Technik_pszczelarz_321[04].Z4.01

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MINISTERSTWO EDUKACJI

NARODOWEJ

Mariusz Chachuła

Zakładanie pasieki

321[04].Z4.01

Poradnik dla nauczyciela

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji

–

Państwowy Instytut Badawczy

Radom 2007

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

określić czynniki wywołujące podraŜnienie pszczół,

−

określić zasady postępowania z pszczołami,

−

określić cele, warunki i technikę przeprowadzania przeglądów rodzin pszczelich,

−

scharakteryzować rodzaje przeglądów,

−

dobrać sprzęt do przeglądu rodzin pszczelich,

−

przeprowadzić przeglądy rodzin pszczelich,

−

rozpoznać typy uli i scharakteryzować sprzęt pasieczny,

−

dobrać typy uli do rodzaju gospodarki pasiecznej,

−

wybrać miejsce na pasieczysko,

−

zaplanować urządzanie pasieczyska,

−

zorganizować zaplecze gospodarcze pasieki,

−

oszacować zasobność bazy poŜytkowej,

−

ocenić wartość rodziny pszczelej,

−

przesiedlić rodziny pszczele,

−

zastosować zasady postępowania w przypadku poŜądlenia,

−

zastosować zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas pracy przy pszczołach.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć 1

Osoba prowadząca

…………………………………….………….

Modułowy program nauczania:

Technik pszczelarz 321[04]

Moduł:

Gospodarka pasieczna 321[04].Z4

Jednostka modułowa:

Zakładanie pasieki 321[04].Z4.01

Temat: Przegląd główny rodziny pszczelej.

Cel ogólny: Przegląd rodziny pszczelej.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

wymienić rodzaje przeglądów,

−

charakteryzować przeglądy główne i wglądy,

−

dobierać odzieŜ ochronną do przeprowadzania przeglądów,

−

dobierać sprzęt pasieczny do przeglądu rodzin pszczelich,

−

przeprowadzać przegląd rodziny pszczelej.

Metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

dyskusja dydaktyczna,

−

wiczenie praktyczne.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca indywidualna,

−

praca w grupach 2–3-osobowych.

Czas trwania zajęć: 2 godziny dydaktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

sprzęt pasieczny; dłuto pasieczne, szczoteczka, transportówka, skrobaczka,

−

rodziny pszczele,

−

odzieŜ ochronna do przeprowadzenia przeglądów.

Przebieg zajęć:
1. Sprawdzenie listy obecności (2 min.).
2. Wprowadzenie i omówienie celów zajęć (8 min.):

−

nauczyciel omawia cel przeglądu głównego,

−

nauczyciel wymienia kolejne czynności podczas wykonywania przeglądu rodziny
pszczelej,

−

nauczyciel wskazuje na konieczność przeprowadzenia przeglądu głównego. W jakim
celu  przeprowadzamy  przeglądy  rodzin  pszczelich?  Jaka  jest  róŜnica  między
przeglądem  głównym  a  wglądem?  Kiedy  przeprowadzamy  przeglądy  rodzin
pszczelich?  Jakie  muszą  być  warunki  pogodowe,  aby  moŜna  przeprowadzać
przeglądy?  W  jaki  sposób  uŜywamy  podkurzacza?  Jak  chwytamy  ramkę?  W  jaki
sposób ustawiamy się przy ulu?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

,,burza mózgów” – uczniowie udzielają odpowiedzi na postawione pytania, które
zostają zapisane są na tablicy.

3. Realizacja zajęć (15 min.):

−

nauczyciel dzieli klasę na grupy,

−

kaŜdej  z  grup  przydziela  do  opracowania  inne  zadanie:  zorganizować  stanowisko
pracy  ( dobór  i  rozmieszczenie  narzędzi  pracy,  sprzętu  pasiecznego),  ustalić
kolejność i czas wykonywania poszczególnych czynności pasiecznych, ustalić sposób
przeprowadzenia  przeglądu  rodziny  pszczelej,  zaplanować  sposób  korzystania
z materiałów pomocniczych

−

uczniowie poznają kolejność wykonywania prac,

−

uczniowie ustalają harmonogram wykonywanych prac.

4. Podsumowanie zajęć teoretycznych (18 min.):

−

przedstawiciel grupy prezentuje wyniki pracy zespołu,

−

jeden z uczniów zapisuje odpowiedzi pod pytaniami,

−

nauczyciel precyzuje poprawną odpowiedź,

−

zapisanie wspólnej notatki do zeszytu.

5. Wyjście do pasieki dydaktycznej (35 min.):

−

nauczyciel objaśnia sposób wykonania przeglądu,

−

nauczyciel wraz z uczniami przeprowadza przegląd rodziny pszczelej,

−

kaŜda grupa przeprowadza przegląd rodziny pszczelej,

−

nauczyciel koryguje błędy popełniane podczas przeglądu,

−

ponowne złoŜenie rodziny.

Zakończenie zajęć
Zakończenie zajęć (10 min.).
Powtórzenie zasad przeprowadza przegląd rodziny pszczelej.

Praca domowa
Opisz kolejne czynności wykonywane podczas przeglądu rodziny pszczelej. Oceń siłę
przeglądanej rodziny.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

−

metoda obserwacji czynności i zachowania uczniów i poszczególnych grup podczas
wykonywania zadania.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Scenariusz zajęć 2

Osoba prowadząca

…………………………………….………….

Modułowy program nauczania:

Technik pszczelarz 321[04].

Moduł:

Gospodarka pasieczna 321[04].Z4

Jednostka modułowa:

Zakładanie pasieki 321[04].Z4.01

Temat: Wybór i urządzanie pasieczyska.

Cel ogólny: Lokalizować i urządzać pasieczysko.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

zdefiniować pojęcia: pasieka, pasieczysko, poidło, ul kontrolny,

−

wybierać miejsce na pasieczysko,

−

projektować ustawienie uli i urządzeń pasiecznych,

−

zakładać pasieczysko.

Metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

dyskusja dydaktyczna,

−

wiczenie praktyczne.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca indywidualna,

−

praca w grupach 4–5-osobowych.

Czas trwania zajęć: 2 godziny dydaktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

teren na pasieczysko,

−

karton,

−

flamastry.

Przebieg zajęć:
1. Sprawdzenie listy obecności (2 min.).
2. Wprowadzenie i omówienie celów zajęć (8 min.):

−

nauczyciel omawia znaczenie wyboru odpowiedniego miejsca i urządzenie
pasieczyska,

−

nauczyciel przeprowadza wykład informacyjny na temat ogólnych wiadomości
dotyczących pasieczyska,

−

nauczyciel omawia warunki wyboru miejsca na pasieczysko. Nauczyciel po
wykładzie zadaje pytanie: Co naleŜy uwzględnić pod uwagę wybierając miejsce na
pasieczysko? Wyjaśnij pojęcia: pasieczysko, pasieka, ul kontrolny i poidło,

−

,,burza mózgów” – uczniowie udzielają odpowiedzi na postawione pytania, które
zostają zapisane są na tablicy i w zeszytach.

3. Realizacja zajęć (30 min.):

−

nauczyciel dzieli klasę na grupy,

−

kaŜdej z grup przydziela do opracowania zadanie: szkic pasieczyska, przeznaczenie
urządzeń pasiecznych,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. ĆWICZENIA

5.1. Zasady postępowania z pszczołami oraz wykonywanie

podstawowych zabiegów w rodzinie pszczelej

5.1.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Dobieranie środków ochrony indywidualnej do pracy przy pszczołach.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Nauczyciel powinien zaprezentować strój pasieczny. Podczas wykonania ćwiczenia

szczególną uwagę uczeń powinien zwrócić uwagę na przeznaczenie poszczególnych
elementów stroju pasiecznego.

wiczenie powinno być wykonywane w grupach 3–4-osobowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  dobrać i obejrzeć strój pasieczny,
2)  załoŜyć kombinezon i siatkę ochronną/kapelusz pszczelarski,
3)  narysować strój pasieczny,
4)  opisać rysunek,
5)  zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

–

pokaz z objaśnieniem,

–

wiczenia,

–

dyskusja.

rodki dydaktyczne:

−

fartuch lub kombinezon,

−

siatka ochronna/kapelusz pszczelarski,

−

rękawice skórzane.

Ćwiczenie 2

Prowadzenie przeglądów rodzin pszczelich.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Nauczyciel powinien zaprezentować przegląd rodziny pszczelej. Podczas wykonania

wiczenia szczególną uwagę uczeń powinien zwrócić na zachowanie i opanowanie podczas

prowadzenia przeglądu.

wiczenie powinno być wykonywane w grupach 3–4-osobowych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  załoŜyć strój pasieczny,
2)  ustawić się z boku ula,
3)  otworzyć daszek i zdjąć ocieplenie górne,
4)  wcisnąć ostrze dłuta pasiecznego między zatwór a ostatnią ramkę i odsunąć zatwór,
5)  wyjąć  ostroŜnie  plaster  pszczeli  i  trzymając  go  pionowo  nad  gniazdem  prowadzić

obserwacje,

6) zapisać w ksiąŜce pasiecznej:

−

liczbę plastrów z czerwiem,

−

szacunkową ilość zapasów,

−

zauwaŜoną matkę,

−

ogólną liczbę plastrów w gnieździe,

7) zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

–

pokaz z objaśnieniem,

–

wiczenia,

–

dyskusja.

rodki dydaktyczne:

−

sprzęt do przeglądu rodzin pszczelich,

−

strój pasieczny,

−

ksiąŜka pasieczna.

Ćwiczenie 3

Udzielanie pierwszej pomocy osobie poŜądlonej.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Nauczyciel powinien zaprezentować film o pierwszej pomocy osobie poŜądlonej.

Podczas wykonania ćwiczenia szczególną uwagę uczeń powinien zwrócić na typowe
alergiczne objawy po uŜądleniu.

wiczenie powinno być wykonywane w grupach 3–4-osobowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  opisać róŜne reakcje organizmu na jad pszczeli,
2)  wypisać środki, które moŜna podać osobom po uŜądleniu,
3)  usunąć Ŝądło ciała uŜywając do tego celu dłuta pasiecznego,
4)  zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

–

pokaz z objaśnieniem,

–

dyskusja,

–

wiczenie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.2. Wybór typu ula i urządzanie pasieczyska.

5.2.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Rozpoznawanie rodzajów i typów uli.

Wskazówki do realizacji

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Nauczyciel powinien zaprezentować powszechne rodzaje i typy uli.
Podczas wykonania ćwiczenia szczególną uwagę uczeń powinien zwrócić na rozmiar

i wymiary zewnętrzne ramek gniazdowych i nadstawkowych.

wiczenie powinno być wykonywane w grupach 3–4-osobowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  obejrzeć zaprezentowane typy uli,
2)  oznaczyć typ ramki,
3)  zmierzyć zewnętrzny wymiar ramki gniazdowej i nadstawkowej,
4)  obliczyć powierzchnię plastra gniazdowego i nadstawkowego,
5)  obliczyć ogólną powierzchnię plastrów w ulu,
6)  obliczyć przeciętną pojemność ula zimą,
7)  wpisać wyniki obliczeń do tabelki,
8)  zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zewnętrzne

wymiary ramki

[mm]

Powierzchnia

plastra [dm

]

Przeciętna pojemność

ula zimą

Nazwa

i typ ula

Typ

ramki

ró

[

]

ró

]

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

–

pokaz z objaśnieniem,

–

wiczenie praktyczne.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

rodki dydaktyczne:

−

róŜne typy i rodzaje uli,

−

miara stolarska,

−

ramki poszczególnych typów uli.

Ćwiczenie 2

Rozpoznawanie narzędzi i sprzętu pasiecznego.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Nauczyciel powinien zaprezentować sprzęt pasieczny. Podczas wykonania ćwiczenia

szczególną uwagę uczeń powinien zwrócić na przeznaczenie wszystkich rodzajów sprzętu
pasiecznego.

wiczenie powinno być wykonywane w grupach 3–4-osobowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  obejrzeć zaprezentowany sprzęt pasieczny,
2)  obejrzeć zdjęcia ilustrujące sprzęt pasieczny,
3)  opracować krótki opis sprzętu i jego przeznaczenia,
4)  zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

–

pokaz z objaśnieniem,

–

dyskusja,

–

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

–

sprzęt pasieczny,

–

zdjęcia ilustrujące sprzęt pasieczny.

Ćwiczenie 3

Projektowanie i urządzanie pasieczyska.

Wskazówki do realizacji

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Nauczyciel powinien zaprezentować miejsce na urządzenie pasieczyska. Podczas

wykonania ćwiczenia szczególną uwagę uczeń powinien zwrócić na konfigurację
i zadrzewienie terenu, połoŜenie względem dróg.

wiczenie powinno być wykonywane w grupach 3–4-osobowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) obejrzeć miejsce na urządzenie pasieczyska,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2)  zwrócić uwagę na oddalenie od drogi uczęszczanej przez ludzi,
3)  zwrócić uwagę na zadrzewienie,
4)  wykonać szkic pasieczyska na którym naleŜy określić:

–

miejsce na poidło,

–

miejsce na topiarkę słoneczną,

–

miejsce pracowni pasiecznej,

–

rozstawienie uli,

–

miejsce ula kontrolnego-wagowego,

5) zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

–

pokaz z objaśnieniem,

–

dyskusja,

–

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

–

teren na pasieczysko,

–

miara geodezyjna,

–

linijka,

–

ołówek.

Ćwiczenie 4

Obliczanie zasobności bazy poŜytkowej.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Nauczyciel powinien zaprezentować określanie zasobu bazy poŜytkowej. Podczas

wykonania ćwiczenia szczególną uwagę uczeń powinien zwrócić na sposób obliczania zasobu
bazy poŜytkowej.

wiczenie powinno być wykonywane w grupach 3–4-osobowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  określić zasobność bazy poŜytkowej w promieniu 2 km od wskazanej pasieki,
2)  obliczyć ogólne zasoby bazy poŜytkowej w sezonie,
3)  obliczyć zasobność bazy poŜytkowej w przeliczeniu na 1 ha,
4)  wypełnić poniŜszą tabelę.
5)  zaprezentować wyniki ćwiczenia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Roślina

poŜytkowa

[

]

Wydajność

miodowa

z 1 ha [kg]

Wydajność

miodowa

z kolejnych

roślin [kg]

Zasoby bazy

poŜytkowej w

kolejnych

porach sezonu

[kg]

Część

zasobów

zebrana

przez

pszczoły

(ok. 55%

całkowitej

wydajności)

1.
2.
3.
4.
5.

Ogółem zasoby bazy poŜytkowej w sezonie – kg

Zasoby w przeliczeniu na 1 ha powierzchni – kg

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

dyskusja,

−

wiczenia.

rodki dydaktyczne:

−

kalendarz kwitnienia roślin,

−

tabela z wydajnością miodową roślin w kg z 1 ha,

−

kalkulator.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.3.

Nabywanie i przesiedlanie rodzin pszczelich

5.3.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przesiedlanie rodzin do uli tego samego typu.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Nauczyciel powinien zaprezentować przesiedlanie rodzin pszczelich do uli tego samego

typu. Podczas wykonania ćwiczenia szczególną uwagę uczeń powinien zwrócić na sposób
postępowania w przypadku przesiedlania rodzin pszczelich do uli tego samego typu.

wiczenie powinno być wykonywane w grupach 3–4-osobowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  przygotować ul wyposaŜając go w: zatwory, maty, wkładkę wylotową,
2)  odstawić ul z przesiedlaną rodziną na 0,5 m i obrócić o 90°,
3)  ustawić nowy ul w miejsce odstawionego,
4)  przenieść  z  odstawionej  rodziny  szybko  plastry  wraz  z  pszczołami  nie  zmieniając  ich

kolejności,

5) ocieplić i zamknąć ul, a resztki pszczół, które zostały na matach i ścianach, strząsnąć na

pomost przed wylotem,

6) przygotować ul wyposaŜając go w: zatwory, maty, wkładkę wylotową, ramki woszczyny

i ewentualnie ramki z węzą,

7) zaprezentować wyniki.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

–

pokaz z objaśnieniem,

–

dyskusja,

–

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

–

rodziny pszczele,

–

puste ule tego samego typu jak ule z osadzonymi rodzinami,

–

plastry,

–

ramki z węzą.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Przesiedlanie rodzin pszczelich do uli innego typu.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Nauczyciel powinien zaprezentować przesiedlanie rodzin pszczelich do uli innego typu.

Podczas wykonania ćwiczenia szczególną uwagę uczeń powinien zwrócić na sposób
postępowania w przypadku przesiedlania rodzin pszczelich do uli innego typu.

wiczenie powinno być wykonywane w grupach 3–4-osobowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  przygotować ul wyposaŜając go w: zatwory, maty, wkładkę wylotową,
2)  odstawić ul z przesiedlaną rodziną na 0,5 m i obrócić o 90°,
3)  ustawić nowy ul w miejsce odstawionego,
4)  zmieść  do  pustego  ula  pszczoły  z  plastrów  z  czerwiem  a  plastry  do  rozmiarów  ramki

nowego ula,

5) zabezpieczyć plaster z obu stron (najlepiej drutem pszczelarskim) przed wysuwaniem się

z ramki,

6) ocieplić i zamknąć ul, a resztki pszczół, które zostały na matach i ścianach, strząsnąć na

pomost przed wylotem,

7) narysować przycinanie plastrów z czerwiem,
8) zaprezentować wyniki.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

–

pokaz z objaśnieniem,

–

dyskusja,

–

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

–

plansze i foliogramy przedstawiające przekładanie plastrów róŜnych typów uli,

–

rodziny pszczele,

–

puste ule innego typu niŜ te z osadzonymi rodzinami,

–

plastry,

–

ramki z węzą.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

TEST 1
Test dwustopniowy do jednostki modułowej

„Zakładanie pasieki”

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których:

−

zadania 2, 4, 5, 7, 8, 10, 13, 15, 16, 18, 19, 20 są z poziomu podstawowego,

−

zadania 1, 3, 6, 9, 11, 12, 14, 17 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie 16 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym co najmniej 7 z poziomu
ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi: 1. d, 2. a, 3. b, 4. d, 5. c, 6. b, 7. d, 8. b, 9. d, 10. a, 11. b,

12. c, 13. d, 14. a, 15. a, 16. a, 17. c, 18. a, 19. a, 20. d.

Plan testu

zad.

Cel operacyjny

(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Scharakteryzować czynniki
powodujące podraŜnienie pszczół

Określić postępowanie w przypadku
uŜądlenia przez pszczołę

Scharakteryzować postępowanie
w przypadku uŜądlenia przez pszczołę
osoby uczulonej na jad pszczeli

Określić, jakie osoby powinny unikać
Ŝą

dlenia przez pszczoły

Wybrać z listy miejsce, w które
Ŝą

dlenia powinni unikać nawet

pszczelarze

Scharakteryzować przeglądy główne

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Określić cele wglądów do gniazd
rodzin pszczelich

Określić zagroŜenie rabunkami

Scharakteryzować czynniki sprzyjające
powstawaniu rabunków

Określić podział uli ze względu na
konstrukcję

Scharakteryzować sposób oddzielenia
rodni od miodni w ulach stojakach

Scharakteryzować sposób zwiększania
kubatury w ulach stojakach

Określić, jakie zadania powinna
spełniać kubatura gniazda

Scharakteryzować nowoczesny ul
rozbieralny

15 Określić stałe wymiary w ulu

16 Określić stałe wymiary w ulu

Scharakteryzować ule polecane do
pasiek wędrownych

Wymienić sprzęt uŜywany do
przeglądania rodzin

Określić cechy, na które naleŜy zwrócić
szczególną uwagę przy zakupie rodzin
pszczelich

Określić, na jakiej podstawie oceniana
jest siła rodzin pszczelich przy ich
zakupie

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej

jednotygodniowym.

2.  Przygotuj odpowiednią liczbę testów.
3.  Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań.
4.  Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia.
5.  Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wyjaśnij wątpliwości.
6.  Nie przekraczaj przeznaczonego czasu na test

Instrukcja dla ucznia

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.
2.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
3.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi, wstawiając w odpowiedniej

rubryce znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem,
a następnie ponownie zaznaczyć odpowiedź prawidłową.

4. Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
5. Test zawiera 20 zadań, do kaŜdego pytania dołączone są 4 moŜliwości odpowiedzi. Tylko

jedna jest prawdziwa.

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Kiedy udzielanie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie

na później i wróć do niego kiedy zostanie Ci wolny czas.

8. Na rozwiązanie testu masz 40 minut.

Powodzenia!

Materiały dla ucznia:

–

instrukcja,

–

zestaw zadań testowych,

–

karta odpowiedzi.

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. PodraŜnienie pszczół mogą powodować

a)  tylko ostre zapachy.
b)  tylko nieodpowiednia odzieŜ pszczelarza.
c)  tylko nieodpowiednie zachowanie pszczelarza.
d)  gniecenie  pszczół,  chaotyczna  praca,  ostre  zapachy,  dokonywanie  przeglądów

w okresie bezpoŜytkowym.

2. W przypadku uŜądlenia przez pszczołę pierwszą czynnością, jaką naleŜy wykonać jest

a)  usunięcie Ŝądła z ciała.
b)  wezwanie pomocy lekarskiej.
c)  podanie osobie uŜądlonej wody z wapnem.
d)  wyssanie jadu z rany.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. W przypadku uŜądlenia przez pszczołę osoby uczulonej na jad pszczeli naleŜy

a)  podać jej coś do picia.
b)  podać jej wodę z wapnem i zapewnić jak najszybszą pomoc lekarską.
c)  tylko usunąć Ŝądło z ciała.
d)  nie usuwać Ŝądła z ciała.

4. śądlenie przez pszczoły powinny unikać

a)  tylko osoby chore na cukrzycę.
b)  tylko osoby chore na.
c)  tylko kobiety w ciąŜy.
d)  osoby chore na: cukrzycę, gruźlicę oraz kobiety w ciąŜy.

5. Nawet pszczelarze powinni unikać Ŝądlenia w

a)  nogi.
b)  ręce.
c)  głowę i szyję.
d)  stopy.

6. Przeglądy połączone z całkowitym rozebraniem gniazda nazywamy

a)  częściowymi.
b)  głównymi.
c)  całkowitymi.
d)  dokładnymi.

7. Do wglądu w gniazdo rodziny pszczelej moŜe być ograniczone

a)  poszerzanie gniazd.
b)  kontrola nastroju rodziny.
c)  kontrola stanu zapasów.
d)  wszystkie wymienione.

8. Pasieka na rabunki jest szczególnie naraŜona w okresie

a)  wiosennym.
b)  bezpoŜytkowym w drugiej połowie sezonu.
c)  letnim.
d)  zimowli.

9. Powstawaniu rabunków sprzyja

a)  pozostawianie na pasieczysku plastrów.
b)  utrzymywanie przez dłuŜszy czas rodzin osieroconych i słabych.
c)  brak poŜytku.
d)  wszystkie wymienione.

10. Ze względu na konstrukcję ule dzielimy na

a)  leŜaki, kombinowane i stojaki.
b)  tylko leŜaki i kombinowane.
c)  tylko leŜaki i stojaki.
d)  leŜaki, kombinowane i nadstawkowe.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

11. W ulach stojakach rodnię od miodni oddziela

a)  przegonka.
b)  pozioma krata odgrodowa.
c)  pionowa krata odgrodowa.
d)  przegroda.

12. Kubatura uli stojaków zwiększana jest w

a)  w poziomie.
b)  tylko w pionie.
c)  wiosną do wypełnienia gniazda w poziomie, a potem tylko w pionie.
d)  w pionie a potem w poziomie.

13. Kubatura gniazda powinna zapewnić miejsce na

a)  maksymalne czerwienia matki.
b)  Ŝelazny zapas pokarmu węglowodanowego.
c)  zapas pyłku.
d)  wszystkie wymienione.

14. W nowoczesnym ulu rozbieralnym wyróŜnia się

a) daszek, powałkę, korpus nadstawowy – magazynowy, korpus gniazdowy, dennicę

i stojak.

b)  korpus nadstawowy – magazynowy, korpus gniazdowy i dennicę.
c)  korpus gniazdowy, dennicę i stojak.
d)  daszek, powałkę, korpus nadstawowy – magazynowy.

15. Odległość między beleczkami bocznymi ramek a ścianami ula powinna wynosić

a)  10 mm.
b)  15 mm.
c)  7,5 mm.
d)  20 mm.

16. Odległość pomiędzy środkowymi liniami ramek gniazdowych powinna wynosić

a)  37,5 mm.
b)  15 mm.
c)  7,5 mm.
d)  20 mm.

17. Do pasiek wędrownych polecane są ule

a)  leŜaki.
b)  kombinowane.
c)  stojaki.
d)  leŜaki i kombinowane.

18. Do sprzętu do przeglądania rodzin pszczelich zaliczamy

a)  siatkę ochronną na twarz, dłuto pasieczne, podkurzacz, szczotkę do zmiatania pszczół.
b)  dłuto pasieczne, podkurzacz, wirówkę.
c)  dłuto pasieczne, podkurzacz, rojołapkę.
d)  podkurzacz, szczotkę do zmiatania pszczół, nóŜ do odsklepiania plastrów.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko..........................................................................................

Zakładanie pasieki

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

TEST 2
Test praktyczny typu – „próba pracy” do jednostki modułowej
„Zakładanie pasieki”

Treść zadania

Zorganizuj miejsce pracy i przeprowadź przegląd rodziny pszczelej. Zadanie wykonaj

łącznie z przygotowaniem sprzętu do przeglądu rodziny pszczelej, przestrzegając zasady
zachowania na pasieczysku. Po wykonanym przeglądzie, zmiany dokonane w rodzinie
pszczelej odnotuj w karcie ula.

Instrukcja dla nauczyciela

W badaniu osiągnięć ucznia w nabywaniu umiejętności praktycznych przewidzianych

w celach  jednostki  modułowej  zaleca  się  przeprowadzenie  zadania  testowego  typu  „próba
pracy”.  Zadanie  jest  tak  dobrane,  aby  pozwoliło  sprawdzić  poziom  ukształtowanych
umiejętności  w  zakresie  wiedzy  teoretycznej  i  praktycznego  przeprowadzenia  przeglądu
rodziny pszczelej.

Uczniowie powinni wykonać zadanie indywidualnie. Jest to jednocześnie moŜliwość

samodzielnego sprawdzenia przez ucznia poziomu nabywania umiejętności i dokonania
analizy podjętych działań praktycznych.

Zadaniem nauczyciela jest stworzenie warunków umoŜliwiających uczniowi wykonanie

zadania zgodnie z obowiązującymi zasadami i w określonym czasie. Uczeń powinien
wykonać zadanie pod nadzorem pracownika odpowiedzialnego za pasiekę, który zapewni
uczniowi moŜliwość praktycznego przeprowadzenia przeglądu rodziny pszczelej.
Nauczyciel powinien:

−

uzgodnić z pracownikiem odpowiedzialnym za pasiekę, moŜliwość i termin
przeprowadzenia ćwiczeń.

−

zadbać o przygotowanie stanowiska pracy dla uczniów pod względem bezpieczeństwa
pracy,

−

przypomnieć uczniom zasady bezpieczeństwa oraz higieny pracy i nakazać bezwzględne
ich przestrzeganie,

−

skontrolować dobór właściwego ubioru ochronnego,

−

przydzielić uczniom kolejność i zakres wykonywania zadania,

−

określić kryteria oceny wykonywanego zadania,

−

na bieŜąco nadzorować pracę uczniów,

−

dokonać oceny wykonanej pracy.

Instrukcja dla ucznia

Uczeń powinien wykonać następujące czynności:

−

zapisać  w  dzienniczku  praktyki  plan  działania  oraz  kolejność  wykonywanych  czynności
zgodnie  z  regulaminem  gospodarstwa  pasiecznego.  Plan  przedstawić  do  zatwierdzenia
nauczycielowi,

−

dobrać i załoŜyć odzieŜ ochronną,

−

przygotować sprzęt do przeglądu rodziny pszczelej,

−

określić termin przeprowadzenia przeglądu rodziny pszczelej,

−

rozpalić podkurzacz,

−

prowadzić przegląd rodziny pszczelej,

−

prowadzić obserwacje rodziny pszczelej,

−

uporządkować stanowisko, oczyścić narzędzia i odłoŜyć na miejsce przechowywania,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Umiejętności podlegające ocenie

Lp.

Czynność wykonywana przez ucznia

Punkty do

uzyskania

Punkty

uzyskane

przez

ucznia

Dobranie odzieŜy ochronnej

Sporządzenie wykazu materiałów i sprzętu do przeglądu
rodziny pszczelej.

Przygotowanie sprzętu do przeglądu rodziny pszczelej

Poruszanie się po pasieczysku

Prowadzenie przeglądu rodziny pszczelej

Opisywanie gniazda pszczelego

Zapisanie informacji w karcie rodziny pszczelej

Uporządkowanie stanowiska pracy

Razem

100

Normy wymagań na poszczególne oceny szkolne

Ocena

Liczba uzyskanych punktów

dopuszczający

dostateczna

dobry

bardzo dobry

100