Funkcjonalizm amerykański
• Specyfika Stanów Zjednoczonych
– Common law
– Sądownictwo federalne i stanowe
– Judicial review
– Pragmatyzm
– Behawioryzm
Funkcjonalizm amerykański
• Specyfika Stanów Zjednoczonych
– Common law
– Sądownictwo federalne i stanowe
– Judicial review
– Pragmatyzm
– Behawioryzm
Funkcjonalizm amerykański
• Funkcjonalizm
– Realne życie prawa
– Prawotwórcza rola sądów
– Mediacyjne oddziaływanie na społeczeństwo
Funkcjonalizm amerykański
• Funkcjonalizm
– Oliver W. Holmes (1841 - 1935)
– Law in books vs law in action
– Teoria „złego człowieka”
– Zadanie nauki prawa: przewidywać to, co w
rzeczywistości uczynią sądy (teoria przepowiedni)
•
Konieczność chwili
•
Przesądy
•
Dominujące koncepcje moralne i polityczne
Funkcjonalizm amerykański
• Fukcjonalizm
– Podstawy socjologii prawa
– Prawem jest to, co znajduje się w orzeczeniach
sądowych
– Źródła prawa:
•
Ustawy
•
Precedensy
•
Opinie uczonych
•
Moralność i zwyczaje
Funkcjonalizm amerykański
• Idealizm prawniczy
– Roscoe Pound
– Prawo: eliminuje bądź łagodzi napięcia
występujące w społeczeństwie
– Teoria interesu społecznego/inżynierii społecznej
•
Prawo nie jest celem samym w sobie
Funkcjonalizm amerykański
• Realizm prawniczy
– Karl Llewellyn
– Prawo w codziennym życiu
– Kontradyktoryjność procesu i instancyjność
Funkcjonalizm amerykański
• Realizm prawniczy
– Jerome Frank
•
Niepewność reguł
•
Niepewność faktów
•
Sceptycyzm
•
relatywizm
Psychologiczna teoria prawa
• Leon Petrażycki (1867 - 1931)
– Istota prawa – przeżycia wewnętrzne
– Prawo – zjawisko psychiczne – skuteczność zależy od
stopnia akceptacji
– Emocje moralne i prawne
•
Przeżycia imperatywne (moralne)
•
Przeżycia imperatywno-atrybutywne (prawne)
– Prawo a moralność
– Polityka prawa – następstwo wydania aktu prawnego
– Prawo intuicyjne, prawo pozytywne, prawo oficjalne
Ronald Dworkin
– Krytyka pozytywizmu
– Hard cases
– Zasady i normy
•
Zasada państwa prawa, zasada podziału
władzy...
•
„nikt nie może odnosić korzyści z wyrządzonego
zła”; „testament ustny musi być sporządzony w
obecności co najmniej 3 świadków”
–
Zakres normy
–
Albo albo vs. Mniej/bardziej
–
sprzeczność