background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
            NARODOWEJ  

 
 

 

 

 

Marek Kozieja 

 

 

Instalowanie urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej 
wody użytkowej 
713[07].Z2.02 

 

 

 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom  2006 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1

Recenzenci: 
dr inż. Władysława Maria Francuz 
mgr inż. Anna Kusina 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
inż. Zygfryd Gajewski  
 
 
Konsultacja: 
mgr inż. Jarosław Sitek  
 
 
Korekta: 

 

 

 

 

Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej  
713[07].Z2.02. „Instalowanie urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej wody użytkowej” 
zawartego w modułowym programie nauczania dla zawodu monter instalacji gazowych 
713[07]. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2006

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2

SPIS TREŚCI 
 

1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5. Ćwiczenia  

12 

5.1. Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony 

środowiska podczas instalowania urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej 
wody użytkowej   

12 

   5.1.1. Ćwiczenia 12 
5.2. Grzejniki wody użytkowej i ich lokalizacja  

14 

   5.2.1. Ćwiczenia 14 
5.3. Palniki gazowe stosowane w urządzeniach do przygotowania ciepłej wody 

użytkowej 

17 

   5.2.1. Ćwiczenia 17 
6. Ewaluacja osiągnięć ucznia  

19 

7. Literatura 

33 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3

1. WPROWADZENIE 

  

Przekazujemy Państwu „Poradnik” dla nauczyciela „Instalowanie urządzeń gazowych do 

przygotowania ciepłej wody użytkowej”, który będzie pomocny w prowadzeniu zajęć  
dydaktycznych w szkole zawodowej kształcącej w zawodzie monter instalacji gazowych 
713[07] oraz w przyswajaniu przez uczniów wiedzy o: zasadach instalowania i konserwacji 
urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej wody użytkowej, rodzajach i typach  tych 
urządzeń oraz palnikach w nich stosowanych, zasadach eksploatacji tych palników  
i sposobach usuwania przyczyn zaburzeń w ich pracy, zasadach bezpieczeństwa pracy i p.poż. 
przy wykonywaniu prac na czynnych instalacjach gazowych. 
 

W poradniku zamieszczono: 

−  wymagania wstępne określające umiejętności, jakie powinien posiadać uczeń, by mógł 

bez  problemów rozpocząć pracę  ze swoim poradnikiem, 

−  cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas pracy 

z poradnikiem, 

−  wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć, 
−  przykładowe scenariusze zajęć, 
−  przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania-

uczenia oraz środkami dydaktycznymi, 

−  ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzia pomiaru dydaktycznego, 
−  wykaz literatury, z jakiej uczniowie mogą korzystać podczas nauki. 

Wskazane jest, by zajęcia dydaktyczne były prowadzone różnymi metodami, ze 

szczególnym uwzględnieniem: 
−  metody tekstu przewodniego, 
−  pokazu z objaśnieniami, 
−  metody projektów, 
−  ćwiczeń praktycznych. 

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel 

może posłużyć się zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych, zawierających 
różnego rodzaju zadania. 

W tym rozdziale podano również: 

−  plan testu w formie tabelarycznej, 
−  punktacje zadań, 
−  propozycje norm wymagań, 
−  instrukcje dla nauczyciela, 
−  instrukcje dla ucznia, 
−  kartę odpowiedzi, 
−  zestaw zadań testowych. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4

 
 

713[07].Z2 

Technologia instalacji urządzeń gazowych

 

 

 

713[07].Z2.01 

Instalowanie kuchennych urządzeń gazowych

 

 

 

713(07).Z2.02 

Instalowanie urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej wody użytkowej

 

 

 

713[07].Z2.03 

Instalowanie kotłów gazowych i ogrzewaczy powietrza

 

 

 

713[07].Z2.04 

Odprowadzanie spalin

 

 

 

713[07].Z2.05 

Wykonywanie konserwacji i usuwanie usterek w urządzeniach gazowych

 

 

 
Schemat układu jednostek modułowych

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

5

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 
 Przystępując do realizacji jednostki modułowej „instalowanie urządzeń gazowych do 
przygotowania ciepłej wody użytkowej” uczeń powinien umieć:  
−  organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii, 
−  dobierać i posługiwać się narzędziami monterskimi, 
−  dobierać i mierzyć złączki do łączenia instalacji z urządzeniami gazowymi, 
−  wykonywać prace przygotowawczo-zakończeniowe podczas montażu instalacji 

gazowych, 

−  wykonywać połączenia rur stalowych i miedzianych, 
−  wykonywać podłączenia przyłączy gazowych do instalacji gazowych, 
−  instalować armaturę i aparaturę pomiarową, 
−  instalować szafki gazowe wraz z ich wyposażeniem, 
−  wykonywać konserwację i naprawę instalacji gazowych, 
−  instalować kuchenne urządzenia gazowe, 
−  odpowietrzać instalacje gazową zgodnie z zasadami bezpieczeństwa, 
−  uczestniczyć w dyskusji i wymieniać doświadczenia, 
−  korzystać z różnych źródeł informacji. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

6

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej „Instalowanie urządzeń gazowych do 

przygotowania ciepłej wody użytkowej” uczeń powinien umieć: 
−  zastosować przepisy bhp i ochrony ppoż. obowiązujące podczas instalowania 

i uruchamiania urządzeń gazowych, 

−  rozróżnić gazowe urządzenia do przygotowiania ciepłej wody użytkowej, 
−  zorganizować i zlikwidować stanowisko montażu urządzeń gazowych do przygotowania 

ciepłej wody użytkowej, 

−  posłużyć się dokumentacją techniczną instalacji gazowej, 
−  zaplanować kolejność prac, 
−  wyznaczyć miejsce lokalizacji urządzeń gazowych do przygotowania siepłej wody 

użytkowej, 

−  zastosować wymagania dotyczące instalowania i uruchamiania urządzeń, 
−  skorzystać z dokumentacji techniczno-ruchowej urządzeń i instrukcji producentów, 
−  dobrać narzędzia i sprzęt do instalowania urządzeń, 
−  przygotować materiały do zainstalowania urządzeń gazowych, 
−  ocenić stan techniczny materiałów i urządzeń, 
−  zainstalować urządzenia gazowe do przygotowania ciepłej wody użytkowej: 

przepływowe, pojemnościowe, 

−  połączyć urządzenia z instalacją gazową, 
−  połączyć urządzenia z instalacją wody zimnej i ciepłej. 
−  zainstalować armaturę regulacyjno - zabezpieczajacą w urządzeniach gazowych, 
−  uruchomić urządzenia gazowe do przygotowania ciepłej wody użytkowej, 
−  wyregulować palniki urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej wody użytkowej, 
−  dokonać regulacji urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej wody użytkowej, 
−  ocenić proces spalania gazu, 
−  wykonać obmiar prac, rozliczyć robociznę, materiały oraz sprzęt, 
−  przygotować zainstalowane urządzenia gazowe do odbioru, 
−  wykonać prace zgodnie z warunkami technicznymi. 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

7

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

Osoba prowadząca ………………………………………………. 
Modułowy program nauczania: Monter instalacji gazowych 713[07] 
Moduł:                                        Technologia instalacji urządzeń gazowych 713[07].Z2. 
Jednostka modułowa:                Instalowanie urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej 
                                                   wody użytkowej 713[07].Z2.02 
Temat: Podłączenie gazowego podgrzewacza c.w.u do instalacji wodnej i gazowej 

wykonanych z rur stalowych

 

 
Cel ogólny

k

ształtowanie umiejętności w poprawnym montażu podgrzewaczy c.w.u do 

istniejących instalacji gazowych i wodnych. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

−  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
−  dobrać sprzęt i odpowiednie narzędzia monterskie, 
−  dobrać technologię do robót podłączeniowych gazowych podgrzewaczem c.w.u, 
−  dobrać narzędzia pomiarowe do pomiaru punktów podłączeń urządzeń gazowych, 
−  dokonać pomiaru króćców na wejściu i wyjściu c.w.u i gazu, 
−  dobrać odpowiednie złączki, armaturę i materiały uszczelniające, 
−  przygotować końcówki instalacji gazowej 

i

 hydraulicznej do wykonania podłączenia, 

−  zamontować armaturę odcinającą przed instalacjami: gazową i wodną, 
−  wykonać połączenia gwintowe, 
−  sprawdzić szczelność wykonanych połączeń, 
−  uruchomić gazowy podgrzewacz c.w.u, 
−  wyregulować płomień na palniku. 
 
Metody nauczania–uczenia się:  

−  ćwiczenia praktyczne pod kierunkiem osoby uprawnionej, pokaz z objaśnieniem, metoda 

tekstu przewodniego 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−  indywidualna 
Czas:  4 godziny lekcyjne (180min). 
 
Środki dydaktyczne: 

−  teksty przewodnie do ćwiczeń, 
−  dokumentacja techniczno – ruchowa gazowego podgrzewacza c.w.u, 
−  instrukcja gazowego podgrzewacza c.w.u, 
−  plansze – rodzaje gazowych ogrzewaczy c.w.u, 
−  środki ochrony osobistej, 
−  narzędzia monterskie, 
−  gwintownica, 
−  materiały podstawowe ( armatura odcinająca, rury stalowe, złączki), 
−  materiały pomocnicze (konopie czesane, pasta uszczelniająca, taśma teflonowa), 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

8

−  wykrywacze gazów, 
−  gazowy podgrzewacz c.w.u. 

 

Przebieg zajęć: 
1.  Sprawy organizacyjne. 
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 
3.  Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia. 
4.  Realizacja tematu: 

a)  Każdy uczeń zapoznaje się z dokumentacją zadania i dokumentacją techniczno – 

ruchową gazowego podgrzewacza c.w.u. 

b)  Uczeń przygotowuje plan działania, technologię do wykonania połączeń 

gwintowanych. 

c)  Uczeń gromadzi materiały podstawowe, armaturę i materiały uszczelniające niezbędne 

do wykonania podłączeń. 

d)  Sprawdza sprawność narzędzi, urządzeń i sprzętu kontrolno – pomiarowego  

i gazometrycznego. 

e)  Uczeń dokonuje pomiarów elementów łączonych i przygotowuje je do łączenia.  
f)  Uczeń wykonuje wszystkich połączeń po stronie c.w.u i gazu.  
g)  Wykonuje próbę szczelności wykonanych połączeń gwintowanych.  
h)  Uczeń uruchamia gazowy grzejnik wody przepływowej i reguluje płomień na palniku 

inżektorowym. 

i)  Uczeń porządkuje stanowisko pracy. 

-  Przez cały czas trwania ćwiczenia nauczyciel nadzoruje pracę uczniów i pomaga im  

w uzyskaniu jak najlepszych rezultatów. Podpowiada najlepsze rozwiązania. 

5.  Po wykonaniu ćwiczenia uczeń dokonuje analizy wykonanego zadania. 
6.  Uczeń przeprowadza samoocenę i wskazuje swoje mocne i słabe strony. 
7.  Nauczyciel analizuje prace ucznia i stwierdza czy praca wykonana jest starannie i na 

temat. 

8.  Uczniowie prezentują swoje prace wśród uczniów. 
9.  Klasa wspólnie z nauczycielem dokonuje oceny prac. 
 
Zakończenie zajęć 
Praca domowa 

Odszukaj w literaturze wiadomości na temat: Zabezpieczenia w gazowym grzejniku 

wody przepływowej. Na podstawie zgromadzonych informacji opracuj materiał nauczania na 
ten temat i przynieś go na zajęcia. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−  anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych 

umiejętności. 

 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

9

Scenariusz zajęć  2 

 

Osoba prowadząca ………………………………………………. 
Modułowy program nauczania: Monter instalacji gazowych 713[07] 
Moduł:  

 

 

 

               Technologia instalacji urządzeń gazowych 713[07].Z2. 

Jednostka modułowa:                Instalowanie urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej 
                                                   wody użytkowej 713[07].Z2.02 
Temat: Przestawienie gazowego podgrzewacza c.w.u na inny rodzaj gazu palnego. 
 
Cel ogólny
: kształtowanie umiejętności w dostosowywaniu grzewczych urządzeń do 
wykorzystywania różnych rodzajów gazów palnych. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

−  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
−  dobrać narzędzia i sprzęt monterski, 
−  dobrać odpowiednie dysze do różnych gazów palnych, 
−  dobrać materiały uszczelniające, 
−  zdemontować palnik gazowy, 
−  wymienić odpowiednią dyszę, 
−  zmontować palnik i sprawdzić szczelność po zamontowaniu, 
−  uruchomić podgrzewacz c.w.u i wyregulować płomień na palniku. 
 
Metody nauczania–uczenia się:  

−  ćwiczenia praktyczne 
−  metoda przewodniego tekstu 
 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−  indywidualna 
−  grupowa 
Strategia: uczenie się przez ćwiczenia praktyczne pod kierunkiem osoby uprawnionej 
 
Środki dydaktyczne: 

−  tekst przewodni do ćwiczeń, 
−  dokumentacja techniczno-ruchowa palnika gazowego, 
−  instrukcja obsługi gazowego podgrzewacza c.w.u, 
−  plansze – gazowe podgrzewacze c.w.u, 
−  narzędzia monterskie, 
−  materiały uszczelniające, 
−  dysze palnikowe, 
−  wykrywacze gazów, 
−  gazowy podgrzewacz wody c.w.u, 
−  palniki inżektorowe o różnych mocach. 
Czas:  2 godziny lekcyjne (90 min). 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10

Przebieg zajęć: 
 
Zadanie dla ucznia 

Przedmiotem zadania jest przestawienie palnika gazowego do pracy z gazu płynnego na 

gaz ziemny GZ 35 
 
FAZA WSTĘPNA 
Czynności organizacyjno-porządkowe, podanie tematu lekcji, zaznajomienie uczniów z pracą 
metodą przewodniego tekstu. 
 
FAZA WŁAŚCIWA 
INFORMACJE 
1.  Budowa palnika gazowego inżektorowego. 
2.  Zasada działania pilnika gazowego inżektorowego. 
3.  Rodzaje dysz gazowych palnikowych. 
4.  Instrukcja demontażu i montażu dyszy w palniku. 
5.  Jak się sprawdza szczelność gazowego podgrzewacza c.w.u. po wymianie dyszy? 
6.  Regulacja płomienia w palniku inżektorowym. 
 
PLANOWANIE 
1.  Ustal plan działania, 
2.  Wybierz odpowiednie narzędzia, 
3.  Wybierz odpowiednie materiały uszczelniające, 
4.  Dobierz dysze na gaz ziemny, 
5.  Sprawdź działanie aparatury kontrolnej. 
UZGODNIENIE 
1.  Omów wszystkie punkty z fazy planowania z nauczycielem. 
2.  Odnieś się do uwag i propozycji nauczyciela. 
 
WYKONANIE 
1.  Dokonaj pomiarów dysz do wymiany, 
2.  Zamknij kurek odcinający gazowy podgrzewacz c.w.u. i kurek gazomierzowy. 
3.  Przewentyluj pomieszczenie. 
4.  Zorganizuj stanowisko pracy. 
5.  Zabezpiecz się w środki ochrony osobistej. 
6.  Wymontuj palnik inżektorowy z gazowego podgrzewacza c.w.u. 
7.  Wykręć wszystkie dysze i wymień na inne. 
8.  Wmontuj palnik do podgrzewacza c.w.u,  
9.  Po wymianie dysz sprawdź szczelność połączeń. 
10.  Otwórz kurek gazomierzowi i kurek przed gazowym grzejnikiem wody przepływowej. 
11.  Uruchom gazowy podgrzewacz c.w.u i wyreguluj płomień na palniku. 
12.  Wykonaj pracę zgodnie z obowiązującymi wymaganiami bhp. 
13.  Zwróć uwagę na dokładność wykonanej pracy. 
14.  Uporządkuj stanowisko pracy. 
15.  Przygotuj się do zaprezentowania swojej pracy. Zespoły uczniów wyznaczają lidera 

grupy, który dokonuje prezentacji ćwiczenia. 

 
SPRAWDZANIE 
1.  Czy dobrano właściwe dysze palnikowe ? 
2.  Czy odcięto gaz od gazowego podgrzewacza c.w.u ? 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11

3.  Czy dokonano wymiany dysz zgodnie z instrukcją montażu ? 
4.  Czy sprawdzono szczelność połączeń po wymianie dysz ? 
5.  Czy prawidłowo wyregulowano płomień palnika ? 
6.  Czy uporządkowano stanowisko pracy? 
7.  Czy prace prowadzone były zgodnie z zasadmi bhp i p.poż.? 
 
ANALIZA 

Uczniowie wraz z nauczycielem wskazują, które etapy ćwiczenia sprawiły im najwięcej 

trudności. Nauczyciel podsumowuje całe  ćwiczenie, wskazuje jakie nowe, ważne 
umiejętności zostały wykształcone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać  
w przyszłości. 
 
FAZA KOŃCOWA 
Zakończenie zajęć 
Praca domowa 

Odszukaj w literaturze wiadomości na temat: Regulacja palnika gazowego 

inżektorowego. Na podstawie zgromadzonych informacji opisz sposób regulowania tych 
palników i opracowanie to przynieś na zajęcia. 

  

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−  anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć, trudności 

podczas realizowania zadania i zdobytych umiejętności. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12

5. ĆWICZENIA  

 
5.1. Przepisy  bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony 

przeciwpożarowej i ochrony środowiska podczas instalowania 
urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej wody użytkowej 

 

5.1.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Opracuj instrukcję wykonywania pracy podczas montażu podgrzewacza wody tak, aby 

były zachowane warunki bhp. 

 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy podczas 
wykonywania instalacji urządzeń gazowych. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z materiałem nauczania dotyczącym zasad postępowania, aby bezpiecznie 

montować urządzenia gazowe, 

3)  na arkuszu papieru wypisać rodzaje zagrożeń występujących podczas montażu 

podgrzewaczy wody oraz zasady postępowania, aby uniknąć tych zagrożeń, 

4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
5)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania-uczenia się:  

–   metoda przewodniego tekstu, pokaz z objaśnieniem 

 
Środki dydaktyczne: 

–  instrukcja do wykonania ćwiczenia, 
–  stolik, 
–  krzesło, 
–  ołówek, 
–  gumka, 
–  karta katalogowa podgrzewacza wody 
–  literatura z rozdziału 7. 
  
Ćwiczenie 2 

Opracuj instrukcję postępowania montera na wypadek stwierdzenia w pomieszczeniu 

obecności gazu. 

 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy podczas 
wykonywania instalacji urządzeń gazowych. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z materiałem nauczania w zakresie zagrożeń występujących podczas 

ulatniania się gazu (pkt. 4.1.1), 

3)  przeanalizować materiał nauczania pod kątem swojego postępowania aby uniknąć 

wybuchu w pomieszczeniu, 

4)  na kartce papieru wypisać zasady postępowania i ustalić kolejność działań,  
5)  zaprezentować wykonanie ćwiczenia, 
6)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania-uczenia się:  

–  metoda przewodniego tekstu, pokaz z objaśnieniem 

 
Środki dydaktyczne: 

–  instrukcja do wykonania ćwiczenia, 
–  stół, 
–  krzesło, 
–  zeszyt, 
–  ołówek, 
–  gumka, 
–  instrukcja obsługi podgrzewacza c.w.u., 
–  literatura z rozdziału 7.  

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14

5.2. Grzejniki wody użytkowej i ich lokalizacja 

 

 
5.2.1. Ćwiczenia 

Ćwiczenie 1 

Zainstaluj pojemnościowy podgrzewacz wody do stalowej instalacji gazowej i wodnej 

według dokumentacji techniczno – ruchowej producenta. Ćwiczenie wykonaj pod nadzorem 
osoby uprawnionej do tego typu prac. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy podczas 
wykonywania instalacji urządzeń gazowych. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  dobrać ubrania i sprzęt ochrony osobistej, 
3)  zapoznać się z dokumentacją techniczno- ruchową i instrukcją montażu podgrzewacza 

c.w.u,  

4)  dobrać odpowiednie narzędzia i sprzęt monterski, 
5)  dobrać materiały uszczelniające połączenia, 
6)  wybrać odpowiednie miejsce usytuowania podgrzewacza zgodnie z aktualnie 

obowiązującymi wymaganiami, 

7)  przygotować przewody instalacji gazowej i wodnej do podłączenia podgrzewacza c.w.u, 
8)  zamontować przed podgrzewaczami na instalacji gazowej i wodnej kurek kulowy 

odcinający o odpowiedniej średnicy, 

9)  podłączyć podgrzewacz c.w.u do przygotowanych instalacji wodnej i gazowej,    
10) podłączyć podgrzewacz c.w.u do kanału spalinowego, 
11) przeprowadzić próbę szczelności wykonanych podłączeń, 
12) uruchomić zamontowany podgrzewacz, 
13) uporządkować stanowisko pracy, 
14) zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
15) dokonać poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania-uczenia się:  

–  metoda przewodniego tekstu, pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne 

 

Środki dydaktyczne: 

−  stół monterski, 
−  ubranie robocze i sprzęt ochrony indywidualnej, 
−  narzędzia monterskie, 
−  gwintownica, 
−  piłka do metalu, 
−  materiały podstawowe (zawory odcinające, złączki, kształtki instalacyjne), 
−  materiały uszczelniające (włókna czesane konopne, taśmy teflonowe, pasty 

uszczelniające), 

−  aparatura pomiarowa do sprawdzenia szczelności , 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15

−  wykrywacz nieszczelności w aerozolu, 
−  literatura z rozdziału 7  
 
Ćwiczenie 2 

Zainstaluj przepływowy podgrzewacz wody do miedzianej instalacji gazowej i wodnej 

według dokumentacji techniczno-ruchowej producenta. Ćwiczenie wykonaj pod nadzorem 
osoby uprawnionej do tego typu prac. 

 

 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy podczas 
wykonywania instalacji urządzeń gazowych. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia,  
2)  dobrać ubrania i sprzęt ochrony osobistej, 
3)  zapoznać się z dokumentacją techniczno-ruchową i instrukcją montażu wybranego 

przepływowego podgrzewacza c.w.u, 

4)  dobrać odpowiednią armaturę miedzianą i mosiężną (łączniki, zawory, złączki, instalacje), 
5)  dobrać materiały uszczelniające połączenia, 
6)  wybrać odpowiednie miejsce usytuowania podgrzewacza zgodnie z aktualnie 

obowiązującymi wymaganiami, 

7)  przygotować przewody instalacji gazowej i wodnej do podłączenia podgrzewacza 

przepływowego c.w.u., 

8)  wbudować przed podgrzewaczem króćce do podłączenia zaworów odcinających na obu 

instalacjach, 

9)  zamontować kurki kulowe na instalacji gazowej i wodnej, 
10) zawiesić podgrzewacz wody na ścianę zgodnie z zaleceniami producenta,  

 

11) podłączyć podgrzewacz c.w.u do kanału spalinowego, 
12) podłączyć podgrzewacz do przygotowanych instalacji wodnych i gazowych, 
13) przeprowadzić próbę szczelności wykonanych połączeń, 
14) uruchomić zamontowany podgrzewacz c.w.u, 
15) uporządkować stanowisko pracy, 
16) zaprezentować wykonane ćwiczenia, dokonać oceny poprawności wykonanego 

ćwiczenia. 

 
 

Zalecane metody nauczania-uczenia się:  

–  metoda przewodniego tekstu, pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne 

 
Środki dydaktyczne: 

−  stół monterski, 
−  ubranie robocze i sprzęt ochrony indywidualnej, 
−  narzędzia monterskie ( obcinarki krążkowe, gratowniki, kalibratory,), 
−  materiały podstawowe (łączniki, złączki, zawory odcinające rury miedziane), 
−  materiały uszczelniające ( taśmy teflonowe, pasty uszczelniające) 
−  palnik propanowo-butanowy, 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16

−  butla na gaz płynny 11 kg, 
−  luty miedziane, 
−  aparatura pomiarowa do sprawdzania szczelności połączeń, 
−  wykrywacz nieszczelności, 
−  literatura z rozdziału 7. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17

5.3. Palniki gazowe stosowane w urządzeniach do przygotowania 

ciepłej wody użytkowej 

 
5.3.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj regulację palnika gazowego w pojemnościowym podgrzewaczu c.w.u . Pracę 

wykonaj w obecności osoby posiadającej ważne świadectwo kwalifikacyjne uprawniające do 
wykonywania tego typu robót. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy podczas 
wykonywania instalacji urządzeń gazowych. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  dobrać ubrania i sprzęt ochrony indywidualnej, 
3)  dobrać odpowiednie narzędzia i sprzęt monterski, 
4)  zapoznać się z budową i zasadą działania aparatury regulacyjnej regulowanego palnika 

(materiały nauczania  pkt. 4.2 i 4.3), 

5)  sprawdzić ciśnienie gazu w ścieżce gazowej, 
6)  wyregulować, gdy ciśnienie odbiega od wymaganego, a regulację wykonać zgodnie  

z dokumentacją techniczno – ruchową i montażem danego palnika, 

7)  wyłączyć urządzenie po uregulowaniu i ponownie załączyć w celu sprawdzenia 

poprawności regulacji, 

8)  sprawdzić szczelność ścieżki gazowej, 
9)  sprawdzić poprawne funkcjonowanie ogólne urządzenia, 
10)  przygotować analizator spalin, 
11)  uruchomić podgrzewacz c.w.u., 
12)  wykonać analizę spalin i porównać z wymaganiami z dokumentacji techniczno – 

ruchowej podgrzewacza c.w.u., 

13)  posługiwać się podczas regulacji instrukcją montażową konkretnego palnika zgodnie  

z zaleceniami producenta, 

14)  uporządkować stanowisko pracy, 
15)  zaprezentować wykonanie ćwiczenia, 
16)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania-uczenia się:  

–  metoda przewodniego tekstu, pokaz z objaśnieniem, ćwiczenia praktyczne 

 
Środki dydaktyczne: 

−  stół monterski, 
−  ubranie robocze i sprzęt ochrony indywidualnej, 
−  narzędzia monterskie, 
−  dokumentacja techniczno – ruchowa i montażowa palnika gazowego, 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18

−  wykrywacz nieszczelności gazu, 
−  analizator spalin, 
−  literatura rozdział 7. 
 
Ćwiczenie 2 

Sporządź wykaz czynności, materiałów, sprzętu i narzędzi oraz środków ochrony 

osobistej dla wykonania wymiany palnika gazowego w podgrzewaczu c.w.u. Opracuj 
kalkulację cenową tej wymiany. 
 

Wskazówki do realizacji: 

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres  

i techniki wykonania. Zapoznać uczniów z zasadami bezpiecznej pracy podczas 
wykonywania instalacji urządzeń gazowych. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z instrukcją wykonania ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z materiałami nauczania dotyczącymi rodzajów palników atmosferycznych 

stosowanych w podgrzewaczach c.w.u (pkt. 4.3.1), 

3)  przeanalizować materiał nauczania pod kątem prac związanych z demontażem 

i montażem palników gazowych, 

4)  zapoznać się z materiałem dotyczącym sposobu wykonywania kalkulacji na prace 

remontowe, 

5)  na arkuszu papieru wykonać niezbędne zestawienia i wykazy, 
6)  sporządzić kalkulację cenową materiałów podstawowych i pomocniczych użytych do 

montaż, 

7)  zaprezentować wykonanie ćwiczenia, 
8)  dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania-uczenia się:  

–  metoda przewodniego tekstu, 

–  pokaz z objaśnieniem, 
–  ćwiczenia praktyczne 

 
Środki dydaktyczne: 

−  instrukcja do wykonania ćwiczenia, 
−  stolik, 
−  krzesło, 
−  ołówek, 
−  kalkulator, 
−  zeszyt, 
−  gumka, 
−  instrukcja montażu palnika inżektorowego, 
−  plansze z rodzajami palników inżektorowych, 
−  KNR prac remontowych, 
−  literatura rozdziału 7. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 
TEST 1 

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Instalowanie urządzeń 
gazowych do przygotowania ciepłej wody użytkowej”. 
 

Test składa się z 21 zadań, z których: 

−  zadania 1-16 są z poziomu podstawowego, 
−  zadania 17-21 są z poziomu ponadpodstawowego. 
 

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 

 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 

-

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 9 zadań z poziomu podstawowego,  

-

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego, 

-

 

dobry – za rozwiązanie 16 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

-

 

bardzo dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu 
ponadpodstawowego, 

Klucz odpowiedzi: 1. a, 2. c, 3. a, 4. d, 5. b, 6. c, 7. b, 8. b, 9. b, 10. a, 11. b, 
12. b, 13. c, 14. a, 15. b, 16. a, 17. c, 18. b, 19. c, 20. b, 21. 

Plan testu 

Nr zadania 

Cel operacyjny (mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kateg

or

ia 

celu 

Poziom 

Wymaga

ń 

Poprawna 

Odpowiedź 

1. 

Zastosować wymagania lokalizacji urządzeń 
gazowych w pomieszczeniach. 

C P 

2. 

Zastosować warunki obciążenia cieplnego 
urządzeń w pomieszczeniach. 

C P 

3. 

Zastosować wytyczne montażu kurków 
odcinających. 

A P 

4. 

Dobrać miejsce lokalizacji gazowego 
podgrzewacza wody. 

A P 

5. 

Rozpoznać warunki działania toksycznego 
gazów palnych. 

A P 

6. Wymienić wymagania kwalifikacyjne dla 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20

montera instalacji gazowej. 

7. 

Scharakteryzować własności fizyczne gazów 
palnych. 

C P 

8.  Rozpoznać rodzaj podgrzewaczy c.w.u. 

A P 

9. 

Rozróżnić rodzaje sprzętu do gaszenia 
pożarów. 

B P 

10. 

Określić zadanie, jakie ma armatura 
redukcyjna. 

C P 

11. 

Dobrać armaturę zabezpieczającą grzejniki 
c.w.u. 

C P 

12. 

Zastosować odpowiednią technologię montażu 
i demontażu urządzeń gazowych. 

C P 

13. 

Rozpoznać rodzaje gazów stosowanych przy 
uruchamianiu instalacji. 

A P 

14. 

Rozpoznać właściwe parametry prób 
szczelności instalacji gazowych. 

A P 

15. 

Podać terminy obligatoryjnych kontroli 
instalacji gazowych. 

A P 

16. 

Rozróżnić parametry techniczne stosowanych 
podgrzewaczy c.w.u. 

B P 

17. 

Wybrać właściwe pomieszczenie dla 
zainstalowania urządzenia gazowego. 

C PP 

18. 

Zanalizować przyczynę zaburzeń w pracy 
urządzenia gazowego. 

D PP 

19. 

Wybrać właściwe zabezpieczenia  
w urządzeniu gazowym. 

C PP 

20. 

Wybrać właściwą metodę na wyregulowanie 
palnika. 

C PP 

21. 

Zanalizować przyczynę zaburzeń w pracy 
palnika

 

gazowego. 

D PP 

 
 

 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21

Przebieg testowania 
  

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 

6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 

7.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru  

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10. Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

11. Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 

12. Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które  

sprawiły uczniom największe trudności. 

13. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 

14. Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję zanim zaczniesz rozwiązywać zadania. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych. 
4.  Przed wykonaniem każdego zadania lub udzieleniem odpowiedzi na pytania przeczytaj 

bardzo uważnie polecenia. 

5.  Test zawiera 21 pytań o różnym stopniu trudności. Są to pytania: zamknięte, 

wielokrotnego wyboru. 

6.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi, zakreślając kółeczkiem 

prawidłową odpowiedź. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź przekreślić 
znakiem X i otoczyć kółkiem prawidłową odpowiedź. 

7.  Za każde poprawne rozwiązanie zadania otrzymasz jeden punkt. 
8.  Test składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności:  

I część – poziom podstawowy 
II część – poziom ponadpodstawowy. 

9.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania 
10.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

11.  Na rozwiązanie testu masz 45min. 

                                                                            Powodzenia

 

Materiały dla ucznia:

 

–  instrukcja, 

–  zestaw pytań i zadań testowych, 

–  karta odpowiedzi. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH  

Część I 
1.  Wysokość pomieszczenia w którym instaluje się podgrzewacza c.w.u. powinna wynosić 

co najmniej:  

a)  2,2 m,  
b)  1,9 m, 
c)  2,4 m,  
d)  2,6 m. 

 
2.  Maksymalne obciążenie cieplne dla podgrzewacza c.w.u. na 1m

3

 kubatury 

zainstalowanego w pomieszczeniu niemieszkalnym wynosi: 

a)  4000 W,  
b)  350 W,  
c)  4650 W,  
d)  1000 W. 

 
3.  Zawór odcinający  łączący podgrzewacz c.w.u. z instalacją gazową nie może być 

w odległości większej od króćca przyłączeniowego niż: 

a)  1,0 m, 
b)  1,5 m, 
c)  2,0 m, 
d)  2,5 m. 

 
4.  Grzejniki wody przepływowej należy instalować na ścianach w odległości: 

a)  0,5 m, 
b)  0,1 m, 
c)  bezpośrednio na ścianie z izolacji, 
d)  bezpośrednio na ścianie z izolacją płytą z materiału niepalnego. 

 
5.  Zawartość gazu ziemnego działa dusząco już po przekroczeniu w powietrzu: 

a)  5%, 
b)  10%, 
c)  15%, 
d)  2%. 

 
6.  Wszelkie prace instalacyjne przy montażu podgrzewaczy c.w.u. mogą wykonać: 

a)  monterzy z dyplomem mistrza w zawodzie, 
b)  monterzy z dyplomem czeladnika w zawodzie wodn.–kan., C.O. i gaz, 
c)  monterzy ze świadectwem kwalifikacyjnym w zakresie eksploatacji przy urządzeniach 

i instalacjach grupy 3, 

d)  technicy budowlani ze specjalnością instalacje sanitarne. 

 
7.  Gaz ziemny w stosunku do powietrza jest gazem: 

a)  o takim samym ciężarze właściwym, 
b)  lżejszym od powietrza,  
c)  cięższym od powietrza,  
d)  około dwukrotnie cięższym od powietrza. 

 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23

8.  Grzejniki wody przepływowej dużej mocy to: 

a)  grzejniki do 50 kW, 
b)  grzejniki do 28 kW, 
c)  grzejniki do 10 kW, 
d)  grzejniki do 100 kW. 

 
9.  Do gaszenia pożarów grupy C służą gaśnice: 

a)  pianowe, 
b)  śniegowe, 
c)  halonowe, 
d)  hydronetki. 
 

10.  Reduktory przed palnikiem podgrzewacza c.w.u.  

a)  stabilizują ciśnienie, 
b)  odcinają gaz w momencie zakłócenia pracy palnika, 
c)  redukują ciśnienia ze średniego na niskie, 
d)  redukują gaz poniżej 5 kPa. 

 
11.  Na rurze wejścia wody do podgrzewacza c.w.u. należy obligatoryjnie zamontować: 

a)  termometr, 
b)  zawór bezpieczeństwa, 
c)  zawór redukcyjne, 
d)  filtr siatkowy. 

 
12.  Celem ułatwienia montażu urządzeń gazowych do istniejących instalacji stosuje się: 

a)  krótkie gwinty, 
b)  długie gwinty, 
c)  złączki, 
d)  kształtki. 

 
13. Odpowiednia instalacja polega na usuwaniu z przewodów: 

a)  gazu, 
b)  powietrza, 
c)  mieszanki gazu palnego z powietrzem, 
d)  gazu obojętnego. 

 
14.  Ciśnienie czynnika próbnego po przeróbce instalacji gazowej wynosi: 

a)  0,05 MPa, 
b)  0,15 MPa, 
c)  0,5 MPa, 
d)  0,1 MPa. 

 
15.  Kontrola istniejących instalacji gazowych powinna odbywać się co: 

a)  2 lata, 
b)  1 rok, 
c)  pół roku, 
d)  3 lata. 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24

16. W grzejnikach wody przepływowej c.w.u sprawność cieplna nie powinna być mniejsza 

niż: 

a)  82%, 
b)  90%, 
c)  95%, 
d)  75%. 

 
Część II 
17. Kubatura pomieszczenia w którym instaluje się podgrzewacz c.w.u nie może być 

mniejsza od : 

a)  10 m

3

b)  20 m

3

c)  8 m

3

d)  5 m

3

 
18.  Powodem palenia się palnika dużym żółtym płomieniem jest : 

a)  za małe ciśnienie gazu w instalacji gazowej, 
b)  zastosowanie niewłaściwych dysz gazowych, 
c)  uszkodzony zawór gazowy, 
d)  zanieczyszczenie dyszy palnika. 

 
19.  Zabezpieczenie palnika przed zgaśnięciem może być : 

a)  presostat ciśnienia gazu w instalacji, 
b)  czujniki ciśnienia na ścieżce gazowej, 
c)  czujniki termoelektromagnetyczny, 
d)  zawór elektromagnetyczny. 

 
20.  Po przestawieniu c.w.u na inny rodzaj gazu należy w palniku wyregulować : 

a)  zawartość c.o w spalinach, 
b)  ilość powietrza pierwotnego, 
c)  zawartość dwutlenków azotu w spalinach, 
d)  ilość powietrza wtórnego. 

 
21.  Przyczyną cofania się płomienia do palnika inżektorowego jest : 

a)  za małe ciśnienie gazu w instalacji, 
b)  zbyt mała szybkość wypływu gazu w stosunku do szybkości spalania gazu, 
c)  za dużo powietrza wtórnego, 
d)  za dużo powietrza pierwotnego. 

 

 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25

KARTA ODPOWIEDZI 

 
 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 
Instalowanie urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej wody użytkowej 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 
Numer 

pytania 

Odpowiedź Punktacja 

1.   

a b c d   

2.   

a b c d   

3.   

a b c d 

 

4.   

a b c d   

5.   

a b c d   

6.   

a b c d   

7.   

a b c d   

8.   

a b c d   

9.   

a b c d   

10.  

a b c d   

11.  

a b c d   

12.  

a b c d   

13.  

a b c d   

14.  

a b c d   

15.  

a b c d   

16.  

a b c d 

 

17.  

a b c d 

 

18.  

a b c d 

 

19.  

a b c d 

 

20.  

a b c d 

 

21.  

a b c d   

Razem 

 

 

 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26

TEST 2 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Instalowanie urządzeń 
gazowych do przygotowania ciepłej wody użytkowej”. 
 

Test składa się z  21 zadań, z których: 

−  zadania 1-16 są z poziomu podstawowego, 
−  zadania 17-21 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 
Punktacja zadań 0 lub 1 punkt
 

 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny szkolne: 

-

 

dopuszczający- za rozwiązanie co najmniej 9 zadań z poziomu podstawowego,  

-

 

dostateczny- za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego, 

-

 

dobry- za rozwiązanie 16 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

-

 

bardzo dobry- za rozwiązanie 19 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu 
ponadpodstawowego, 

  

Klucz odpowiedzi: 1. a, 2. d, 3. b, 4. d, 5. a, 6. b, 7. b, 8. c, 9. a, 10. b, 11. c, 
12. c, 13. c, 14. a, 15. d, 16. b, 17. b, 18. d, 19. a, 20. a, 21. 

 

Plan testu 

Nr zadania 

Cel operacyjny (mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kateg

or

ia 

celu 

Poziom 

Wymaga

ń 

Poprawna 

odpowiedź 

1. 

Wymienić  właściwy akt prawny regulujący 
wymagania dotyczące urządzeń gazowych. 

A P 

2. 

Wyjaśnić wpływ wadliwego spalania na 
warunki higieniczne pomieszczenia. 

B P 

3. 

Wybrać odpowiednie warunki lokalizacji 
urządzenia gazowego. 

C P 

4. 

Wymienić warunki techniczne montażu 
urządzeń gazowych. 

A P 

5. 

Rozpoznać warunki działania toksycznego 
gazów palnych. 

A P 

6. 

Wymienić własności fizyko-chemiczne gazów 
trujących. 

A P 

7. 

Scharakteryzować 

własności fizyczne 

stosowanego paliwa gazowego. 

C P 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27

8. 

Określić działanie zabezpieczenia 
przeciwwypływowego. 

C P 

9. 

Rozróżnić rodzaje sprzętu do gaszenia 
pożarów. 

B P 

10. 

Ocenić warunki bezpieczeństwa wykonanej 
czynności. 

D P 

11. 

Określić wymagania dotyczące zabezpieczenia 
instalacji hydraulicznej. 

C P 

12. 

Wymienić rodzaj obowiązków wynikających  
z pracy instalatora urządzeń gazowych. 

A P 

13. 

Rozpoznać właściwe parametry pracy palnika 
gazowego. 

A P 

14. 

Określić wymagania właściwe dla czynności 
kontrolnych. 

C P 

15. 

Określić przydatność aparatury kontrolno-
pomiarowej dla danego pomiaru. 

C P 

16. 

Określić zastosowanie rodzajów palników 
gazowych. 

C P 

17. 

Wymienić wymagania stawiane grzejnikom 
c.w.u. 

A PP 

18. 

Zanalizować przyczynę zaburzeń w pracy 
urządzenia gazowego. 

D PP 

19. 

Wybrać właściwe zabezpieczenia  
w urządzeniu gazowym. 

C PP 

20. 

Wyjaśnić zasady działania palnika 
inżektorowego. 

B PP 

21. 

Zanalizować przyczynę zaburzeń w pracy 
palnika gazowego. 

D PP 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28

Przebieg testowania 
  

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych, jakie 

będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 

6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 

7.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony na 

udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru  

9.  dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

10.  Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

11.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

12.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 

13.  Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które  

sprawiły uczniom największe trudności. 

14.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 

15.  Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia

 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję zanim zaczniesz rozwiązywać zadania. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych. 
4.  Przed wykonaniem każdego zadania lub udzieleniem odpowiedzi na pytania przeczytaj 

bardzo uważnie polecenia. 

5.  Test zawiera 21 pytań o różnym stopniu trudności. Są to pytania: zamknięte, 

wielokrotnego wyboru. 

6.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi, zakreślając kółeczkiem 

prawidłową odpowiedź. W przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź przekreślić 
znakiem X i otoczyć kółkiem prawidłową odpowiedź. 

7.  Za każde poprawne rozwiązanie zadania otrzymasz jeden punkt. 
8.  Test składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności:  
      I część – poziom podstawowy 
     II część – poziom ponadpodstawowy. 
9.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania 
10. Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

11. Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

                                                                                                                      Powodzenia 

Materiały dla ucznia: 

–  instrukcja, 
–  zestaw zadań testowych, 
–  karta odpowiedzi. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 2 

 
Część I 
1.  Wybór właściwego miejsca zainstalowania podgrzewacza c.w.u reguluje: 

a)  Rozporządzenie Min. Infrastruktury w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać 

budynki i ich usytuowanie,  

b)  Rozporządzenie Min. Gospodarki w sprawie bezpieczeństwa pracy przy urządzeniach 

o instalacjach energetycznych, 

c)  Prawo budowlane,  
d)  Rozporządzenie Min. Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków 

technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. 

 

2.  Przy złym spalaniu gazu w podgrzewaczu c.w.u, w pomieszczeniu znajduje się nadmiar: 

a)  CO

2,

  

b)  NO

2,

  

c)  O

2

 , 

d)  CO. 

 

3.  Maksymalne obciążenie cieplne dla podgrzewacza c.w.u na 1 m

3

 kubatury dla 

pomieszczenia mieszkalnego wynosi: 

a)  4000 W, 
b)  350 W, 
c)  1500 W, 
d)  175 W. 
 

4.  Podgrzewacze c.w.u zasilane pojedynczą butlą gazową powinny być od niej oddalone co 

najmniej o: 

a)  3 m, 
b)  2 m, 
c)  2,5 m, 
d)  1,5 m. 

 
5.  Gaz płynny węglowodorowy działa trująco na organizm ludzki już przy zawartości  

w powietrzu: 

a)  10%, 
b)  2%, 
c)  20%, 
d)  14%. 

 
6.  Zawartość tlenku węgla w sztucznych gazach palnych waha się od: 

a)  2 – 10%, 
b)  6 – 20%, 
c)  5 – 15%, 
d)  10 – 25%. 

 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30

7.  Uwalniany z butli gaz propan – butan jest w stosunku do powietrza: 

a)  lżejszy, 
b)  cięższy około 2 razy, 
c)  ma tą samą gęstość, 
d)  cięższy około 4 razy. 
 

8.  Zadziałanie zabezpieczenia przeciwwypływowego powoduje: 

a)  zgaśnięcie palnika pilota, 
b)  zadziałanie termostatu bezpieczeństwa, 
c)  odcięcie dopływu gazu,  
d)  odcięcie dopływu energii elektrycznej. 

 
9.  Do gaszenia pożarów grupy A służ a gaśnice : 

a)  pianowe, 
b)  proszkowe, 
c)  halonowe, 
d)  śniegowe. 

 
10.  Instalacja gazowa zostaje napełniona, kiedy pomiar przy wylocie przewodu 

odpowiadającego przy gazie ziemnym GZ 50 wykaże zawartość metanu powyżej: 

a)  35%, 
b)  90%, 
c)  2%, 
d)  50%. 
 

11.  Zawór bezpieczeństwa na wejściu do podgrzewacza c.w.u powinien być ustawiony  

na ciśnienie nie wyższe niż: 

a)  0,1 MPa, 
b)  0,8 MPa, 
c)  0,6 MPa, 
d)  0,3 MPa. 
 

12.  Przed rozpoczęciem montażu urządzenia gazowego do istniejącej instalacji gazowej 

należy powiadomić: 

a)  dostawcę gazu, 
b)  administratora budynku, 
c)  użytkowników instalacji gazowej, 
d)  nadzór budowlany. 
 

13.  Ciśnienie gazu w instalacji zasilającej palnik inżektorowy jest: 

a)  równe ciśnieniu na palniku gazowym, 
b)  wyższe od ciśnienia na palniku, 
c)  niższe od ciśnienia na palniku, 
d)  około 5 razy wyższe. 
 
 
 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31

14.  Po montażu urządzenia gazowego na istniejącej instalacji gazowej należy wykonać próbę 

szczelności: 

a)  główną, 
b)  nie trzeba wcale jej wykonywać, 
c)  uproszczoną, 
d)  na ciśnienie 50% większe od roboczego. 
 

15.  Przyrządy gazometryczne - wykrywacze gazu służą do: 

a)  pomiaru ciśnienia gazu, 
b)  pomiaru DGW, 
c)  pomiaru GGW, 
d)  zlokalizowanie nieszczelności. 
 

16.  W palnikach przepływowych ogrzewaczy c.w.u stosowane są palniki: 

a)  wentylatorowe, 
b)  inżektorowe, 
c)  dyfuzyjne, 
d)  nadmuchowe. 
 

Część II 
17.  Grzejniki wody przepływowej nie powinny podgrzewać wody powyżej: 

a)  95

o

C, 

b)  65

o

C, 

c)  40

o

C, 

d)  100

o

C. 

 

18.  Powodem nie zapalenia się palnika głównego może być : 

a)  uszkodzony regulator ciśnienia gazu, 
b)  za wysokie ciśnienie gazu, 
c)  niedostatecznie nagrzany termoelement palnika dyżurnego, 
d)  uszkodzony elektromagnetyczny zawór gazowy. 
 

19.  Zabezpieczenie palnika przed zgaśnięciem może być 

a)  bimetal, 
b)  zawór elektromagnetyczny, 
c)  termostat grzejnika c.w.u, 
d)  czujnik ciśnienia na ścieżce gazowej. 
 

20.  W palniku inżektorowym powietrze pierwotne uzyskuje energię kinetyczna dzięki: 

a)  budowie palnika, 
b)  ciśnieniu panującemu w instalacji gazowej, 
c)  specjalnym otworom w obudowie podgrzewacza c.w.u, 
d)  ciśnieniu wylatującemu z dyszy palnika. 
 

21.  Przyczyną odrywania się płomienia w palniku inżektorowym jest: 

a)  niezupełne spalanie gazu, 
b)  za dużo powietrza pierwotnego, 
c)  za mało powietrza pierwotnego, 
d)  za wysokie ciśnienie gazu. 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32

KARTA ODPOWIEDZI 

 
 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 
Instalowanie urządzeń gazowych do przygotowania ciepłej wody użytkowej 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 
Numer 

pytania 

ODPOWIEDŹ 

 

Punktacja 

1.   a 

d   

2.   a 

 

3.   a 

 

4.   a 

 

5.   a 

 

6.   a 

 

7.   a 

 

8.   a 

 

9.   a 

 

10.  a 

 

11.  a 

 

12.  a 

 

13.  a 

 

14.  a 

d   

15.  a 

 

16.  a 

 

17.  a 

d   

18.  a 

 

19.  a 

 

20. .

a b c d   

21.  a 

 

Razem  

 
 
 

background image

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33

7. LITERATURA 

 

1.  Bąkowski K.: Gazyfikacja. WNT, Warszawa 1996 
2.  Bąkowski K., Bartuś J., Zajda R.: Projektowanie instalacji gazowych. Arkady, Warszawa 

1975 

3.  Cieślowski S. Krygier K. : Instalacje sanitarne cz 1. WSiP, Warszawa 1998 
4.  Katalog kotłów gazowych c.o. podgrzewaczy c.w.u..  BERETTA, Oddział Toruń 2006  
5.  Kowalczyk M.: Ogrzewanie obiektów promiennikami podczerwieni. SOLAREN-BIS, 

Gdańsk 1998 

6.  Mistur L.: Spawanie łukowe w osłonach gazowych według wytycznych krajowych 

i europejskich [EWF]. KABE, Krosno 2004  

7.  Praca zbiorowa: Ogrzewanie i klimatyzacja. EWFE, Gdańsk 1991 
8.  Praca zbiorowa : Technologia instalacji wodociągowych i gazowych cz.1 i 2. REA, 

Warszawa 1998 

9.  Rozporządzenie Min. Infrastruktury z 12 IV 2002 r. w sprawie warunków technicznych 

jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 z 15 VI 2002 r. 
Poz. 690)  

10.  Zajda R. Tymiński B. : Instalacje i urządzenia gazowe. OCG-PGNIG, Warszawa 1999