Technik_organizacji_produkcji_filmowej_i_telewizyjnej_313[07].Z5.01

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw telewizyjnych i filmowych

4.1.1.Materiał nauczania

4.1.2.Pytania sprawdzające

4.1.3.Ćwiczenia

4.1.4.Sprawdzian postępów

4.2. Struktura i regulamin organizacyjny wytwórni filmowej

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3.Ćwiczenia

4.2.4.Sprawdzian postępów

4.3. Organizacja i rozwój małego przedsiębiorstwa w zakresie usług i produkcji

filmowej i telewizyjnej

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.2.Pytania sprawdzające

4.3.3.Ćwiczenia

4.3.4. Sprawdzian postępów

4.4. Biznes plan

4.4.1. Materiał nauczania

4.4.2.Pytania sprawdzające

4.4.3.Ćwiczenia

4.4.4. Sprawdzian postępów

5. Sprawdzian osiągnięć

6. Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Poradnik, będzie Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy o ,,Organizowaniu

przedsiębiorstwa filmowego i telewizyjnego”. Wiedzę tę będziesz wykorzystywał w szkole
przy realizacji wszystkich modułów związanych z technikiem organizacji produkcji filmowej.

W poradniku zamieszczono:

−−−−

wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie powinieneś mieć juŜ ukształtowane, abyś
bez problemów mógł korzystać z poradnika,

−−−−

cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z poradnikiem,

−−−−

materiał nauczania, „pigułkę” wiadomości teoretycznych niezbędnych do opanowania
treści jednostki modułowej,

−−−−

zestaw pytań przydatny do sprawdzenia, czy juŜ opanowałeś wiedzę z tej jednostki
modułowej,

−−−−

wiczenia, które pomogą Ci zweryfikować wiadomości teoretyczne oraz ukształtować

umiejętności praktyczne,

−−−−

sprawdzian osiągnięć, przykładowy zestaw zadań i pytań. Pozytywny wynik sprawdzianu
potwierdzi, Ŝe dobrze pracowałeś podczas zajęć i Ŝe posiadasz wiedzę i umiejętności
z zakresu tej jednostki modułowej,

−−−−

literaturę.

Schemat układu jednostek modułowych

313[07].Z5.01

Organizowanie

przedsiębiorstwa filmowego

i telewizyjnego

313[07].Z5.02

Sporządzanie budŜetu

przedsiębiorstwa filmowego

i telewizyjnego

313[07].Z5

Działalność przedsiębiorstwa

filmowego i telewizyjnego

313[07].Z5.03

Monitorowanie działalności

przedsiębiorstwa filmowego

i telewizyjnego

313[07].Z5.04

Prowadzenie działań

marketingowych

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu nauczania jednostki modułowej powinieneś umieć:

−−−−

stosować terminologię techniczną i posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu:
produkcji filmowej i telewizyjnej a w szczególności terminologią ekonomiczną,

−−−−

obsługiwać komputer na poziomie podstawowym,

−−−−

korzystać z róŜnych źródeł informacji,

−−−−

uczestniczyć w dyskusjach,

−−−−

prezentować efekty swojej pracy,

−−−−

współpracować w grupie,

−−−−

wyciągać i uzasadniać wnioski z wykonanych ćwiczeń.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej, powinieneś umieć:

−

rozróŜnić formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw telewizyjnych i filmowych,

−

opracować regulamin organizacyjny i strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa
telewizyjnego i filmowego w zakresie produkcji filmowej i telewizyjnej,

−

rozróŜnić zasoby przedsiębiorstwa telewizyjnego i filmowego,

−

rozróŜnić

stworzyć

podstawową

dokumentację

organizacyjno-finansową

przedsiębiorstwa,

−

sporządzić dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia własnego
przedsiębiorstwa w zakresie produkcji filmowej i telewizyjnej,

−

zorganizować i zaplanować rozwój małego przedsiębiorstwa w zakresie usług i produkcji
filmowej oraz telewizyjnej,

−

zastosować techniki motywacji pracowników i współpracowników w zakresie produkcji
filmowej i telewizyjnej,

−

poprowadzić własne przedsiębiorstwo w zakresie produkcji filmowej i telewizyjnej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw telewizyjnych

i filmowych

4.1.1. Materiał nauczania

Forma organizacyjno-prawna przedsiębiorstwa

Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub niemająca osobowości prawnej

spółka  prawa  handlowego,  która  zawodowo,  we  własnym  imieniu  podejmuje  i  wykonuje
działalność  gospodarczą.  Za  przedsiębiorców  uznaje  się  takŜe  wspólników  spółki  cywilnej
w zakresie  wykonywanej  przez  nich  działalności  gospodarczej.  Przedsiębiorcy  są
zobowiązani  spełniać  przewidziane  prawem  warunki  prowadzenia  działalności  gospodarczej
dotyczące  ochrony  przed  zagroŜeniem  Ŝycia  i  zdrowia  ludzkiego,  a  takŜe  inne  warunki
określone m. in. w przepisach dotyczących ochrony środowiska.

Przedsiębiorstwo  to  wyodrębniona  pod  względem  ekonomicznym  i  prawnym  jednostka
gospodarcza, która samodzielnie prowadzi działalność i podejmuje ryzyko tej działalności po
to, aby osiągnąć zysk. Pojęcie przedsiębiorstwo jest bardzo szerokie, obejmuje ono, bowiem
nie  tylko  jednoosobowe  przedsiębiorstwa  prywatne,  przedsiębiorstwa  państwowe,  lecz  takŜe
wszelkiego rodzaju spółki i spółdzielnie.

PoniŜej został przedstawiony podział przedsiębiorstw ze względu na formę własności:

−

Spółka cywilna – to spółka oparta na przepisach prawa cywilnego.
Do zawarcia umowy spółki cywilnej dochodzi w formie pisemnej. Nie jest konieczne

sporządzania aktu notarialnego.

Spółka cywilna – to forma prowadzenia działalności gospodarczej, która umoŜliwia

prowadzenie działalności nie przekraczającej większego rozmiaru, czyli jej przychód roczny
nie moŜe przekroczyć 400 000 euro. Jeśli tak się stanie, spółka cywilna musi przekształcić się
w jedną ze spółek kodeksu spółek handlowych.

Umowę spółki cywilnej zawierają wspólnicy (przynajmniej dwóch). Mogą to być osoby

fizyczne  albo  osoby  prawne.  Wspólnikiem  nie  moŜe  być  jednak  inna  spółka  cywilna.
W umowie  spółki  cywilnej  wspólnicy  zobowiązują  się  dąŜyć  do  osiągnięcia  wspólnego  celu
gospodarczego  poprzez  działanie  w  oznaczony  sposób.  Działanie  takie  to  w  szczególności
wnoszenie  wkładów.  Wkładem  moŜe  być  wniesienie  do  spółki  własności,  innych  praw  albo
ś

wiadczeniem usług. Własność to nie tylko nieruchomości, czy rzeczy ruchome, ale

i wierzytelności,  oraz  niematerialne  prawa  majątkowe,  np.  prawa  autorskie.  Aby  załoŜyć
spółkę cywilną naleŜy zawrzeć umowę spółki. Najlepiej w formie pisemnej, chociaŜ jest ona
zastrzeŜona jedynie dla celów dowodowych, nie jest, więc konieczna. Nie trudno sobie jednak
wyobrazić kłopoty z udowodnieniem przed sądem postanowień umowy w przypadku sporu ze
wspólnikiem.  Umowę  moŜna  oczywiście  spisać  przed  notariuszem,  i  wtedy  moŜemy  być
spokojni, Ŝe nie ma w niej wad prawnych.

Wspólnicy nowo zawiązanej spółki cywilnej muszą dokonać jej zgłoszenia do sądu

rejestrowego. Charakterystyka spółek osobowych:

Spółki osobowe mogą we własnym imieniu, pod własną firmą, w tym własność

nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązanie, pozywać i być pozywane.

KaŜda spółka osobowa musi posiadać umowę, która powinna zawierać:

−

Firmę i siedzibę spółki.

−

Określenie wkładów wnoszonych przez kaŜdego wspólnika i ich wartość.

−

Przedmiot działalności spółki.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

Czas trwania spółki, jeŜeli jest oznaczony.
Spółki osobowe dzielimy na spółki: jawne, partnerskie, komandytowe i komandytowo-

akcyjne.

Spółka jawna
Spółka jawna jest spółką osobową, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą,

a nie jest inną spółką handlową. Spółka nie posiada osobowości prawnej. Spółka jawna moŜe
zwierać umowy czy występować przed sądem jako strona, posiada, więc swój majątek, a więc
ma cechy osobowości prawnej. Do powstania spółki jawnej koniecznie jest zawarcie umowy
w formie pisemnej pod rygorem niewaŜności oraz wpis do rejestru, który w obecnym stanie
prawnym uzyskał znaczenie konstytutywne. Podobnie jak inne spółki handlowe, spółka jawna
moŜe  powstać  równieŜ  w  drodze  przekształcenia  innej  spółki  handlowej,  na  zasadach
ogólnych. W zakresie regulacji statusu prawnego wspólników spółki jawnej kodeks mówi, Ŝe
kaŜdy  wspólnik  odpowiada  za  zobowiązania  spółki  osobiście,  nieograniczenie  i  solidarnie
z pozostałymi wspólnikami. KaŜdy wspólnik ma prawo reprezentowania spółki na, zewnątrz,
co  dotyczy  wszystkich  czynności  sądowych  i  pozasądowych.  Jednak  prowadzenie  spraw
spółki  moŜe  być  powierzone  jednemu  lub  kilku  wspólnikom  bądź  na  mocy  umowy  spółki,
bądź  na  podstawie  późniejszej  uchwały  wspólników.  Pozostali  wspólnicy  są  wówczas
wyłączeni od prowadzenia spraw spółki. W spółce nie powołuje się organów spółki. Wszelkie
decyzje podejmowane są głosowaniem wszystkich wspólników.

Spółka partnerska
Spółka partnerska jest typem handlowej spółki osobowej przeznaczonym do prowadzenia

działalności  w  zakresie  wolnych  zawodów.  Kodeks  spółek  handlowych  definiuje  spółkę
partnerską  jako  spółkę  utworzoną  przez  wspólników  (partnerów)  w  celu  wykonywania
wolnego zawodu w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą. Firma tej spółki
powinna zawierać nazwisko, co najmniej jednego partnera, dodatkowe oznaczenie, Ŝe chodzi
o spółkę partnerską - "i partner" "i partnerzy"; "spółka partnerska" - oraz określenie wolnego
zawodu  (bądź  zawodów)  wykonywanego  w  spółce.  Partnerami  mogą  być  wyłącznie  osoby
fizyczne,  uprawnione  do  wykonywania  wolnych  zawodów:  adwokaci,  aptekarze,  architekci,
biegli rewidenci, brokerzy ubezpieczeniowi, doradcy podatkowi, inŜynierowie budownictwa,
księgowi,  lekarze,  lekarze  stomatolodzy  i  lekarze  weterynarii,  notariusze,  pielęgniarki,
połoŜne, radcy prawni, rzecznicy partnerowi, rzeczoznawcy majątkowi i tłumacze przysięgli.

Spółka partnerska jest odrębnym od spółki jawnej typem handlowej spółki osobowej,

jednak  jak  ona  musi  posiadać  umowę  potwierdzoną  notarialnie,  która  musi  zawierać
wszystkie punkty zawarte powyŜej, jak  równieŜ  określenie  rodzaju wykonywanego  wolnego
zawodu  przez  partnerów  w  ramach  spółki.  Umowa  spółki  wymaga  formy  aktu  notarialnego.
Charakterystyczne dla umowy tej spółki jest to,  Ŝe musi ona zawierać  wskazanie partnerów,
którzy  godzą  się  odpowiadać  nieograniczenie  za  zobowiązania  spółki,  jeśli  takowi  będą,
a takŜe wskazać na tych partnerów, którzy reprezentują spółkę, jeśli czynią to tylko niektórzy.
Wspólnik  lub  wspólnicy  spółki  partnerskiej  mogą  przyjąć  w  umowie  nieograniczoną
odpowiedzialność. Spółka partnerska powstaje z chwilą wpisu do rejestru.

Spółka komandytowa
Spółka komandytowa jest spółką osobową mającą na celu prowadzenie przedsiębiorstwa

pod  własną  firmą,  w  której  za  zobowiązania  spółki,  co  najmniej  jeden  wspólnik
(komplementariusz)  odpowiada  bez  ograniczenia,  a  odpowiedzialność,  co  najmniej  jednego
wspólnika  (komandytariusza)  jest  ograniczona  do  wysokości  sumy  komandytowej.  Dla
analizowanego  typu  spółki  charakterystyczne  jest,  zatem  zróŜnicowanie  statutu  prawnego
wymienionych  kategorii  wspólników.  W  przeciwieństwie  do  partnera  w  spółce  partnerskiej,
ograniczenie  odpowiedzialności  komandytariusza  za  zobowiązania  spółki  jest  niezaleŜne  od
ich  tytułu  prawnego  -  ma,  bowiem  charakter  kwotowy.  Dalsze  ograniczenie
odpowiedzialności komandytariusza moŜe być skutkiem wniesienia wkładu do majątku spółki

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

-  obowiązuje  w tym  zakresie  zasada  wzajemnej  rozłączności  odpowiedzialności  osobistej
komandytariusza  i  ryzyka  ekonomicznego  utraty  wniesionego  przez  niego  wkładu.  Ceną
ograniczonej  odpowiedzialności  komandytariusza  jest  brak  bieŜącego  wpływu  na
funkcjonowanie  spółki.  Prowadzenie  spraw  i  reprezentacja  spółki  jest  zastrzeŜona  dla
komplementariuszy.  Poza  prawem  do  części  zysku  komandytariusz  ma  jedynie  uprawnienia
kontrolno-informacyjne  oraz  prawo  do  współdecydowania  w  sprawach  przekraczających
zakres zwykłych czynności spółki.

Spółka komandytowo-akcyjna
Spółka komandytowo-akcyjna została zakwalifikowana zgodnie z załoŜeniami ustawy

jako  spółka  osobowa.  PoniewaŜ  jednak  konstrukcja  prawna  tego  typu  spółki  wykazuje
elementy  kapitałowe,  moŜna  równieŜ  mówić  o  jej  mieszanym,  osobowo-kapitałowym
charakterze.  Cechy  konstrukcyjne  kwalifikują  spółką  komandytowo-akcyjną  jako  formę
prowadzenia  średnich  i  większych  przedsiębiorstw  o  ugruntowanej  pozycji  na  rynku.
Doświadczenia  państw  obcych  wskazują,  Ŝe  jest  ona  często  wybierana  przez  dynamiczne
rozwijające  się  przedsiębiorstwa  rodzinne.  Korzystny  mariaŜ  cech  właściwych  spółkom
osobowym  i  kapitałowym  stwarza,  bowiem  moŜliwości  dekapitalizowania  przedsiębiorstwa
i uczestnictwa

rynku

kapitałowym

przy

jednoczesnym

zagwarantowaniu

komplementariuszom  bezpośredniego  wpływu  na  działalność  spółki,  bez  groźby  tzw.
"wrogiego przejęcia".
Spółką  komandytowo-akcyjną  jest  spółka  osobowa  mająca  na  celu  prowadzenie
przedsiębiorstwa  pod  własną  firmą,  w  której  za  zobowiązania  spółki,  co  najmniej  jeden
wspólnik (komplementariusz) odpowiada bez ograniczenia, a co najmniej jeden wspólnik jest
akcjonariuszem.  Spółka  komandytowo-akcyjna  powstaje  podobnie  jak  spółka  akcyjna.
Konieczne  jest  sporządzenie  statutu  spółki  w  formie  aktu  notarialnego,  podpisanego
przynajmniej przez wszystkich komplementariuszy, a takŜe objęcie akcji. Kapitał zakładowy
spółki wynosi minimum 50 000 zł (art. 126 § 2).
W  spółce  komandytowo-akcyjnej  moŜe  równieŜ  działać  rada  nadzorcza,  wybierana  przez
walne  zgromadzenie,  o  kompetencjach,  co  do  zasady  analogicznych  do  tych,  jakimi
dysponuje  rada  nadzorcza  w  spółce  akcyjnej.  JeŜeli  akcjonariuszy  jest  więcej  niŜ  25,
ustanowienie rady nadzorczej jest obowiązkowe. Członkiem rady nadzorczej nie moŜe być -
jako wspólnik prowadzący sprawy spółki - komplementariusz, jest on równieŜ wyłączony od
głosowania w sprawie powołania i odwołania członków rady nadzorczej.

Charakterystyka spółek kapitałowych
Drugim rodzajem spółek są spółki kapitałowe w organizacji. Spółka w organizacji jest

pierwotną  (początkową)  formą  ustrojową  danego  typu  spółki  kapitałowej.  Powstaje  ona
w momencie  zawarcia  umowy  spółki  z  ograniczoną  odpowiedzialnością  lub  zawiązania
spółki akcyjnej. Spółki kapitałowe w organizacji, mogą we własnym imieniu nabywać prawa,
w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być
pozywane. Cechą szczególną spółek kapitałowych jest reŜim solidarnej odpowiedzialności za
zobowiązania.  Kodeks  spółek  handlowych  wyraźnie  określa  odpowiedzialność  samej  spółki,
a takŜe  jej  wspólników  (akcjonariuszy)  -  do  wartości  zadeklarowanego  a  niewniesionego
wkładu  na  pokrycie  objętych  udziałów  lub  akcji.  JuŜ  z  przepisów  dotyczących
poszczególnych  typów  spółek  kapitałowych  wynika,  Ŝe  spółkę  w  organizacji  reprezentuje
zarząd,  a  do  momentu  jego  wyboru  pełnomocnik  powołany  jednomyślną  uchwałą
wspólników  spółki  z  o.o.,  albo  załoŜycieli  spółki  akcyjnej;  spółkę  akcyjną  w  organizacji
mogą ponadto reprezentować w tym okresie wszyscy załoŜyciele działający łącznie.
Z chwilą wpisu do rejestru spółka kapitałowa nabywa osobowość prawną.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością tworzona jest przez jedną lub więcej osób. To

jedyna moŜliwa forma spółki jednoosobowej. Zawiązanie spółki moŜliwe jest po spełnieniu
czynności:

−

Sporządzeniu umowy spółki.

−

Wniesieniu kapitału zakładowego.

−

Wyborze władz spółki.

−

Dokonaniu wpisu do rejestru handlowego.
Wspólnicy spółki sporządzają umowę spółki, a jeŜeli spółka utworzona jest tylko przez

jedną osobę w miejsce umowy spółki sporządzany jest dokument - akt załoŜycielski. Umowa
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest waŜna tylko wtedy, gdy sporządzona zostanie
w formie aktu notarialnego.

Wspólnicy wnoszą do spółki kapitał zakładowy, który ma postać udziałów. Minimalny

kapitał zakładowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest określony w kodeksie
handlowym i obecnie nie moŜe być mniejszy niŜ 4000 zł, a pojedynczy udział nie moŜe być
mniejszy niŜ 50 zł. Wspólnicy mogą wnieść swój udział do spółki w postaci niepienięŜnej,
czyli w postaci aportu.

Wspólnicy spółki z o.o., mają równe prawa i obowiązki w spółce. KaŜdy wspólnik

posiada udziały, które są odzwierciedleniem głosów. Wspólnik posiada równieŜ prawo do
wypłaty dywidendy. Warunkiem nabycia przez wspólnika roszczenia o wypłatę dywidendy
jest powzięcie przez wspólników uchwały w sprawie podziału zysku wykazanego w rocznym
sprawozdaniu finansowym.

Organy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
Do organów spółki zaliczane są: zgromadzenie wspólników, rada nadzorcza lub komisja

rewizyjna i zarząd.

Zgromadzenie wspólników jest najwyŜszym organem spółki z o.o., podejmującym

uchwały  w  najwaŜniejszych  dla  spółki  sprawach.  Uchwały  podejmowane  są  większością
głosów w  głosowaniu jawnym, choć w niektórych przypadkach, jak np. wybór członków do
rady  nadzorczej  czy  zarządu,  stosuje  się  głosowanie  tajne.  Przedmiotem  obrad  zwyczajnego
zgromadzenia wspólników powinno być:

−

rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz
sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy,

−

powzięcie uchwały o podziale zysku albo pokryciu straty,

−

udzielenie członkom organów spółki absolutorium z wykonania przez nich obowiązków.
Rada  nadzorcza  sprawuje  nadzór  i  kontrolę  nad  spółką  z  o.o.,  Rada  składa  się
z przynajmniej  trzech  członków,  wybieranych  na  okres  jednego  roku  (chyba,  Ŝe  umowa
spółki  zakłada  inny  okres  funkcjonowania  rady  nadzorczej)  przez  zgromadzenie
wspólników,  które  podejmuje  w  tej  sprawie  odpowiednią  uchwałę.  Członkowie  rady
mogą  być  w  kaŜdej  chwili  odwołani  w  wyniku  podjęcia  uchwały  przez  wspólników.
Obowiązek  stałego  nadzoru  nad  wszystkimi  działami  spółki  sprawia,  Ŝe  rada  nadzorcza
ma  prawo  wglądu  we  wszystkie  dokumenty  spółki,  a  takŜe  prawo  uzyskiwania
wszelkiego  rodzaju  wyjaśnień  zarówno  od  zarządu,  jak  i  poszczególnych  pracowników
spółki.
Komisja  rewizyjna  składa  się  z  trzech  członków,  powoływanych  i  odwoływanych

w takim samym trybie jak członkowie rady nadzorczej. Zakres uprawnień komisji rewizyjnej
jest węŜszy niŜ zakres uprawnień rady nadzorczej. JeŜeli jednak w spółce nie występuje rada
nadzorcza, to komisji rewizyjnej przyznaje się z reguły szerszy zakres uprawnień.

Zarząd składa się z jednego lub większej liczby członków, wybieranych w zasadzie przez

wspólników, który podejmują w tej sprawie stosowną uchwałę. Umowa spółki moŜe jednak
przewidywać inny tryb powoływania członków zarządu, np.: przez radę nadzorczą czy grupę

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

wspólników. Członkiem zarządu moŜe być osoba, która nie jest wspólnikiem. Do zarządu nie
moŜe  jednak  wybrać  członków  rady  nadzorczej  czy  komisji  rewizyjnej,  oznaczałoby  to,
bowiem,  Ŝe  sprawują  oni  nadzór  nad  swoimi  działaniami.  Zarząd  spółki  reprezentuje  spółkę
na zewnątrz i prowadzi wszystkie jej sprawy. W przypadku wystąpienia rozbieŜności między
interesem własnym członka zarządu a interesem spółki, członek ten powinien wstrzymać się
od  głosu,  czyli  od  udziału  w  rozstrzyganiu  danej  sprawy.  Członek  zarządu  nie  moŜe  bez
zezwolenia  spółki  prowadzić  spraw  innego  konkurencyjnego  przedsiębiorstwa,  nie  moŜe  teŜ
być wspólnikiem innej spółki.

Spółka akcyjna
Spółka akcyjna jest spółką kapitałową - powstaje ona przez połączenie kapitałów wielu

osób. Wspólnicy (akcjonariusze) nie odpowiadają osobiście za zobowiązania spółki.
Pierwszym krokiem warunkującym powstanie spółki akcyjnej jest sporządzenie i podpisanie
przez załoŜycieli statutu spółki.

Zawiązać spółkę akcyjną moŜe jedna albo więcej osób. Spółka akcyjna nie moŜe być

zawiązana wyłącznie przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

Akcjonariusze są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w statucie.

Akcjonariusze  nie  odpowiadają  za  zobowiązania  spółki.  Kapitał  zakładowy  spółki  akcyjnej
dzieli  się  na  akcje  o  równej  wartości  nominalnej.  Kapitał  zakładowy  spółki  powinien
wynosić,  co  najmniej  500 000  złotych.  Wartość  nominalna  akcji  nie  moŜe  być  niŜsza  niŜ
1 grosz.

JeŜeli ustawa lub umowa spółki nie stanowi inaczej, wspólnicy mają równe prawa

i obowiązki  w  spółce.  Akcjonariusze  nie  odpowiadają  swoim  osobistym  majątkiem  za
zobowiązania spółki; ich odpowiedzialność ogranicza się jedynie do wysokości wniesionego
kapitału.  Akcjonariusze  uczestniczą  w  podziale  zysku  przypadająca  na  kaŜdą  akcję,  czyli
dywidenda, jest w zasadzie taka sama. Wyjątek stanowią akcje uprzywilejowane, nadające ich
posiadaczom  (z  reguły  załoŜycielom  spółki)  pewne  specjalne  uprawnienia,  których  nie  mają
inni  akcjonariusze.  Przywileje  mogą  dotyczyć  m.in.  prawa  głosu  lub  prawa  do  większej
dywidendy  w  porównaniu  z  właścicielami  akcji  zwykłych.  W  zasadzie  na  jedną  akcję
przypada  jeden  głos  na  walnym  zgromadzeniu  akcjonariuszy.  Posiadacz  akcji
uprzywilejowanej  moŜe  mieć  prawo,  zgodnie  ze  statutem  spółki,  do  większej  ilości  głosów
przypadających na jedną akcję (maksymalnie pięć).

Organy spółki akcyjnej
Organami spółki akcyjnej są:

−

Walne zgromadzenie akcjonariuszy.

−

Rada nadzorcza lub komisja rewizyjna.

−

Zarząd.
Walne zgromadzenie decyduje w najwaŜniejszych sprawach dotyczących spółki poprzez

podejmowanie uchwał. Do obowiązków zgromadzenia wspólników naleŜą:

−

Rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki, sprawozdania
finansowego za ubiegły rok obrotowy oraz udzielenie absolutorium członkom organów
spółki z wykonania przez nich obowiązków.

−

Postanowienie dotyczące roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu
spółki lub sprawowaniu zarządu albo nadzoru.

−

Zbycie i wydzierŜawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz
ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego.

−

Nabycie i zbycie nieruchomości, uŜytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości,
jeŜeli umowa spółki nie stanowi inaczej.

−

Zwrot dopłat.
Nadzór nad spółką akcyjną sprawuje rada nadzorcza lub komisja rewizyjna. Statut spółki

moŜe przewidywać istnienie tych dwóch organów jednocześnie. W ich skład wchodzi, co

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

najmniej  5  członków.  Do  szczególnych  obowiązków  rady  nadzorczej  naleŜy  ocena
sprawozdań w zakresie ich zgodności z księgami i dokumentami, jak i ze stanem faktycznym,
oraz  wniosków  zarządu  dotyczących  podziału  zysku  albo  pokrycia  straty,  a  takŜe  składanie
zgromadzeniu  wspólników  corocznego  pisemnego  sprawozdania  z  wyników  tej  oceny.
W celu  wykonania  swoich  obowiązków  rada  nadzorcza  moŜe  badać  wszystkie  dokumenty
spółki,  Ŝądać  od  zarządu  i  pracowników  sprawozdań  i  wyjaśnień  oraz  dokonywać  rewizji
stanu majątku spółki.

Do obowiązków komisji rewizyjnej naleŜy ocena sprawozdań i wniosków zarządu

dotyczących podziału zysku lub pokrycia straty, a takŜe składanie zgromadzeniu wspólników
corocznego pisemnego sprawozdania z wyników tej oceny, w trybie i w zakresie określonym
dla wykonywania tych czynności przez radę nadzorczą. Rada nadzorcza podejmuje uchwały,
jeŜeli na posiedzeniu jest obecna, co najmniej połowa jej członków, a wszyscy jej członkowie
zostali zaproszeni. Umowa spółki moŜe przewidywać surowsze wymagania dotyczące
kworum rady nadzorczej.

Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Zarząd składa się z jednego albo

większej  liczby  członków.  Do  zarządu  mogą  być  powołane  osoby  spośród  wspólników  lub
spoza  ich  grona.  Członek  zarządu  jest  powoływany  i  odwoływany  uchwałą  wspólników,
chyba Ŝe umowa spółki stanowi inaczej. Prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki
i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Prawa
członka  zarządu  do  reprezentowania  spółki  nie  moŜna  ograniczyć  ze  skutkiem  prawnym
wobec  osób  trzecich.  JeŜeli  zarząd  jest  wieloosobowy,  sposób  reprezentowania  określa
umowa spółki.

Spółdzielnia
Spółdzielnia jest samodzielnym, samorządnym i dobrowolnym zrzeszeniem członków.

Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą i działalność społeczno-wychowawczą,
uwzględniając potrzeby zrzeszonych w spółdzielni członków. Spółdzielnia moŜe prowadzić
działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i ich środowiska.

Po uchwaleniu statutu załoŜyciele spółdzielni dokonują wyboru organów spółdzielni, to

jest: rady nadzorczej i zarządu. Zarząd spółdzielni występuje do właściwego dla swojej
siedziby sądu gospodarczego z wnioskiem o wpisanie do rejestru spółdzielni.

Wniosek podpisują wszyscy członkowie zarządu spółdzielni. Podpisy ich powinny być

uwierzytelnione  przez  sąd  rejestrowy  lub  przez  notariusza.  Sąd  wyda  postanowienie
o wpisaniu  spółdzielni  do  rejestru  po  stwierdzeniu,  Ŝe  uchwalony  przez  załoŜycieli  statut
zgodny jest z przepisami prawa. JeŜeli sąd stwierdzi braki we wniosku lub statucie, to zaŜąda
uzupełnienia  lub  zmiany  w  wyznaczonym  terminie.  Po  bezskutecznym  upływie
wyznaczonego  terminu  sąd  poweźmie  postanowienie  odmawiające  wpisu.  Zasady
prowadzenia rejestru i dane w nim uwidocznione określa Krajowa Rada Spółdzielcza.

Spółdzielnia moŜe być załoŜona przez osoby fizyczne (ich liczba nie moŜe być mniejsza

niŜ dziesięć) lub osoby prawne (ich liczba nie moŜe być mniejsza niŜ trzy).

Organami spółdzielni są:

−

Walne zgromadzenie.

−

Rada nadzorcza.

−

Zarząd.
Walne zgromadzenie
Walne zgromadzenie jest najwyŜszym organem spółdzielni. Członek moŜe brać udział

w walnym  zgromadzeniu  tylko  osobiście,  chyba  Ŝe  ustawa  stanowi  inaczej.  Osoby  prawne
będące  członkami  spółdzielni  biorą  udział  w  walnym  zgromadzeniu  przez  ustanowionego
w tym  celu  pełnomocnika.  Pełnomocnik  nie  moŜe  zastępować  więcej  niŜ  jednego  członka.
KaŜdy członek ma jeden głos bez względu na ilość posiadanych udziałów. Statut spółdzielni,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

której członkami mogą być wyłącznie osoby prawne, moŜe określać inną zasadę ustalania
liczby głosów przysługujących członkom.

Do obowiązków walnego zgromadzenia naleŜy:

−

Uchwalanie kierunków rozwoju działalności gospodarczej oraz społecznej i kulturalnej.

−

Rozpatrywanie sprawozdań rady, zatwierdzanie sprawozdań rocznych i sprawozdań
finansowych oraz podejmowanie uchwał, co do wniosków członków spółdzielni, rady lub
zarządu.

−

Podejmowanie uchwał w sprawie podziału nadwyŜki bilansowej (dochodu ogólnego) lub
sposobu pokrycia strat.

−

Podejmowanie uchwał w sprawie zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub innej
wyodrębnionej jednostki organizacyjnej.

−

Podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do innych organizacji gospodarczych
oraz występowania z nich.

−

Uchwalanie zmian statutu.

−

Podejmowanie uchwał w sprawie przystąpienia lub wystąpienia spółdzielni ze związku
oraz upowaŜnienie zarządu do podejmowania działań w tym zakresie.
Uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności, co najmniej połowy

uprawnionych do głosowania chyba, Ŝe ustawa lub statut stanowią inaczej.

Rada nadzorcza
Rada sprawuje kontrolę i nadzór nad działalnością spółdzielni. Rada składa się, co

najmniej z trzech członków wybranych stosownie do postanowień statutu przez walne
zgromadzenie, zebranie przedstawicieli lub zebrania grup członkowskich. Do rady mogą być
wybierani wyłącznie członkowie spółdzielni. JeŜeli członkiem spółdzielni jest osoba prawna,
do rady moŜe być wybrana osoba niebędąca członkiem spółdzielni, wskazana przez osobę
prawną.

Do zakresu działania rady naleŜy:

−

Uchwalanie planów gospodarczych i programów działalności społecznej i kulturalnej.

−

Nadzór i kontrola działalności spółdzielni.
Zarząd
Zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Skład i liczbę

członków zarządu określa statut. Nie moŜna być jednocześnie członkiem rady i zarządu tej
samej spółdzielni. W razie konieczności rada moŜe wyznaczyć jednego lub kilku ze swoich
członków do czasowego pełnienia funkcji członka (członków) zarządu.

Przedsiębiorstwo państwowe
Państwowe przedsiębiorstwo to samodzielna, samorządna i samo finansująca się

jednostka

organizacyjna,

prowadząca

działalność

gospodarczą.

Samodzielność

przedsiębiorstwa  państwowego  oznacza  m.in.,  Ŝe  przedsiębiorstwo  państwowe  występuje
jako  samodzielny  podmiot.  Samorządność  przedsiębiorstwa  państwowego  polega  na
zapewnianiu  załodze  moŜliwości  współdecydowania  o  sprawach  przedsiębiorstwa.
Przedsiębiorstwo  państwowe  gospodaruje  samodzielnie  wydzieloną  częścią  mienia
ogólnonarodowego  i  ponosi  odpowiedzialność  majątkową  za  swoją  działalność.  Posiada
osobowość prawną, którą uzyskuje po wpisaniu do rejestru przedsiębiorstw państwowych.

Przedsiębiorstwa państwowe tworzone są przez organ załoŜycielski, którym mogą być:

−

Naczelne oraz centralne organy administracji rządowej tj. Minister Gospodarki lub inny
minister lub kierownik urzędu centralnego.

−

Terenowe organy administracji rządowej, np. wojewoda.
Przedsiębiorstwa państwowe mogą być tworzone jako:

−

Przedsiębiorstwa działające na zasadach ogólnych.

−

Przedsiębiorstwa uŜyteczności publicznej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przedsiębiorstwa uŜyteczności publicznej mają przede wszystkim na celu bieŜące

i nieprzerwane zaspokajanie potrzeb ludności. W szczególności przedsiębiorstwa te mają na
celu produkcję lub świadczenie usług w zakresie:

−

InŜynierii sanitarnej.

−

Komunikacji miejskiej.

−

Zaopatrzenia ludności w energię elektryczną, gazową i cieplną.

−

Zarządu państwowymi zasobami lokalowym.

−

Zarządu państwowymi terenami zielonymi.

−

Zarządu uzdrowiskami.

−

Usług pogrzebowych i utrzymania urządzeń cmentarnych.

−

Usług kulturalnych.
Organami przedsiębiorstwa państwowego są:

−

Naczelne oraz centralne organy administracji państwowej.

−

Narodowy Bank Polski i banki państwowe.
Statut przedsiębiorstwa państwowego
Statut przedsiębiorstwa reguluje strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa oraz inne

sprawy przewidziane w niniejszej ustawie. Statut uchwala ogólne zebranie pracowników na
wniosek dyrektora przedsiębiorstwa. Zatwierdzenia przez organ załoŜycielski wymagają
statuty następujących przedsiębiorstw państwowych:

−

UŜyteczności publicznej.

−

Handlu zagranicznego.

−

Stacji

radiowych

telewizyjnych,

przemysłu

teleelektronicznego,

transportu

samochodowego i budownictwa łączności.

−

Państwowej Komunikacji Samochodowej oraz zakładów naprawczych taboru
kolejowego.
Stowarzyszenia
Stowarzyszenie nie ma narzuconych celów działań. Zarówno swoje cele, programy

działania, jak i struktury organizacyjne określa samodzielnie. Ponadto stowarzyszenie
uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności. Działalność stowarzyszenia jest oparta
na pracy społecznej członków. JednakŜe do prowadzenia swych spraw (jak na przykład
w kwestiach prawnych) stowarzyszenie moŜe zatrudniać pracowników.

Co najmniej piętnaście osób, pragnących załoŜyć stowarzyszenie musi się zebrać

i uchwalić statut stowarzyszenia.

Umowy, rodzaje i formy umów

KaŜda umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie i zawierać jasne określenie przede

wszystkim: rodzaju pracy, miejsca jej wykonywania, terminu rozpoczęcia i wynagrodzenia.
Pracodawca powinien najpóźniej w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy potwierdzić to
w formie pisemnej.

Jeśli w umowie nie został określony termin rozpoczęcia pracy, to za termin ten uwaŜa się

dzień zawarcia umowy. Kodeks pracy wyróŜnia następujące podstawowe rodzaje umów
o pracę:
1.

Umowa na okres próbny.

Umowa na czas określony.

Umowa na czas nieokreślony.

Plus nowe propozycje Ministerstwa Pracy i Pomocy Społecznej, rozwaŜane w Sejmie.

Umowa na okres próbny

Umowa na okres próbny to umowa o pracę o szczególnym charakterze. Jej celem jest

ocena przez pracodawcę przydatności pracownika do pracy oraz jednocześnie ocena przez

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

pracownika warunków zatrudnienia. Taki rodzaj zatrudnienia jest fakultatywny, co oznacza,
Ŝ

e pracodawca moŜe, ale nie musi przed podjęciem decyzji o zatrudnieniu pracownika,

zawrzeć  z  nim  takiej  umowy.  Umowa  ta  moŜe  być  zawarta  na  okres  do  3  miesięcy
i rozwiązuje  się  z  nadejściem  umówionego  terminu,  czyli  jest  umową  terminową.  Zakazane
jest  zawieranie  omawianych  umów  na  okres  dłuŜszy,  jak  równieŜ  ich  ponawianie!  Okres
próbny  moŜe  natomiast  trwać  krócej.  Postanowienia  umowne  ustalające  dłuŜszy  od
podstawowego  okres  próbny  są  z  mocy  art.18  par.  2  Kodeksu  Pracy  niewaŜne  i  ulegają  na
podstawie  tego  przepisu  zastąpieniu  dyspozycją  art.25  par.2  Kodeksu  pracy  ograniczającą
maksymalny  czas  do  3  miesięcy.  Co  jednak  nie  oznacza,  Ŝe  zawarcie  więcej  niŜ  jednej
umowy  o  pracę  na  okres  próbny  jest  sprzeczne  z  normami  prawa  pracy,  o  ile  suma  tych
poszczególnych umów będzie się mieścić w tym okresie 3 miesięcy. Umowa na okres próbny
jest  szczególnie  łatwa  do  rozwiązania  z  uwagi  na  krótkie  okresy  wypowiadania  (art.  34
Kodeksu  pracy)  i  brak  wymogu  istnienia  przyczyny  wypowiedzenia  (art.  45  par.1  Kodeksu
pracy).  JeŜeli  strony  zamierzają  kontynuować  zatrudnienie  po  upływie  terminu  zawartej
wcześniej umowy na okres próbny, to powinny zawrzeć nową umowę o pracę, jedną z trzech
pozostałych.  Czyli  moŜna  to  rozumieć  w  ten  sposób,  Ŝe  zawarcie  kolejnej  umowy
(przewidzianej  przez  przepis  art.  25  par.1  Kodeksu  pracy)  jest  właściwym  zatrudnieniem
w stosunku  do  poprzedniej  umowy,  co  za  tym  idzie,  stanowi  o  korzystniejszej  sytuacji
prawnej  pracownika,  jest  wyrazem  większej  stabilności  i gwarancji  zatrudnienia  oraz
przysługujących  mu  praw.  W  odróŜnieniu  od  kolejnej  (trzeciej)  umowy  na  czas  określony,
która z mocy prawa powoduje przekształcenie się jej w umowę na czas nie określony, umowa
na  okres  próbny  nie  wywołuje  podobnego  skutku,  nawet  jeśli  zawierana  była<  przykładowo
trzykrotnie na okres 1 miesiąca> bowiem skutkiem w tym przypadku, jest jej wygaśnięcie po
upływie  przewidzianego  w  umowie  terminu.  Umowa  na  okres  próbny  to  umowa  o  pracę.
Skoro jest umową o pracę to, jak kaŜda umowa o pracę wlicza się do lat pracy.

Umowa na czas określony
Podstawowymi cechami tej umowy są:

Istnienie więzi prawnej między pracodawcą a pracownikiem (tylko podczas okresu, na
jaki umowa została zawarta).

Nie moŜe być wypowiedziana przez Ŝadną ze stron (gwarantuje to stabilizację stosunku
pracy).

KaŜda następna umowa zawierana na czas określony, jeśli przerwa między rozwiązaniem
poprzedniej, a nawiązaniem następnej umowy nie przekracza 1 miesiąca, równoznaczna
jest z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony.

Przy zawieraniu tego typu umowy, zawsze musi być podany termin zakończenia
stosunku pracy (jest to istotny warunek takiej umowy, poniewaŜ przez nie określenie
terminu końcowego, dojdzie do zawarcia umowy bezterminowej.

Rodzajem umowy zawartej na czas określony jest umowa sezonowa, której
charakterystyczną cechą jest czas jej trwania. MoŜe on wynosić jedynie sezon i właściwie
zawsze mniej niŜ 10 miesięcy.

Umowa o pracę na czas określony, zostaje rozwiązana z dniem nadejścia terminu do którego
miała trwać.
Umowa na czas wykonywania określonej pracy
1.

Celem umowy jest przede wszystkim wykonanie określonej pracy, (co jest bardzo
zbliŜone do umowy o dzieło).

Istotne jest oznaczenie czasu trwania umowy, z którym wiąŜe się nierozerwalne
podporządkowanie się pracownika.

Dotyczy głównie czasu trwania zadań, np. remont domu, które musi wykonać
pracodawca prowadzący działalność gospodarczą,.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Nie  podlega  ona  rozwiązaniu  przez  wypowiedzenie  (gwarantuje  to  stabilizację
zatrudnienia pracownika).
Stosunek pracy rozwiązuje się po nadejściu końcowego terminu trwania umowy.

Umowa na czas nieokreślony
1.

Zakłada istnienie więzi prawnej między pracodawcą a pracownikiem.

Najpełniej chroni interesy pracownika (rygorystyczne zasady wypowiadania umowy)
i najbardziej obciąŜa pracodawcę.

W umowie tej musi być określony rodzaj pracy, dla której jest ona zawarta
(w przeciwnym razie nie moŜna będzie jej uznać za umowę o pracę).

Nawiązując umowę na czas nieokreślony, nie musi być określony rodzaj umowy.

Umowa o dzieło

Ma charakter finansowy, czyli zawsze wiąŜe się z wypłatą wynagrodzenia. W ramach

takiej  umowy  wykonuje  się  jednorazowe  świadczenie.  Gdy  obie  strony  wywiąŜą  się  ze
swoich  zobowiązań  tzn.  dzieło  zostanie  ukończone  i  wykonawca  otrzyma  za  nie
wynagrodzenie, umowa ulega rozwiązaniu. Wypowiedzenie umowy moŜe nastąpić ze strony
zamawiającego w przypadku niedotrzymania terminu wykonania dzieła. MoŜe być zawarta na
czas określony. Pod względem płacenia składek, to swoisty rodzaj umowy, poniewaŜ płaci się
je tylko w przypadku, gdy umowa zawarta jest z własnym pracodawcą. Wtedy obowiązkowo
odprowadza on składki tak jak przy umowie o pracę. We wszystkich pozostałych sytuacjach
umowa ta nie rodzi Ŝadnych obowiązków związanych z płaceniem składek na ubezpieczenia
społeczne czy zdrowotne. Nawet osoby chcące płacić dobrowolnie składki na ubezpieczenie
społeczne  nie  mogą  tego  uczynić,  jedynie  dobrowolnie  moŜna  płacić  składkę  zdrowotną,  na
podstawie umowy z kasą chorych.
Podobieństwa umowy-zlecenia i umowy o dzieło:

−−−−

Umowy te podlegają przepisom Kodeksu Cywilnego, ale mają znamiona umowy o pracę
tzn. wynikają z nich obustronne zobowiązania - pracownik wykonuje określone zadania
na rzecz pracodawcy, a ten zatrudnia go za wynagrodzeniem.

−−−−

Wykonawca  zlecenia  czy  dzieła,  sam  kieruje  tokiem  prac,  nie  obowiązują  go  godziny
pracy,  czy  dyscyplina,  waŜne,  aby  efekt  był  zadowalający  dla  zleceniodawcy.  Jednak
zamawiający ma prawo kontrolować przebieg i sposób wykonania pracy.

−−−−

Ryzyko gospodarcze i związane z moŜliwością niewykonania zlecenia czy dzieła obciąŜa
ś

wiadczącego usługę, czyli zleceniobiorcę.

Umowa zlecenie

Przez umowę zlecenie, zleceniobiorca zobowiązuje się do wykonania czynności prawnej

dla  zleceniodawcy.  MoŜe  być  zawarta  na  czas  wykonania  zadania,  czyli  na  czas  określony
bądź  bezterminowa.  Przepisy  nie  zastrzegają  czasu  wypowiedzenia  umowy,  kaŜda  ze  stron
moŜe  ją  wypowiedzieć  w  kaŜdej  chwili.  JeŜeli  natomiast  zleceniodawca,  bez  waŜnego
powodu  umowę  wypowie,  a  zleceniobiorca  część  pracy  juŜ  wykonał,  to  musi  mu  zwrócić
ewentualne wydatki, zapłacić za wykonaną pracę i wyrównać szkodę. Umowa ta moŜe mieć
charakter  odpłatny  lub  nieodpłatny.  Składki  na  ZUS  płacone  są  obowiązkowo  lub
dobrowolnie i tak:

−−−−

W przypadku,  gdy umowa zlecenie jest jedynym tytułem do ubezpieczeń, obowiązkowo
płacimy  składki  emerytalne  i  rentowe,  zdrowotne  oraz  wypadkowe,  jeŜeli  praca  jest
wykonywana  w  siedzibie  firmy  lub  miejscu  prowadzenia  działalności  przez
zleceniodawcę, chorobowe natomiast jest płacone dobrowolnie.

−−−−

JeŜeli ktoś wykonuje jednocześnie kilka umów zleceń, to ma obowiązek płacić na
ubezpieczenie emerytalne i rentowe tylko z jednej przez siebie wybranej umowy, z tytułu
pozostałych składki te są dobrowolne (naleŜy wtedy pamiętać, Ŝe wypadkowe jest

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

obowiązkowe, jeŜeli pracujemy w siedzibie firmy), składki na ubezpieczenie zdrowotne
płacimy obowiązkowo od kaŜdej umowy.

−−−−

JeŜeli zleceniobiorca jest zatrudniony na umowę o pracę i z tego tytułu jest juŜ
ubezpieczony, to obowiązkowa jest tylko składka na kasę chorych - zdrowotna, pozostałe
są dobrowolne (jedynym wyjątkiem jest przypadek, gdy na etacie osoba zarabia mniej niŜ
wynosi najniŜsza płaca, wtedy składki na ubezpieczenie są obowiązkowe).

−−−−

JeŜeli zleceniobiorca jest emerytem lub rencistą, to składki są obowiązkowe.

−−−−

JeŜeli zleceniobiorca przebywa na urlopie wychowawczym - składki emerytalna, rentowa
i zdrowotna są obowiązkowe, chorobowa dobrowolna.

Płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne jest zawsze zleceniodawca

chyba, Ŝe zleceniobiorcą jest osoba prowadząca działalność gospodarczą, wtedy sama opłaca
za  siebie  składki  społeczne  i  zdrowotną  od  zadeklarowanej  kwoty,  nie  niŜszej  niŜ  60%
przeciętnego  wynagrodzenia  z  poprzedniego  kwartału.  Składki  powinny  być  uiszczane
bezgotówkowo,  czyli  np.  z  rachunku  bankowego.  Nie  dotyczy  to  jednak  osób  fizycznych,
nieprowadzących  działalności  gospodarczej,  ci  mogą  płacić  gotówką.  Wynagrodzenie
w umowie  moŜe  być  określone  kwotowo,  czyli  za  całość  pracy  lub  kwotowo  za  godzinę,
akord  czy  prowizyjnie,  wówczas  składki  są  obliczane  od  podstawy,  jaką  jest  przychód.  Gdy
płaca określona jest w inny sposób, np. w formie świadczeń rzeczowych, podstawą wymiaru
składek  jest  kwota  najniŜszego  wynagrodzenia.  Koszty  uzyskania  przychodu  przy  umowie
zlecenie  i  o  dzieło  wynoszą  20%,  a  dla  osób  korzystających  z  praw  autorskich  np.
dziennikarzy, twórców, pracowników naukowych-50% przychodu pomniejszonego o składki
na ubezpieczenia społeczne. Pobierana jest równieŜ zaliczka na podatek dochodowy. Od tzw.
drobnych zleceń czyli do kwoty 143 zł jest zryczałtowana i wynosi 20%. Potrąca się ją takŜe
od przychodu pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne. Jeśli zleceniobiorcą jest
student, który nie ukończył 26 roku Ŝycia, nie trzeba odprowadzać za niego Ŝadnych składek.
Te  osoby  zwolnione  są  z  obowiązku  ubezpieczeniowego.  Oprócz  składek  na  ubezpieczenia
społeczne  naleŜy  pamiętać,  Ŝeby  naliczyć  równieŜ  składki  na  Fundusz  Pracy  i  Fundusz
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Umowa agencyjna
Inaczej moŜna ją nazwać umową pośrednictwa lub przedstawicielstwa, gdyŜ przyjmujący

zlecenie  zwany  w  tym  przypadku  agentem  zobowiązuje  się  do  pośredniczenia  przy
zawieraniu określonego rodzaju umów na rzecz zlecającego lub zawierania tych umów w jego
imieniu.  Takie  umowy  zawierają  akwizytorzy,  agenci  ubezpieczeniowi,  ale  nie  tylko.
Zleceniobiorca  moŜe  zarządzać  i  prowadzić  np.  sklep,  bar,  parking  czy  hotel  w  ramach
umowy  agencyjnej,  staje  się  wówczas  przedsiębiorcą  i  moŜe  np.  zatrudniać  pracowników.
Umowa agencyjna moŜe być zawarta na czas określony lub nieokreślony.

Rozwiązanie umowy bezterminowej moŜe nastąpić z 3-miesięcznym wypowiedzeniem,

jeŜeli zasady jej rozwiązania nie zostały określone w umowie. Wynagrodzenie agenta stanowi
prowizja, czyli procent od wartości dokonanych przez niego transakcji. Zasady opłacania
składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne są takie

same jak przy umowach zlecenie.

Niezbędne dokumenty i czynności rejestracji działalności gospodarczej osoby fizycznej,
spółek osobowych i kapitałowych.
1.

Osoba fizyczna wpis do ewidencji gospodarczej. Pozostali KRS (Krajowy Rejestr
Sądowy).

Rejestracja w Urzędzie statystycznym (regon).

Wyrobienie pieczątki firmowej.

ZałoŜenie konta firmowego w banku.

Rejestracja w Urzędzie Skarbowym.

Ubezpieczenie – ZUS.

Zgłoszenie w Państwowej Inspekcji Pracy i Sanepidzie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Dokumenty: dowód osobisty właściciela, zaświadczenie o wpisie do ewidencji, regon,

nip, pieczątka, numer rachunku bankowego.
Wady i zalety działalności gospodarczej

Spółka cywilna – zalety:

−

Łatwość załoŜenia, proste procedury prowadzenia.

−

Prostota złączenia pomysłów i zasobów kilku osób.

−

ZaangaŜowanie wszystkich wspólników w sprawy spółki.

−

Wady solidarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki.

−

ZaangaŜowanie wszystkich wspólników w sprawy spółki Spółka jawna.
Spółka jawna – zalety:

−

Łatwość załoŜenia i proste procedury prowadzenia.

−

Prostota złączenia pomysłów i zasobów kilku osób.

−

ZaangaŜowanie wszystkich wspólników w sprawy spółki Wady Wymóg prowadzenia
pełniej księgowości.

−

Trudność prowadzenia niektórych typów przedsiębiorstw.
Spółka komandytowa – zalety:

−

MoŜliwość ograniczenia odpowiedzialności niektórych wspólników.

−

MoŜliwość korzystania z prostszych, zryczałtowanych form opodatkowania
Wady:

−

Koszty aktu notarialnego.

−

Wpisu do rejestru handlowego i jego ogłoszenia.
Spółka z o.o., – zalety:

−

Ograniczona odpowiedzialność.

−

MoŜliwość zaangaŜowania znacznego kapitału.
Wady:

−

Koszty aktu notarialnego.

−

Wpisu do rejestru handlowego i jego ogłoszenia.
Spółka akcyjna – zalety:

−

Ograniczona odpowiedzialność.

−

Status papieru wartościowego przyznany akcji.
Wady:

−

Wymóg prowadzenia pełnej księgowości i badania sprawozdań.

Czynniki wyboru formy organizacji – prawnej
Jest on uzaleŜniony od przewidywanych warunków działań w ramach obowiązujących

uregulowań  prawno  ekonomicznych.  NajwaŜniejsze  to:  przewidywany  rodzaj  działalności
przedsiębiorstw,  liczba  wspólników  i  ich  status  prawny,  wysokość  kapitału,  przewidywania
co  do  warunków  rozwiązania  lub  upadłości  spółki,  przewidywany  lub  posiadany  udział
w rynku,  przewidywania  dotyczące  warunków  zbycia  lub  dziedziczenia  udziałów,  względy
fiskalno  –  majątkowe,  czynniki  lokalizacyjne,  określone  warunki  prawno  instytucjonalne,
uwarunkowania środowiskowe.

Dokumentacja związane z prowadzeniem działalności gospodarczej
Podstawa prawna:
1.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Ustawa z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144 poz. 930 ze zm.).

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wymagane dokumenty:

Pisemne zawiadomienie organu podatkowego najpóźniej w terminie siedmiu dni od

powstania okoliczności o:
1.

Zmianach mających wpływ na wysokość podatku dochodowego w formie karty
podatkowej, dotyczących w szczególności:

−

Stanu zatrudnienia.

−

Miejsca prowadzenia działalności.

−

Rodzaju i zakresu prowadzonej działalności.

−

Liczby stanowisk na parkingu w zakresie usług parkingowych.

−

Liczby i rodzaju urządzeń przy prowadzeniu usług.

−

Zawodu w zakresie usług weterynaryjnych.

−

Liczby sprzedawanych posiłków domowych.

−

Liczby godzin sprawowania opieki domowej nad dziećmi i osobami chorymi.

−

Liczby godzin przeznaczonych na udzielanie lekcji.

przyczynach utraty warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej.

likwidacji działalności.

Zawiadomienie o zmianach powinno zawierać:

−

dane osobowe podatnika: imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer NIP,

−

datę sporządzenia zawiadomienia,

−

wskazanie adresata (Naczelnik Urzędu Skarbowego w…..)

−

datę i przyczynę zmiany,

−

podpis podatnika.

Formalności związane z podejmowaniem działalności gospodarczej
1.

Rejestracja firmy w Urzędzie Miasta.

Nadanie numeru statystycznego REGON.

Wyrobienie pieczątki.

ZałoŜenie firmowego konta bankowego.

Wizyta w Urzędzie Skarbowym.

Ubezpieczenie Społeczne w ZUS.

Zgłoszenie działalności do Państwowej Inspekcji Pracy.

SANEPID.

Przydatne informacje.

Rejestracja firmy w urzędzie miasta

Osoby fizyczne i wspólnicy spółek cywilnych, mający zamiar załoŜyć działalność

gospodarczą muszą złoŜyć zgłoszenie o wpis do ewidencji działalności gospodarczej
w urzędzie miasta.

Informacje wymagane przy zgłaszaniu działalności gospodarczej:

−

Imię i nazwisko przedsiębiorcy.

−

Nazwę firmy (nieobowiązkowo).

−

Nr ewidencyjny PESEL przedsiębiorcy, o ile taki posiada.

−

Adres zamieszkania przedsiębiorcy.

−

Adres siedziby firmy.

−

Rodzaj działalności określony zgodnie z symbolami Polskiej Klasyfikacji Działalności
(PKD).

−

Miejsce/a wykonywania działalności.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

Datę rozpoczęcia działalności (warto pamiętać, Ŝe od tego dnia obejmują przedsiębiorcę
wszystkie procedury prawno - podatkowe i księgowe).

Dodatkowe wymogi:

−

Okazanie dokumentu toŜsamości.

−

Opłata do ewidencji działalności gospodarczej w wysokości ustalonej przez Radę Gminy.
W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej,

zgłoszenia do ewidencji dokonuje kaŜdy ze wspólników z osobna - kaŜdy teŜ wnosi osobno
opłatę.

Zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej zostaje wydane w ciągu

maksymalnie 14 dni.

Koncesje, zezwolenia

Niektóre rodzaje działalności gospodarczej wymagają uzyskania koncesji, zezwoleń,

uprawnień lub wpisu do rejestru działalności regulowanej (np. lekarze, pielęgniarki,
ś

wiadczący pomoc prawną).

Nadanie numeru statystycznego regon

O dokonanie wpisu do Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki

Narodowej naleŜy wystąpić w ciągu 14 dni od uzyskania wpisu do ewidencji działalności
gospodarczej.

Numer Regon jest potrzebny w kontaktach z Urzędem Skarbowym, Zakładem

Ubezpieczeń Społecznych, kontrahentami i przy rozliczeniach.

Wniosek o wpis wypełnia się na formularzu Wniosku RG-1, w którym podaje się:

−

Nazwę i adres siedziby, a w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność
gospodarczą – dodatkowo nazwisko i imiona oraz miejsce zamieszkania i identyfikator
systemu ewidencji ludności PESEL.

−

Formę prawno – organizacyjną (osoba fizyczna, spółka cywilna).

−

Stan aktywności prawnej i ekonomicznej.

−

Wykonywaną działalność, w tym rodzaj głównej działalności.

−

Datę powstania, rozpoczęcia, zawieszenia i zakończenia działalności.

−

Nazwę organu rejestrowego lub ewidencyjnego, nazwę rejestru (ewidencji) i nadany
przez ten organ numer (np. numer ewidencyjny zaświadczenia o wpisie do ewidencji
nadany w Urzędzie Miasta).
Do złoŜenia wniosku RG-1 potrzebne są:

−

Kserokopia zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (oryginał
dokumentu do wglądu).

−

Dowód osobisty.
Wnioski przyjmowane są w Urzędzie Statystycznym, który wydaje zaświadczenie

o nadanym numerze REGON w dniu złoŜenia wniosku, nie później jednak niŜ w ciągu 14 dni.

Wyrobienie pieczątki

Pieczątka firmowa jest niezbędna m.in. przy zakładaniu rachunku bankowego lub

wystawianiu dokumentów sprzedaŜy. Standardowo pieczątka powinna zawierać:

−

Oznaczenie firmy (imię i nazwisko osoby fizycznej oraz nazwę firmy).

−

Dane teleadresowe siedziby firmy.

−

Numer NIP.

−

Numer REGON.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZałoŜenie firmowego konta bankowego

Przy zakładaniu działalności gospodarczej istnieje obowiązek posiadania firmowego

rachunku bankowego. Obowiązkowe jest takŜe powiadomienie odpowiednich organów
o wszelkich zmianach dotyczących rachunku bankowego przedsiębiorstwa w terminie
najdalej 14 dni od daty ich powstania.

Takie konto bankowe słuŜy między innymi do:

−

Dokonywania płatności na rzecz Urzędu Skarbowego.

−

Dokonywania płatności na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

−

Dokonywania lub przyjmowania płatności związanych z prowadzoną działalnością
gospodarczą.
Większość banków wymaga dołączenia do wniosku o otwarcie rachunku róŜnych

dokumentów, w tym:

−

Dowodu osobistego.

−

kserokopii zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (wraz
z oryginałem do wglądu).

−

Kserokopii zaświadczenia o nadaniu numeru REGON i numeru NIP (wraz z oryginałami
do wglądu).

Wybór banku przez przedsiębiorcę jest dowolny.

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Co rozumiesz pod pojęciem działalność gospodarcza?

Z jakich przepisów w czasie prowadzenia działalności gospodarczej skorzystasz?

Gdzie osoba fizyczna, która chce rozpocząć działalność gospodarczą musi złoŜyć podanie
o wpis do ewidencji działalności gospodarczej?

Jakie znasz rodzaje umów?

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wpisz w poniŜszy schemat niezbędne formalności związane z podejmowaniem

działalności gospodarczej na przykładzie przedsiębiorstwa filmowego.

FORMALNOŚCI NIEZBĘDNE DO ROZPOCZĘCIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące niezbędnych formalności
przy rozpoczynaniu działalności gospodarczej,

zapoznać się z metodami stosowanymi podczas rozpoczynania działalności gospodarczej,

wypełnić puste pola schematu,

dokonać prezentacji wykonanego ćwiczenia.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu,

−

opracowany schemat,

−

przybory do pisania,

−

literatura z rozdziału 6 dotycząca niezbędnych formalności przy rozpoczynaniu
działalności gospodarczej.

Ćwiczenie 2

Określ formę organizacyjno-prawną firmy wskazanej przez nauczyciela. Zaprezentuj

wykonane ćwiczenie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

zapoznać się z materiałem dydaktycznym zawierającym informacje dotyczące formy
organizacyjno-prawnej firm,

przeanalizować formę organizacyjno-prawną firmy wskazanej przez nauczyciela,

zaplanować tok postępowania danej firmy,

sporządzić plan działań danej firmy,

zaprezentować plan działań,

podsumować wykonane ćwiczenie,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

dokumenty prawne,

−

notatnik,

−

przybory do pisania.

Ćwiczenie 3

Na podstawie wybranych źródeł prawa gospodarczego, uzupełnij luki w zdaniach:

Działalność gospodarcza jej rozpoczęcie i zakończenie odbywa się
………………………………………………………………………………………………

Spółki handlowe funkcjonują na podstawie aktu prawnego……………………………….

Przedsiębiorstwa państwowe działają zgodnie z ………………………………………….

Podstawowym aktem prawnym funkcjonowania spółdzielni jest…………………………

…………………………………………………………………………………………......

Wspólnicy spółki cywilnej działają ……………………………………….........................

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

zapoznać się z obowiązującymi wybranymi źródłami prawa gospodarczego,

wyszukać odpowiednie zapisy w wybranych źródłach prawa,

określić pełną nazwę obowiązującego aktu prawnego dla wyŜej wymienionych form.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

–

wybrane źródła prawa gospodarczego – ustawy,

–

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu,

–

literatura z rozdziału 6 dotycząca

przepisów prawnych regulujących zasady

podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej .

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

nazwać podstawowy akt prawny, regulujący działalność gospodarczą?

wyjaśnić pojęcie prawo gospodarcze?

nazwać źródła prawa gospodarczego ?

przedstawić zakres prawa gospodarczego?

określić, co jest przedmiotem prawa gospodarczego?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Struktura i regulamin organizacyjny wytwórni filmowej

4.2.1. Materiał nauczania

Wytwórnia jest instytucją wielozakładową posiadającą osobowość prawną.

Przedmiotem działania Wytwórni jest:

produkcja i opracowanie filmów,

wiadczenie filmowych usług produkcyjnych na rzecz jednostek organizacyjnych

kinematografii i telewizji oraz innych podmiotów krajowych i zagranicznych.

Wytwórnia moŜe podejmować inną działalność słuŜącą realizacji zadań

Organami Wytwórni są:

dyrektor

ogólne zebranie pracowników oraz rada pracownicza.

Dyrektor zarządza Wytwórnią i reprezentuje ja na zewnątrz, podejmuje decyzje
samodzielnie i ponosi za nie odpowiedzialność.

Dyrektor zarządza Wytwórnią przy pomocy zastępcy i głównego księgowego, przez
siebie powoływanych i odwoływanych za zgodą rady pracowniczej.

Załoga instytucji filmowej uczestniczy w zarządzaniu Wytwórnią na zasadach
określonych w ustawie z dnia 25 września 1981r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa
państwowego (Dz.U. nr 24 poz.123 z późn. zm.) z zastrzeŜeniem art. 33, art. 39 ustawy.

Do dokonywania czynności prawnych samodzielnie w imieniu Wytwórni upowaŜniony jest
dyrektor oraz działający w ramach ich umocowania – zastępca dyrektora i pełnomocnicy.

W Wytwórni działa rada artystyczno – programowa będąca organem doradczym
i opiniodawczym dyrektora w sprawach związanych z działalnością artystyczną instytucji.

Do zadań rady naleŜy w szczególności opiniowanie:

Planów i zamierzeń artystyczno – programowych.

Podziału zadań i środków zgodnie z zamierzeniami programowymi.

Programów rozwoju i wykorzystania kadr twórczych i produkcyjnych.

W skład rady artystyczno – programowej wchodzą przedstawiciele wybrani na ogólnym
zebraniu pracowników twórczych, przedstawiciele delegowani przez radę pracowniczą oraz
przedstawiciele delegowani przez istniejące w Wytwórni związki zawodowe.

W wytwórni działają:

zakłady realizujące zadania produkcyjne,

wydziały świadczące usługi na rzecz zakładów i innych jednostek organizacyjnych
wytwórni oraz innych kontrahentów,

działy funkcjonujące jako komórki organizacyjne zarządu.

Struktura organizacyjna wytwórni

Samodzielne stanowiska pracy i jednostki organizacyjne zarządu
Do obowiązków dyrektora naleŜy zarządzanie Wytwórnią. Dyrektor odpowiada za

właściwą  działalność  Wytwórni  i  pracę   podległych  jednostek,  a  w  szczególności   za
wykonywanie  zadań  produkcyjnych,  wykorzystanie  środków  rzeczowych,  finansowych,
naleŜytą organizację pracy i dobór kadry.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Dyrektora zastępują kolejno:

Zastępca Dyrektora
Główny Księgowy

Główny Specjalista ds. Artystyczno-Programowych

Do zadań specjalisty naleŜy ocena projektów filmowych, udział w pracach rady

artystyczno-programowej oraz opracowaniu planów i zamierzeń artystyczno-programowych.

Główny Specjalista ds. Produkcji Filmów

Do obowiązków specjalisty naleŜy pozyskiwanie koproducentów, negocjowanie umów

koprodukcyjnych z innymi podmiotami producenckimi oraz nadzorowanie całej produkcji
filmowej Wytwórni.

Radca Prawny

Do obowiązków radcy prawnego naleŜy obsługa prawna Wytwórni, w tym: udzielanie

porad, opinii

i wyjaśnień w sprawach dotyczących stosowania obowiązujących przepisów

prawnych, opiniowanie projektów umów i inne obowiązki przewidziane w przepisach
o radcach prawnych.

Specjalista BHP

Do obowiązków specjalisty do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy naleŜy

podejmowanie działań zmierzających do kształtowania bezpiecznych i higienicznych
warunków pracy załogi w Wytwórni

i w plenerze, ich kontrola oraz współudział

w gospodarowaniu środkami przeznaczonymi na te cele.

Specjalista ds. Obronności

Do obowiązków specjalisty naleŜy realizacja zadań związanych z przygotowaniem

i zapewnieniem samoobrony wytwórni, inicjowanie i nadzorowanie przedsięwzięć
technicznych istotnych dla samoobrony oraz zapewnienie stałej gotowości i jej kontrola.
Realizacja innych zadań wynikających z przepisów dotyczących obronności.

Pełnomocnik ds. Zamówień Publicznych

Do zadań Pełnomocnika naleŜy prowadzenie postępowań o udzielenie zamówień

publicznych w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz zarządzenia Dyrektora
Wytwórni dotyczące tego zagadnienia.

Dział Produkcji Filmowej i Usług

Do zadań działu naleŜy obsługa kontrahentów i zleceniodawców w zakresie usług

filmowych. Przyjmowanie zamówień, rozliczanie i fakturowanie wykonanych usług.
Przygotowywanie

kosztorysów

filmów.

Merytoryczna

kontrola

kosztorysów

i harmonogramów  przebiegu  realizacji  filmów  własnych  i  w  koprodukcji.  Przygotowywanie
umów  na  realizację  filmów  własnych  i  w  koprodukcji.  Przygotowywanie  umów  dla
pracowników  realizujących  filmy.  Wynajem  pracowników  w  zawodach  filmowych.
Przygotowywanie  umów  dystrybucyjnych  filmów  oraz  rozliczeń  z  podziału  wpływów
z dystrybucji  filmów.  Poszukiwanie,  ocena  i  przygotowanie  projektów  filmów.  Współpraca
z producentami i innymi instytucjami filmowymi finansującymi produkcję filmową. Działania
z zakresu „product placement”. Promocja Wytwórni i jej filmów.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 1.

Dział Produkcji Filmowej i Usług [4]

Dział Organizacji i Spraw Pracowniczych

Dział opracowuje i aktualizuje akty normujące porządek wewnętrzny, przygotowuje

umowy zawierane z innymi instytucjami, opracowuje plany i analizy ekonomiczno-finansowe
oraz  cenniki  usług,  prowadzi  sekretariat  dyrektora  i  jego  zastępców,  zajmuje  się  obsługa
kancelaryjną, koordynuje prace w zakresie nakazów i zaleceń władz nadrzędnych i organów
kontroli.  Prowadzi  sprawy  osobowe  pracowników  Wytwórni,  sprawozdawczość,  analizy
zatrudnienia  i  funduszu  wynagrodzeń.  Ponadto  nalicza  wynagrodzenia  i  inne  naleŜności,
sporządza  rozliczenia  z  tytułu  podatków  od  wynagrodzeń,  składek  ZUS  itp.,  przygotowuje
umowy na prace doraźne oraz weryfikuje dokumentację stanowiącą podstawę wypłaty.

Rys. 2. Dział Organizacji i Spraw Pracowniczych [4]

Dział Finansowo-Księgowy

Dział prowadzi dokumentację finansowo-księgową, czuwa nad jej właściwym obiegiem,

prowadzi plan kont i rachunek kosztów, niezbędną sprawozdawczość. Poza tym do zadań
działu naleŜy ustalanie danych niezbędnych do rozliczeń finansowych zwłaszcza z budŜetem,
obliczenie i rejestracje związane z prowadzeniem księgowości i kalkulacji, prowadzenie kasy
i obsługa finansowa zgodnie z obowiązującymi przepisami. Prowadzenie kasy zapomogowo-
poŜyczkowej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 3. Dział Finansowo-Księgowy [4]

Dział Ochrony

Do zadań Działu naleŜy ochrona osób i mienia w Wytwórni. W skład Działu Ochrony

wchodzą: wewnętrzna słuŜba ochrony o nazwie StraŜ Filmowa oraz Sekcja Porządkowa.
Zakres i sposób działania Działu Ochrony określają opracowane na podstawie odpowiednich
przepisów i zatwierdzone plany ochrony.

Dział Ochrony PrzeciwpoŜarowej

Do zadań działu naleŜy czynna i zapobiegawcza ochrona przeciwpoŜarowa, tj.:

realizowanie przedsięwzięć mających na celu ochronę Ŝycia, zdrowia, mienia lub środowiska
przed  poŜarem,  klęską  Ŝywiołową  lub  innym   miejscowym  zagroŜeniem,  w  tym
kontrolowanie  stanu  bezpieczeństwa  i  przestrzegania  przepisów   przeciwpoŜarowych,
szkolenie  i  instruowanie  załogi  Wytwórni,  administrowanie  i  nadzór   nad   konserwacją
urządzeń oraz  sprzętu przeciwpoŜarowego.

Przychodnia Lekarska

Zadaniem Przychodni jest organizowanie opieki zdrowotnej i udzielanie świadczeń

zdrowotnych osobom objętym jej opieką, zgodnie ze Statutem Przychodni.

Zakłady i Wydziały

Zakład Budowy Dekoracji

Do zadań Zakładu naleŜy organizacja i nadzorowanie budów dekoracji atelierowych oraz

plenerowych,  wykonywanie  wszelkiego  rodzaju  elementów  scenograficznych  słuŜących  do
budowy  dekoracji,  ich  montaŜ  i  demontaŜ,  obsługa  planu  zdjęciowego  przy  wynajmie  hal
zdjęciowych  i  studiów,  wynajem  pomieszczeń  do  obsługi  planu  zdjęciowego  oraz
pomieszczeń  biurowych,  usługi  stolarskie,  malarskie,  tapicerskie  i  plastyczne  dla  Wytwórni
i zleceniodawców  zewnętrznych,  wynajem  powierzchni  produkcyjnej  (stolarnie,  malarnia,
tapicernia, sztukatornia), wynajem powierzchni magazynowej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zakład Techniki Zdjęciowej

Do zadań Zakładu naleŜy wynajem filmowych kamer zdjęciowych i zestawów

zdjęciowych  do  rejestracji  obrazu  w  technice  elektronicznej,  wynajem  sprzętu
oświetleniowego i pomocniczego sprzętu zdjęciowego, konserwacja, modernizacja i naprawy
kamer zdjęciowych, pomocniczego sprzętu zdjęciowego i oświetleniowego. Zakład wykonuje
usługi  w  zakresie  przepisywania  materiałów  filmowych  na  róŜne  nośniki,  montaŜu
elektronicznego,  kopiowania  materiałów  video,  opracowywania  wersji  językowych
programów telewizyjnych i filmów w formie napisowej i w formie komentarza.

Rys. 6. Zakład Techniki Zdjęciowej [4]

Zakład – Laboratorium Filmowe

Do zadań zakładu naleŜy obróbka światłoczułej taśmy filmowej obrazu i dźwięku,

regeneracja roztworów i materiałów filmowych, montaŜ negatywów obrazu. Zakład
ś

wiadczy usługi na rzecz wszystkich komórek organizacyjnych Wytwórni w zakresie dostaw

i przechowywania chemicznych materiałów i surowców do produkcji oraz materiałów
pomocniczych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zakład Zaplecza Technicznego

Do zadań Zakładu naleŜy działalność inwestycyjna polegająca na planowaniu nowych

inwestycji, modernizacji istniejących obiektów, realizacja zakupów odtworzeniowo -
modernizacyjnych maszyn

i urządzeń oraz pierwszego wyposaŜenia, wynajem pomieszczeń.

Utrzymanie  w  sprawności  technicznej  wszystkich  budynków,  sieci  energetycznych,
teletechnicznych,  instalacji  naziemnych  i  podziemnych.  Prowadzenie  gospodarki  środkami
trwałymi  administrowanymi  przez   Zakład   /przeglądy,  konserwacja,  remonty/.  Poza  tym
Zakład  wykonuje  usługi  na  rzecz  wszystkich  jednostek  organizacyjnych  i  innych
zleceniodawców  w  zakresie  prac  tokarskich,  ślusarskich,  frezerskich  oraz  remontowych
i montaŜowych.

Rys. 9. Zakład Zaplecza Technicznego [4]

Wydział Administracji i Transportu

Do zadań Wydziału naleŜy utrzymanie porządku na terenie Wytwórni i na terenie

przyległym,  administrowanie  mieszkaniami  zakładowymi  i  ośrodkiem  wypoczynkowym,
gospodarka  sprzętem  biurowym  i  gospodarczym,  inwentaryzacja  oraz  opracowywanie
projektu  budŜetów  wydatków  socjalnych  wraz  z  kontrolą  jego  realizacji.  Organizowanie
róŜnych  form  wypoczynku  dla  pracowników  Wytwórni,  opieka  nad  emerytami  i  rencistami,
zaopatrzenie  pracowników Wytwórni w odzieŜ ochronną i sprzęt ochrony osobistej. Wydział
zajmuje  się  teŜ  świadczeniem  usług  transportowych  i  dostawą  energii  z  agregatorów
prądotwórczych  na  rzecz  filmowych grup  zdjęciowych,  producentów  reklam,  innych
podmiotów  gospodarczych  oraz  jednostek  organizacyjnych  Wytwórni,  świadczeniem  usług
w zakresie  dostaw  materiałów  zaopatrzeniowych   i  spedycji   na  rzecz  kontrahentów
zewnętrznych   i  jednostek  organizacyjnych  Wytwórni   oraz  wynajmem  pomieszczeń
magazynowych  i  świadczeniem  usług  w  zakresie  przechowywania  i  magazynowania
materiałów.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 10. Wydział Administracji i Transportu [4]

Jednostki organizacyjnych wytwórni

−−−−

Dyrektor

−−−−

Zastępca Dyrektora

−−−−

Główny Księgowy

−−−−

Główny Specjalista ds.Artystyczno-Programowych

−−−−

Główny Specjalista ds. Produkcji Filmów

−−−−

Radca Prawny

−−−−

Specjalista ds. BHP

−−−−

Specjalista ds. Obronności

−−−−

Pełnomocnik ds. Zamówień Publicznych

−−−−

Dział Usług i Promocji

Dział Organizacji i Spraw Pracowniczych

−−−−

Sekcja Organizacji i Zatrudnienia

−−−−

Sekcja Rachuby Płac

Dział Finansowo-Księgowy

−−−−

Sekcja Finansów

−−−−

Sekcja Księgowości Finansowej

−−−−

Sekcja Kosztów

−−−−

Sekcja Księgowości Materiałowej

−−−−

Dział Ochrony

−−−−

Dział Ochrony PrzeciwpoŜarowej

−−−−

Przychodnia Lekarska

−−−−

Zakład Budowy Dekoracji

−−−−

Zakład Techniki Zdjęciowej

−−−−

Zakład MontaŜu i Dźwięku

−−−−

Zakład Inscenizacji

−−−−

Zakład – Laboratorium Filmowe

−−−−

Zakład Zaplecza Technicznego

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−−−−

Główny Energetyk

−−−−

Sekcja Inwestycji

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Co rozumiesz pod pojęciem wytwórnia?

Czym zajmuje się wytwórnia?

Jakie znasz organy wytwórni?

Jaka znasz strukturę organizacyjną wytwórni?

4.2.2. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Opracuj w formie opisowej strukturę organizacyjną wskazanej przez nauczyciela

wytwórni filmowej oraz zadań jej jednostek organizacyjnych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące struktury organizacyjnej
wytwórni filmowej,

zapoznać się z metodami i zasadami struktury organizacyjnej wytwórni filmowej,

opracować w formie opisowej strukturę organizacyjną przez nauczyciela wytwórni
filmowej oraz zadań jej jednostek organizacyjnych,

dokonać prezentacji wykonanego ćwiczenia.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu,

−

notatnik,

−

przybory do pisania,

−

literatura z rozdziału 6 dotycząca struktury organizacji wytwórni filmowej oraz zadań jej
jednostek organizacyjnych.

Ćwiczenie 2

Opracuj w formie opisowej strukturę organizacyjną telewizji oraz zadań jej jednostek

organizacyjnych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące struktury organizacyjnej
oraz jej jednostek,

zapoznać się z metodami i zasadami struktury organizacyjnej telewizji,

opracować w formie opisowej strukturę organizacyjną telewizji oraz zadań jej jednostek
organizacyjnych,

dokonać prezentacji wykonanego ćwiczenia.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

notatnik,

−

przybory do pisania,

−

literatura z rozdziału 6 dotycząca struktury organizacyjnej i jej jednostek.

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

wyjaśnić pojęcie wytwórnia?

wyjaśnić czym zajmuje się wytwórnia?

wymienić organy wytwórni?

przedstawić zakres działania wytwórni?

określić strukturę organizacyjną wytwórni?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3. Organizacja i rozwój małego przedsiębiorstwa w zakresie

usług i produkcji filmowej i telewizyjnej

4.3.1. Materiał nauczania

Fazy rozwoju przedsiębiorstwa

Stopień zaangaŜowania przedsiębiorcy w proces zarządzania małą lub średnią firmą

zaleŜy od fazy jej rozwoju. Właścicielowi świadomemu faktu, na jakim etapie znajduje się
firma łatwiej jest zaplanować strategię działania. Wie, jakie problemy są w danej chwili
najwaŜniejsze oraz w jaki sposób maksymalnie efektywnie rozdysponować środki finansowe.

Faza I: Zaistnienie

W tej fazie podstawowym problemem jest pozyskanie klientów. Organizacja jest prosta -

właściciel  zajmuje  się  prawie  wszystkim  sam:  nadzoruje  pracowników,  wytycza  kierunki
rozwoju firmy i dostarcza kapitału potrzebnego do rozpoczęcia działalności. Planowanie oraz
systemy  kontroli  praktycznie  nie  istnieją.  Przedsiębiorstwa  w  tej  fazie  stawiają  sobie  jako
główny  cel  pozostanie  przy  Ŝyciu.  "Umieralność"  firm  w  tej  fazie  jest  bardzo  duŜa.  Wiele
z nich nigdy nie osiągnie akceptacji klientów dla swoich wyrobów. W takim przypadku firma
zostaje  zlikwidowana  po  wyczerpaniu  kapitału  początkowego.  Przedsiębiorstwa,  które
pozostają „przy Ŝyciu” przechodzą do II fazy.
Faza II: PrzeŜycie

Podstawowy problem tej fazy stanowi juŜ nie samo istnienie firmy, ale relacja pomiędzy

kosztami i przychodami. Aby przejść do następnej fazy rozwoju przedsiębiorstwo musi
odpowiedzieć pozytywnie na następujące dwa pytania:

−

Czy firma jest w stanie pokryć koszty bezpośrednie i koszty związane ze zuŜyciem
aktywów trwałych?

−

Czy firma jest w stanie wygenerować wystarczające wpływy, aby pozostać na rynku?

Struktura  organizacyjna  firmy  jest  wciąŜ  dosyć  prosta.  Mimo  Ŝe  przedsiębiorstwo  moŜe  juŜ
posiadać kierownika produkcji bądź szefa sprzedaŜy, to osoby te nie podejmują samodzielnie
decyzji,  a  jedynie  wypełniają  polecenia  właściciela.  Zdarza  się,  Ŝe  firma  pozostaje  na  tym
etapie  rozwoju  aŜ  do  czasu  przejścia  właściciela  na  emeryturę  lub  jego  decyzji  o  wycofaniu
się.
Faza III: Sukces

Na tym etapie przedsiębiorca musi podjąć decyzję w następującej sprawie:

−

Rozwijać firmę, czy teŜ utrzymać ją na stabilnym poziomie?

Podstawowym zagadnieniem jest tutaj:

−

czy traktować firmę jako platformę do dalszego wzrostu i rozwoju, przechodząc do fazy
III-R,

−

czy teŜ firma ma tylko stanowić źródło dochodu przy częściowym lub całkowitym
wycofaniu się przedsiębiorcy, osiągając w ten sposób fazę III-W.

Powody, dla których przedsiębiorcy decydują się na rozwiązanie drugie mogą być róŜne - od
chęci rozpoczęcia nowej działalności gospodarczej, uczestnictwa w Ŝyciu politycznym aŜ do
motywów osobistych.
Faza III-W: Sukces i wycofanie się z firmy

Firmy znajdujące się w tej fazie osiągnęły sukces rynkowy i są w dobrej kondycji

finansowej.  Firma  moŜe  pozostać  na  tym  etapie  przez  długi  czas,  zakładając,  Ŝe  sytuacja
rynkowa  nie  ulegnie  zmianie.  Zyski  osiągane  przez  przedsiębiorstwo  są  na  średnim
branŜowym  poziomie  lub  nieco  wyŜsze.  Organizacyjnie  firma  jest  na  tyle  duŜa,  Ŝe  posiada
strukturę funkcjonalną i część odpowiedzialności przejmuje kadra zarządzająca. Kadra jest na
dobrym  poziomie,  ale  nie  ma  najwyŜszych  kwalifikacji,  gdyŜ  wzrost  przedsiębiorstwa  jest

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ograniczony przez cele. Właściciel w coraz mniejszym stopniu angaŜuje się w zarządzanie
firmą.

Faza III-R: Rozwój

Przedsiębiorca dokonuje konsolidacji firmy i stara się pozyskać środki finansowe na

dalszy  jej  rozwój.  Przedsiębiorstwo  zaciąga  kredyty,  z  których  finansuje  wzrost.  Na  tym
etapie  najwaŜniejsze  z  zadań  polega  na  upewnieniu  się,  Ŝe  podstawowa  działalność
przedsiębiorstwa  pozostaje  zyskowna  i  jest  nadal  źródłem  finansowania  wzrostu.  Innym
istotnym zadaniem jest dbanie o rozwój kadry kierowniczej, a pod koniec fazy konieczne jest
zatrudnienie  dodatkowych  osób  bardziej  koncentrujących  się  na  przyszłości  niŜ
teraźniejszości  firmy.  Planowanie  operacyjne  odbywa  się  juŜ  rutynowo  w  postaci  budŜetów,
natomiast planowanie strategiczne jest ciągle mało doskonałe i bardzo angaŜuje właściciela.
W  przypadku,  gdy  faza  III-R  zostaje  uwieńczona  sukcesem,  firma  przechodzi  do  następnej,
IV fazy. Jeśli tak nie jest, moŜna:

−

przejść do fazy III-W,

lub, jeŜeli przyczyny trudności nie zostają zidentyfikowane wystarczająco wcześnie:

−

cofnąć się do fazy II-PrzeŜycie,

−

ogłosić upadłość firmy,

−

sprzedać firmę ze stratą.

Faza IV: Szybki wzrost

Podstawowe problemy tej fazy koncentrują się wokół pytań:

−

Jak finansować szybki wzrost firmy?

−

Jakimi metodami osiągać wzrost?
Istotnym problemem jest finansowanie wzrostu, co pociąga za sobą konieczność

korzystania z kapitału obcego w formie kredytu, inwestora strategicznego lub funduszu
venture capital.

Pod względem organizacyjnym faza ta charakteryzuje się decentralizacją i tworzeniem

struktury oddziałowej w produkcji lub sprzedaŜy. Kadra kierownicza musi być bardzo
kompetentna, bowiem na niej spoczywają duŜe uprawnienia decyzyjne.

Faza IV ma kluczowe znaczenie dla rozwoju przedsiębiorstwa. Jeśli właściciel jest

w stanie  pokonać  bariery  psychologiczne  związane  z  zarządzaniem,  to  firma  ma  szansę  stać
się  duŜym  przedsiębiorstwem.  Jeśli  nie,  to  wówczas  moŜna  sprzedać  firmę  z  zyskiem  pod
warunkiem, Ŝe właściciel zda sobie sprawę z własnych ograniczeń dostatecznie szybko. Zbyt
często zdarza się, Ŝe faza IV kończy się powrotem do fazy III lub nawet bankructwem firmy,
bo  właściciel  stara  się  rozwijać  firmę  zbyt  szybko  i  napotyka  na  brak  gotówki  czy  teŜ  nie
potrafi oddać uprawnień decyzyjnych i zarządzanie staje się nieefektywne.
Faza V: Dojrzałość

NajwaŜniejsze problemy tej fazy rozwoju to konsolidacja przedsiębiorstwa i kontrola

zysków finansowych osiągniętych w fazie szybkiego rozwoju przy jednoczesnym zachowaniu
zalet firmy średniej wielkości, takich jak elastyczność i duch przedsiębiorczości.

Zarząd musi rozwijać swoje umiejętności i eliminować wszelką nieefektywność. Systemy

kontroli i zarządzania w firmie są bardzo rozbudowane. Kadra kierownicza jest dobrze
przygotowana, doświadczona, zdecentralizowana i odpowiednio liczna.

Firma w tej fazie moŜe realizować korzyści skali, ma duŜe zasoby finansowe. Jeśli

jednocześnie udaje się w niej zachować kreatywne podejście do problemów, to rynkowa siła
przedsiębiorstwa rośnie. W przypadku, gdy kreatywność zanika firma staje się strukturą
skostniałą.

Istotną rolę w samej organizacji i planowaniu rozwoju małego przedsiębiorstwa

w zakresie usług i produkcji filmowej jak równieŜ telewizyjnej jest marketing.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Marketing jest procesem, dzięki któremu konkretne osoby i grupy (nabywcy) otrzymują

to, czego potrzebują i pragną osiągnąć poprzez tworzenie, oferowanie i wymianę produktów
mających  wartość  (Ph  Kotler).  Zgodnie  z  tą  definicją,  aby  nabywcy  otrzymali  właśnie  to,
czego  potrzebują,  niezbędne  jest  dokładne  rozpoznanie  i  przewidywanie  ich  potrzeb
i wymagań. Działania zmierzające do osiągnięcia tak zadanego celu nazywane są działaniami
marketingowymi.

Celem głównym działań marketingowych jest doprowadzenie do moŜliwie

najkorzystniejszych warunków sprzedaŜy i zadowolenia klienta poprzez dostarczenie mu
tego, czego właśnie potrzebuje.

Przedsiębiorstwa działające zgodnie z zasadami marketingu muszą uzyskać odpowiedź

na następujące pytania:
1.

Jakie są potrzeby konsumentów i które nabywców nich mogą być zaspokojono przez
przedsiębiorstwo?

Jakie produkty zaspokajają potrzeby konsumentów i czy przedsiębiorstwo moŜe
zaoferować konsumentom oczekiwane przez nich produkty?

W jaki sposób naleŜy dostarczyć produkty ostatecznemu nabywcy i w jakich warunkach
powinno się je sprzedawać?

Po jakiej cenie produkty powinny być sprzedawane?

W jaki sposób przedsiębiorstwo powinno informować nabywców o oferowanych przez
siebie produktach?
Narzędzia marketingu
Narzędziami marketingu wykorzystywanymi przez przedsiębiorstwa są: produkt, cena

dystrybucja i promocja.

−

Produkt – zbiór korzyści (uŜyteczności, przyjemności) dla nabywcy (klienta) i stanowi
faktyczną ofertę rynkową przedsiębiorstwa lub innej organizacji, obejmującą: jakość,
wzór, parametry techniczne, markę, asortyment i opakowanie,

−

Cena – wartość towaru odzwierciedlona w jednostkach pienięŜnych, to znaczy suma
pieniędzy, jaką klienci muszą zapłacić za towar,

−

Dystrybucja – obejmuje róŜne rodzaje czynności, jakie przedsiębiorstwo podejmuje, aby
uczynić produkt łatwo dostępnym dla klientów (logistyka sprzedaŜy, polityka transportu,
sposób lub tzw. kanał dystrybucji),

−

Promocja – obejmuje róŜne rodzaje czynności, jakie podejmuje przedsiębiorstwo, aby
poinformować o cechach produktu i przekonać potencjalnych klientów, aby go kupili
(sprzedaŜ osobista, reklama, środki akwizycji, instrumenty zakresu „public relations”).

KaŜde z wymienionych narzędzi posiada szereg instrumentów, które są tak

skonstruowane, aby zapewnić jak najwyŜsze zadowolenie klienta.

Ta czteroczynnikowa klasyfikacja narzędzi jest nazywana popularnie „4P” – od

pierwszych liter ich nazw w języku angielskim: Product, Price, Place, Promotion.

Zgodnie z teorią „4P”, marketing mix słuŜy do produkcji właściwego produktu,

dostępnego we właściwym czasie i miejscu, przy właściwych rozmiarach promocji
i posiadającego odpowiednią cenę.

Strategia marketingowa

Określa ona szeroki zakres działań marketingowych wykorzystywanych w procesie

realizacji celów przedsiębiorstwa. KaŜdy element strategii musi odpowiedzieć na pytania:

−

Jakie działania naleŜy podjąć?

−

Kiedy naleŜy do nich przystąpić?

−

Kto je wykona?

−

Ile to będzie kosztować?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Cele te dotyczą zdobycia nowych rynków, ulokowania na nich odpowiedniej ilości

towarów, zwiększenia udziału firmy w danym rynku, utrwalenia jej dobrego imienia oraz
powiększenia zysku.

Koncepcja marketingowa zakłada, Ŝe najwaŜniejszym celem przedsiębiorstwa jest

zaspokajanie potrzeb klientów w sposób lepszy niŜ robi to konkurencja.

Podstawowe zasady to:

rynek w centrum zainteresowania, co jest związane ze ścisłym określeniem rynku
docelowego dla wyrobów przedsiębiorstwa;

koncentracja na kliencie, czyli zabieganie o to, Ŝeby klient byt zadowolony z produktów
i  usług,  dąŜenie  do  ciągłego  podnoszenia  satysfakcji  konsumenta,  pozostawanie
otwartym na jego sugestie itp.;

koordynacja  działań  marketingowych  oraz  prac  poszczególnych  pionów  firmy,  co  jest
związane  z  prowadzeniem  wewnętrznego  marketingu  (zatrudnianie  odpowiednich
pracowników,  szkolenie  ich  oraz  motywowanie,  tak  aby  mogli  działać  jak  najlepiej  dla
klienta);  wszyscy  pracownicy  w  firmie  muszą  być  przekonani,  Ŝe  klient  jest
najwaŜniejszą  osobą  w  firmie,  poniewaŜ  z  jego  pieniędzy  firma  Ŝyje;  dopiero  później
moŜna wprowadzić marketing zewnętrzny;

zyskowność, czyli zaspokojenie potrzeb klientów w sposób korzystny dla firmy.  (Zasada
ta  nie  dotyczy  organizacji  nie  zorientowanych  na  zyski    (non-profit),  np.  szkół,  szpitali,
domów kultury).
Realizacja  w  przedsiębiorstwie  tych  czterech  zasad  pozwala  na  stwierdzenie,  Ŝe  firma

działa zgodnie z koncepcją marketingu.

Stosowne techniki motywacji pracowników i współpracowników w zakresie produkcji
filmowej oraz telewizyjnej

Motywacja wewnętrzna i zewnętrzna
Spośród wielu teorii motywacji poznawczej, znaczna ich część wyjaśnia mechanizmy

pobudzające człowieka do działania w kategoriach popędu i dąŜenia do jego redukcji bądź
dąŜenia do utrzymania optimum stymulacji i pobudzenia. Potrzeby poznawcze, jako swego
rodzaju mechanizm motywacji, wymienia m. in. A. Maslow (1990). Wprawdzie nie wymienia
on ich w hierarchii potrzeb podstawowych, ale przyznaje im wyjątkową rolę.

W nawiązaniu do teorii Maslowa, D. McGregor rozwinął koncepcję motywacji do pracy,

Twierdzi on, Ŝe kaŜda organizacja, a więc równieŜ pracownik produkcji „filmowej
i telewizyjnej

jest zbudowana zgodnie z pewnym zbiorem załoŜeń co do natury ludzkiej.

Opisuje  dwa  takie  przeciwstawne  zestawy  przekonań:  jeden  z  nich  nazywa  teorią  X,  drugi  -
Y.  Zdaniem  McGregora,  większość  organizacji  opiera  się  na  przyjęciu  teorii  X,  zgodnie
z którą przeciętna jednostka ludzka w sposób wrodzony nie lubi pracy i robi wszystko, aby jej
uniknąć.  Człowiek  unika  podejmowania  odpowiedzialności,  woli  być  kierowany,  ma
stosunkowo niskie ambicje i pragnie przede wszystkim poczucia bezpieczeństwa.

Przeciwstawny zbiór załoŜeń, teoria Y, zawiera poglądy, Ŝe ludzie są w większości

twórczy,  posiadają  wyobraźnię  i  pomysłowość,  a  wydatkowanie  energii,  wysiłek  fizyczny
i umysłowy,  jest  procesem  naturalnym.  W  odpowiednich  warunkach  człowiek  nie  tylko  jest
odpowiedzialny,  ale  sam  domaga  się  odpowiedzialności.  Zewnętrzna  kontrola  i  groźba  kary
nie są jedynymi środkami motywującymi do wysiłku dla osiągnięcia celu. Jeśli cele działania
zaspokajają  osobiste  potrzeby  człowieka  (szacunek  dla  samego  siebie,  ciekawość,
kompetencja), to ludzie będą wewnętrznie motywowani do podjęcia tego działania.

Badania wskazują, Ŝe zewnętrzne czynniki motywujące w postaci nagrody, zapłaty,

współzawodnictwa czy ograniczenia obniŜają wewnętrzną motywację aktywności. Dzieje się
tak na skutek zmiany spostrzeganego umiejscowienia przyczyny działania (na zewnątrz, a nie

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

wewnątrz podmiotu) oraz obniŜenia związanego z tym poczucia sprawstwa, osobistego
wpływu.

W sytuacji współzawodnictwa pogarszały się wyniki w rozwiązywaniu zadań,

zmniejszało się zadowolenie z udziału w badaniu, słabła motywacja do kontynuacji zadania,
kiedy  pasja  współzawodnictwa  znikała.  ZauwaŜono  równieŜ,  Ŝe  moŜliwość  wyboru,  choćby
nawet  iluzoryczna,  zwiększa  motywację  wewnętrzną.  Zaobserwowano  wydłuŜenie  czasu
wykonywania  zadania  i  lepsze  jego  rozwiązanie  przy  motywacji  wewnętrznej  niŜ  przy
zewnętrznej.  Było  to  spowodowane  wybieraniem  przez  badanych  trudniejszej  drogi
rozwiązania,  która  daje  większą  wewnętrzną  nagrodę  -  większe  moŜliwości  podwyŜszenia
poczucia kompetencji i kierowania sobą.

W sytuacji, gdy człowiek jest motywowany zewnętrznie, wybiera najłatwiejszą drogę,

gdyŜ zwiększa to szansę uzyskania oczekiwanej nagrody zewnętrznej. Inne badania pokazują,
Ŝ

e zewnętrzna nagroda obniŜa motywację do działania.

Jedną z form motywacji wewnętrznej jest zainteresowanie związane z zaangaŜowaniem

w  aktywność  poznawczą  w  danej  dziedzinie.  M.  Braun-Gałkowska  (1994)  uznaje
zainteresowania  za  podstawowy  motyw,  dzięki  któremu  moŜna  wprowadzić  do  pracy
w zakresie  produkcji  filmowej  i  telewizyjnej.  Jednocześnie  zauwaŜa,  Ŝe  zaleŜność  między
aktywnością  poznawczą  a  zainteresowaniami  ma  charakter  sprzęŜenia  zwrotnego:
zainteresowanie  pobudza  aktywność,  ale  jednocześnie  aktywne  działanie  związane
z przedmiotem  poznania,  które  jest  stymulowane  przez  metody  aktywizujące,  pobudza
zainteresowanie.  Stan  zainteresowania  wywołuje  niezbyt  silne  pozytywne  pobudzenie
emocjonalne, które sprzyja aktywności poznawczej.

A.Gurycka (1989) podkreśla samowzmacniający się charakter aktywności poznawczej

wywołanej przez zainteresowanie. Rozwojowi zainteresowań sprzyjają, zdaniem autorki,
sytuacje problemowe, które mogą przybierać formę pytań. Aby stworzyć szansę powodzenia,
pracodawca powinien dostarczyć pewnych wskazówek, co do sposobu rozwiązania problemu,
jednak w taki sposób, aby pozostawić swobodę badawczą. Szczególnie waŜny dla rozwoju
zainteresowań jest klimat Ŝyczliwości, szacunku, bezpośredniości oraz umiejętność cieszenia
się czyimś osiągnięciami.

Sytuacja wspólnego działania czy ustalenia celów przez grupę pracowników znacznie

częściej występuje przy zastosowaniu metod aktywizujących niŜ przy podejściu tradycyjnym,
gdy pracodawca wyznacza cel, praca odbywa się głównie indywidualnie, a sytuacje
współdziałania mogą się raczej pojawić poza przedsiębiorstwem niŜ w nim. Metody
aktywizujące kładą równieŜ znacznie większy nacisk na pracę poprzez dyskusję, która według
Brunera sprzyja pojawieniu się tej kategorii motywacji wewnętrznej.

Trzeci i najgłębszy poziom uczestnictwa to zaangaŜowanie ego, które jest tu utoŜsamiane

z  zainteresowaniem.  Zainteresowania  dostosowują  się  do  systemu  ego  jednostki  ich
przedmiot staje się powiązany z ego, osobiście waŜny dla podmiotu. Cokolwiek odnosi się do
ego  jest  absorbowane  i  zatrzymywane  w  pamięci.  Dlatego  doświadczenia  mające  najwięcej
osobistych odniesień najbardziej sprzyjają uczeniu się.
MoŜna  więc  przypuszczać,  Ŝe  jeśli  zostanie  stworzona  sytuacja  umoŜliwiająca  osobiste
zaangaŜowanie,  jak  równieŜ  pobudzająca  wszystkie  inne  poziomy  uczestnictwa,  ułatwi  to
znacznie  pracę,  którą  Allport  rozumie  nie  tylko  jako  nabywanie  nawyków,  ale  równieŜ  jako
zmiany  w  procesie  wzrostu  osobowości;  dotyczy  ono  procesu  dyferencjacji  i  integracji
osobowości.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jakie znasz fazy rozwoju przedsiębiorstwa?
2.  Co rozumiesz pod pojęciem marketingu?
3.  Jakie znasz zasady marketingu?
4.  Jakie znasz podstawowe narzędzia marketingu?
5.  Na czym polega strategia marketingowa?

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Scharakteryzuj w formie opisowej strategię marketingową stosowaną przez znaną Ci

firmę w zakresie usług i produkcji filmowej oraz telewizyjnej. Odpowiedz na pytania:
–

Jakie są charakterystyczne cechy tej strategii?

–

Co je wyróŜnia spośród innych (z punktu widzenia konsumenta czy klienta?)

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

wyszukać w literaturze informacje na temat strategii marketingowych,

scharakteryzować strategię jednej ze znanych firm.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

literatura zgodna z rozdziałem 6 dotycząca zorganizowania i zaplanowania strategii
marketingowej przedsiębiorstwa w zakresie usług i produkcji filmowej oraz telewizyjnej.

Ćwiczenie 2

Opracuj w formie opisowej koncepcję marketingową swojej firmy w zakresie produkcji

filmowej.  Musisz  zadecydować,  jak  mają  wyglądać  instrumenty  Twojej  polityki  zbytu.
Oznacza to, Ŝe powinieneś wybrać konkretne instrumenty, które zagwarantują wysoki poziom
sprzedaŜy  Twoim  produktom  lub  usługom.  Aby  rozwinąć  swoją  koncepcję  marketingową,
musisz podjąć pięć następujących kroków:
1.

Zaplanuj otoczenie zewnętrzne firmy, a więc:

−−−−

klientów,

−−−−

konkurentów,

−−−−

pośredników sprzedaŜy i przedstawicieli handlowych,

−−−−

wpływ pozostałych instytucji, na przykład rządu.

Przeanalizuj sytuację wewnętrzną, a więc własną firmę, jej politykę i zasoby.

Sformułuj cele marketingowe.

Ustal  w  strategicznym  planie  marketingowym,  na  czym  opierać  się  będzie  Twoja
strategia  oraz  na  jaki  aspekt  rynku,  z  punktu  widzenia  marketingu,  powinna  się  firma
orientować długoterminowo.

W taktycznym planie marketingowym wyznacz konkretne instrumenty marketingu mix,
które mają być wprowadzone w Ŝycie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

wykorzystać wiedzę nabytą podczas zapoznawania się z materiałem nauczania,

opracować koncepcję marketingową własnej firmy na podstawie zasad zawartych
w materiale nauczania,

zaprezentować swoją koncepcję na forum grupy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−−−−

literatura zgodna z rozdziałem 6 dotycząca zorganizowania i zaplanowania strategii
marketingowej przedsiębiorstwa w zakresie usług i produkcji filmowej oraz telewizyjnej.

4.3.4 Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

zdefiniować istotę marketingu?

wymienić zasady marketingu?

nazwać podstawowe narzędzia marketingu?

określić, na czym polega strategia marketingowa?

scharakteryzować koncepcję marketingową i scharakteryzować jej
zasady?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4. Biznes plan

4.4.1. Materiał nauczania

Opracowanie biznes planu

1. Pojęcie biznes planu

Biznes plan to dokument określający cele, jakie firma chce osiągnąć, strategia działania

oraz  ramy  czasowe,  w  jakich  cele  te  powinny  być  osiągnięte.  Plan  działalności
przedsiębiorstwa,  uwzględniający  róŜnorakie  elementy  przedsięwzięcia  gospodarczego,
stanowi  jego  podstawę  koncepcyjną.  Będąc  realistyczną  oceną  firmy  i  jej  potencjału,
powinien  słuŜyć  jako  przewodnik  w  działaniu  i  być  narzędziem  do  oceniania  skuteczności
zarządzania przedsiębiorstwem.

Plan działalności jest systematyczną metodą rozpoznawania i rozwiązywania przyszłych

problemów. Jest instrumentem dnia dzisiejszego wypracowanym w procesie prób i błędów
wykorzystującym dotychczasowe doświadczenia i osiągnięcia firmy w celu realistycznego
zarysowania scenariusza jej przyszłego rozwoju. Plan taki nazywamy biznes - planem.

Biznes plan to analiza opłacalności inwestycji, przedsięwzięcia, zarówno nowego jak teŜ

rozwojowego

dotyczącego

istniejącej

firmy

czy

produktu

juŜ

wytworzonego,

a wymagającego dofinansowania.

Robi się to po to Ŝeby podjąć świadomie decyzję gospodarczą lub jej nie podejmować

albo,  aby  dokonać  zmian  w  naszym  myśleniu  i  skorygować  poszczególne  przewidziane
elementy.  Do  kaŜdego  wniosku  kredytowego,  wspólnego  przedsięwzięcia  wymagany  jest
biznes plan.

Biznes plan jest zbiorem dokumentów planistycznych, które powinny określać:

−

przedsiębiorstwo (przedsięwzięcie inwestycyjne),

−

miejsce przedsiębiorstwa (przedsięwzięcia) w otoczeniu gospodarczym,

−

cele przedsiębiorstwa (przedsięwzięcia),

−

sposoby i środki zmierzające do osiągnięcia tych celów w określonym horyzoncie
czasowym.
Biznes plan jest zestawieniem dokumentów (analiz i programów), w których na

podstawie oceny sytuacji strategicznej firmy oraz danych historycznych zawarta jest projekcja
celów firmy i sposobów ich osiągnięcia, przy uwzględnieniu wszystkich istniejących
uwarunkowań natury finansowej, rynkowej, marketingowej, organizacyjnej, kadrowej
i technologicznej. Obejmuje on działalność bieŜącą oraz okres od trzech do pięciu następnych
lat.

Po co nam biznes plan

−

biznes plan jest konieczny w procesie pozyskiwania środków finansowych,

−

biznes plan jest dowodem, Ŝe nasza firma docenia potrzebę planowania i oceny ryzyka
związanego z projektowanym zadaniem inwestycyjnym,

−

biznes plan stanowi dowód, Ŝe kredytobiorca lub potencjalny inwestor podchodzi
powaŜnie i z odpowiednią rozwagą do proponowanego zadania inwestycyjnego,

−

biznes plan pozwala w sposób przystępny i jasny przekazać kredytodawcy lub
inwestorowi waŜne informacje dotyczące inwestora (m.in: wyniki finansowe, osiągnięcia
na

polu

gospodarczym,

potencjał

techniczny,

umiejętności,

kwalifikacje

doświadczenie),

−

biznes plan przedstawia prognozowane korzyści, jakie przyniesie realizacja
proponowanego zadania inwestycyjnego,

−

biznes plan buduje zaufanie potencjalnego kredytodawcy lub inwestora,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

biznes  plan  powinien  przekonać  kredytodawcę  lub  inwestora  o  celowości  udzielenia
kredytu lub zainwestowaniu własnych środków finansowych.
Biznes  plan  jest  planem  menedŜerów,  określającym  ich  zdolność  do  trwałego

usytuowania  się  na  rynku,  czyli  finansowo  efektywnego  połączenia  okazji  rynkowych
z moŜliwościami  firmy.  Zadaniem  kadry  kierowniczej  jest  utworzenie  realnej  wizji  sukcesu
rynkowego firmy.

Biznes plan słuŜy właścicielom i kierownictwu firmy jako podstawowy dokument

wspomagający

zarządzanie

wszystkimi

przedsięwzięciami

firmy.

działalności

gospodarczej  przedsiębiorstwa  przydatny  jest  szczególnie  w  ustaleniu  metod  i  sposobów
osiągnięcia  zamierzonego  działania  przy  uwzględnieniu  wszystkich  istniejących  ograniczeń,
w  konkretyzowaniu  koncepcji  działania  oraz  kontroli  prawidłowego  przebiegu  realizacji
przedsięwzięcia.

Niekiedy konstruowanie biznes planu staje się koniecznością, a zdarza się to najczęściej

podczas  łączenia  przedsiębiorstw,  przed  załoŜeniem  nowego  przedsiębiorstwa,  w  trakcie
próby  uzyskania  zewnętrznych  środków  na  finansowanie  swojej  działalności  lub
ryzykownych  przedsięwzięć  albo  w  krytycznym  okresie  (np.  zmiana  form  własności  lub
profilu działalności, uwarunkowanie na nowe rynki, modernizacja, duŜe inwestycje).

Biznes plan to formalny dokument przedstawiający zamierzone przez przedsiębiorstwo

przedsięwzięcie  rynkowe,  ocenę  jego  realności,  sposób  i  strategię  korzystnej  realizacji,
kompetencje  menedŜerów  i  pracowników  oraz  koszty  i  spodziewane  zyski  stanowiące
uzasadnienie  celowości  uŜycia  własnych  środków  kapitałowych,  a  takŜe  wiarygodności
zwrotu udzielonej przedsiębiorstwu poŜyczki przez bank lub innych kredytodawców. Biznes
plan  powinien  być  sporządzany  dla  kaŜdego  znaczniejszego  przedsięwzięcia,  a  więc  przede
wszystkim realizacji pomysłu, innowacji o długookresowych skutkach dla rodzaju i wynikach
funkcjonowania  przedsiębiorstwa.  Jest  on  konieczny  przy  staraniach  o  uzyskanie  kredytów
i przedstawia  wówczas  uzasadnienie  i  argumentację  mające  przekonać  kredytodawcę
o korzyściach  realizacji  zamierzenia,  stanowiących  -  łącznie  z  innymi  walorami
przedsiębiorstwa - gwarancję zwrotu otrzymanego kredytu.

Biznes plan jest konieczny dla:

−

ustalenia czy opłaca się realizacji koncepcji przedsięwzięcia poświęcić czas, pracę
i kapitał,

−

zweryfikowania moŜliwości podjęcia i wykonania zamierzonych działań przez
przedsiębiorstwo,

−

oszacowania niezbędnych zasobów i środków oraz sposobów ich pozyskania,

−

przeanalizowania korzyści oraz zagroŜeń i stopnia ryzyka przedsięwzięcia,

−

opracowania strategii jego wykonania,

−

wyznaczenia zadań dla poszczególnych wykonawców,

−

opracowania programu i przeszkolenia pracowników w dziedzinach wymagających
nowych kwalifikacji i umiejętności,

−

wprowadzenia zmian w organizacji przedsiębiorstwa, niezbędnych dla sprawnej realizacji
nowego zamierzenia,

−

opracowania systemu kontroli i oceny przebiegu przedsięwzięcia,

−

podjęcia ostatecznej decyzji o jego realizacji.
Istota biznes planu polega na wiedzy i sztuce robienia dobrych interesów i umiejętności

przekonywania o tym zainteresowanych współuczestników.

Przedsiębiorca początkujący wszystkie swoje działania kieruje na zdobycie rynku,

a właściwie  –  miejsca  na  rynku.  W  warunkach  silnej  konkurencji  i  zaspokojonego  popytu
wejście  na  rynek  jest  prawie  niemoŜliwe,  chyba  Ŝe  z  ofertą  nowych,  doskonalszych
i jakościowo  lepszych  produktów  lub  usług.  Nawet  wejście  na  taki  rynek  nie  gwarantuje
utrzymania się na nim w dłuŜszym czasie. Przedsiębiorca będzie dąŜył nie tylko do zdobycia

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

miejsca  na  rynku  i  utrzymania  się  na  nim,  ale  będzie  się  starał  zwiększyć  swój  udział  na
rynku  i  umacniać  pozycję  swojej  firmy.  Doskonali  organizację  pracy,  technologię,  metody
marketingu. Usprawnia zarządzanie bieŜące i nacelowane na przyszłość. Właśnie tu przejawia
się zainteresowanie przedsiębiorcy planowaniem działań, a szczególnie planowaniem biznesu.
Dobrze  opracowany  biznes  plan  pomaga  w  zarządzaniu  przedsiębiorstwem  i  stanowi
o statusie

właściciela

firmy

wobec

otoczenia

rynkowego,

gospodarczego

oraz

instytucjonalnego. Przedsiębiorstwo, które posiada dobrze opracowany biznes plan jest
bardziej wiarygodne jako kontrahent, kooperant, inwestor, kredytobiorca czy leasingobiorca.
KaŜde liczące się przedsiębiorstwo chcące wejść na rynek powinno korzystać z walorów
biznes planu

Oprócz podstawowego celu jak juŜ wspomniano, czyli pozyskaniu partnerów do

współpracy, biznes plan spełnia wiele zadań, z których za najbardziej istotne naleŜy uznać
ukazanie kierownictwu firmy:

−

słabych i mocnych jej stron,

−

szans i zagroŜeń ze strony otoczenia,

−

silnych i słabych strony firmy odnoszonych do przedsiębiorstwa i jego produktów. Muszą
one być rozpatrywane na tle konkurentów i mogą one wynikać z:

−

pozycji rynkowej (udział przedsiębiorstwa na rynku),

−

pozycji ekonomicznej i technologicznej (pozycja przedsiębiorstwa w dziedzinie kosztów
i technologii),

−

zdolności i umiejętności kierownictwa i załogi.
Mocnymi stronami firmy są jej unikalne zasoby, umiejętności lub inne aspekty,

odróŜniające  ją  w  pozytywny  sposób  od  innych  firm.  Silna  strona  firmy  to  specyficzna
przewaga  na  której  moŜna  budować  strategię.  Mocnymi  stronami  lub  inaczej  atutami
przedsiębiorstwa  mogą  być,  np.  dobra  lokalizacja,  dostęp  do  tanich  surowców,  ekologiczna
technologia,  dobra  jakość  wyrobów  (usług),  wysokie  kwalifikacje  i  lojalność  pracowników,
patenty, wynalazki, dobra marka, itp.

Słabymi stronami firmy są wszystkie te aspekty jej funkcjonowania, które ograniczają

sprawność firmy lub blokują jej rozwój. Mogą być nimi, np. przestarzały park maszynowy,
niskie kwalifikacje kadry kierowniczej lub pozostałych pracowników, słaby marketing,
niewłaściwy sposób dystrybucji wyrobów (usług), zadłuŜenie, wysokie koszty, itp.

Szanse to tendencje i zjawiska w otoczeniu przedsiębiorstwa, które odpowiednio

wykorzystane mogą stać się bodźcem rozwojowym. Wartość tego bodźca jest związana z jego
atrakcyjnością i prawdopodobieństwem osiągnięcia sukcesu. Przedsiębiorstwo osiągnie
korzyści jeśli spełni określone wymagania stwarzane przez otoczenia szybciej od konkurencji.

Przedsiębiorstwo oprócz szans czyli zjawisk dla siebie korzystnych powinno analizować

zagroŜenia czyli zjawiska niekorzystne, które w sytuacji nie wystąpienia właściwej reakcji
marketingowej mogą prowadzić do pogorszenia pozycji firmy na rynku.

ZagroŜenia są to przeszkody uniemoŜliwiające pełne wykorzystanie posiadanych przez

przedsiębiorstwo szans i mocnych stron. ZagroŜenia są tym powaŜniejsze im bardziej
pogarsza się rentowność przedsiębiorstwa.

Szanse i zagroŜenia są odnoszone do czynników zewnętrznych, nad którymi

przedsiębiorstwo nie ma kontroli. Czynniki te mówią o atrakcyjności rynku, na którym działa
dane przedsiębiorstwo.

Sumując szanse i zagroŜenia, moŜna otrzymać cztery rodzaje sytuacji:

idealną – w której szanse występują bez Ŝadnego powaŜnego zagroŜenia,

spekulatywną – wysoki poziom ryzyka, wiele szans i zagroŜeń,

stabilną – niski poziom ryzyka ze względu na istnienie niewielu szans i zagroŜeń,

niepokojąca – w której występują liczne zagroŜenia i niewiele szans.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Metody i środki konieczne do realizacji załoŜonych celów
Oprócz tych zadań waŜne są takŜe takie zadania jak:

−

Wybór strategii działania,

−

Poszukiwanie partnerów,

−

Uzyskanie środków finansowych,

−

Oszacowanie ryzyka,

−

Ocena rynku,

−

Poznanie konkurencji,

−

Ocena branŜy,

−

Określenie potrzeb finansowych,

−

Oszacowanie przychodów i kosztów,

−

Przedstawienie koncepcji rozwoju,
Bardzo waŜne jest takŜe przekazywanie zestawu informacji o firmie do:

−

pośrednich szczebli kierowania,

−

współpracujących jednostek,

−

organów załoŜycielskich,

−

udziałowców,

−

potencjalnych inwestorów.
Ponadto biznes plan ma pomóc firmie w:

przygotowaniu planu rozwojowego firmy,

analizie obecnie prowadzonej działalności,

ocenie własnych moŜliwości i ograniczeń finansowych,

ocenie moŜliwości uzyskania kapitału ze źródeł zewnętrznych,

opracowaniu szczegółowego programu badań i działań marketingowych,

przygotowaniu planu operacyjnego działalności firmy.
Dokładność i obszerność biznes planu zaleŜy od wielkości i rodzaju przedsięwzięcia oraz

wnioskowanego kredytu. DuŜe przedsięwzięcia za dziesiątki milionów złotych wymagają
planu

bardzo

rozbudowanego

szczegółowego,

wykonywanego

przez

zespół

profesjonalistów.  Dla  małego  przedsięwzięcia  wystarczający  jest  plan,  sporządzony  przez
osobę,  która  będzie  realizowała  zamierzone  przedsięwzięcie.  Na  kształt  i  treść  biznes  planu
duŜy  wpływ  wywiera  rodzaj  podejmowanego  przedsięwzięcia,  decyduje  on,  bowiem
o przebiegu  procesu  wytwarzania  (świadczeniu  usług),  rynkach  zbytu,  niezbędnych
kwalifikacjach  podejmującego  przedsięwzięcie,  kosztach,  opłacalności  oraz  czynnikach
ryzyka i moŜliwościach zagroŜeń. Z tego względu waŜne jest takŜe, aby biznes plan cechował
się  takimi  walorami,  jak:  komplementarność,  wiarygodność,  realność,  czytelność,
zrozumiałość,

wymierność

efektów,

przejrzysta

struktura

prezentacji,

pełne

udokumentowanie przyjmowanych załoŜeń, siła przekonania.

Podsumowując biznes plan powinien być przedstawiony nie tylko w sposób konkretny,

jasny  i  zrozumiały,  ale  równieŜ  atrakcyjny  i  przekonywujący,  Ŝe  warto  w  niego
zainwestować.  Stąd  dokument  taki  musi  podkreślać  siłę  przedsiębiorstwa,  przedstawić  stan
bieŜący  oraz  przyszłe  perspektywy  i  zamierzenia,  a  jednocześnie  ukazywać  trudności
przedsiębiorstwa  i  ryzyko  związane  z  zamierzonym  przedsięwzięciem  oraz  sposoby  jego
przezwycięŜenia.

Jednocześnie biznes plan jest dokumentem, który szczegółowo krok po kroku, powinien

sugerować kierownictwu firmy jak ma postępować, aby realizując wyznaczone cele osiągnąć
sukces.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. Funkcje biznes – planu

Biznes

plan

opracowaniu

profesjonalnym,

uŜyteczny

realny,

pełni

w przedsiębiorstwie (firmie) róŜnorakie funkcje. Dwie z nich najczęściej uznawane za
podstawowe zostały podzielone przez E.Filar i J.Skrzypka na:

−

funkcję wewnętrzną, w której plan wykorzystywany jest jako wewnętrzny dokument
planistyczny niezbędny do zarządzania przedsiębiorstwem,

−

funkcję zewnętrzną, gdzie plan ma podstawowe znaczenie dla uatrakcyjnienia
przedsiębiorstwa w oczach potencjalnych inwestorów i przyciągania z zewnątrz środków
potrzebnych na finansowanie jej przedsięwzięć.
Pełniąc funkcję wewnętrzną, biznes plan umoŜliwia zarządowi zorganizowanie

planowania  rozwoju  firmy  i  przewidywanie  wszystkich  zmian  w  przyszłości.  Jest  to
tradycyjny  sposób  rozumienia  funkcji  planowania  w  zarządzaniu  W  biznes  planie  funkcja
znajduje  swój  wyraz  przez  zastosowanie  aparatu  wykorzystywanego  w  planowaniu
strategicznym,  co  prowadzi  do  precyzyjnego  opracowania  załoŜeń  i  wyników  finansowych
przyjętych  wariantów  strategicznych.  Zarząd  firmy  po  szczegółowym  przeanalizowaniu
swoich załoŜeń i ustaleniu misji oraz celów powinien określić poziom oczekiwań, z którymi
w przyszłości będzie moŜna porównywać osiągnięte wyniki, a takŜe dobrać wskaźniki słuŜące
do poziomu i kontroli stopnia ich realizacji. W trakcie przygotowywania biznes planu naleŜy
koniecznie  uwzględnić  warunki  niezbędne  do  osiągnięcia  zamierzonych  celów  (np.
unowocześnienie środków produkcyjnych, zwiększenie efektywności zarządzania, itd.).

Biznes plan pisany z myślą o zewnętrznych źródłach finansowania powinien być

skierowany  do  realizacji,  poniewaŜ  jako  dokument  określający  cele  jakościowe  i  ilościowe
wyznacza  kierunki  działania  oraz  stanowi  wzorzec  do  kontroli  kolejnych  etapów  realizacji
strategii firmy w drodze do osiągnięcia wymiernych efektów rynkowych. Zewnętrzną funkcję
sprowadza  się  do  wykorzystywania  biznes  planu  podczas  ubiegania  się  o  zainteresowanie
potencjalnych inwestorów, mogących wspomóc finansowo przedsiębiorstwo.

Praktyka wskazuje, Ŝe podział biznes planu na funkcję zewnętrzną i funkcję wewnętrzną

ma  jedynie  znaczenie  teoretyczne,  poniewaŜ  właściwie  skonstruowany  biznes  plan  spełnia
obie  funkcje  jednocześnie.  Dokument,  który  ma  przekonać  ewentualnych  inwestorów  do
zaangaŜowania  środków  finansowych  powinien  odgrywać  w  firmie  rolę  organizującą  jego
funkcjonowanie  w  okresie  objętym  planem.  Oznacza  to,  Ŝe  powinien  zawierać  wszystkie  te
elementy,  których  analiza  ukaŜe  przedsiębiorstwo  jako  organizację,  która  moŜe  zgodnie
z przyjętymi  załoŜeniami  sprawnie  i  dobrze  funkcjonować  w  przyszłości.  Inwestorzy
dofinansują  firmę,  jeŜeli  uznają,  Ŝe  wszystkie  znaczące  elementy  prowadzące  do  sukcesu  są
w planie  właściwie  oszacowane.  Zwracają  oni  takŜe  uwagę  na  to,  jak  kadra  kierownicza
ocenia  moŜliwości  swojej  firmy,  szacuje  zagroŜenia,  planuje  koszty  oraz  jakich  oczekuje
wyników.

WaŜną funkcję w biznes planie pełni przedstawienie kompetencji przedsiębiorstwa

wynikających  z  dotychczasowego  rozwoju,  sposobu  i  zakresu  wdroŜenia  marketingu  dla
planowania  i  realizowania  zamierzeń  rynkowych  i  zdolności  pozyskiwania  nabywców
potwierdzonych  dynamiką  produkcji  i  sprzedaŜy,  udziałem  w  rynku  w  swojej  branŜy  oraz
utrzymywaniem na nim konkurencyjnej pozycji.
Istnieją  jeszcze  inne  funkcje  biznes  planu  podzielone  przez  W.  Sasina  na  główne
i wspomagające. Do funkcji głównych zalicza się:

−

funkcję decyzyjną, sprowadzającą się do tego, Ŝe w miarę przechodzenia do kolejnych
faz cyklu projektu podejmowane są decyzje co do kierunków, środków i sposobów
alokacji czynników produkcji,

−

funkcję informacyjną, która przejawia się w tym, Ŝe biznes plan składa się z wielu
informacji przydatnych dla decydentów firmy, wykonawców tego planu i klientów,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

a takŜe dla udziałowców, akcjonariuszy i innych zainteresowanych współpracy A więc
polega na dostarczeniu wiarygodnych informacji o moŜliwościach realizacji projektu,

−

funkcję  rachunku  ekonomicznego,  która  pozwala  na  oszacowanie,  analizę  i  wycenę
niezbędnych  nakładów  projektu,  wytworzonych  produktów  oraz  przyszłych  korzyści
wyraŜonych w kategoriach finansowych (W. Behrens, P.M.Hawranek),

−

funkcję kierowania, która wiąŜe się z realizacją biznes planu i umoŜliwia opanowanie
kompleksowości zadania, zorganizowanie realizacji projektu i kontrolę stopnia
osiągnięcia załoŜonych celów,

−

funkcję twórczą niekiedy motoryczną polegającą na pobudzeniu twórczości myślenia,
poszukiwania najlepszych rozwiązań i innowacji.

Obok funkcji głównych moŜna wyodrębnić przynajmniej trzy funkcje wspomagające:

−

funkcję organizacyjną, w której biznes plan pozwala usystematyzować i uporządkować
tok postępowania czyli zaprowadzić ogólny ład w firmie,

−

funkcję narzędziową polegającą na uruchomieniu róŜnych środków, metod i sposobów
działania, aby osiągnąć cele i efekty załoŜone w biznes planie,

−

funkcję  regulacyjną,  która  sprowadza  się  do  regulacji  przepływów  finansowych
wywoływanych  wykonywaniem  biznes  planu.  Dobry  biznes  plan  powoduje  sprawny
przepływ  pieniądza  i  kapitału,  papierów  wartościowych  i  obrotu  bezgotówkowego  na
kontach bankowych, a więc pomaga uzyskać załoŜone w planie efekty finansowe.
Dobre,  rzetelne  przygotowanie  biznes  planu,  jako  dokumentu  obrazującego  zmiany

prowadzące do rozwoju firmy jest okazją do przemyślenia wszystkich aspektów związanych
z rozpoczęciem  nowej  działalności  lub  rozwojem  firmy  i  w  konsekwencji  do  sprawdzenia,
jakie  środki  materialne  i  finansowe  będą  potrzebną  w  róŜnych  produkcyjnych,  rynkowych
oraz finansowych strategiach.

3.   Struktura biznes planu

Biznes plan zbudowany jest według prostej zasady konstrukcji. Zakres merytoryczny

planu podejmujący wszystkie zagadnienia wewnętrzne przedsiębiorstwa oraz oddziaływania
zewnętrzne zawiera się w trzech podstawowych grupach tematycznych.

−

Pierwszą grupę tematyczną stanowi badanie przedsiębiorstwa, które obejmuje opis oraz
analizę firmy, oszacowuje moŜliwości wprowadzenia zmian a takŜe przedstawia ogólną
opinię o przyszłej działalności.

−

Drugą grupą jest opracowanie zasadniczego planu, w której przeprowadza się
szczegółową analizę oraz plan przekształceń i rozwoju wraz ze wszystkimi implikacjami.

−

Trzecią grupą, obejmującą strukturę biznes planu jest plan wprowadzenia w Ŝycie - plan
wdroŜenia,  polegający  na  powołaniu  zespołów  lub  osób  odpowiedzialnych  za  realizację
oraz wyznaczanie jej nieprzekraczalnych terminów.
Biznes  plan  powinien  zawierać  szczegółowe  informacje  o  osobie  kredytobiorcy,  (kim

jest, kim był, jakie posiada kwalifikacje, opinia w środowisku, dotychczasowe osiągnięcia), o
jego  firmie,  (jaki  jest  majątek  firmy,  pracownicy,  wyroby,  kanały  dystrybucji,  organizacja,
sprzedaŜ,  rentowność,  płynność  finansowa,  wypłacalność,  cele  firmy  oraz  sposoby  i  środki
niezbędne  do  ich  osiągnięcia)  albo  planowanym  przedsięwzięciu  inwestycyjnym,  (jeŜeli
jeszcze nie ma firmy a jest pomysł na jej załoŜenie). Równocześnie biznes plan musi określać
sektor,  w  którym  firma  funkcjonuje  (będzie  realizowane  przedsięwzięcie  inwestycyjne),
perspektywy jego rozwoju, bariery wejścia i wyjścia, nabywców, odbiorców i konsumentów.
Ponadto  powinien  pokazywać  pozycję  firmy  na  rynku  (udział  w  rynku,  tempo  jego  zmian,
podstawowe  czynniki  sukcesu)  a  takŜe  przyjętą  na  najbliŜsze  lata  strategię  gwarantującą
realizację wyznaczonych celów.

Biznes plan, ze względu na znaczenie objętych nim zamierzeń, powinien być

inspirowany przez naczelnego menedŜera lub menedŜera marketingu opracowywany pod ich

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

kierownictwem,  przy  udziale  menedŜerów  strategicznych  działów  przedsiębiorstwa.  Dla
prawidłowej  oceny  zamierzenia  -  pod  względem  wymagań  strategii  marketingu  -  niezbędne
jest uzyskanie odpowiedzi na następujące pytania:

−

w jakiej branŜy przedsiębiorstwo zamierza podjąć działania?

−

jaka jest sytuacja rynkowa tej branŜy?

−

dlaczego podejmuje się przedsięwzięcie właśnie teraz?

−

co unikalnego wnosi ono dla nabywców?

−

jakie jest zastosowanie projektowanego wyrobu lub usługi?

−

jakie są ich wyjątkowe zalety?

−

kim będą nabywcy produktu lub usługi?

−

jaka jest prawdopodobna chłonność rynku na ten produkt lub usługę?

−

z jaką konkurencją naleŜy się liczyć?

−

jaką wysokość sprzedaŜy i w jakim czasie moŜna będzie osiągnąć?

−

jakiego poziomu zysku moŜna oczekiwać?

−

jakich zmian w przedsiębiorstwie wymaga realizacja zamierzenia i czy moŜna je będzie
przeprowadzić?

−

jakie nakłady trzeba będzie ponieść?

−

kiedy nastąpi zrównanie wydatków z wpływami?

−

na jak długi cykl obiegu produktu na rynku moŜna liczyć i jaką wielkość sprzedaŜy
moŜna w czasie jego trwania osiągnąć?

−

jakie  doświadczenie  i  jakie  moŜliwości  realizacji  zamierzenia  mają  menedŜerowie
i pracownicy  przedsiębiorstwa?  Stopień  sformalizowania  biznes  planu  zaleŜy  od
charakteru przedsięwzięcia i wymagań instytucji kredytowej.
Przedmiot, treść i forma biznes planu muszą spełniać wymagania ścisłości, obiektywizmu

i  konkretności  w  przedstawieniu  celu  i  sposobu  działania,  oczekiwanego  ryzyka
i spodziewanego  zysku  stanowiącego  właściwą  rekompensatę  za  pomysł,  jego  realizację
i zaangaŜowanie  niezbędnych  zasobów.  Przy  prezentacji  zamierzonego  przedsięwzięcia
konieczny  jest  maksymalny  realizm  w  ocenie  zdolności  jego  wykonania  jak  i  odniesienia
sukcesu na rynku. Opis przedsiębiorstwa przedstawiony w biznes planie  informuje o historii
rozwoju,  miejscu  zajmowanym  na  rynku,  najwaŜniejszych  nabywcach,  rynkach  działania
i kompetencjach kierownictwa oraz pracowników. Cele zamierzonego działania określane są
w jednostkach mierzalnych wysokości sprzedaŜy, udziału w rynku i wysokości oczekiwanego
zysku.

Najistotniejszą częścią biznes planu jest projektowana strategia realizacji zamierzenia

zabezpieczająca  przed  zagroŜeniem  ze  strony  konkurentów  i  sprzyjająca  pozyskaniu
nabywców  na  oferowany  produkt  bądź  usługę.  Decydujące  znaczenie  dla  powodzenia
i uzyskania  kredytu  ma  stan  finansów  przedsiębiorstwa  i  przedstawione  zabezpieczenia
interesu  kredytodawców.  Przy  bardziej  ryzykownym,  ale  i  wysoce  opłacalnym
przedsięwzięciu,  konieczne  jest  przedstawienie  w  biznes  planie  pełnego  zabezpieczenia
ś

rodków finansowych, zarówno własnych jak i zewnętrznych inwestorów zainteresowanych

zwrotem  wyłoŜonych  kapitałów,  wraz  z  ich  oprocentowaniem  lub  udziałem  w  zyskach.
Powinno się to wyraŜać w planie przepływów pienięŜnych (cash flow) o zsynchronizowanym
z wysokością, terminami uzyskiwanej sprzedaŜy i związanymi z nią wydatkami, płatnościami
na  materialne  wyposaŜenie  produkcji  oraz  dystrybucji  produktów.  Nie  ma  obowiązującego
standardu  opracowania  biznes  planu,  są  natomiast  ogólne  przedstawione  zasady  i  reguły
określające jego strukturę i zawartość.

JeŜeli firma rozpoczyna swoją działalność wówczas, biznes plan być dokumentem

umoŜliwiającym określenie koncepcji jej rozwoju, ocenę konkurencji, oszacowanie kosztów
oraz ryzyka związanego z planowanym przedsięwzięciem. Biznes plan dla firm we

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

wczesnych  stadiach  rozwoju,  w  wielu  przypadkach  jest  pierwszym  krokiem  planowania
strategicznego.  Przedsiębiorca  moŜe  uŜyć  planu  jako  narzędzia  ukierunkowania  firmy  przez
kilka  najbliŜszych  lat.  Plan  określi  kroki  działania  i  procesy  zachodzące  w  firmie  w  tym
okresie.

Konstrukcja biznes planów jest bardzo róŜna w zaleŜności od rozmiarów firmy i skali

zaplanowanych przedsięwzięć, ale ich zakres tematyczny jest podobny. Wewnętrzna budowa
planów ma ścisły związek z ich treścią - od sposobu podania w planach i wyeksponowania
szczególnie istotnych elementów, jak równieŜ od sposobu prezentacji i czytelności jest
uzaleŜniony ich odbiór oraz efektywne wprowadzenie w Ŝycie zamierzonych projektów.

Typowy układ i zakres treści biznes planu, oczekiwany przez najbardziej wymagających

kredytodawców powinien przedstawiać się następująco:

−

wstęp (streszczenie),

−

opis firmy,

−

opis produktu i procesu produkcyjnego,

−

opis rynku i konkurencji,

−

charakterystyka zarządzania,

−

analiza finansowa.
Na okładce biznes planu powinny się znajdować podstawowe dane o firmie (nazwa,

adres, numer telefonu, fax) oraz dla podkreślenia aktualności - datę jego opracowania.

Strona tytułowa biznes planu powinna zawierać takie same dane jak na okładce,

a dodatkowo nazwisko właściciela, jego adres, pesel i numer telefonu. Dane o właścicielu
mogą być potrzebne w przypadku, gdyby kredytodawca przed ostatecznym spotkaniem chciał
poznać jakieś bliŜsze szczegóły.

Wstęp
Biznes plan powinien rozpoczynać się od krótkiego wstępu. Często pierwsze wraŜenie

wyniesione z jego czytana decyduje o tym, czy osoba czytająca biznes plan ustosunkuje się
przychylnie do przedłoŜonej propozycji. Dobrze napisany wstęp będzie miał wpływ na to, czy
biznes plan zostanie doczytany do końca.

We wstępie projektu przedsięwzięcia powinny być zawarte informacje o bieŜącym stanie

firmy  oraz  jej  zamierzeniach  na  przyszłość.  Kredytodawca  powinien  dowiedzieć  się
w ogólnej  formie,  z  jaką  firmą  ma  do  czynienia,  jakie  informacje  szczegółowe  zawarto
w biznes  planie  oraz  jaki  był  cel  konstrukcji  planu.  We  wstępie  muszą  być  jasno  i  czytelnie
przedstawione  wszystkie  najistotniejsze  dla  całego  opisanego  w  planie  przedsięwzięcia
elementy:

−

cel sporządzenia planu i opis spodziewanych korzyści,

−

wysokość środków finansowych potrzebnych do osiągnięcia celu,

−

krótki opis produktu oraz rynku,

−

zestawienie najwaŜniejszych elementów planów finansowych (sprzedaŜ, zysk w okresie
3-5 lat),

−

opis kadry menedŜerskiej.
Pomimo tego, Ŝe streszczenie pisze się juŜ po opracowaniu projektu przedsięwzięcia,

powinno  być  ono  zamieszczone  na  samym  początku  jako  wstęp,  aby  skrótowo  zapoznać
potencjalnych  inwestorów  z  zawartością  biznes  planu.  Wstęp  powinien  być  zwięzły
i obejmować  nie  więcej  jak  jedną  lub  dwie  strony,  a  tylko  w  przypadku  wyjątkowo  duŜych
przedsięwzięć moŜe być dłuŜszy.

Wstęp, jako pierwsza informacja o projektowanych zamierzeniach, odgrywa istotna rolę,

dlatego wielu autorów sugeruje, aby poddać go ocenie fachowców, która będzie wskazówką
dla inwestorów.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Profil i zakres działania firmy

Celem tej części biznes planu jest zapoznanie zainteresowanych z działalnością

przedsiębiorstwa  od  chwili  jego  załoŜenia  aŜ  do  chwili  obecnej.  Dlatego  powinna  ona
opisywać  zarówno  historię  firmy,  (jeŜeli  przedsiębiorstwo  juŜ  działa  na  rynku)  jak  i  obecną
pozycję firmy. Ta cześć biznes planu powinna, zatem zawierać:

Podstawowe dane o przedsiębiorstwie (nazwa, adres, numer regonu, rodzaj działalności,

forma prawna, misja i cele przedsiębiorstwa).

−

historię przedsiębiorstwa - naleŜy przedstawić tu  takie informacje, jak: data rozpoczęcia
działalności  gospodarczej,  najwaŜniejsze  dane  finansowe,  najbardziej  znaczące
osiągnięcia firmy (z uwzględnieniem wyrobów ich rozwoju, sukcesów rynkowych), dane
o  poprzednich  i  aktualnych  udziałowcach,  obecny  stan  prawny,  finansowy
i organizacyjny firmy,

−

strukturę organizacyjną firmy, która obejmuje opis stanowisk i komórek organizacyjnych,
zakres ich kompetencji i odpowiedzialności, sposób powiązań między nimi a takŜe
schemat organizacyjny,

−

dane  o  właścicielu  lub  udziałowcach  firmy,  które  zawierają  nazwisko  i  imię,  numer
dowodu  osobistego,  pesel,  miejsce  zamieszkania,  telefon,  fax,  wiek,  stan  cywilny,
wykształcenie, zawód i miejsce zatrudnienia współmałŜonki (-a), doświadczenie z pracy
na  stanowisku  kierowniczym,  przebieg  pracy  zawodowej,  doświadczenie  zawodowe
związane  z  planowanym  przedsięwzięciem,  aktualne  miejsce  zatrudnienia  oraz
zajmowane stanowisko, majątek osobisty właściciela, jego spadkobiercy. Ponadto trzeba
zaznaczyć,  czy  właściciel  firmy  prowadził  juŜ  prywatne  przedsiębiorstwo  i  jakiego
rodzaju,  a  jeŜeli  zrezygnował  z  prowadzenia  poprzedniej  działalności  naleŜy  podać
przyczynę rezygnacji,

−

informacje  na  temat  załogi,  jej  cechy  obiektywne,  np.  wiek,  płeć,  staŜ  pracy,
wykształcenie,  a  takŜe  subiektywne,  np.  stosunek  do  pracy,  sumienność,  pomysłowość,
rzutują na działalność przedsiębiorstwa i jego efektywność. Dlatego waŜnym elementem
opisu  firmy  jest  charakterystyka  jego  załogi  uwzględniająca  liczebność,  działające
związki  zawodowe  oraz  strukturę  według  następujących  kryteriów  kwalifikacyjnych:
wykształcenie,  wiek,  płeć,  staŜ  pracy.  Przedstawiając  załogę  trzeba  zaprezentować
działające  w  niej  związki  zawodowe,  ich  liczbę  i  liczbę  pracowników.  JeŜeli  firma  nie
prowadzi  jeszcze  działalności  produkcyjnej  (usługowej),  to  naleŜy  wskazać  źródła
pozyskiwania personelu oraz sposoby jego szkolenia,

−

dane o profesjonalistach współpracujących z firmami, do których moŜna zaliczyć
konsultantów, prawników, doradców, księgowych,

−

informacje o radzie nadzorczej i charakterystykę jej członków,

−

zaciągnięte kredyty (lub ubieganie się o nie w innych bankach),

−

proponowane zabezpieczenie kredytu,

−

lokalizację firmy, która jest określona przez jej adres.

Opis produktu i procesu produkcyjnego

Ten rozdział biznes planu ma duŜe znaczenie w przypadku firm o charakterze

produkcyjnym.  MoŜliwie  najdokładniej  naleŜy  w  nim  opisać  omawiany  produkt  (usługę),
uŜywając  języka  prostego  i  zrozumiałego  oraz  pełny  cykl  produkcyjny.  W  tym  przypadku
równieŜ,  niezaleŜnie  od  planowanej  formy  organizacji  produkcji,  proces  wytwarzania  musi
być opisany szczegółowo i zrozumiale dla laika. Nie naleŜy w nim uŜywać skomplikowanej
terminologii  oraz  umieszczać  szczegółów  technicznych  i  technologicznych  zasłaniających
obraz zagadnienia.

Opisując produkt (usługę) naleŜy przede wszystkim przedstawić informacje dotyczące

rodzaju produktu (usługi), główne cechy i zalety produktu (usługi), wyjaśnić czy są to

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

produkty  (usługi)  juŜ  istniejące,  czy  dopiero  projektowane,  wskazać,  czym  dany  produkt
(usługa)  róŜni  się  od  innych  produktów  (usług)  dostępnych  na  rynku  oraz  na  czym  polega
jego  unikalność,  jaki  jest  koszt jednostkowy  produktu  (usługi),  ceny  produktu  (usługi),  zysk
jednostkowy,  sposób  zapewnienia  jakości  produktów  (usług),  posiadane  patenty  i  znaki
towarowe.  WaŜne  jest  takŜe  wskazanie,  czy  wyrób  stwarza  moŜliwość  jego  modyfikacji  lub
ulepszeń  przy  stosunkowo  niewielkich  zmianach,  jaka  jest  planowana  wielkość  produkcji
(miesięczna,  kwartalna,  roczna),  a  takŜe,  jakie  są  planowane  usługi,  posprzedaŜne  lub
gwarancyjne. Cechy i główne zalety produktu (usługi) powinny być tak zaprezentowane, aby
wzbudzić zainteresowanie inwestora. Powinny one przekonać, Ŝe wyrób ma szansę pokonania
konkurentów  swoją  jakością,  uŜytecznością,  ceną,  atrakcyjnością,  itp.  Trzeba  podać,  jakie
koszty naleŜy ponieść, aby rozpocząć produkcję i zwiększyć jej rozmiary. Opracowanie planu
kosztów  często  stwarza  duŜe  kłopoty  z  powodu  trudności  z  jednoznacznym  wcześniejszym
ich  oszacowaniem,  dlatego  jeŜeli  występują  takie  wątpliwości  zaleca  się  wprowadzanie
rezerwy kosztów.

W tej części biznes planu naleŜy wyjaśnić czy produkt (usługa) jest juŜ w sprzedaŜy, czy

dopiero na etapie opracowywania projektu. Jeśli jest to dopiero faza badań projektowania lub
prototypów, wtedy naleŜy podać, kiedy przewidywana jest próbna produkcja i zwiększona jej
skala.

Opisując produkt naleŜy takŜe opisać czynniki, które pomogą mu wejść na rynek lub

pokonać konkurencję, a takŜe naleŜy podkreślić, jakie mogą być utrudnienia związane
z wprowadzeniem produktu na rynek.

W opisie procesu technologicznego naleŜy scharakteryzować proces, przewidywane

zdolności produkcyjne, stopień wykorzystania urządzeń produkcyjnych oraz niezbędne na ten
cel  nakłady.  W  opisie  procesu  technologicznego  przede  wszystkim  naleŜy  podać  informacje
na  temat  rodzaju  procesu  produkcyjnego,  jego  poszczególnych  faz,  aktualnych  i  przyszłych
zdolności  produkcyjnych,  niezbędnych  środków  produkcyjnych,  (czyli  potrzebnych  do
produkcji  materiałów,  surowców,  maszyn,  urządzeń),  planowanego  stopnia  wykorzystania
zdolności  produkcyjnej,  rodzaju  dostawców,  wykonawców,  norm  produkcyjnych,
technicznych  i  technologicznych,  kontroli  jakości,  gwarancji  i  serwisu  pogwarancyjnego,
problematyki  sezonowości  produkcji,  sprzedaŜy,  podaŜy  surowców,  planowanych  zakupów
maszyn  i  urządzeń  oraz  planowanej  modernizacji  i  rozbudowy  majątku  produkcyjnego,
pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych.

Opisanie poszczególnych faz procesu produkcyjnego pozwala na określenie przyszłych

kosztów produkcji, a takŜe ich wpływu na wielkość planowanych dochodów.

NaleŜy pamiętać, aby przebieg procesu produkcyjnego był opisany rzeczowo,

technologicznie i organizacyjnie. Dobrze opracowana ta część biznes planu stanowi
gwarancję osiągnięcia celów projektowanego przedsięwzięcia.

Marketing decyduje o powodzeniu firmy na rynku. Jakość działań marketingowych,

z uwzględnieniem  kilku  innych  czynników,  określa  stopień  sukcesu  lub  poraŜki  firmy.
Istotnym  elementem  skutecznego  marketingu  jest  znajomość  upodobań,  antypatii  oraz
oczekiwań  potencjalnych  klientów.  Identyfikując  te  elementy  moŜemy  opracować  strategię
marketingu, która pozwoli rozwinąć i zaspokoić ich potrzeby.

W tym rozdziale biznes planu naleŜy scharakteryzować rynek w ujęciu geograficznym

i demograficznym, koncentrując się przede wszystkim na nabywcach, dostawcach
i konkurentach. Uwzględnić naleŜy ceny, reklamę, promocję i dystrybucję.

Dane zawarte w tym rozdziale powinny pomóc w podjęciu właściwych decyzji

strategicznych oraz umoŜliwić wybór odpowiedniej dla działalności firmy (przedsięwzięcia)
strategii rynkowej.

Wybór strategii rynkowej musi być oparty na dokładnym rozpoznaniu rynków. Bardzo

istotnym jej elementem jest zidentyfikowanie klientów zarówno obecnych, jak i przyszłych,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ich  lokalizacja,  liczba  i  preferencje  rynkowe.  Charakterystyka  klientów  sprowadza  się  do
określenia  ich  zwyczajów,  wymagań,  potrzeb  i  nawyków  oraz  rozmiarów  i  sposobów
zakupów (np. zamówienia, przetargi).

Sprawą podstawową jest poznanie potrzeb nabywców, wiedza o nich jest podstawowym

elementem sukcesu. śaden przedsiębiorca nie moŜe rozpocząć działalności bez tej wiedzy,
a jej brak jest jedną z najwaŜniejszych przyczyn upadku wielu nowych firm.

WaŜnym elementem koncepcji marketingowej jest segmentacja rynku, czyli nabywców

na  grupy  o  podobnych  cechach  i  upodobaniach.  Ma  to  duŜy  a  nawet  decydujący  wpływ  na
decyzje  marketingowe.  Bardzo  waŜne  są  równieŜ  informacje  o  liczbie  nabywców,  czyli
pojemności  rynku  oraz  o  tendencjach  rozwoju  rynku.  Są  one  punktem  wyjścia  do
oszacowania  wielkości  przyszłej  sprzedaŜy  i  określenie  udziału  firmy  w  rynku.  Oprócz
charakterystyki  nabywców  oraz  ich  liczbie  waŜne  są  informacje  dotyczące  czynników
wpływających na podjęcie decyzji o zakupie. Szczególnie są to takie cechy produktów (usług)
jak:  cena,  jakość,  wygląd,  itd. Plan  marketingowy,  stanowiący  część  biznes  planu,  powinien
odpowiadać na następujące pytania:

−

Kim są Twoi klienci?

Staraj się wyliczyć wszystkich, którzy mogą kupić Twój produkt.
Pomysł jak wyobraŜa sobie Twoją firmę kaŜda z grup.

−

W jaki sposób dasz się poznać swoim klientom?

Czy wykorzystujesz wszystkie dostępne strategie promocji swoich produktów.

−

Opisz jak otrzymujesz zamówienie od klienta i w jaki sposób Ci klient płaci?

−

Czy twój rynek rośnie, nie zmienia się czy maleje?

Czytaj na bieŜąco artykuły w prasie specjalistycznej.

−

Określ granice rynku na pierwszy rok działalności.

Później stopniowo go rozszerzaj. Czy Twój rynek jest wystarczająco duŜy by gwarantować
rozwój firmie?

−

Jak utrzymasz lub zwiększysz swój udział w rynku?

−

Podaj planowaną wielkość sprzedaŜy na pierwszy rok działalności.

Oprzyj ocenę na: wielkości rynku, poziomie konkurencji, Twoich cenach, strategii promocji
oraz tendencjach na rynku. Wykonaj prognozy optymistyczne, pesymistyczne i neutralne.

−

Jeśli prowadzisz franchise, jakie są segmenty Twojego rynku?

−

Jeśli prowadzisz franchising, czy dostawca licencji prowadzi promocje na Twoim
terenie? Bazując na strategii dawcy franchisingu, jak będziesz promował sprzedaŜ? Jaką
planujesz strategię cenową?
Rynek wiąŜe się z konkurencją. Walka konkurencyjna jest sposobem Ŝycia. Walczymy

o pracę,  wykształcenie,  zwycięstwo  sportowe,  większość  aspektów  naszego  Ŝycia.  Kraje
walczą o klientów na rynku międzynarodowym, podobnie jak poszczególni przedsiębiorcy na
lokalnych  rynkach.  MoŜna  rzec,  Ŝe  biznes  to  ogromna  arena  walki,  dlatego  trzeba  znać
swoich konkurentów.

Na początku trzeba ich zidentyfikować, a następnie podzielić na głównych,

drugorzędowych  i  potencjalnych.  Podział  ten  jest  potrzebny  dla  ograniczenia  liczby  firm,
które muszą być dobrze obserwowane oraz z uwagi na strategię marketingową, którą moŜna
zróŜnicować  dla  kaŜdej  grupy.  W  tej  części  biznes  planu  powinno  się  znaleźć  szereg
informacji o głównych konkurencjach między innymi: liczba konkurentów, wielkość ich firm
i  liczba  posiadanych  oddziałów,  jakość  produktu  (wyrobu),  wielkość  ich  sprzedaŜy  i  udział
w rynku,  ceny,  godziny  prowadzenia  działalności,  metody  sprzedaŜy,  kanały  zbytu,  reklama
i promocja,  reputacja  firmy,  poziom  zapasów,  itp.  Informacje  te,  to  kryteria  oceny
konkurencji,  które  odgrywają  waŜną  rolę  w  kaŜdej  branŜy.  NaleŜy  nadać  im  odpowiednią
rangę,  dokonać  analizy  porównawczej  oraz  wyciągnąć  wnioski  odnośnie  strategii  działania,
która  wskaŜe,  jak  skutecznie  konkurować  na  określonym  rynku.  Powinny  takŜe  w  tej  części

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

biznes  planu  być  scharakteryzowane  zasady  ustalania  ceny  produktów  (usług).  Są  one  nie
tylko  decydującym  czynnikiem  o  dochodach  firmy  i  podejmowaniu  decyzji  zakapowanych
przez  nabywców,  ale  równieŜ  narzędziem  walki  z  konkurencją.  Ceny  nie  mogą  być  zbyt
niskie,  bo  mogą  przyczynić  się  do  bankructwa,  ani  zbyt  wysokie,  bo  wówczas  nie  zostaną
zaakceptowane przez nabywców i stworzą szansę opanowania rynku konkurentom. Ta cześć
biznes  planu  obejmuje  plan  reklamy  i  promocji  produktów  (usług),  gdzie  trzeba  dokonać
wyboru  środków  oraz  form  reklamy,  przy  pomocy,  których  uda  się  dotrzeć  do  najszerszej
grupy  odbiorców  przy  najniŜszych  kosztach.  Rynek  i  konkurencja  pełni  jedna
z podstawowych  funkcji  kształtujących  działalność  i  pozycję  firmy  na  rynku,  często
wyodrębnia się osobny, specjalny, bardzo zresztą waŜny, rozdział biznes planu.

Charakterystyka zarządzania

Sukces firmy zaleŜy przede wszystkim od jej kierownictwa. To ono zarządza firmą, czyli

wykonuje  czynności  związane  z  planowaniem,  organizowaniem,  motywowaniem  oraz
kontrolowaniem.  Kierownictwo  decyduje  o  strategii  rozwoju  firmy,  podejmuje  decyzje
o zaciąganiu kredytów i zobowiązaniu do terminowego ich zwrotu razem z oprocentowaniem.
Z  tego  względu  prezentacja  kadry  kierowniczej  jest  bardzo  waŜnym  elementem  kaŜdego
biznes  planu.  Powinny  się  na  nią  składać  informacje  na  temat  menedŜerów  zarządzających
firmą  dotyczące  wykształcenia,  doświadczenia  w  sektorze,  zainteresowań,  osiągnięć
zawodowych, awansów i kariery, umiejętności organizacyjnej, itd.
Plan organizacyjny powinien odpowiadać na następujące pytania:

−

Jak właściciela firmy dotychczasowe doświadczenie wspiera rozwój nowej działalności?

−

Jakie są właściciela słabości i jak moŜna je skompensować wynajętymi pracownikami?

−

Kto będzie w grupie osób zarządzających firmą?

−

Jakie są słabe i silne punkty kierownictwa firmy?

−

Jakie są obowiązki kierownictwa?

−

Czy obowiązki kierownictwa są jasno zdefiniowane?

−

Jeśli prowadzi on franchise, jakiej pomocy spodziewa się od dostawcy licencji? Jakie są
potrzeby pracowników jego firmy?

−

Jakie są plany odnośnie zatrudnienia i szkolenia pracowników?

−

Jakie pensje, dodatkowe wynagrodzenie, wypoczynek oferuje właściciel? Jeśli franchise,
czy te elementy są w standardowym pakiecie licencjonodawcy.

−

Jakie płaci ubezpieczenia? Co moŜe zrobić więcej w tym temacie?
O skuteczności zarządzania firmą przesądza sposób motywowania personelu. Bardzo

waŜne są narzędzia motywowania (płace, bodźce pozapłacowe, itp.) oraz ich dobór do rodzaju
działalności,  grupy  pracowników,  ich  wykształcenia,  mentalności,  itd.  Podstawowym
instrumentem motywowania pozostają płace, dlatego dla osiągnięcia sukcesu naleŜy powiązać
płace,  z  efektami  pracy,  a  takŜe  stosować  róŜnego  rodzaju  baźce  zachęty.  W  części  biznes
planu  przedstawiającej  zarządzanie  naleŜy  umieścić  podstawowe  informacje  na  temat
planowania w firmie, które w szczególności dotyczą zakresu planowania, stosowanych metod
planowania  oraz  stopnia  realizacji  planowanych  zadań.  Ta  część  biznes  planu  powinna
zawierać  charakteryzację  podstawowych  zasad  organizacji  pracy  uwzględniając:  podział
zadań  i  odpowiedzialności,  delegowanie  uprawnień  decyzyjnych,  obciąŜenia  pracą
poszczególnych  komórek  organizacyjnych  a  takŜe  współpracę  między  poszczególnymi
komórkami organizacyjnymi i stanowiskami pracy. Część biznes planu dotycząca zarządzania
i  kierowania  powinna  równieŜ  przedstawić  zasady  kontroli,  zwracać  uwagę  na  sposób
przeprowadzania kontroli merytorycznej zadań, kontrolę przez system finansowy oraz sposób
formułowania  zaleceń  pokontrolnych  i  śledzenia  ich  realizacji.  Poziom  kwalifikacji
i doświadczeń  kadry  kierowniczej  ma  podstawowe  znaczenie  dla  sukcesu  zaplanowanego
przedsięwzięcia,  dlatego  temat  ten  budzi  szczególne  zainteresowanie  potencjalnych

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

inwestorów.  W  związku  z  tym  staranne  opracowanie  problemów  związanych  z  zasobami
ludzkimi  przynosi  znaczne  korzyści  przedsiębiorstwu.  Ponadto  analiza  organizacji
zarządzania  prowadzi  zwykle  do  zmian  organizacyjnych  podnoszących  sprawność  działania
firmy.  Bardzo  istotne  są  zatem  opisy  sposobów  zarządzania  finansami  i  informatycznych
systemów zarządzania zastosowanych w przedsiębiorstwie.

Analiza finansowa

Do tej części biznes planu potencjalni inwestorzy i banki przywiązują największą wagę.

Stanowi on, bowiem „fundament” całego biznes planu i punkt wyjścia do jego opracowania.
Powinna  przedstawiać  dane  ilustrujące  finanse  firmy  w  przeszłości  oraz  prognozę  finansów
na  przyszłość.  Plan  działalności  gospodarczej  jest  obrazem  zasobów  rzeczowych  nowo
zakładanej  firmy.  Urzeczywistnienie  tego  planu  jest  związane  z  finansowaniem,  które  jest
zapewnieniem  projektowi  niezbędnych  środków  finansowych  własnych  lub  obcych.  Plan
finansowy jest najwaŜniejszym elementem biznes planu, poniewaŜ w nim skupiają się róŜne
analizy  finansowe  dotyczące  przedsiębiorstwa,  określające  w  sposób  liczbowy  efektywność
podjętych  działań  gospodarczych  przedsiębiorstwa.  Ponadto  określa  relacje  pomiędzy
róŜnymi  wartościami  ekonomicznymi  oraz  umoŜliwia  dokonania  wyceny  firmy  metodami
dochodowymi  i  metodą  skorygowanych  aktywów  netto.  Przy  planowaniu  finansów,  dobrze
jest  spojrzeć  jak  najdalej  w  przeszłość,  by  zobaczyć  jak  firma  osiągnęła  swój  obecny  stan,
wtedy  zdobywamy  lepsza  perspektywę.  Wiele  banków  wprowadziło  do  polityki  kredytowej
zasadę,  Ŝe  naleŜy  sprawdzić  dane  dotyczące  pięciu  ostatnich  lat,  by  móc  wyodrębnić  pewne
trendy. JeŜeli firma funkcjonuje krócej niŜ. pięć lat naleŜy przedstawić dane z całego okresu
jej  funkcjonowania.  W  przypadku  nowo  uruchomionego  przedsięwzięcia  w  biznes  planie
przedstawia  się  przede  wszystkim  prognozę  finansów.  Co  do  długości  okresu  na  jaki
opracowuje  się  prognozę  zdania  są  podzielone,  jednak  zazwyczaj  bankowcy  wymagają
prognozy na taki okres, na jaki klienci chcą zaciągnąć kredyty, gdyŜ chcą się przekonać, czy
będą  mogli  odzyskać  poŜyczone  pieniądze  wraz  z  odsetkami.  Część  finansowa  biznes  planu
powinna zawierać: kopie aplikacji zaciągniętych poŜyczek, listę wyposaŜenia biura z wyceną
sprzętu,  projekt  bilansu,  projekt  przewidywanych  rezultatów  finansowych,  czyli  róŜnicy
pomiędzy  dochodem  firmy  i  związanymi  z  nim  wydatkami  oraz  projekt  planowanych
przepływów finansowych (cash flow), informujący o wyjściu i wejściu środków finansowych.
Projekt  przewidywanych  rezultatów  finansowych  oraz  projekt  przepływów  finansowych
powinien być wykonany na okres trzech lat, z dokładnością do miesiąca dla pierwszego roku
i kwartału  dla  dwóch  kolejnych  lat.  System  księgowania  i  kontroli  inwentaryzacyjnej
powinien  być  równieŜ  przedstawiony  w  tej  części  biznes  planu.  Punktem  wyjścia  do
opracowania  prognoz  są  informacje  na  temat  sytuacji  finansowej  firmy  z  okresu
poprzedzającego opracowanie biznes planu, jednak muszą być one uzupełnione określonymi
załoŜeniami  co  do  przyszłości.  ZałoŜenia  powinny  uwzględniać  koniunkturę  gospodarczą,
perspektywy  rozwoju  sektora,  przewidywany  popyt  na  wyroby  (usługi)  firmy,  inflacyjny
wzrost  cen,  kursy  walut,  stopy  procentowe  kredytów,  politykę  podatkową  a  takŜe  cła
wywozowe  i  przywozowe.  ZałoŜenia  te  powinny  być  spójne,  sensowne,  oparte  na  danych
pochodzących z wiarygodnych źródeł i moŜliwie do sprawdzenia. Podstawowymi elementami
planu finansowego są przede wszystkim:

−

Prognoza  sprzedaŜy,  gdzie  informacja  o  dotychczasowej  sprzedaŜy  to  bardzo  waŜne
zestawienie  liczbowe,  które  musi  się  znajdować  w  kaŜdym  biznes  planie.  Dane
o sprzedaŜy  potrzebne  są  do  opracowania  rachunku  wyników,  przepływu  gotówki  oraz
opłacalności przedsięwzięcia i jego rentowności.

−

Prognoza sprzedaŜy potrzebna jest takŜe przy wycenie majątku firmy, w duŜym stopniu
wpływa na decyzję banków, dotyczącą udzielania firmie poŜyczki.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

Przy  opracowywaniu  prognozy  sprzedaŜy  naleŜy  wziąć  pod  uwagę  własne
doświadczenia,  jeŜeli  firma  juŜ  prowadzi  działalność  i  posiada  stałe  rynki  zbytu,
oczekiwany  dochód,  pojemność  rynku,  pozycje  konkurentów,  sezonowość  sprzedaŜy
w ciągu roku, cykl Ŝycia produktów oraz obecnych i potencjalnych nabywców.

−

Prognoza  kosztów,  które  stanowią  wyraŜone  w  pieniądzu  niezbędne  zuŜycie  środków
rzeczowych  oraz  usług  obcych,  czasu  pracy  pracowników  a  takŜe  niektóre  wydatki
odzwierciedlające zuŜycie związane z normalną działalnością firmy w danym okresie.

Ogół kosztów ponoszonych w danym okresie dzieli się na:

−

koszty uzyskania przychodów składające się z kosztów wytworzenia produkcji
sprzedanej, kosztów operacji finansowych, wartości sprzedanych towarów w cenie
zakupu oraz podatków i innych obciąŜeń przychodów,

−

koszty i wydatki, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów (np. grzywny, kary
wraz z odsetkami, odsetki od poŜyczek przeterminowanych, itp.)
Informacje o ponoszonych i zaplanowanych na przyszłość kosztach potrzebne do

określenia  wyniku  finansowego  firmy.  Pokazują  czy  działalność  firmy  była  w  przeszłości
efektywna  i  jakie  rokowania  na  przyszłość.  Wskazują  takŜe,  jaki  był  kierunek  i  siła
oddziaływania  kosztów  na  wynik  finansowy  oraz  umoŜliwiają  po  wyodrębnieniu  kosztów
stałych i zmiennych, obliczenia progu rentowności.

−

Rachunek wyników (zysków i strat), który pokazuje jak firma radzi sobie w zakresie
sprzedaŜy, kosztów i zyskowności oraz prezentuje elementy składowe wyniku
finansowego. Ukazuje i bada przychody oraz koszty ich uzyskania w pewnych odstępach
czasu, które wynikają z potrzeb lub specyfiki firmy i mogą wynosić miesiąc, kwartał, rok,

−

Rachunek  przepływów  gotówki,  który  umoŜliwia  ocenę  sprawności  finansowej  firmy
z punktu  widzenia  generowania  pieniędzy.  Jego  celem  jest  zobrazowanie  przepływu
gotówki  przez  firmę,  czyli  uwzględnienie  w  rachunku  tych  wszystkich  zdarzeń
gospodarczych,  które  powodują  ruch  pieniądza  w  formie  wpływów  i  wydatków
pienięŜnych,

−

Bilans  jest  dokumentem  zawierającym  zestawienie  na  określony  moment  stanu  majątku
przedsiębiorstwa oraz źródeł jego finansowania. Jest on najwaŜniejszym sprawozdaniem
finansowym firmy, umoŜliwiającym prezentację stanu jej gospodarki, a w szczególności
stratę,  obliczenie,  w  jakim  stosunku  do  kapitałów  własnych  ukształtował  się  zysk  oraz
jaki był ten wskaźnik w  stosunku do oprocentowania depozytów bankowych, uzyskanie
informacji  o  wartości  własnego  majątku  firmy,  odczytanie  źródeł  przychodów
pienięŜnych  oraz  sposobów  ich  rozchodowania,  obliczenie  rentowności  sprzedaŜy,
majątku  ogółem,  kapitału  a  takŜe  odczytanie  czy  przedsiębiorstwo  jest  w  stanie
regulować na bieŜąco swoje zobowiązania.

4.4.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Co rozumiesz pod pojęciem biznes plan?
2.  W jakim celu tworzy się biznes plan?
3.  Wymień, jakie są mocne i słabe strony firmy?
4.  Jakie znasz funkcje biznes planu?
5.  Jaki znasz zakres biznes planu?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Sporządź strukturę biznes planu własnego przedsiębiorstwa filmowego oraz

charakterystykę poszczególnych jego elementów posługując się do tego poniŜej
przygotowaną tabelą. Zaprezentuj wykonane ćwiczenie.

Struktura biznesplanu oraz charakterystyka poszczególnych jego elementów

Nazwa elementu

Charakterystyka (wskazówki dotyczące zakresu treści)

poszczególnych elementów

STRESZCZENIE

I. OPIS
PRZEDSIĘWZIĘCIA

II. PLAN
MARKETINGOWY

III. PROFIL
ORGANIZACYJNY

IV. PROFIL
TECHNICZNY

V. PLAN FINANSOWY

VI. RYZYKO
PRZEDSIĘWZIĘCIA

VII. KALENDARIUM

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczącą biznes planu,

zapoznać się z metodami i zasadami stosowanych przy sporządzaniu biznes planu,

sporządzić strukturę biznes planu własnego przedsiębiorstwa filmowego oraz
charakterystykę poszczególnych jego elementów posługując się przygotowaną do tego
tabelą,

dokonać prezentacji wykonanego ćwiczenia.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu,

−

opracowana tabela,

−

przybory do pisania,

−

literatura z rozdziału 6 dotycząca biznes planu.

4.4.4 Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

zdefiniować pojęcie biznes plan?

określić w jakim celu tworzy się biznes plan?

wymienić mocne i słabe strony firmy?

określić funkcje biznes planu?

scharakteryzować zakres biznes planu?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.

Sprawdzian składa się z 20 zadań

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi.

Tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa

W przypadku pomyłki, błędną odpowiedź weź w kółko i zaznacz prawidłową

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź moŜesz zdobyć 1 punkt

Na uwaŜne przeczytanie i udzielenie odpowiedzi masz 40 minut.

Powodzenia

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1.

Osobą prawną nie jest
a)

przedsiębiorstwo państwowe.

województwo.

spółdzielnia.

fundacja.

Operacją gospodarczą jest
a)

zawarcie umowy o pracę z pracownikiem.

wysłanie zamówienia do dostawcy.

zakup materiałów.

otrzymanie zawiadomienia o udzieleniu przez bank kredytu.

ródłem prawa gospodarczego jest

gałąź prawa zwana prawo gospodarcze.

wiele róŜnych gałęzi prawa.

Krajowy Rejestr Sądowy.

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej.

Zaletą indywidualnej działalności gospodarczej jest
a)

samodzielne podejmowanie wszystkich decyzji.

moŜliwość zaciągania przez przedsiębiorstwo kredytów bankowych na działalność
gospodarczą.

niskie koszty sporządzania aktu notarialnego.

ograniczona odpowiedzialność za zobowiązania przedsiębiorstwa.

Zaletą prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki kapitałowej jest
a)

krótki czas oczekiwania na rejestrację spółki.

dowolna forma opodatkowania.

dowolny kapitał załoŜycielski.

odpowiedzialność za zobowiązania spółki do wysokości wniesionego kapitału.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Do form organizacyjno-prawnych działających w oparciu o Kodeks spółek handlowych
zalicza się
a)

spółkę jawną.

spółkę cywilną.

indywidualną działalność gospodarczą.

spółdzielnię.

Spółkę partnerską moŜe załoŜyć
a)

malarz pokojowy.

stomatolog.

nauczyciel ekonomista.

właściciel sklepu zielarskiego.

Tylko jeden wspólnik odpowiada całym swoim majątkiem
a)

w spółce cywilnej.

w spółce partnerskiej.

w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

w spółce komandytowej.

Małym przedsiębiorcą jest się, gdy
a)

w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych zatrudniono średniorocznie
mniej niŜ 10 pracowników.

bilans roczny jest mniejszy niŜ 43 mln. Euro.

liczba zatrudnionych pracowników nie przekracza 50 osób.

roczny obrót netto ze sprzedaŜy towarów, wyrobów i usług oraz operacji
finansowych nie przekracza 2 mln. euro.

10. Przedsiębiorstwo jako organizacja pełni funkcje

produkcji i świadczenia usług,

gospodarcze i społeczne,

polityki gospodarczej państwa,

technologii i postępu technicznego.

11. Cele działania przedsiębiorstwa to

wyłącznie wypracowanie zysku.

promocja w środowisku.

wiele celów, w tym między innymi związane z rynkiem.

ilość wyprodukowanych dóbr i usług.

12.

Formy prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorstw zaleŜne są wyłącznie od
a)

rozmiaru i przedmiotu działania.

lokalizacji przedsiębiorstwa.

kapitału przedsiębiorstwa.

ilości potencjalnych klientów.

13.

Wytwórnia jest instytucją

jednozakładową posiadającą osobowość prawną.

dwuzakładową posiadającą osobowość prawną.

trzyzakładową posiadającą osobowość prawną.

wielozakładową posiadającą osobowość prawną.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

14.

Przedmiotem działania wytwórni jest
a)

produkcja i opracowywanie filmów.

zarządzanie aktorami.

udzielanie rad reŜyserskich.

zarządzanie reŜyserami.

15.

Organami wytwórni są
a)

ogólne zebranie pracowników oraz rada pracownicza.

tylko rada reŜyserska.

ogólne zebranie artystów.

minister.

16.

Do zadań rady naleŜy w szczególności opiniowanie
a)

zakładów realizujących zadania produkcyjne.

planów i zamierzeń artystyczno-programowych.

wydziałów świadczących usługi na rzecz zakładów.

kontrahentów.

17.

Nie jest prawdziwe, Ŝe

rozporządzenia mogą być wydawane wyłącznie na podstawie upowaŜnienia
wynikającego z przepisów ustawy.

zarządzenia mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjne
podległe organowi wydającemu te akty.

ustawy są wydawane przez sejm bez udziału prezydenta.

konstytucja wymaga dla jej waŜności i obowiązywania przyjęcia jej przez naród
w drodze ogólnonarodowego referendum.

18.

Biznes plan to dokument określający
a)

cele jakie firma chce osiągnąć.

właściwości pracowników firmy.

strukturę pracowniczą.

inwestycje pracowników.

19.

Biznes plan jest zbiorem dokumentów planistycznych, które powinny określać
a)

skutki przedsiębiorstwa.

miejsce przedsiębiorstwa.

godziny pracy przedsiębiorstwa.

liczbę pracowników.

20. Rozporządzenia Rady Ministrów będziesz szukał w

Monitorze Polskim

Dzienniku Ustaw.

Kodeksie pracy.

poradniku.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko:..........................................................................................

Organizowanie przedsiębiorstwa filmowego i telewizyjnego

Zakreśl poprawną odpowiedź

zadania

Odpowiedź

Punkty

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

Razem: