Oleksiak_AIM_LAB1

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

Analiza i modelowanie systemów informatycznych

Sprawozdanie z zajęć laboratoryjnych nr 1

Prowadzący : mgr inż.. Łukasz Laszko
Grupa: I0H1S4
Wykonał: Marek Oleksiak

Treść zadania

Firma zajmująca się produkcją oprogramowania z dziedziny bezpieczeństwa

teleinformatycznego zaobserwowała, że na rynku pojawiła się konkurencja stanowiąca potencjalne

zagrożenie dla obecnej pozycji Firmy. Firma nie wspiera swoich procesów biznesowych środkami IT.

Firma zdecydowała, że należy dokonać czynności przygotowawczych do wdrożenia takiego wsparcia,

dzięki któremu oczekuje się poprawy celności procesów biznesowych. Aby zidentyfikować procesy

biznesowe, które mogłyby otrzymać wsparcie środkami IT zlecono przeprowadzenie modelowania

biznesowego, którego artefakty posłużą do podjęcia dalszych decyzji.*

Jesteś członkiem zespołu wykonującego modelowanie biznesowe dla Firmy, deklarującego wykonanie

zadania zgodnie z IBM Rational Unified Process.

W zespole występujesz w roli analityka procesów biznesowych (Business-Process Analyst) mając za

zadanie identyfikację celów biznesowych a następnie znalezienie aktorów biznesowych i biznesowych

przypadków użycia.

W zespole pełnisz ponadto rolę architekta procesów biznesowych (Business Architect) mając do

wykonania część analizy architektonicznej biznesu (Business Architectural Analysis). Analiza ogranicza

się do budowy biznesowego modelu analitycznego dla systemów biznesowych ściśle związanych z

realizacją usług Firmy, tj. bez aspektów administracyjnych jak kadry, płace itp.

Na podstawie zbudowanego przez ciebie modelu określone zostaną elementy, które objęte zostaną

wsparciem przez środki IT.

Wynikami realizacji zada s :

•

biznesowy model przypadków użycia (business use-case model):

•

cele biznesowe (business goals);

•

aktorzy biznesowi (business actors);

•

biznesowe przypadki użycia (business use-cases);

•

diagram biznesowych przypadków użycia (business use-case diagram);

•

biznesowy model analityczny:

•

system biznesowy (business system);

•

zasady biznesowe (business rules);

•

pracownicy biznesowi (business worker);

•

encje biznesowe (business entity);

•

zdarzenia biznesowe (business event);

•

realizacje biznesowych przypadków użycia:

•

diagram aktywności (activity diagram);

•

iagram klas (class diagram).

Motywacja:

Właściciel firmy świadczącej usługi związane z produkcj oprogramowania z dziedziny

bezpiecze stwa teleinformatycznego chce zaznaczyć swoją obecność na rynku i wyjść do

klientów z konkurencyjną ofertą. Dotychczas organizacja nie wykorzystywała środków IT do wsparcia

swojej działalności.

Zadania realizowane przez firmę:

•

produkcja oprogramowania do zabezpieczania komputerów (antywirus, personal firewall,

monitor sieci, system do kontroli treści w Internecie, system do zabezpieczania zasobów

lokalnych itp.);

•

sprzedaż oprogramowania, którego brak w ofercie produkcyjnej firmy (np. skaner

bezpieczeństwa);

•

wdrażanie i konfiguracja oprogramowania do zabezpieczeń komputerów, pochodzącego od

innych producentów;

•

ekspertyzy bezpieczeństwa istniejących rozwiązań;

•

szkolenia z zakresu zabezpieczania komputerów;

•

przygotowanie ofert dla klientów.

Nadzieje:

Firma bezpośrednio wiąże następujące nadzieje z wprowadzenia środków IT:

•

zmniejszenie nakładu pracy administracyjnej związanej z przygotowaniem dokumentacji;

•

zmniejszenie ilości dokumentacji papierowej;

•

zmniejszenie kosztów wytwarzania oprogramowania;

•

zwiększenie wydajności;

•

zwiększenie przezroczystości działań;

•

zwiększenie atrakcyjności i popytu na usługi;

•

budowa swojego wizerunku z wykorzystaniem Internetu;

•

zwiększenie bezpieczeństwa przechowywanych informacji technicznych.

Część 1. Biznesowy model przypadków użycia

1.1 Cele biznesowe

Tworzenie  biznesowego  modelu  przypadków  użycia rozpoczęto  od  sprecyzowania Celów
biznesowych.  Cele  biznesowe  opisują  co ma  być  zrealizowane  w  ramach działania  organizacji,  a
nie  w  jaki  sposób to osiągnąć.  Na  podstawie  nadziei  organizacji  przedstawionych w  zadaniu
wyszczególniono  następujące  cele  biznesowe:

• Zmniejszenie nakładu pracy administracyjnej związanej z przygotowaniem dokumentacji

papierowej

•  Zmniejszenie ilości  dokumentacji  papierowej
•  Zmniejszenie kosztów  wytwarzania oprogramowania
•  Zwiększenie wydajności
•  Zwiększenie przezroczystości  działań
•  Zwiększenie atrakcyjności  i  popytu  na usługi
•  Budowa  swojego wizerunku z  wykorzystaniem  Internetu
•  Zwiększenie bezpieczeństwa przechowywanych  informacji  technicznych

Wymienione powyżej cele biznesowe przedstawiono na rysunku 1.

Rysunek 1

1.2 Aktorzy biznesowi

Kolejnym  etapem  modelowania jest  zdefiniowanie aktorów  biznesowych.  Aktor  biznesowy  to  byt
reprezentujący  role  odgrywane  przez  kogoś  lub  coś  w  środowisku  biznesowym.  Aktorzy
odzwierciedlają  grupę  ludzi  lub elementów,  a  nie  pojedyncze  jednostki.  Podczas  modelowania
zdefiniowano  następujących  aktorów  biznesowych:

•  Klient
•  Dyrektor
•  Niezależny  dystrybutor  oprogramowania
•  Agencja  do spraw  wizerunku
•  Firma księgowa

Powyższych aktorów przedstawiono na rysunku numer 2.

1.4. Diagram biznesowych przypadków użycia

Po  określeniu  przypadków  użycia oraz  aktorów  biznesowych  należy  zobrazować  relacje
łączące  aktorów  i  przypadki  użycia  w  postaci  diagramu.  Diagram  ten  przedstawiono  na
rysunku  4.

Rysunek 4

Część 2. Biznesowy model analityczny

2.1. System biznesowy

Tworzenie  biznesowego  modelu  analitycznego  rozpoczęto  od  określenia systemu
biznesowego.    System  biznesowy  to zestaw  ról  i  zasobów,  które  służą  danym  celom.  System
biznesowy  w  ramach realizacji  zadania  przedstawiono na  rysunku numer  5.

Rysunek 5

2.2. Zasady biznesowe

Zasady biznesowe to ograniczenia w kontekście biznesowym. Zdefiniowane zasady

biznesowe w odniesieniu do encji przedstawiono na rysunku 6.

Rysunek 6

2.3. Pracownicy biznesowi

Kolejnym  etapem  w  tworzeniu  biznesowego  modelu  analitycznego  jest  określenie
pracowników  biznesowych.  Pracownik  biznesowy  odzwierciedla  rolę  w  realizacji  biznesowego
przypadku użycia.  W  tym  etapie  wyróżniono następujących pracowników  biznesowych:

•  Programista
•  Dyrektor
•  Doradca
•  Sprzedawca
•  Sekretarka
•  Pośrednik

Rysunek 7

2.4. Encje biznesowe

Kolejnym etapem jest wyszczególnienie encji biznesowych. Są one reprezentacją obiektów,

które są manipulowane poprzez aktorów i pracowników biznesowych. W kontekście realizacji zadania
sprecyzowano następujące encje:

•  Program
•  Usługa
•  Dokumentacja
•  Przetart
•  Strona internetowa
•  Umowa
•  Audyt
•  Szkolenie

Rysunek 8

Warto w tym momencie wspomnieć, że encje nie mogą inicjalizować jakiejkolwiek interakcji. Są to
elementy pasywne w systemie.

2.5. Zdarzenia biznesowe

Zdarzenia biznesowe to zewnętrzne oraz wewnętrzne zdarzenia wymajające pewnej reakcji.

Rysunek 9 przedstawia zdarzenia biznesowe w odniesieniu do modelowanego systemu w raz ze
związkami z odpowiednimi encjami.

Rysunek 9

2.6. Realizacje biznesowych przypadków użycia

2.6.1 Diagramy aktywności

Rysunek 10

2.6.2. Diagram klas

Ostatnim elementem procesu modelowania tego systemu jest stworzenie diagramu klas.

Otrzymany diagram prezentujący klasy w systemie oraz relacje między nimi jest przedstawiony na
rysunku numer 12.

Rysunek 12

3. Wnioski

Modelowanie biznesowe jako pierwszy etap tworzenia dowolnej aplikacji biznesowej

pozwala  w  znacznym  stopniu na  poznanie  modelowanego systemu.  Poprzez  realizacje  kolejnych
punktów  zadania  laboratoryjnego mieliśmy  możliwość  dokładnego  poznania  tego  procesu.  Mimo,  że
model  biznesowy  dotyczy  w większym  stopniu  organizacji  dla  której  będzie  wytwarzany  system,  a  nie
dla  działu IT,  jest  również  dla  niego znacznie  przydtany.