biznesie. Nic bardziej błędnego. Kluby Ludzi
Sukcesu są przeznaczone dla „zwykłych zjadaczy chleba”.

Pomysłodawcą tych klubów jest Tadeusz Niwiński, autor

książek o rozwoju osobistym „Ja”, „Ty” i „My”. KLS-y zaczęły po-
wstawać w 1992 roku i były przeznaczony dla uczestników kursów
samorozwoju. Z czasem ich formuła na tyle się rozwinęła, że do
takich klubów mógł zacząć przychodzić każdy chętny.

Podstawowy cel KLS-ów polega na rozwijaniu osobowości oraz

wyzwalaniu inicjatywy i twórczości jego uczestników. Każdy z nich
ma możliwość pracy nad własnym rozwojem w komfortowych wa-
runkach, jakie daje klub. Warunki te zapewnia pozytywna atmosfera
panująca w klubach, wynikająca z faktu, że w klubie uczestnicy sku-
piają się na pozytywach, a nie na negatywach. W KLS-ie każdy
uczestnik ma zagwarantowane, że nie będzie poddawany krytyce. Za

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 25. Gdzie warto chodzić?

●

str.

131

to może liczyć na ciepłe słowa i wsparcie ze strony pozostałych
uczestników.

Spotkania KLS-ów mają ściśle określony harmonogram. Skła-

dają się na niego różne ćwiczenia. Jedno z nich polega na opowiada-
niu przez uczestników o osiąganych przez nich sukcesach. Sukcesem
tym może być cokolwiek – że udało nam się dzisiaj nie zaspać, ale też
– że zdobyliśmy nową pracę. Dzięki temu ćwiczeniu uczestnicy
uświadamiają sobie, że tak naprawdę każdy ma jakieś sukcesy, cho-
ciaż często nie zdaje sobie z tego sprawy. Ponadto dzielenie się swo-
imi sukcesami z innymi zwiększa motywację uczestników do
osiągania kolejnych sukcesów.

Tadeusz Niwiński wymienia długą listę korzyści, jakie dają

uczestnikom   spotkania   KLS-ów:   rozwijają   umiejętność   stawiania
i osiągania celów, umożliwiają ćwiczenie asertywności, kształcą zdol-
ności niezbędne w zarządzaniu (takie jak efektywna komunikacja,
racjonalne   gospodarowanie   czasem,   umiejętność   publicznego   wy-
stępowania,   doskonalenie   możliwości   językowych,   konstruktywna
ocena   innych,   stwarzanie   pozytywnego   klimatu   twórczego),
stymulują do zwiększenia poziomu świadomości w życiu, uczą od-
powiedzialności za swoje życie i osiągnięcia, służą radą i pomocą w
realizacji celów, umożliwiają nawiązanie kontaktów z osobami o po-
dobnych poglądach i celach oraz uczą tolerancji.

Do Klubów Ludzi Sukcesu przychodzą osoby w różnym wieku.

Są wśród nich uczniowie szkół średnich, studenci, osoby dorosłe
i seniorzy. Każdy z nich sam decyduje o tym, jakie korzyści pragnie
osiągnąć dzięki klubowi.

Listę wszystkich działających w Polsce klubów można znaleźć

na stronie

www.teta.ai

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 25. Gdzie warto chodzić?

●

str.

132

Domy kultury

Domy kultury są miejscami, w których odbywają się naj-

różniejsze imprezy, spotkania i występy. Dla osoby nieśmiałej mogą
one być świetnym miejscem do wyjścia do ludzi. Będąc na jakimś
spotkaniu w domu kultury, wcale nie trzeba od razu rozmawiać z in-
nymi ludźmi. Można miło spędzić czas jako widz. Domy kultury po-
siadają też różnego rodzaju kółka i zajęcia. Kto wie, być może znaj-
dziesz w nich coś dla siebie.

Ćwiczenie

Dowiedz się, gdzie w Twoim mieście są domy kultury i dowiedz

się, co w nich się dzieje. Jaki mają program spotkań, jakie mają
zajęcia itd. Jeżeli któreś z nich zainteresują Cię choć trochę, to wy-
bierz się na nie!

Uczelnie wyższe

Osoby mieszkające w miastach, w których są uczelnie wyższe,

mogą chodzić do nich na wykłady. Niektóre uczelnie pozwalają
osobom z zewnątrz na przychodzenie na niektóre wykłady (dotyczy
to raczej uczelni państwowych). Mam kolegę, który bardzo często
chodzi na Uniwersytet Warszawski na różne wykłady.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 25. Gdzie warto chodzić?

●

str.

133

Miejsca związane z naszymi zainteresowaniami

Istnieje wiele ciekawych miejsc, gdzie spotykają się ludzie o po-

dobnych zainteresowaniach. Warto wyszukiwać takie miejsca. Jeżeli
interesujesz się rozwojem duchowym, to możesz znaleźć miejsca,
gdzie spotykają się grupy religijne; jeżeli interesuje Cię psychologia,
to dowiedz się, gdzie mogą odbywać się wykłady na ten temat. Do
poszukiwań takich miejsc możesz wykorzystać Internet.

Ćwiczenie

Wypisz wszystkie swoje zainteresowania. Następnie zastanów

się, gdzie w Twoim mieście lub okolicach mogą znajdować się
miejsca, gdzie mogą odbywać się zajęcia, spotkania związane wła-
śnie z Twoimi zainteresowania. Zdobądź informacje o takich miej-
scach i wybierz się do nich.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 26. Jak przestać bać się krytyki?

●

str.

134

Rozdział 26. Jak przestać bać się krytyki?

Zdecydowana większość ludzi nie lubi krytyki, nawet jeśli jest

to konstruktywna krytyka, którą wygłaszają osoby nam życzliwe.

Istnieją dwie główne intencje, jakie ktoś ma, gdy nas krytykuje

– intencja pozytywna i negatywna. Intencję negatywną mają osoby,
które są złośliwe i które jako cel stawiają sobie popsucie nam na-
stroju. Ich krytyka przeważnie ma charakter bardzo subiektywny.
Z kolei intencja pozytywna polega na tym, że ktoś mówi nam, co
robimy źle – po to, aby nam pomóc. Taka konstruktywna krytyka
częściej jest obiektywna.

Proponuję Ci, abyś za każdym razem, gdy ktoś Cię skrytykuje,

zastanowił się, jakie miał intencje. Jeżeli dojdziesz do wniosku, że
chciał Ci specjalnie zaszkodzić, wtedy możesz sobie powiedzieć, że
nie dasz manipulować się takiej osobie i postarasz się jej uwagi pusz-
czać mimo uszu. Jeśli dojdziesz do wniosku, że była to krytyka z po-
zytywną intencją, to zastanów się, jaka dokładnie była ta pozytywna
intencja, dlaczego druga osoba chce Ci pomóc – i spróbuj poczuć
wdzięczność do niej za to, nawet jeżeli sama krytyka nie przypadła Ci
do gustu. Pomyśl też nad tym, że dzięki tej osobie masz możliwość
pracy nad sobą i poprawiania swoich błędów.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 26. Jak przestać bać się krytyki?

●

str.

135

Ćwiczenie

Wypisz wszystkie pamiętane sytuacje, gdy ktoś Cię krytykował.

Zastanów się, które z krytykujących Cię osób miały pozytywne in-
tencje, a które nie.

Zawsze pozytywna intencja

Polega on na tym, aby przyjąć z góry założenie, że krytykująca

nas osoba zawsze ma jakieś pozytywne nas intencje, chociaż jej oce-
na sytuacji może być błędna.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 26. Jak przestać bać się krytyki?

●

str.

136

Ćwiczenie

Wróć do poprzedniego ćwiczenia, do tych sytuacji, w których

uznałeś, że osoby krytykujące miały negatywną intencję. Postaraj
się przy każdej z nich wymienić jakąś intencję pozytywną.

Gorąco polecam tę technikę, mimo że nie jest łatwa, gdyż po-

zwala nam przezwyciężać urazy i przebaczać innym ludziom.

Nie kopie się tylko zdechłego psa

To powiedzenie mówi o tym, że nie krytykuje się kogoś, kto,

mówiąc krótko, jest nikim. Jeżeli ktoś Cię krytykuje, to oznacza to, że
uważa Cię za na tyle ważną osobą, że warto Cię skrytykować. Często
„etatowi krytycy” mają niskie poczucie własnej wartości i uważają
siebie za gorszych od innych. I aby poczuć się lepiej, starają się po-
mniejszyć osiągnięcia innych, lepszych od siebie ludzi. Dodatkowo
jeżeli ktoś Cię krytykuje, to musi krytykować konkretną rzecz, którą
w Tobie dostrzegł. A to oznacza, że zainteresował się Twoją osoba.
Tak więc krytykę można potraktować jako ukryty komplement – je-
steś kim, na kim warto się skupić.

Liczenie i oddechy

Gdy ktoś zaczyna nas krytykować, to momentalnie wzbudza to

nasze negatywne emocje. Aby je opanować, można przed zabraniem
głosu policzyć w myślach do dziesięciu lub skupić się na oddechu.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 26. Jak przestać bać się krytyki?

●

str.

137

Nie daj się wyprowadzić z równowagi

Gdy jesteśmy krytykowani, to jeśli uda się krytykującemu wy-

prowadzić nas z równowagi i wybuchniemy, to w tym momencie
przegraliśmy. Dlatego gdy chcemy to zrobić, proponuję w myślach
przypomnieć sobie, że jeśli chcemy wygrać, to nie możemy stracić
panowania nad sobą.

Prawo do innego zdania

Prostym sposobem na zakończenie dyskusji, gdy ktoś nas kry-

tykuje, jest użycie sformułowania: „Ma pan prawo do własnego zda-
nia na ten temat”. Jeżeli druga osoba nadal drąży temat, to możemy
użyć kolejnych sformułowań: „Ja mam inne zdanie na ten temat”,
„Byłoby nudne, gdyby każdy człowiek miał takie samo zdanie na
każdy temat”. Ważne, aby przez takie spokojne zdania zakończyć
kwestię, która podlega krytyce. Stosując tę technikę, nie odnosimy
się do sedna krytyki.

Fakt czy opinia

Gdy ktoś nas krytykuje, to albo stwierdza fakty, albo wygłasza

opinie. Gdy ktoś powie: „W tej książce są literówki”, to będzie to fakt.
Jeśli jednak powie: „Ta książka mi się nie podoba”, to będzie to opinia.
Warto nauczyć się odróżniać opinie od faktów. Faktami należy się
przejmować, natomiast opinie często możemy puszczać mimo uszu.

Ćwiczenie

Przypomnij sobie sytuację, gdy ktoś Cię krytykował. Czy

stwierdzał on fakty, czy też wygłaszał opinie?

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 27. Publiczne wystąpienia dla każdego

●

str.

138

Rozdział 27. Publiczne wystąpienia dla każdego

Wiele osób (nie tylko tych nieśmiałych) boi się publicznie wy-

stępować. Gdy zapytano Amerykanów, czego boją się najbardziej na
świecie, to aż czterdzieści procent odpowiedziało, że najbardziej boi
się właśnie publicznego przemawiania. Dla porównania – tylko dwa-
dzieścia procent stwierdziło, że najbardziej boi się śmierci. Prawda,
że jest to wymowne?

Dlatego w tym rozdziale chciałbym Ci zaprezentować kilka za-

sad, jak sobie lepiej radzić z publicznym występowaniem, a przede
wszystkim, jak radzić sobie z tremą i stresem, związanymi z wy-
stępowaniem przed większym audytorium.

1. Im ma się większą pewność siebie podczas występu, tym od-

czuwa się mniejszy stres i tremę. Na pewność siebie ma wpływ wiele
czynników. Jednym z najważniejszych jest dobre przygotowanie się
do wystąpienia. Innym jest dobra znajomość audytorium (łatwiej
mówić przed znajomymi niż przed obcymi).

2. Lepiej występować na początku. Im dłużej czekamy na wy-

stęp (gdy występujemy jako n-ty mówca), tym stres trwa dłużej i ma
na nas bardziej negatywny wpływ. Sam pamiętam, jak kiedyś
wpadłem na pomysł, aby wystąpić w programie telewizyjnym „Mara-
ton uśmiechu”. Ponieważ w dniu nagrania nagrywano od razu trzy
odcinki, w studiu telewizyjnym musiałem czekać na swoje nagranie
dziewięć godzin. To był koszmar!

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 27. Publiczne wystąpienia dla każdego

●

str.

139

3. Na początku występu należy nawiązać interakcję z widownią.

To, co mówcę szczególnie stresuje, to fakt, że wszyscy skupiają swoją
uwagę na nim. Dlatego warto tę uwagę chociaż na chwilę przenieść
na słuchaczy. Można to zrobić, zadając im jakieś pytanie czy nawet
zwracając się do konkretnej osoby. Powoduje to również, że widow-
nia czuje, że mówca ją dostrzega, a nie mówi tylko do siebie.

4. Unikać czytania z kartki. Czytanie z kartki ma kilka ważnych

wad:

– traci się kontakt ze słuchaczami, bo zamiast na nich, patrzy się
w kartkę,

– zmienia się nasz głos, co wynika z ciągłego zmieniania położenia
głowy (gdy zerkamy to na kartkę, to na słuchaczy),

– głos brzmi nienaturalnie – czytanie z kartki często brzmi zbyt
sztucznie,

– brak możliwości wprowadzania zmian podczas występu – gdy zaj-
dzie jakaś okoliczność (np. ktoś zada pytanie), to mówca może mieć
kłopot z przejściem od mowy „kartkowej” do interakcji ze słu-
chaczami.

Oczywiście kartka może też być przydatna. Jeśli bardzo boimy

się, że zapomnimy treści przemówienia, wtedy czytanie z kartki doda
nam pewności siebie. Najlepiej jednak wykorzystać ją jako element
wspierający, na którym wynotujemy poszczególne punkty wy-
stąpienia, jednak samą mowę powiemy „z głowy”. Zapewniam, że
lepiej brzmi mówienie z potknięciami, ale „z głowy”, niż doskonałe
czytanie z kartki.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 27. Publiczne wystąpienia dla każdego

●

str.

140

5. Przyznać się do stresu. Jeśli dopadnie nas duży stres i daje

się to odczuć wyraźnie w tonie naszego głosu, to wtedy warto przy-
znać się do tego, gdyż próba ukrycia stresu jeszcze go spotęguje.
Ludzie docenią to, że mamy emocje i nie boimy się przyznać do swo-
jej niedoskonałości.

Warto pamiętać też o tym, że słuchacze nigdy nie odczuje

w pełni Twojego stresu. Mogą oni co najwyżej odczuć jego ze-
wnętrzne objawy. Pamiętam, jak kiedyś czytałem z kartki i był to
koszmar – strasznie mnie to zestresowało i czułem, jak łamie mi się
głos. Gdy po występie powiedziałem znajomej o moim stresie, zdzi-
wiona stwierdziła, że ona nic takiego u mnie nie zauważyła.

Komunikowanie się, a nie publiczne przemawianie

W powyższych poradach głównie chodziło o to, co zrobić, aby

mniej się podczas nich stresować. Istnieje jednak inne podejście do
problematyki publicznego przemawiania.

Jakiś czas temu uczestniczyłem w dwudniowych warsztatach

z autoprezentacji. Osoba prowadząca je przedstawiła nam wiele tech-
nik, dzięki którym można m.in. lepiej operować głosem i lepiej sobie
radzić przed publicznością. Jednak tym, co zrobiło na mnie najwięk-
sze wrażenie, było jej stwierdzenie, że tak naprawdę nie ma czegoś
takiego jak publiczne przemawianie – jest za to komunikowanie się
z grupą ludzi.

Wyjaśniła nam, że jeśli podejdziemy do sprawy właśnie w taki

sposób, to znacznie łatwiej będzie nam się mówiło do większego
audytorium. Nie należy tego audytorium traktować jako publicz-
ności, tylko jako partnerów w komunikacji. W praktyce oznacza to,
że zamiast koncentrować się na tym, aby jak najlepiej wypaść, mów-

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 28. Pogromcy tanecznych parkietów

●

str.

142

Rozdział 28. Pogromcy tanecznych parkietów

Wiele osób nieśmiałych w ogóle nie tańczy i to im również

utrudnia nawiązywanie kontaktów z innymi ludźmi, gdyż unikają
chodzenia na imprezy, na których się tańczy. A na takich imprezach
można poznać wiele nowych osób.

Osoby niepotrafiące tańczyć uważają najczęściej, że nie są

w stanie ładnie się poruszać do rytmu i że inni będą się z nich
podśmiewać. W rzeczywistości są to tylko blokady psychiczne. Tak
naprawdę – to każdy człowiek potrafi tańczyć. Co zatem powinna
zrobić osoba, która ma takie blokady? Oto garść sprawdzonych po-
rad.

Nie oceniaj się

Największym wrogiem osoby niepotrafiącej tańczyć jest

negatywna samoocena. Gdy taka osoba nawet zacznie ruszać się
w rytm muzyki, którą sobie puści np. w domu, to od razu zaczyna się
oceniać – źle się ruszam, nic nie potrafię itd. Ludziom takim wydaje
się, że celem tańca jest robienie jak najlepszego wrażenia na innych.
Jest to oczywiście nieprawda – ludzie tańczą przede wszystkim dla
przyjemności. Dlatego przestań się oceniać!

Najważniejszym celem tańca powinno być czerpanie z niego

przyjemności. Nieważne, jak się ruszasz, ważne, aby sprawiało Ci to
przyjemność.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 28. Pogromcy tanecznych parkietów

●

str.

143

Jeśli ktoś zaczyna w domu ćwiczyć kroki taneczne, to często

robi to przed lustrem. I gdy widzi, jak jego kroki są nieporadne (co
jest przecież oczywiste, jeśli dopiero się ich uczy), to taka osoba od
razu zniechęca się i przestaje ćwiczyć. Dlatego moja rada jest taka:
tańcząc – czy to w domu, czy na sali tanecznej – nie należy obserwo-
wać się w lustrach.

Tańczenie indywidualne

Osoby nietańczące obawiają się tańczyć w parach. Boją się, że

druga osoba zobaczy, jak słabo tańczą. Dla osób, które tak myślą,
mam świetną wiadomość – praktycznie na każdej imprezie można
tańczyć indywidualnie. W dyskotekach to nawet jest standard, że
tańczy się osobno. Ale też podczas innych imprez (np. ślubów) często
znajdzie się grupa osób, które tańczą indywidualnie. Dlatego osoba
niepotrafiąca tańczyć w parach może się świetnie bawić na każdym
parkiecie.

Tu warto sobie odpowiedzieć na pytanie, dlaczego część osób

tańczy indywidualnie? Powodów jest kilka. Z jednej strony – indywi-
dualnie tańczą właśnie te osoby, które jeszcze słabo czują się
w tańczeniu w parach. W ten sposób mogą dobrze się bawić, a rów-
nocześnie mogą poprzez obserwowanie innych osób uczyć się no-
wych kroków i zyskiwać większą pewność siebie.

Po drugie – tańcząc indywidualnie, człowiek może się w pełni

skupić na sobie i swoich przeżyciach. Tańcząc w parach, automatycz-
nie trzeba przynajmniej częściowo koncentrować się na drugiej
osobie. A tańcząc indywidualnie można w pełni poczuć siebie i zapo-
mnieć o innych osobach. Ludzie tańczą też indywidualnie, gdy chcą
wejść w interakcję z większą grupą. Często można zauważyć, że
osoby tańczące pojedynczo tak naprawdę tańczą w większej grupie.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 28. Pogromcy tanecznych parkietów

●

str.

144

Tak więc tańczenie indywidualne jest jak najbardziej na

miejscu i dla osób, które chcą nauczyć się tańczyć, jest świetnym
początkiem.

W grupie raźniej

Co zrobić, aby dobrze bawić się na imprezie tanecznej? Najlep-

szym sposobem jest iść na nią ze znajomymi – i to obydwu płci. Idąc
na tańce w grupie, człowiek od razu pewniej się czuje. Wiele osób ma
obawy przed zapraszaniem do tańca nieznanych sobie osób. Dlatego
idąc ze znajomymi, osoby takie od razu czują się pewniej, gdyż nie
muszą myśleć nad tym, jak zaprosić do tańca obce osoby. Dobrze
jednak, aby była to grupa mieszana, czyli żeby składała się z osób
obydwu płci. Na imprezach często można spotkać grupy dziewczyn
lub chłopaków, które siedzą oddzielnie i nie mają odwagi podejść do
drugiej płci. Jeśli przychodzi się na imprezę ze znajomymi obydwu
płci, to problemu takiego po prostu nie ma.

Ćwiczenie

Zastanów się, czy wśród Twoich znajomych są osoby, które cho-

dzą na tańce i mógłbyś się do nich przyłączyć.

Alkohol

Jednym ze sposobów przełamywania blokad przed tańczeniem

jest wypicie alkoholu – kufla piwa czy kieliszka wina. Dzięki niemu
nasz umysł zaczyna pozbywać się pewnych blokad, a nasze ciało za-
czyna lepiej się poruszać. Znam kilka osób (sam zresztą do nich na-
leżę), które przełamały swoje obawy przed tańczeniem właśnie po al-

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 28. Pogromcy tanecznych parkietów

●

str.

145

koholu. Oczywiście nie chodzi tu o to, aby się upić. Jedno piwo w zu-
pełności wystarczy. Poza tym alkohol dodaje też odwagi, tak więc je-
śli nie jesteś abstynentem, to trochę alkoholu może Ci pomóc
w tańczeniu.

Znajdź przyjaznego fanatyka tańczenia

Moja przygoda z tańczeniem zaczęła się dzięki koleżance, która

sama kiedyś przełamała swoje blokady i trzy lata temu zaczęła
tańczyć. W tej chwili tańczy świetnie i namawia innych do pójścia
w jej ślady. Robi to poprzez zachęcanie ludzi do chodzenia na im-
prezy oraz uczy ich podstawowych kroków. Dlatego zachęcam Cię do
poszukania w Twoim otoczeniu podobnych osób, które uwielbiają
tańczyć i chętnie nauczą Cię podstawowych kroków.

Ćwiczenie

Zastanów się, czy znasz osobę (lub osoby), która chętnie

wprowadziłaby Cię w tajniki tańca.

Gadka szmatka

Jednym ze sposób na przełamywanie obaw przed tańczeniem

z partnerem jest potraktowanie tańca jako pretekstu do rozmowy.
Jeśli tylko muzyka nie jest za głośna, to podczas tańca można roz-
mawiać z partnerem na wiele ciekawych tematów. Jakich? To już za-
leży tylko od Was, dlatego dobrze jest z góry przygotować sobie
jakieś tematy. Tematy, które nasuwają się same, dotyczą tańca, skąd
się druga osoba dowiedziała o danym miejscu do tańczenia, skąd po-
chodzi, czym się zajmuje itd.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 29. Sztuka prawienia komplementów

●

str.

146

Rozdział 29. Sztuka prawienia komplementów

W nawiązywaniu udanych relacji z innymi ludźmi pomóc może

osobom nieśmiałym sztuka prawienia komplementów.

Istnieją różne formy komplementów. Najbardziej oczywiste są

komplementy słowne, a więc kiedy komuś mówimy wprost coś pozy-
tywnego: „Bardzo mi się podobało twoje wystąpienie”, „Masz śliczną
bluzkę”, „Jestem z ciebie dumny”.

Kolejną formą komplementów są komplementy związane

z mową ciała. Często prawimy takie komplementy w sposób
nieświadomy. Takim komplementem może być np. uśmiech. Inną
formą komplementu jest skupienie uwagi na drugiej osobie.

Oczywiście komplement komplementowi nierówny. To, jak po-

zytywnie odebrany zostanie komplement, zależy od wielu czynników.
Po pierwsze, od osoby, która go udziela. Im taka osoba jest dla nas
ważniejsza, im bardziej ją cenimy, im jest dla nas większym autory-
tetem, tym komplement takiej osoby jest dla nas cenniejszy. Po dru-
gie, odbiór komplementu zależy od tego, czy jest wygłaszany
w grupie, czy też indywidualnie. Im większa grupa jest świadkiem
pochwały pod naszym adresem, tym większą możemy odczuwać
satysfakcję.

W końcu sposób odbierania komplementów zależy też od

nastawienia osoby obdarowywanej nim. No właśnie. W jaki sposób
reagujemy na komplementy? Często można obserwować
zażenowanie osoby, która go otrzymuje. W im większej grupie taki

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 29. Sztuka prawienia komplementów

●

str.

147

komplement pada i im jest większy, tym taka osoba czuje się bardziej
nieswojo. Z czego to wynika? Z jednej strony powodem może być
niska samoocena, z drugiej – wpojona w naszym społeczeństwie
zasada, że należy być skromnym. A jak Ty reagujesz na
komplementy?

Jednak nawet jeżeli peszą nas komplementy, to najczęściej

mają na nas pozytywny wpływ. I to jest chyba ich najważniejsza rola.
Właściwy komplement potrafi dodać człowiekowi skrzydeł, pozwala
mu uwierzyć, że robi coś słusznego, co inni docenią.

Sztuka prawienia komplementów jest w mojej opinii darem,

który jest w stanie opanować każdy z nas. Jest to dar, którym może-
my dzielić się z innymi.

Dlatego chciałbym Cię zachęcić do tego, abyś stosował sztukę

prawienia komplementów w swoim życiu. I wtedy zobaczysz, jaki po-
zytywny wpływ na Twoje życie oraz na życie osób Cię otaczających
będzie to miało.

Ćwiczenie

Zastanów się, jakie komplementy mógłbyś powiedzieć swoim
bliskim i znajomym. Zapisz je, starając się dla każdej osoby znaleźć
jak najwięcej prawdziwych komplementów. I oczywiście zacznij je
mówić tym osobom.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 30. Jak z przyjemnością mówić NIE?

●

str.

148

Rozdział 30. Jak z przyjemnością mówić NIE?

Osoby nieśmiałe często przejmują się tym, co inni o nich my-

ślą, i dlatego boją się innym odmawiać. Dlatego takie osoby m.in.
często kupują coś od akwizytorów, którzy dzięki różnym technikom
manipulacji potrafią takie osoby namówić na często bezsensowne za-
kupy.

Podstawowym sposobem nauczenia się mówienia NIE jest

skorzystanie z rad zawartych w rozdziale pt. „Jak nie przejmować się
tym, co inni o nas pomyślą?”. Tutaj chciałbym przedstawić kilka do-
datkowych technik na uczenie się mówienia NIE.

Nie, nie, nie

Jeżeli podczas kontaktu z drugą osobą przychodzi nam do gło-

wy myśl, że chcielibyśmy jej odmówić, ale boimy się to zrobić, to po-
wtarzajmy sobie w umyśle na okrągło słowo „nie” i skupmy się na
nim, a nie na rozmówcy. To pozwoli nam przestać skupiać się na na-
szych obawach, a równocześnie pozwoli wyćwiczyć i przygotować
nasz umysł na powiedzenie „nie”, gdy przyjdzie na to kolej.

Plan działania

Jeśli są sytuacje, w których nie potrafisz mówić „nie”, to do-

kładnie przeanalizuj te sytuacje, zastanów się, co Cię blokuje i przy-
gotuj scenariusz działania, który pomoże Ci w danej sytuacji zacho-
wać się inaczej.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 31. Przyznawanie się do nieśmiałości

●

str.

150

Rozdział 31. Przyznawanie się do nieśmiałości

Osoby nieśmiałe bardzo często boją się tego, że inni dostrzegą

ich   nieśmiałość.   Sam   pamiętam,   jak   kiedyś   poszedłem   kupić   do
księgarni książkę na temat nieśmiałości. Gdy tylko wziąłem ją do
ręki, zacząłem martwić się tym, jak zareaguje sprzedawca, gdy podej-
dę   do   niego   z   książką.   Gdy   zobaczy   jej   tytuł,   to   od   razu   będzie
wiedzieć, że jestem osobą nieśmiałą. Po chwili zastanowienia wymy-
śliłem, że podam sprzedawcy książkę tak, aby od góry była widoczna
tylna   okładka   książki.   Miało   to   nawet   sens,   bo   sprzedawca   i   tak
musiał czytnikiem odczytać dane o książce z paska, który znajdował
się z tyłu książki.

Dlaczego osobom nieśmiałym tak bardzo zależy na tym, aby

inni nie dostrzegli ich nieśmiałości? Przede wszystkim dlatego, że
traktują nieśmiałość jako swoją słabość i uważają, że ujawnienie jej
innym może je pogrążyć w ich oczach. Tak w każdym razie uważają
osoby nieśmiałe. Rzeczywistość bywa jednak często zupełnie odwrot-
na. Moje własne doświadczenia pokazują, że przyznanie się przed in-
nymi do swojej nieśmiałości może być bardzo korzystne z kilku po-
wodów:

Powód 1. Gdy przyznasz się, że jesteś nieśmiałą osobą, au-

tomatycznie możesz przestać bać się i stresować, że inni to odkryją.
A wtedy możesz skupić się na działaniach mogących ograniczyć Two-
ją nieśmiałość (np. ćwiczyć się w konwersacjach).

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 32. Pomocni mentorzy

●

str.

152

Rozdział 32. Pomocni mentorzy

Kolejnym sposobem pracy nad sobą może być dla osoby

nieśmiałej posiadanie mentorów – wzorów do naśladowania. Naj-
lepiej by było, gdyby istniała możliwość pracy z takim mentorem, ob-
serwowania go oraz uzyskiwania rad od niego. Oczywiście mentorem
powinna być osoba, którą sami byśmy chcieli być (jest wzorem, do
którego dążymy). Czyli może to być osoba, która ma bardzo dużą
pewność siebie i potrafi znaleźć się w każdej sytuacji.

Ćwiczenie

Zastanów się jakie cechy i umiejętności powinien mieć idealny

dla Ciebie mentor.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 32. Pomocni mentorzy

●

str.

153

Dzięki mentorowi możemy uczyć się rozwijać umiejętności,

których nam brakuje lub które mamy rozwinięte w niewystarcza-
jącym stopniu. Poprzez obserwowanie mentora możemy też mieć
większą motywację do pracy nad sobą.

Idealnym mentorem jest osoba, która kiedyś sama była

nieśmiała. Bo z jednej strony – będzie w stanie lepiej nam służyć po-
mocą, z drugiej zaś – obserwując ją, łatwiej będziemy mogli uwierzyć
w to, że my również możemy dojść do takiego poziomu, na jakim ona
jest obecnie.

Pamiętam, jak kiedyś byłem na szkoleniu prowadzonym przez

bardzo dobrego trenera, który doskonale potrafił komunikować się
z nami, miał bardzo dobrze opanowane umiejętności interpersonal-
ne. Dużym zaskoczeniem było dla nas, kiedy na koniec zajęć
opowiedział nam, że kiedyś był bardzo nieśmiałym człowiekiem, ale
dzięki pracy nad sobą udało mu się w końcu przezwyciężyć
nieśmiałość. Nie ukrywam, że obserwowanie tego trenera umocniło
moją wiarę w to, że ja również mam równie duży potencjał jak on
i mogę dojść do takiego poziomu, jaki on sobą reprezentuje.

Ćwiczenie

Zastanów się, gdzie możesz znaleźć mentorów, którzy posiadają

cechy wymienione przez Ciebie w poprzednim ćwiczeniu. Czy
mogą to być Twoi koledzy lub przełożeni z pracy, czy raczej osoby
prowadzące różne szkolenia, osoby uczestniczące w jakichś nie-
komercyjnych zajęciach itd.?

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 32. Pomocni mentorzy

●

str.

154

Jeżeli nie uda Ci się znaleźć takich mentorów, nie załamuj się.

Pozostają wtedy jeszcze mentorzy wirtualni. Są to mentorzy, do
których nie masz bezpośrednio dostępu, ale na których możesz się
wzorować, np. czytając artykuły lub książki im poświęcone.

Poza osobami, które pozbyły się nieśmiałości, wzorami dla nas

mogą też być osoby, które nadal są nieśmiałe, a mimo to potrafią
sobie radzić w życiu. Kiedyś przeczytałem wywiad z reżyserem pierw-
szego filmu, w którym zagrał Antonio Banderas. Opowiadał on, jak
bardzo nieśmiałą osobą był wtedy Banderas. Oglądając go w jakimś
wywiadzie telewizyjnym, też mogłem zauważyć, że nadal w jakimś
stopniu jest nieśmiały. Tymczasem zupełnie nie da się tego zauwa-
żyć, oglądając filmy z jego udziałem.

Przykładem z polskiego ogródka jest Kasia Nosowska

– wokalistka   zespołu   Hey.   Kiedyś   występowałem   w   programie
telewizyjnym   „Pytanie   na   śniadanie”,   który   był   poświęcony
nieśmiałości.   Przede   mną   w   tym   samym   programie   występowała
Kasia   Nosowska.   Prowadzący   program   rozmawiali   z   nią   najpierw
o Fryderykach – nagrodach, które właśnie zdobyła. I zastanawiałem
się wtedy, po co zaprosili ją do programu o nieśmiałości. Okazało się,
że jest ona osobą nieśmiałą, co objawia się m.in. tym, że przed kon-
certami bardzo się stresuje, a na wywiadówkach w szkole u swojego
dziecka rzadko ma odwagę podnieść rękę i coś powiedzieć.

I świadomość, że są osoby nieśmiałe, które jednak mimo

nieśmiałości potrafią sobie radzić w życiu, może osobom nieśmiałym
dodać wiary we własne siły.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 33. Dobra praca

●

str.

155

Rozdział 33. Dobra praca

Osoby nieśmiałe często dobrze radzą sobie w pracy, gdyż

mogąc skupić się na swoich obowiązkach zawodowych, zapominają
o swojej nieśmiałości. Inny atut dobrej pracy to strona finansowa.
Wiem   z   własnego   doświadczenia,   że   posiadając   więcej   pieniędzy,
czujemy   się   bardziej   pewni   siebie,   a   ponadto   możemy   posiadane
pieniądze przeznaczyć na własny rozwój (np. książki lub kursy). Dla-
tego   chciałbym   w   tym   rozdziale   zaprezentować   garść   porad   do-
tyczących   skutecznego   szukania   pracy   –   nie   tylko   dla   osób
nieśmiałych.

Podstawowa zasada w kwestii CV jest taka, że liczy się jakość,

a nie ilość. Pracodawcy są zalewani CV, w związku z tym żeby móc li-
czyć na zainteresowanie z ich strony, CV musi różnić się na plus od
większości CV, jakie docierają do pracodawców. Dlatego nie należy
tego samego CV wysyłać wszędzie. Lepiej wysłać je do mniejszej licz-
by firm, ale zrobić je pod ich kątem, niż wysyłać jedno uniwersalne
CV wszędzie, gdzie popadnie.

List motywacyjny

List motywacyjny pozwala na opisowe przedstawienie naszych

zalet. Jednak błędem popełnianym przez wiele osób jest to, że w li-
ście motywacyjnym skupiają się wyłącznie na sobie, zapominając
o firmie, do której składają swoje dokumenty.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 33. Dobra praca

●

str.

156

Pierwsze zdanie listu jest niezwykle ważne. Powinno ono przy-

kuć uwagę pracodawcy, gdyż może on nie mieć czasu na czytanie
wszystkich listów motywacyjnych od początku do końca i jeśli nie
zainteresuje go pierwsze zdanie, to może zrezygnować z czytania
reszty listu. A tego przecież byśmy nie chcieli!

Dlatego należy unikać rozpoczynania pierwszego zdania od

standardowych zwrotów typu: „W odpowiedzi na Państwa ogło-
szenie...”, „Pragnę zgłosić swoją kandydaturę na stanowisko...”. To
można napisać później.

Pierwsze zdanie warto zacząć od słów: „Bardzo się cieszę, że

mogę złożyć dokumenty w Państwa firmie w odpowiedzi na ogło-
szenie ...”. Chodzi o to, aby pracodawca poczuł, że faktycznie zależy
Ci na pracy właśnie w jego firmie.

Pisząc treść listu motywacyjnego, warto stosować zasadę

„pięćdziesiąt do pięćdziesięciu”, tzn. w pięćdziesięciu procentach tre-
ści niech list będzie o Tobie, a w pozostałych pięćdziesięciu o praco-
dawcy i o tym, co dzięki Tobie może zyskać. Np. „Dzięki temu, że po-
siadam wieloletnie doświadczenie na stanowisku x, będę mogła,
pracując dla Państwa firmy...”.

Pamiętaj, że pracodawcę interesuje to, co on zyska na tym, że

zatrudni właśnie Ciebie!

Szukanie pracy wśród znajomych

Jest to jedna z najbardziej oczywistych metod poszukiwania

pracy. Polega na pytaniu znajomych, czy nie słyszeli o wolnych miej-
scach pracy. Metoda ta ma ten plus, że wielu pracodawców woli za-
trudnić osobę polecaną przez kogoś (np. własnych pracowników), niż

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 33. Dobra praca

●

str.

157

robić całą rekrutację, wykorzystując ogłoszenia w prasie. Powód tego
jest prosty – zajmuje to nieporównywalnie mniej czasu i nic praco-
dawcy nie kosztuje. Ponadto osoba polecająca nowego pracownika
bierze niejako na siebie odpowiedzialność za nowego pracownika, co
też odpowiada pracodawcy.

Gdy moja firma szukała sekretarki, to możliwość szukania jej

przez ogłoszenia prasowe była ostatnią z rozważanych możliwości.
Najpierw postawiliśmy na poszukiwania przez znajomych i ta me-
toda okazała się skuteczna.

Dlatego zachęcam gorąco do wykorzystania tego sposobu szu-

kania pracy w maksymalny sposób. Oto jak warto to zrobić:

1. Sporządź listę wszystkich swoich znajomych. Mogą to być

nawet osoby, które spotkałeś tylko raz w życiu. Lista ta powinna być
jak najdłuższa. Poproś o sporządzenie takich list Twoich naj-
bliższych, którym zależy na tym, abyś zdobył pracę. Dzięki temu łącz-
na liczba osób powinna wzrosnąć kilka razy. Łącznie na tych listach
powinno znaleźć się kilkaset nazwisk!

2. Teraz czas na zadanie najbardziej czasochłonne, polegające

na kontaktowaniu się z tymi osobami i informowaniu ich, że szukasz
pracy (dobrze podać, jakiej pracy szukasz) oraz proszeniu ich, aby
popytały z kolei swoich znajomych, czy nie wiedzą o wolnym stano-
wisku. Najlepiej będzie, aby z osobami z list Twoich krewnych
kontaktowali się sami krewni. Jeżeli znajomi mają pocztę
elektroniczną i wiesz, że z niej regularnie korzystają, to możesz infor-
mację przesłać pocztą, z prośbą o rozesłanie jej do ich znajomych.

3. Po tygodniu, jeśli jakieś osoby nie odezwały się z informacją

zwrotną, proponuję jeszcze raz skontaktować się z nimi i zapytać, czy

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 34. Nasza wiara a nieśmiałość

●

str.

159

Rozdział 34. Nasza wiara a nieśmiałość

Okazuje się, że nasze wierzenia religijne też mogą nam pomóc

w przezwyciężaniu nieśmiałości. Wiara pozwala nam łatwiej radzić
sobie z przeciwnościami losu oraz podejmować walkę o lepsze jutro.

Być może znasz osoby świeckie, w których życiu religia odgry-

wa szczególnie ważną rolę, stanowi ich pasję i sens życia. Jednak dla
większości z nas religia stanowi tylko pewien element życia i to na
dodatek mający często drugorzędne znaczenie. Z czego to wynika?
Moim zdaniem główną tego przyczyną jest to, że w przypadku więk-
szości   ludzi   ich   wierzenia   religijne   są   efektem   wychowania,   a   nie
świadomego   wyboru.   Większość   Polaków   uważa   się   za   katolików.
Jednak nie wynika to z tego, że któregoś dnia świadomie zdecydowa-
li:  „Tak, od teraz pragnę być katolikiem”. Jest to efekt wychowania
i przejęcia stylu życia naszych rodziców. Wynikiem tego jest to, że
wiara większości ludzi jest dosyć płytka. Ja sam byłem od dziecka
katolikiem. Jednak jako osoba dorosła zdecydowałem, że nie jestem
w stanie spełnić się w tej religii i odszedłem z niej. Zacząłem szukać
własnej drogi i w końcu ją znalazłem. I nie była to nawet konkretna
religia czy ruch religijny, ale pewien zbiór idei, które do mnie prze-
mówiły i stały się bardzo ważną częścią mojego życia. I te idee już
nieraz pomogły mi w ciężkich chwilach.

Dlatego zachęcam Cię do zadania sobie pytania: „Czy moje

obecne podejście do religii i moich wierzeń stanowi ważny element
mojego życia i jest w stanie pomóc mi w polepszeniu jakości mojego
życia?”. Jeśli odpowiedź na to pytanie będzie negatywna, to wtedy

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 34. Nasza wiara a nieśmiałość

●

str.

160

warto, abyś zastanowił się nad tym, co należałoby zrobić, aby ten
stan rzeczy zmienić – aby Twoje wierzenia religijne zaczęły Ci po-
magać w życiu.

Oto garść moich rad na ten temat.

Na początek proponuję, abyś spróbował odnaleźć pasję w reli-

gii, w którą w tej chwili wyznajesz. Możesz to zrobić na dwa sposoby.

Pierwszym z nich jest samodzielne poszukiwanie czegoś, co

może stać się inspiracją do tej pasji. W tym celu możesz poczytać
święte księgi swojej religii. W Polsce będzie to głównie Biblia. Nie
wiem, czy wiesz, ale większość katolików, którzy mają w domu
Biblię, nigdy do niej nie zagląda. Możesz też udać się do biblioteki
lub księgarni katolickiej i wybrać jakieś pozycje, które mogą stać się
dla Ciebie inspiracją. Może to będzie biografia jakieś znanej postaci
Twojej religii, a może coś innego. Możesz też przejrzeć internetowe
serwisy poświęcone Twojej religii. Często znajdują się w nich artyku-
ły i przemyślenia zwykłych ludzi, którym udało się znaleźć pasję
w swojej religii.

Drugą opcją jest skorzystanie z pomocy innych ludzi. Jeśli na

niedzielnych mszach Twój proboszcz strasznie przynudza, to może
warto wybrać się na mszę do innej parafii. Może warto zainteresować
się jakimś kółkiem religijnym, a może udać się w odwiedziny do
jakiegoś klasztoru. Każdy człowiek interpretuje daną religię poprzez
pryzmat własnego postrzegania świata. Jeśli znajdziesz w swojej reli-
gii ludzi, których interpretacja pozwoli Ci zyskać religijną pasję, to
będziesz w domu.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 35. Zostań pomagaczem

●

str.

162

Rozdział 35. Zostań pomagaczem

Moje własne doświadczenia, jak i innych nieśmiałych osób, po-

kazują, że osoby takie dobrze czują się, pomagając innym. Ja sam na
studiach udzielałem korepetycji, a później udzielałem się w różnych
organizacjach społecznych. Dlaczego osoby nieśmiałe dobrze radzą
sobie z pomaganiem innym? Powodów jest kilka:

– Mogą wykazać się swoimi kwalifikacjami w jakieś dziedzinie. Zda-
jąc sobie sprawę ze swoich kwalifikacji, mają większą pewność siebie
w obszarze wymagającym jej zastosowania.

– Mają możliwość przebywania w towarzystwie innych ludzi.

– Czują się doceniane.

Ćwiczenie

Zastanów się, w jaki sposób możesz pomagać innym. Na czym

znasz się na tyle, aby inni docenili Twoją pomoc? Jeśli nic nie
potrafisz tutaj wymienić, to zastanów się, czy w takim razie warto
byłoby zdobyć jakieś umiejętności, wiedzę lub coś innego, co
pozwoli Ci służyć innym pomocą.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 35. Zostań pomagaczem

●

str.

163

Ćwiczenie

Przypomnij sobie sytuacje, gdy byłeś w stanie komuś w czymś

pomóc, nawet tylko jeden raz. Może warto byłoby taką samą po-
moc zaoferować innym? Proponuję, abyś stworzył plan pomagania
innym. To może być coś bardzo ekscytującego!

..............................................................................................

Chęć pomagania innym zaowocowała tym, że w ciągu ośmiu lat

współpracowałem   z   kilkoma   organizacjami   pozarządowymi,   m.in.
z Monarem.   Organizacje   pozarządowe   są   dobrym   miejscem,
w których osoby nieśmiałe mogą zyskać nowe kontakty i znajomości.
W takich organizacjach ludzi ocenia się nie po tym, jacy są, ale co
robią dla organizacji. Dlatego osoby nieśmiałe mogą dobrze radzić
sobie w tych organizacjach, szczególnie jeśli będą z oddaniem i pasją
wykonywać swoją pracę. W organizacjach pozarządowych nieśmiało-
ść   jest   też   często   traktowana   jako   pewien   atut   –   uważa   się   taką
nieśmiałą osobę za skromną i godną zaufania.

Organizacje pozarządowe w przeważającej większości poszuku-

ją wolontariuszy, dlatego przyjmą każdą chętną osobę z otwartymi
ramionami. Jeżeli na dodatek taka osoba będzie posiadała pewne
unikalne umiejętności (np. będzie to informatyk, który mógłby się
zająć sprzętem komputerowym organizacji) potrzebne w organizacji,
to może być niemal noszona na rękach.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 35. Zostań pomagaczem

●

str.

164

Oczywiście organizacja organizacji nierówna. Powinieneś wy-

brać taką organizację, której działalność jest dla Ciebie interesująca
i w którą będziesz w stanie się zaangażować. Do szukania odpowied-
niej dla siebie organizacji świetnie nadaje się Internet. Bazę polskich
organizacji pozarządowych znajdziesz na stronie

www.ngo.pl

. Można

też przeglądać katalogi internetowe w portalach i tam szukać stron
organizacji pozarządowych.

Gdy już zdecydujesz się, jaka organizacja Cię interesuje, to czas

skontaktować się z nią. Proponuję zacząć od kontaktu telefonicznego
lub   e-mailem.   Osoby   szczególnie   nieśmiałe   zapewne   będą   wolały
kontakt e-mailem. Muszą jednak zdawać sobie sprawę z tego, że nie
zawsze na e-maile otrzymają odpowiedź. Często skrzynka pocztowa
organizacji   pozarządowych   nie   jest   przez   nie   regularnie   wykorzy-
stywana. W przypadku rozmowy  telefonicznej od razu otrzymamy
informację zwrotną.

Dlatego zachęcam do zadzwonienia do organizacji i zadania

prostego pytania:

„Dzień dobry, chciałem się dowiedzieć, czy poszukują państwo

wolontariuszy?”

Jeśli odpowiedź będzie negatywna (a będzie taka w nielicznych

przypadkach), to wystarczy powiedzieć: „Dziękuję. Do widzenia”
i odłożyć słuchawkę.

Jeśli odpowiedź będzie twierdząca, wtedy należy zapytać,

jakich wolontariuszy poszukują. Jeśli odpowiedź będzie brzmieć, że
dowolnych, wtedy należy zapytać, co należy zrobić, aby zostać u nich
wolontariuszem. Najprawdopodobniej będzie trzeba umówić się na
spotkanie z kimś w organizacji.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 36. Wykorzystywanie własnych zainteresowań i hobby

●

str.

166

Rozdział 36. Wykorzystywanie własnych
zainteresowań i hobby

Sposoby wykorzystywania zainteresowań i hobby częściowo już

omówiłem   w   rozdziale   pt.   „Zdobywamy   wielu   nowych   znajomych
i przyjaciół”. Abyśmy jednak mogli je wykorzystywać, musimy je po-
siadać. Tym bardziej że może  się okazać, że nasze dotychczasowe
zainteresowania lub hobby  nie mogą jednak przysporzyć nam no-
wych znajomych (bo np. mieszkamy w miejscu, gdzie nie ma osób
o podobnych zainteresowaniach). Co w takiej sytuacji należy zrobić?
Nie   pozostaje   nic   innego,   jak   tylko   zdobyć   nowe   zainteresowania
i hobby.

Ćwiczenie

Wypisz obecnie posiadane zainteresowania i hobby. Zastanów

się, czy z nich mogą wyniknąć jakieś inne zainteresowania i hobby,
które w jakimś stopniu się z nimi wiążą.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 36. Wykorzystywanie własnych zainteresowań i hobby

●

str.

167

Kolejną możliwością może być przyjrzeniu się swoim różnym

umiejętnościom, które mamy i wykorzystujemy. Być może któreś
z nich warto byłoby przekształcić w zainteresowania lub hobby. A na-
wet jeśli nie widzimy takich możliwości, to te umiejętności mogą
same w sobie pozwolić nawiązać nam kontakty z osobami o podob-
nych umiejętnościach.

Ćwiczenie

Wypisz jak najwięcej posiadanych przez Ciebie umiejętności. Za-

stanów się, czy można je przekształcić w zainteresowania lub hob-
by albo jak w ogóle można je wykorzystać do poznania nowych
ludzi.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 37. Jak sobie radzić z porażkami?

●

str.

169

Rozdział 37. Jak sobie radzić z porażkami?

Nie przez przypadek ostatni rozdział tej książki poświęcam

właśnie porażkom. Tym, co powoduje, że osoby nieśmiałe często nie
podejmują walki ze swoją nieśmiałością, jest obawa przed porażką.
I tutaj mam dla Ciebie dobrą i złą wiadomość. Zła wiadomość jest
taka, że porażek nie uda się uniknąć. Robiąc coś nowego, np. zaczy-
nając walkę z nieśmiałością w oparciu o rady zawarte w tej książce,
możesz być pewny, że będziesz popełniał błędy i będą Cię spotykać
porażki. Dobra wiadomość jest za to taka, że tych porażek wcale nie
trzeba traktować jak coś złego.

Nie wiem, czy wiesz, ale Edison, zanim stworzył działającą ża-

rówkę, przeprowadził blisko dziesięć tysięcy nieudanych prób! Jed-
nak nie traktował ich jako porażek – każda nieudana próba pokazy-
wała mu, jak nie należy konstruować żarówki. Dzięki temu był w sta-
nie w końcu stworzyć działającą żarówkę.

Ćwiczenie

Wstań, podejdź do kontaktu i włącz lub wyłącz światło.

Proponuję, abyś za każdym razem, gdy doznasz porażki, robił to
ćwiczenie. Pozwoli Ci ono przypomnieć sobie przykład Edisona
i nie pozwoli Ci się poddać.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Rozdział 37. Jak sobie radzić z porażkami?

●

str.

170

Czy wiesz, kto odnosi najwięcej porażek? Ludzie, którzy od-

nieśli największe sukcesy! Prawda jest taka, że gdy próbujemy coś
zmienić w swoim życiu, tak prywatnym, jak i zawodowym, to musi-
my   przynajmniej   od   czasu   do   czasu   ponosić   porażki.   Dlatego
proponuję   Ci,   abyś   porażki   traktował   jako   informację   zwrotną,
z której można wyciągnąć konkretne wnioski. Najczęściej każda po-
rażka   daje   dwie   korzyści:   pozwala   Ci   zdobyć  nowe  doświadczenia
(tak pozytywne, jak i negatywne) oraz nową wiedzę na temat tego, co
nie działa (wtedy można zacząć robić to w bardziej skuteczny spo-
sób).

Ćwiczenie

Wypisz porażki, jakie spotkały Cię w ostatnim miesiącu. Następ-

nie zastanów się, co pozytywnego Ci one dały – jakie doświad-
czenia, informacje, nowe decyzje itd.

I od dzisiaj, gdy spotka Cię jakaś porażka, zastanawiaj się, co

pozytywnego z niej wynika – i wykorzystaj te pozytywy, aby iść do
przodu.

Aleksander Łamek

NIEŚMIAŁOŚĆ – Aleksander Łamek

Zakończenie

●

str.

171

Zakończenie

Kiedyś poszedłem do księgarni ze znajomym. Obydwaj chcieli-

śmy kupić książki o samorozwoju oraz z zakresu biznesu. Ja dokład-
nie wybierałem książki i sprawdzałem ich ceny. Ostatecznie kupiłem
dwie książki za łączną kwotę pięćdziesięciu złotych. Tymczasem mój
znajomy brał wszystkie książki, które mu odpowiadały, w ogóle nie
zwracając uwagi na ich ceny. W rezultacie przy kasie zapłacił za nie
ponad dwieście złotych. I zupełnie tym się nie przejął.

Gdy go zapytałem, dlaczego tak lekką ręką wydaje tyle

pieniędzy, odpowiedział, że z doświadczenia wie, że wiedza zawarta
w dobrej książce jest warta wielokrotnie więcej niż wynosi jej cena.
Oczywiście jest to prawdą w sytuacji, gdy wiedzę tę zamierzamy
wprowadzić w życie.

Zawarta w niej wiedza na temat walki z nieśmiałością jest war-

ta wielokrotnie więcej niż za nią zapłaciłeś, ale tylko pod warunkiem,
że zdecydujesz się tę wiedzę wcielić w życie.

Dlatego teraz, gdy już przeczytałeś tę książkę, musisz sobie od-

powiedzieć na pytanie: „Co tak naprawdę zamierzam z wiedzą
z takiej książki zrobić? Czy tylko czerpać satysfakcję z jej posiadania,
czy też wcielić ją w życie?”.

Aleksander Łamek