Przedsiębiorczość małych i średnich firm

www.ekonomia.wzia.prv.pl

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ MAŁYCH I

ŚREDNICH FIRM

DEFINICJE

Pojęcie małych i średnich przedsiębiorstw
nie  jest  jednoznacznie  zdefiniowane.
Zarówno  w  literaturze  przedmiotu,  jak  i
praktyce  gospodarczej  istnieje  wiele
definicji  i  pojęć  na  określenie  tych

podmiotów gospodarczych.

Zaliczenie

określonej

jednostki

gospodarczej  do  sektora  małych  i
średnich  przedsiębiorstw  oparte  jest  na
różnych  kryteriach.  Najczęściej  są  to

kryteria jakościowe i ilościowe.

punktu

widzenia

kryterium

jakościowego

małe

średnie

przedsiębiorstwa wyróżnia m.in.:

ekonomiczna i prawna

samodzielność właściciela

firmy, co w praktyce oznacza, że
właściciel może realizować w
firmie na własne ryzyko każdy
zamiar nie podlegając przy tym
kontroli osób trzecich.

szczególny charakter

gosp. finans. w tych
przedsiębiorstwach, co w
praktyce przejawia się często tym,
że tworzenie firmy oparte jest
zazwyczaj na oszczędnościach
właścicieli, czy też na pożyczkach
od osób bliskich i znajomych.
Finansowania rozwoju takich firm

dokonuje się z wygenerowanych
wewnątrz firm nadwyżek
finansowych. Generalnie biorąc
firmy tego sektora mają bardzo
ograniczone możliwości z
korzystania z instrumentów rynku
kapitałowego.

struktury organizacyjne o

niewielu szczeblach
zarządzania o małej rozpiętości,
krótkich kanałach przepływu
informacji praktycznie z
jednym centrum decyzyjnym.
Struktury tego typu ( płaskie )
zwiększają szybkość reakcji

przedsiębiorstwa na zmiany w
otoczeniu, przyczyniając się trym
samym do wzrostu efektywności
gospodarowania.

funkcjonowanie

najczęściej w formie
przedsiębiorstw rodzinnych
(osób fizycznych) lub spółek
osobowych nieposiadających
osobowości prawnej.

Do kryteriów ilościowych wyodrębniania
małych i średnich przedsiębiorstw należą:

1. wielkość zatrudnienia - z punktu

widzenia wielkości zatrudnienia
wyróżnia się:
(a) mini przedsiębiorstwa (mikro) -

zatrudnienie do 4 osób

(b) małe przedsiębiorstwa - od 5

do 50 pracowników

51 do 250 pracowników

2. wartość majątku (aktywów)
3. wartość obrotu tj. przychodów z

całokształtu działalności lub
działalności podstawowej (sprzedaż
towarów i usług) np. Zgodnie z

rekomendacjami Komisji
Europejskiej

W świetle naszego ustawodawstwa
„Ustawa

swobodzie działalności

gospodarczej” - 21.08.2004 r. obowiązuje
od chwili wydania tj. 21.08.2004 r.

W Polsce uchwalona i obowiązująca od
21.08.2004 r. „Ustawa o swobodzie
działalności

gospodarczej

dn.

02.07.2004 r. Dz. U. Nr. 173 poz. 1807 –
2004 r. wyróżnia kategorie mikro, małych
i średnich przedsiębiorców, podkreślić

należy,

że

nowe

definicje

będą

obowiązywać od 01.01.2005 r.

Za  mikro-przedsiębiorcę  uważa  się
takiego  przedsiębiorcę,  który  w  co
najmniej  jednym  z  dwóch  ostatnich  lat
obrachunkowych:
1.

zatrudniał średnio rocznie mniej niż
10-ciu pracowników

osiągnął roczny obrót ze sprzedaży

towarów, wyrobów i usług oraz
operacji

finansowych

nie

przekraczający  równowartości  w  zł
2  mln.  €  lub  sumy  aktywów  jego
bilansu  sporządzonego  na  koniec
jednego  z  tych  lat  nie  przekroczyły
równowartości w zł 2 mln €.

Za małego przedsiębiorcę, uważa się
przedsiębiorcę, który w co najmniej
jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

1.

zatrudniał średnio-rocznie mniej niż
50-ciu pracowników

osiągnął roczny obrót ze sprzedaży
towarów, wyrobów i usług oraz
operacji

finansowych

nie

przekraczający równowartości w

złotych  10  mln  €  lub  sumy  atywów
jego  bilansu  sporządzonego  na
koniec  jednego  z  tych  lat  nie
przekroczyły równowartości w zł. 10
mln. €

Za średniego przedsiębiorcę, uważa się
takiego, który w co najmniej jednym z
dwóch ostatnich lat obrotowych:

1.

zatrudniał średnio-rocznie mniej niż
250pracowników

osiągnął roczny obrót ze sprzedaży
wyrobów, towarów i usług raz

operacji

finansowych

nie

przekraczający  równowartości  w  zł.
50  mln.  €  lub  sumy  aktywów  jego
bilansu,  sporządzonego  na  koniec
jednego  z  tych  lat  nie  przekroczyły
wartości złotych 43 mln. €

Nie się odpowiednio za mikro, małego lub
średniego przedsiębiorcę, w którym inni
przedsiębiorcy, skarb państwa oraz
jednostki

samorządu

terytorialnego

posiadają:

1.

25% i więcej wkładów, udziałów lub

akcji

prawa do 25% i więcej udziałów w
zysku

25%

więcej

głosów

zgromadzeniu wspólników, walnym
zgromadzeniu akcjonariuszy, albo
walnym zgromadzeniu spółdzielni

Obecne definicje kat. Przedsiębiorstw są
zgodne z obowiązującymi w UE.

Zakwalifikowanie

odpowiedniej

kategorii przedsiębiorców jest bardzo
ważne, ponieważ decyduje o możliwości
korzystania z pomocy publicznej.

Małe i średnie przedsiębiorstwa w
liczbach wg stanu na koniec 2002 r.

1. Liczba przedsiębiorstw ogółem

zarejestrowanych wg. REGON-u w
tyś z pominięciem rolnictwa,
leśnictwa, rybołówstwa oraz
administracji publicznej:

ok. 3 mln 375 tyś
w tym:
Małe i średnie przedsiębiorstwa:

ok. 3 mln 368 tyś /99,8%/

z tego:
mikro /do 10 pr./

ok. 3 mln 206 tyś /95,2%/
małe /do 50 pr./

ok. 131 tyś /3,9%/
średnie /do 250 pr./

ok. 31 tyś /0,9%/

2. Liczba aktywnych przedsiębiorstw w

tyś.
- przedsiębiorstwa ogółem

ok. 1 mln 658 tyś /49,0%/
- MŚP ok. 1 mln 655 tyś /49,0%/

3. Udział w tworzeniu PKB w %

- przedsiębiorstwa ogółem 68,2%
w tym:

1) MŚP 48,3%
z tego:

a) mikro 31,0%
b) małe 8,3%
c) średnie 9,0%

4. Nakłady inwestycyjne ogółem w mln

zł
- przedsiębiorstwa ogółem

93 mld 259 mln
w tym MŚP 44 mld 975 mln
/48,2%/

5. Eksport w mln USD

- przedsiębiorstwa ogółem

36 mld 092 mln
w tym MŚP 15 mld 848 mln
/43,9%/

PROCESURY ZAKŁADANIA

INDYWIDUALNEJ DZIAŁALNOŚCI

GOSPODARCZEJ (działalność

prowadzona przez osoby fizyczne)

Najprostszą

najtańszą

formą

prowadzenia  działalności  na  własny
rachunek  jest  działalność  prowadzona
przez  osoby  fizyczne  jako  indywidualna
działalność gospodarcza.

Aby

zostać

przedsiębiorcą

należy

dokonać

określonych

formalności,

przedstawione zostaną one w kolejnych
krokach:

KROK 1

–

wpis do ewidencji działalności
gospodarczej w Urzędzie Gminy

KROK 2

–

uzyskanie REGON-u w Urzędzie
Statystycznym

KROK 3

–

NIP i inne formalności w Urzędzie
Skarbowym

KROK 4

–

konto firmowe w banku

KROK 5

–

zgłoszenie do ubezpieczeń w ZUS

Ad krok 1

Zagadnienia  związane  z  wpisem  do
ewidencji,  czy  nawet  biorąc  szerzej  z
formalnościami związanymi z założeniem
firmy  przez  przedsiębiorców  będących
osobami  fizycznymi  normuje  ustawa  z
02.07.2004  „O  swobodzie  działalności
gospodarczej”

obowiązujące

01.01.2007 r. przepisy z tego zakresu
ustawy z 1999 r. „Prawo działalności
gospodarczej” (Dz. U. 101/1999 r.)

Osoba fizyczna może podjąć działalność

gospodarczą po uzyskaniu wpisu do
EWIDENCJI

DZIAŁALNOŚCI

GOSPODARCZEJ.

Wpisu

tej

ewidencji  należy dokonać w gminie. Tak
będzie  również  po  01.01.2007  r.  tj.  Po
wejściu  przepisów  dotyczący  rejestracji
działalności  gospodarczej  przez  osoby
fizyczne.

Ewidencję  prowadzi gmina właściwa dla
miejsca  zamieszkania  przedsiębiorcy.
Miejscem

zamieszkania

jest

zaś

miejscowość, w której przedsiębiorca
przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Ewidencja działalności gospodarczej jest
jawna. Każdy może mieć do niej dostęp.

Za  zgłoszenie    wniosku  o  wpis  lub
zmianę wpisu pobierane są opłaty. Rada
Gminy  może  wprowadzić  zwolnienie  od
opłat.

Zaświadczenie  o  wpisie  do  EwDzGosp
musi  być  doręczone  przedsiębiorcy  nie
później  niż  w  terminie  14  dni  od
zgłoszenia.

Odmowa  wpisu  ma  formę  decyzji  od

której można się odwołać a potem nawet
wnieść

skargę

Sądu

Administracyjnego.

W procedurze rejestracji zajdą zmiany od
01.01.2007,

kiedy

zaczną

już

obowiązywać w tym zakresie przepisy
ustawy o SDG

Znacznie krótszy będzie wówczas termin
wydania decyzji o wpisie – 3 dni robocze,
licząc od daty wpływu wniosku.

Odmowa dokonania wpisu dopuszczalna

będzie tylko w trzech sytuacjach:

1.

gdy wniosek dotyczy działalności
nie podlegającej rejestracji

wniosek został złożony przez osobę
nieuprawnioną

prawomocnym wyrokiem orzeczony
został zakaz wykonywania przez
przedsiębiorcę tej działalności, którą
chce zarejestrować.

Od 01.01.2007 r. EDG ma być
prowadzona w systemie informatycznym
Od początku 2007 r. ruszyć ma także

Centralna Informacja o Działalności
Gospodarczej, która w odniesieniu do
przedsiębiorców

rejestrowanych

gminach będzie spełniać te same funkcje
ci Krajowy Rejestr Sądowy w odniesieniu
do przedsiębiorców rejestrowanych w
Sądach.

Od działania Centralnej Informacji będą
ewidencje

prowadzone

poszczególnych gminach. Dostęp do
danych Centralnej Informacji będzie miał
każdy,

powinno

wpłynąć

zwiększenie

bezpieczeństwa

obrotu

gospodarczego.

Na zakończenie tego problemu należy
dodać,

że

wszyscy

pozostali

przedsiębiorcy, a więc spółki z o.o.,
jawne,

komandytowe,

partnerskie

podlegają

rejestracji

Krajowym

Rejestrze  Sądowym  (jest  to  ustawa  z
20.08.1997  r.  o  Krajowym  Rejestrze
Sądowym,  tekst  jednolity  –  Dz.  U.  Nr
17/2001  r.  z  późniejszymi  zmianami).
Obowiązków

tym

związanych

dopełniają  odpowiednie  wydziały  Sądów
Gospodarczych.

Do  chwili  uruchomienia  Centralnej
Informacji  tj.  Do  końca  2006  r.

obowiązywać

będą

dotychczasowe

przepisy

dotyczące

rejestracji

indywidualnej przedsiębiorców tj. Ustawa
z 1999 r. „Prawo o działalności
gospodarczej”.

Ad krok 2

REGON – Urząd Statystyczny

Uzyskanie przez przedsiębiorcę REGON-
u oraz wpisu do Krajowego Rejestru
Urzędowego

podmiotów

gospodarki

narodowej

jest

obowiązkiem

przewidzianym

przez

przepisy

statystyce państwowej.
Przedsiębiorcy

zobowiązani

są do

posługiwania

się

numerem

identyfikacyjnym, przy przekazywaniu
informacji wykorzystywanych dla celów
statystycznych.
Wniosek

nadanie

REGON-u

przedsiębiorca  może  złożyć  w  gminie
razem  z  wnioskiem  o wpis do Ewidencji
Działalności  Gospodarczej.  Gmina  nie
później  niż  w  ciągu  3-ech  dni  od
dokonania  wpisu  musi przesłać wniosek
o  REGON  do  Urzędu  Statystycznego
województwa

terenie

którego

przedsiębiorca ma miejsce zamieszkania
.
Samo nadanie REGON-u oraz wydanie
zaświadczenia

potwierdzającego

rejestrację

należy

Urzędu

Statystycznego

Ad krok 3

Urząd Skarbowy

W Urzędzie Skarbowym załatwiać sprawy
związane z:
1.

NIP-em

Wyborem formy opodatkowania i
sposobu

rozliczeń

podatku

dochodowego

dokonaniem

zgłoszenia

rejestracyjnego w zakresie VAT

NIP – każda osoba fizyczna będąca
podatnikiem ma przydzielony i to na całe
życie NIP. Zachowuje go oczywiście,
także

rozpoczęciu

działalności

gospodarczej z tym, że z chwilą podjęcia
działalności „prywatny” dotychczas numer
NIP

osoby

fizycznej

staje

się

jednocześnie numerem NIP firmy. Z
reguły wiąże się z tym konieczność
dokonania aktualizacji danych zawartych

w zgłoszeniu do NIP.
Kwestie  związane  z  NIP-em,  w  tym
dotyczące  aktualizacji  danych  normuje
USTAWA  z  13.10.1995  r.  o  zasadach
ewidencji  i  identyfikacji  podatników  i
płatników  –  Dz.  U.  nr.  142/1995  r.  poz.
702.
Rozpoczynający działalność gospodarczą
wniosek  o  nadanie  NIP-u  lub  zgłoszenie
aktualizacyjne  w  zakresie  NIP-u  może
złożyć  w  gminie  razem  z  wnioskiem  o
wpis

Ewidencji

Działalności

Gospodarczej.

FORMA OPODATKOWANIA –

ROZLICZENIE

Spora

część

przedsiębiorców

możliwość wyboru formy opodatkowania
przychodów/dochodów

Zasadnicze

znaczenie ma wybór pomiędzy:
1. opodatkowaniem

zasadach

ogólnych,

ramach

którego

wyróżnia się:
(a) opodatkowanie

skali

podatkowej /stawka 19, 30,
40%/

(b) opodatkowanie

wg stawki

liniowej /19%/

Te formy opodatkowania normuje ustawa
z 1991 r. o podatku dochodowym od
osób fizycznych.
2. Zryczałtowanymi

formami

opodatkowania , wyróżnia się wśród
nich:
(a) ryczałt

przychodów

ewidencjonowanych

(b) karta podatkowa

Te formy opodatkowania normuje Ustawa
z  20.11.1998  r.  O  zryczałtowanym
podatku  dochodowym  od  niektórych
przychodów  osiąganych  przez  osoby

fizyczne – Dz. U. nr. 144 poz.930 z
późniejszymi zmianami – 1998 r.

Obecnie

pewnym

sensie

automatycznie

obowiązuje

opodatkowanie wg skali podatkowej ze
stawkami 19, 30 i 40%, dla przejścia na

ryczałt czy na podatek wg stawki liniowej
19%  konieczne  jest  dokonanie  wyboru  i
złożenie odpowiedniego oświadczenia.

VAT

Czynności  wykonywane  w  ramach
działalności  gospodarczej  są  co  do
zasady  objęte  podatkiem  o  towarów  i
usług – VAT.

Dlatego też rozpoczynający działalność
są

zobowiązani

dokonania

odpowiedniego

zgłoszenia

rejestracyjnego  w  zakresie  VAT.  Nie
dotyczy  to  tylko  zwolnionych  z  VAT-u
drobnych  przedsiębiorców,  u  których
wartość  sprzedaży  opodatkowanej  VAT-
em  nie  przekroczy  w  skali  roku
równowartości w złotych 10 tyś €

Ad krok 4

KONTO BANKOWE

Zasadniczym powodem wizyty w banku w
momencie uruchomienia działalności
gospodarczej jest konieczność założenia
konta.

Wśród

norm

prawnych

regulujących  funkcjonowanie  podmiotów
gospodarczych  nie  ma  takiej,  która
nakazywałaby  w  sposób administracyjny
otwieranie

rachunku

bankowego.

Niemniej  jednak  z  niektórych  aktów
prawnych  wynikają  określone  obowiązki
w zakresie, przeprowadzania rozliczeń w
formie  bezgotówkowej,  co  ostatecznie
sprowadza  się  do  tego,  że  chcąc
prowadzić działalność gospodarczą konto

firmowe należy otworzyć.

Aktami prawnymi, które praktycznie
obligują do otwarcia rachunku są:

–

ordynacja podatkowa – DZ. U. 137
z 1997 r.

–

ustawa o systemie ubezpieczeń
społecznych Dz. U. Nr. 8 z 2001 r.

–

ustawa o swobodzie działalności

gospodarczej DZ. U. 173 z 2004 r.

–

ustawa – prawo dewizowe Dz. U.
141 z 2002 r.

Ustawy te wiążą obowiązek posiadania
rachunku z różnymi przyczynami. I tak w
przypadku ordynacji podatkowej i ustawy
o ubezpieczeniach społecznych związane

jest  to  z  koniecznością  wpłacania  przez
określonych  przedsiębiorców  podatków
oraz  składek  ZUS  w  formie  bankowych
rozliczeń bezgotówkowych.

W  przypadku  dwóch  pozostałych  ustaw
związane  jest  to  z  prowadzeniem
rozliczeń  między  przedsiębiorcami  w
kwotach

przekraczających

pewne

wartości ograniczeń.

I tak w przypadku ustawy o swobodzie
działalności

gospodarczej,

kiedy

jednorazowa wartość transakcji bez

względu  na  liczbę  wynikających  z  niej
płatności  przekracza  15  000  €  lub  jej
równowartość  transakcja  musi  być
przeprowadzona

pośrednictwem

rachunku bankowego.

Natomiast z ustawy – prawo dewizowe,
rozliczeń formy bezgotówkowej istnieje
wówczas

kiedy

kwota

transakcji

przekracza

000

€

lub

jej

równowartość.

W przypadku każdej z wymienionych
ustaw obowiązek takiego rozliczania się

odnosi  się  do  rozrachunków  pomiędzy
przedsiębiorstwami.

Natomiast  w  przypadku  zawierania
transakcji  przez  przedsiębiorców  z
podmiotami,

które

nie

są

przedsiębiorstwami żadnych obowiązków
w tym zakresie nie ustalono.

Ad krok 5

ZGŁOSZENIE DO UBEZPIECZEŃ

ZUS

W ZUS-ie należy dokonać rejestracji

firmy, jako płatnika składek oraz ustalić
zasady

objęcia

poszczególnymi

rodzajami ubezpieczeń.
Zgodnie  z  ustawą  z  13.10.1998  r.  o
systemie  ubezpieczeń  społecznych  Dz.
U.  Nr  .137  z  1998  r.  z  późniejszymi
zmianami osoby prowadzące działalność
gospodarczą

oraz

osoby

nimi

współpracujące podlegają następującym
ubezpieczeniom:

1. OBOWIĄZKOWO:

(a)  emerytalnemu
(b)  rentowemu
(c)  wypadkowemu

2. DOBROWOLNIE

(a) chorobowemu

www.ekonomia.wzia.prv.pl

ponadto osoby te z mocy ustawy z
22.01.2003

powszechnym

ubezpieczeniu w NFZ Dz. U. 45 z 2003 r.
podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu
zdrowotnemu.
DO KOŃCA 2006 r.
formalności związane z ubezpieczeniem
należy

załatwiać

bezpośrednio

placówkach ZUS
OD 01.01.2007 r.

z chwilą wejścia z życie odpowiednich
przepisów

ustawy

swobodzie

działalności  gospodarczej  zgłoszenia  do
ZUS  będzie  można  składać  w  Gminie
wraz  z  wnioskiem  o  wpis  do  ewidencji
działalności gospodarczej

FINANSOWANIE DZIAŁALNOŚCI

MAŁYCH I ŚREDNICH

PRZEDSIĘBIORSTW

Kapitały własne – początkowe małych i
średnich przedsiębiorstw – możliwości ich
zwiększania.

Wielkość i powiększanie kapitałów
własnych małych i średnich firm
przedsiębiorstw

jest

momencie

powstawania

firmy

zdeterminowana

formą prawną prowadzenia działalności.
Powszechnymi formami prowadzenia
działalności przez małe i średnie
przedsiębiorstwa są:

1.

indywidualna

działalność

gospodarcza osób fizycznych

spółka cywilna

spółka jawna

spółka partnerska

spółka komandytowa

spółka komandytowo-akcyjna

spółka z o.o.

spółka akcyjna

6 – 8 SPÓŁKI KAPITAŁOWE

W przypadku 5-ciu pierwszych form
przepisy prawa nie określają kwoty
minimalnego

wymaganego

kapitału

początkowego.

Wniesienie kapitału założycielskiego
początkowego do przedsiębiorstwa, które

rozpoczyna

funkcjonowanie

zależy

jedynie

woli

zasobów

przedsiębiorców.

Podobnie  w  trakcie  funkcjonowania  tych
przedsiębiorstw  możliwe  są  kolejne
dopłaty kapitału własnego czy wnoszenie
aportów  rzeczowych,  zwiększające  jego
wielkość.

Można więc powiedzieć w odniesieniu do
tych  firm (5-ciu wymienionych), że mogą
one  swobodnie  kształtować  wielkość
kapitału  założycielskiego  jak  również

powiększać go w okresie funkcjonowania
zwłaszcza w formie dopłat właścicieli lub
wspólników.

Inaczej  sprawa  wygląda  w  pozostałych
spółkach  w  przypadku  których  kodeks
spółek handlowych (ustawa z 15.09.2000
r.  Dz.  U.  Nr.  94/2000  r.)  formułuje
wymagania,  zarówno  co  do  wielkości
kapitałów  początkowych  jak  i  dróg  ich
pozyskiwania  w  okresie  funkcjonowania
spółki.

I tak:

w spółce komandytowo-akcyjnej
kapitał

zakładowy

/kapitałem

zakładowym  nazywa  się  w  spółce
kap.  podst.  kap.  własne/  powinien
wynosić  co  najmniej  50  tyś.  zł.,  a
wartość  nominalna  akcji  nie  może
być niższa niż 1 zł.

w spółce z o.o. kapitał zakładowy
powinien wynosić co najmniej 50
tyś. zł. a wartość nominalna udziału,
nie może być niższa niż 500 zł

w spółce akcyjnej kapitał zakładowy
powinien wynosić co najmniej 500

tyś. zł., a wartość nominalna akcji
nie może być niższa niż 1 zł.

Każda firma powinna być zainteresowana
tym,  aby  kapitały  własne  były  możliwie
jak  największe,  Bi  oznacza  to  m.in.
lepsze  zabezpieczenie  przed  ryzykiem,
jak

również

większe

możliwości

pozyskania

zewnętrznego

kapitału

obcego.

Jak  pokazuje  praktyka  funkcjonowania
małych  i  średnich  przedsiębiorstw  firmy
tego  rodzaju  napotykają  na  duże
problemy z generowaniem wewnętrznych

kapitałów na swój rozwój stąd muszą
poszukiwać dodatkowych funduszy na
rynku

finansowym.

Podstawowymi

źródłami

pozyskiwania

kapitałów

własnych

przez

małe

średnie

przedsiębiorstwa przede wszystkim są:

Rynek pozagiełdowy (Centralna
Tabela Ofert – CETO)

Fundusze

VENTURE

CAPITAL

(VC) – fundusze podwyższonego
ryzyka

Ad 1

RYNEK POZAGIEŁDOWY – CETO !

W Polsce małe i średnie przedsiębiorstwa

ze  względu  na  swe  rozmiary,  wartość
aktywów  i  pasywów  i  generowanych
obrotów, nie mogą w zasadzie korzystać
z  rynku  giełdowego,  dlatego  w  praktyce
gospodarczej stworzono źródła kapitałów
pochodzących  z  rynku  kapitałowego,
które  specjalnie  przeznaczone  są  dla
małych i średnich przedsiębiorstw.

Jedną  z  takich  możliwości  jest  rynek
pozagiełdowy  stanowiący  część  rynku
kapitałowego regulowany w Polsce przez
Spółkę Akcyjną – Centralną Tabelę Ofert.
- CeTO.

MiŚP  dlatego  korzystają  z  CeTO,  gdyż
rynek pozagiełdowy w przeciwieństwie do
rynku  giełdowego  nie  stawia  małym  i  śr
przeds.  warunków  dopuszczenia  do
obrotu w zakresie:

1.

Minimalnej wartości akcji

min. wartości księgowej Sp.

min. wartości kapitału akcyjnego

min. ilości akcjonariuszy i innych
warunków

W stosunku do MSP, CeTO pełni rolę

„inkubatora”.

Przedsiębiorstwo

niewielkich

rozmiarach, ale o atrakcyjnych projektach
inwestycyjnych  może  liczyć  na  dopływ
kapitału od zewnętrznych inwestorów.

Absorpcja  kapitału  odbywa  się  tam
szybko  i  stosunkowo  tanio,  albowiem
zapewniają  to  specyficzne  dla  rynku
pozagiełdowego

regulacje

prawne,

zdecydowanie korzystniejsze niż te, które
obowiązują spółki, wprowadzające akcje
na giełdę pap. wart.

Wejście na CeTO daje firmom wiele
korzyści przewyższających konieczne do
poniesienia w tym zakresie nakłady.

Do korzyści tych należą m.in.:

1.

dotarcie do większej, niż w ofertach
prywatnych,

liczby

inwestorów,

przez

istnieje

możliwość

pozyskania kapitału na rozwój firmy

promocja firmy

wzrost jej wiarygodności i prestiżu

pozyskanie płynności akcji

uzyskanie

rynkowej

wyceny

wartości firmy

uporządkowanie kwestii prawnych

wprowadzenie

nowoczesnych

standardów rachunkowości i inne.

Rynek pozagiełdowy jest tańszy od
giełdowego. Pod wieloma względami sp.
publiczne

występujące

rynku

pozagiełdowym zobowiązane są do
przedstawienia

memorandum

informacyjnego, którego sporządzenie
jest zawsze tańsze od prospektu
emisyjnego.

CeTO pobiera też niższe niż giełda opłaty
z  tyt.  wprowadzenia  akcji do obrotu oraz
z tyt. ich obecności na rynku.

Sp.  notowane  na  CeTO  podlegają
określonym obowiązkom informatycznym,
z  tym,  że  są  one  znacznie  mniejsze  w
porównaniu z obowiązującymi na giełdzie
pap. wart.

Obecnie na CeTO występują firmy, które:
1.

Rozpoczynają  działalność  i  nie
dysponują  dużymi  wewnętrznymi
zdolnościami  akumulacyjnymi,  ale

posiadają interesujące perspektywy
rozwojowe, co zachęca zewn.
inwestorów do zakupu ich akcji

Sp. małej i średniej wielkości
zamierzające

rozszerzyć

skalę

działalności i poszukujące środków
na rozwój

Podkreślić  jednak  trzeba  to,  że  rynek
pozagiełdowy daje możliwość pozyskania
kapitału poprzez CeTO tylko tym firmom,
które  funkcjonują  jako  Sp.  akcyjne.  Jest
to istotne ograniczenie, ponieważ nie dla
każdego  przedsiębiorcy  jest  to  dogodna
forma  ze  względu  na  wymogi  formalne.

Jednak  korzyści  jakie  posiada  ta  forma
prowadzenia  działalności  (  Sp.  akcyjna),
w  tym  szczególnie  najszerszy  dostęp do
różnorodnych

źródeł

zewnętrznych

kapitałów mogą być podstawą do
rozważenia drogi ewolucji firmy w
kierunku sp. akcyjnej.

Ad.2

VENTURE CAPITAL (VC)
Kapitał wysokiego ryzyka

Istotę finansowania typu VC jest
udostępnienie

przedsiębiorstwu

początkowej fazie jego istnienia lub w
fazie rozwojowej nie oprocentowanego
kapitału na stosunkowo długi czas.

Istota

tego

sposobu

finansowania

działalności firm, a w szczególności
różnego typu inwestycji rozwojowych
zawiera

się

następujących

rozwiązaniach:

1.

Sp. VC wyposaża firmę w kapitał
własny w formie udziałów, nie
wymagając

powszechnie

stosowanych form zabezpieczenia
oraz oprocentowania

Sp. VC odpowiada za działalność
tylko do wysokości wniesionych
wkładów

Sp. VC jest zobowiązana do
pomocy w zarządzaniu firmą

Udziałowcy dążą do uzyskania
wysokich zysków w przypadku
powodzenia

ryzykownego

przedsięwzięcia

Dążenia maksymalizacji zysków
dot. nie tylko zysków bieżących, ale
również

długoterminowych

związanych ze wzrostem wartości
rynkowej firmy.

Klasyczna forma VC opiera się na
łańcuchu 3 podmiotów:

Przedsiębiorstwo

innowacyjne,

które poszukuje kapitału

Sp. VC pośrednicząca w dopływie
kapitału

Pierwotni dawcy kapitału

Sp.  VC  kojarzą  dwa  pozostałe  ogniwa
tego  typu  finansowania  oraz  pełnią
funkcje  doradcze  i  informacyjne  dla  obu
stron.  W  ramach  tego  układu  mogą  być
stosowane dwie drogi finansowania:

1.

Pierwsza

droga

polega

włączeniu pierwotnych dawców

kapitału

udziałowców

sp.

Wniesione przez nich udziały tworzą
fundusz

inwestycyjny

służący

finansowaniu

przedsięwzięć

innowacyjnych. Tym samym dawcy
Ci prowadzą również ryzyko strat w
razie niepowodzenia inwestycji lub
nie

spełnienia

oczekiwań

inwestorów.

Druga  droga  finansowania  polega
na  poszukiwaniu  dawców  kapitału
dla  konkretnych  przedsiębiorstw
innowacyjnych  lub  dla  tych,  które
mają

pomysł

działalność

rozwojową.

Fundusz  VC  rozpoznaje  możliwości
oferowane  w  tym  zakresie  przez  rynek  i
zajmuje  się  poszukiwaniem  najbardziej
atrakcyjnych źródeł kapitału.

Sp.

zajmuje

się

również

uczestnictwem w zarządzaniu firmą oraz
kontrolą

realizacji

przedsięwzięć

innowacyjnych.

Przy współpracy firm z funduszami typu
VC b. ważna jest sprawa zakończenia

inwestycji, czyli wyjścia funduszu VC z
firmy. W praktyce gospodarczej wyróżnia
się następujące progi dezinwestycji, czyli
wyjścia VC z przedsiębiorstwa:

1.

Sprzedaż

udziałów

pozostałym

właścicielom

przedsiębiorstwa

korzystającego z VC

Sprzedaż

udziałów

innemu

przedsiębiorstwu

ogół

podobnej branży jak ta, w której
działa

doinwestowany

przedsiębiorca

Sprzedaż

udziałów

innemu

funduszowi VC lub pośrednikowi
finansowemu

Wprowadzenie przedsiębiorstwa na
giełdę oraz sprzedaż akcji na rynku
wtórnym.

KRÓTKOTERMINOWE ZEWNĘTRZNE

FINANSOWANIE MAŁYCH I ŚREDNICH

PRZEDSIĘBIORSTW ( MiŚP ),

FORMY: Fundusze pożyczkowe i

poręczeniowe – Factoring

Jakkolwiek na rynku bankowym i nie tylko
- na rynku finansowym oferta możliwości

finansowych  dla  MSP  jest  stosunkowo
bogata  to  jak  pokazuje  doświadczenie
MSP  częściej  niż  np.  w  bankach
korzystają z niskoprocentowych pożyczek
funduszy

pożyczkowych,

których

zwrotność jest zabezpieczona przez
fundusze poręczeniowe. Należy wyraźnie

rozgraniczać funkcje i zakres działalności
funduszy  pożyczkowych  od  funduszy
poręczeniowych.

Fundusze  pożyczkowe  zasilają  MiŚP  w
środki, natomiast fundusze poręczeniowe
mają  stanowić  formę  zabezpieczenia
zwrotności udzielanych pożyczek.

FUNDUSZE POŻYCZKOWE

Zdecydowana większość działających
obecnie

funduszy

pożyczkowych

rozwinęła się w latach 1992 - 2003r.

Na koniec 2003r działało w Polsce 76
instytucji

posiadających

fundusze

pożyczkowe, które dysponowały łącznym
kapitałem w wysokości ok. 400 mln zł.
Od początku działalności fundusze
pożyczkowe udzieliły ok. 80 tyś.
pożyczek na kwotę blisko 1 mld zł.

Pożyczkę

warunkach

polskich

najczęściej

można

uzyskać

uruchomienie  działalności,  jej  rozwój,
tworzenie  nowych  miejsc  pracy,  czy  też
zatrudnianie  bezrobotnych  zarejestr.  w
Urzędzie Pracy.

Z  reguły  potencjalni  pożyczkobiorcy
muszą  dysponować  od  20  do  30%
wkładu

własnego

realizację

przedsięwzięcia finansowego z pożyczki
oraz odpowiednim zabezpieczeniem jego
spłaty.

Do

funduszy

pożyczkowych

odgrywających

istotną

rolę

finansowaniu małych i śr. przeds. należą:

1.

Fundusz MIKRO

Pożyczki z Rejonowych Urzędów
Pracy.

Ad.1.

Fundusz MIKRO

Fundusz ten jest instytucją finansową
działającą od 1995r poza sektorem
bankowym. Powstał z inicjatywy polsko -
amerykańskiej,

funduszu

przedsiębiorczości, który wyposażył go
również w kapitał pożyczkowy.

Udziela pożyczek firmom zatrudniającym
do 10 os z terminem opłaty zazwyczaj do
6 m-cy zarówno na cele inwestycyjne, jak
i obrotowe.

Fundusz MIKRO działa w ok. 35
oddziałach terenowych.

Fundusz

zachęca

klientów

pożyczkobiorców, aby tworzyli tzw. grupy
pożyczkowo  -  poręczycielskie  liczące  od
4  –  7  osób,  które  będą  sobie  nawzajem
poręczały  udzielone  pożyczki.  W  razie

trudności

finansowych

jednego

członków,  reszta  spłaca  jego  pożyczkę.
Dzięki  takiemu  rozwiązaniu  unika  się
stosowania  zabezpieczeń  stosowanych
standardowo  np.  przez  banki  typu
hipoteka, zastaw, cesja wierzytelności.

Wysokość  1  pożyczki  Fundusz  MIKRO
wynosi  od  5  -  7  tyś.  zł,  następne  mogą
dochodzić do 100 tyś. zł, pod warunkiem,
że poprzednie były spłacone w terminie.

Oprocentowanie

kształtuje

się

poziomie stosowanego przez banki

komercyjne. Przewagą funduszu MIKRO
jest szybkość udzielanych pożyczek oraz
z reguły dogodne terminy spłaty odsetek.

Ad.2.

Pożyczki

z Rejonowych Urzędów Pracy

Urzędy  pracy  oferują  w  ramach  tzw.
Funduszy  Pracy  pracodawcom  oraz
bezrobotnym  preferencyjne  pożyczki  na
tworzenie nowych miejsc pracy.

Preferencyjność  wyraża  się  min  tym,  że

oprocentowanie  tych  pożyczek  zostało
ustalone na stosunkowo niskim poziomie,
tj. 1/3 lub 1/2 – ej oprocentowania kredytu
lombardowego (teraz wynosi 8%).

Pożyczka  udzielona  jest  z  reguły  na
okres  4  lat,  a  przy  tym  często  istnieje
możliwość karencji w spłacie pożyczki do
1 roku.

Często też umowa o udzielenie pożyczki
przewiduje  jej  umorzenie  i  to  do
wysokości ok. połowy wartości jeśli firma,
która  powstaje  będzie  działała  co
najmniej 2 lata.

Podobnie  umorzeniu  podlegają  w  taki
sposób odsetki od udzielonej pożyczki.

Ogólna  kwota  udzielonej  pożyczki  na
stworzenie  1  miejsca  pracy,  nie  może

przekraczać  20  krotności  przeciętnego
wynagrodzenia w gospodarce.

Zabezpieczeniem  pożyczki  może  być
poręczenie,  weksel,  hipoteka,  blokada
rachunku  bankowego  (  te  najczęściej
stosowane  są  w  praktyce),  bądź  inne
formy prawnych zabezpieczeń zwrotności
pożyczek  o  charakterze  osobistym,  czy
rzeczowym.

Pożyczkobiorca

musi

zatrudnić

bezrobotnego  na  nowo  utworzonym
miejscu  pracy  na  co  najmniej  24  m-ce.
Obowiązkowo  przy  tym  zaświadcza,  że
utworzenie  nowego  miejsca  pracy  nie
może  odbywać  się  kosztem  zwolnienia
dotychczasowych  pracowników  oraz,  że
dotychczas  pracodawca  nie  korzystał  z
tego typu pożyczek.

FUNDUSZE PORĘCZENIOWE

Istotą mechanizmu funkcjonowania F.P
jest

przejmowanie

części

ryzyka

kredytobiorcy (pożyczkobiorcy) z tytułu
pozyskiwanego przez nich finansowania.
Jakkolwiek

przypadku funduszy

poręczeniowych  mechanizm  ten  jest
podobny,  to  występują  pewne  różnice
stanowiące o indywidualnym charakterze
poszczególnych funduszy.

Jedna  z  zasadniczych  różnic  dotyczy
wysokości poręczenia, które jak wynika z
praktyki, waha się w przedziale od 30% (
w

przypadku

większych

kwotowo

pożyczek ) do 50%- 60%. Korzystanie z
poręczeń F.P. wiąże się z określonymi

kosztami,

opłaceniem

prowizji

wynoszącej

1-2%

wartości

poręczenia, czyli tej części pożyczki,
którą F.P. zobowiązuje się spłacić za
swojego

klienta

razie

jego

niewypłacalności.

Pewną  niedogodnością  widzianą  z
punktu  widzenia  pożyczkobiorcy  jest  to,
że  F.P.  poręczają  spłatę  tylko  części
pożyczki,

natomiast

poręczenie

pozostałej części pożyczkobiorca musi
zapewnić sobie samodzielnie. Ma to
jednak

swoje

uzasadnienie,

zabezpieczenie pełnej kwoty spłaty

pożyczki mogłoby spowodować brak
skłonności

jej

spłaty

przez

pożyczkobiorcę.

Procedura decyzyjna w F.P. prowadząca
do  nie  udzielenia,  bądź  odmowy
udzielenia  poręczenia  uruchamiana  jest
po  podjęciu  decyzji przez bank, czy inną
instytucję

finansową

gotowości

finansowania przedsięwzięcia.

Przedsiębiorca starający się o poręczenie
przekazuje F.P. odpowiedni wniosek z
dokumentacją, która swym zakresem

odpowiada  dokumentacji  wymaganej
przez pożyczkobiorcę i pożyczkodawcę.

W  Polsce  do  końca  2003r  udzielono  5
tyś.  poręczeń  na  kwotę  260  mln  zł.  Na
koniec  2003r  działało  w  Polsce  ok.  50
lokalnych  i  regionalnych  funduszy  oraz
prowadzących

działalność

stosunkowo  dużą  skalę  F.P-eń  przy
Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK).

Przy  BGK  funkcjonują  2  liczące  się  z
punktu  widzenia  małych  i  średnich
przedsiębiorstw fundusze:

- Krajowy

Fundusz

Poręczeń

Kredytowych
- Fundusz Poręczeń Unijnych

Ad.1.

Krajowy Fundusz

Poręczeń Kredytowych

Fundusz  ten  działa  na  podst.  ust  z
8.V.1997r  o  poręczeniach  udzielanych
przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby
prawne (Dz. U. Nr 79 z późn. zm.).

Fundusz  ten  nie  posiada  osobowości

prawnej,  a  środkami  w  funduszu
zarządza  BGK.  Kapitał  funduszu  na
koniec sierpnia 2004r wyniósł 200 mln. zł.

Głównym  celem  F.  jest  pomoc  i
ułatwienie  dostępu  do  kredytów  i
pożyczek  bankowych  podmiotom,  które
posiadają  zdolność  kredytową,  ale  nie
posiadają

wystarczającego

zabezpieczenia.

KFPK udziela gwarancji lub poręczeń,
jeżeli kredyt (pożyczka) przeznaczone są
na nast. CELE:
a)

finansowanie działalności gosp.

małego i śr. przeds.

Inwestycji

realizowanie kontraktów
exportowych

tworzenie nowych miejsc pracy

zorganizowanie własnego miejsca
pracy lub założenie spółdzielni

www.ekonomia.wzia.prv.pl

przez absolwenta lub absolwentów
w rozumieniu przepisów o
zatrudnieniu i przeciwdziałaniu
bezrobociu

W przypadku gwarancji lub poręczenia
kredytu, wszystkie formalności załatwiane
są

pośrednictwem

banku

kredytującego.

Odpowiedni wniosek należy złożyć w
banku kredytującym, który zawarł umowę
o współpracy z BGK. Wysokość
udzielonego poręczenia lub gwarancji nie
może

przekroczyć

mln

€.

Podstawowym  zabezpieczeniem  kredytu
jest  weksel  in  blanco  wraz  z  deklaracją
wekslową.

BGK pobiera 1 razową opłatę prowizyjną,
której  wysokość  jest  uzależniona  od
okresu  obowiązującego  poręczenia  i
wynosi 1-2 % kwoty poręczonej.

W przypadku gwarancji opłata jest 2
krotnie wyższa.

Ad.2

Fundusz Poręczeń Unijnych

Powołany został ust z 16. IV. 2004 r. o
Funduszu Poręczeń Unijnych ( Dz. U. Nr
121 z 2004r).

F. ten utworzony został przy BGK. Celem
tego funduszu jest przyspieszenie i
zwiększenie

przyjmowania

środków

unijnych. O poręczenie może starać się

każda firma, która realizuje projekt
współfinansowany ze środków unijnych.

Fundusz będzie poręczał:
1.

do 80% kwot kredytu, gdy będzie on
następnie

refinansowany

środków UE

do 60% wartości kredytu jeśli jest on
udzielany na pokrycie wkładu
własnego w realizowaną inwestycję

Poręczenie w zależności od okresu, na
jaki zostaje udzielone będzie kosztowało
od 0,5 – 1,5% kwoty objętej poręczeniem.

Maksymalnie  uproszczono  procedurę
udzielania  poręczeń.  Przedsiębiorca  nie
musi zgłaszać się do BGK, uczyni to sam
bank,  w  którym  składany  jest  wniosek o
kredyt.  Ponadto  w  przypadku  poręczeń
do  kwoty  100  tyś.  €  banki  komercyjne
/ jest  60  banków  komercyjnych /  będą
samodzielnie  decydować  o  udzieleniu
poręczenia. Aktualnie BGK współpracuje
z 56 bankami komercyjnymi.

F.P.U.  ma  dysponować  kwotą  od  800  -
900  mln  zł,  co  powinno  pozwolić  na
zaciągnięcie  przynajmniej  od  3-4  mld  zł

kredytu,  a  te  z  kolei powinny wystarczyć
na  sfinansowanie  inwestycji  o  wartości
ok. 8-10 mld zł.

Założono, że F.P.U. będzie funkcjonował
do  2010  r.,  później  środki tego funduszu
zostaną

włączone

Krajowego

Funduszu Poręczeń Unijnych (którym
również zarządza BGK).

FORMY ZABEZPIECZANIA SPŁATY

POŻYCZEK I PORĘCZEŃ

Zabezpieczenia niezbędne są zarówno
do

uzyskania

kredytu,

jak

i zabezpieczenia

ich

spłaty,

czyli

poręczeń oferowanych przez Fundusze

Poręczeniowe.

Sposób zabezpieczenia pożyczki, czy
kredytu jest uzależniony p.w. od ich
wysokości oraz przeznaczenia i powinien
maksymalnie

chronić

interesy

wierzyciela. Nie powinien być zbyt
uciążliwy dla przedsiębiorcy.

Fundusze

pożyczkowe

oraz

poręczeniowe przejmują wiele rodzajów
zabezpieczeń przewidzianych w polskim
prawie, choć NIE WSZYSTKIE.

Zabezpieczenia

przyjmowane

przez

Fundusze dzielimy na 2 grupy:

1.

OSOBISTE

RZECZOWE

AD.1

Zabezpieczenia osobiste

charakteryzują się tym, że osoba
udzielająca

takiego

zabezpieczenia

odpowiada całym swoim majątkiem
istniejącym i przyszłym za zwrot
należności.

Do grupy tych zabezpieczeń zalicza się
m.in.:

poręczenie zarówno osoby
fizycznej, jak i udzielonej przez F.
Poręczeniowy

weksel, w tym weksel in blanco

dobrowolne poddanie się egzekucji
na podstawie kodeksu
postępowania cywilnego

gwarancja bankowa

gwarancja ubezpieczyciela

cesja wierzytelności w tym cesja

praw z umowy ubezpieczenia

AD.2

RZECZOWE

Charakteryzuje

się

tym,

że

odpowiedzialność dłużnika ogranicza się
do

określonej

rzeczy,

będącej

przedmiotem zabezpieczenia.

Najpowszechniejszymi zabezpieczeniami
rzeczowymi są:
-

zastaw zwykły (regulowany
przepisami kodeksu cywilnego)

zastaw rejestrowy

hipoteka

przewłaszczenie na zabezpieczenie

blokada środków na rachunku
bankowym

ŹRÓDŁA OBCEGO

DŁUGOTERMINOWEGO

FINANSOWANIA MŚP

podstawowych

źródeł

obcego

długoterminowego finansowania należą:

1.

Kredyty bankowe

Leasing

Franchising

Ad.1

Kredyty

bankowe

charakterze

długoterminowym

p.w.

kredyty

inwestycyjne udzielane z reguły na okres
dłuższy  niż  1  rok  i  służące  z  reguły
realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych.

Otwarcie  MŚP  możliwości  realizowania
inwestycji  przy  wykorzystaniu  funduszy
strukturalnych  UE  skłoniło  banki  do
przygotowania  specjalnych  kredytów
umożliwiających i ułatwiających realizację
tych  inwestycji.  Jak  wiadomo  zgodnie  z
zasadą  obowiązującą  we  wszystkich
funduszach strukturalnych przedsiębiorca

najpierw

musi

zrealizować

projekt

inwestycyjny,  a  dopiero  potem  otrzyma
refundacje części poniesionych kosztów.

Dla  firm,  które  nie  są  w  stanie
sfinansować  całego  przedsięwzięcia  z
własnych

środków

niektóre

banki

przygotowały specjalne kredyty.

Są  to  w  zasadzie  2  lub  3  rodzaje
kredytów:
(a)  pomostowe
(b)  uzupełniające
(c)  dodatkowe pomostowe.

Kredyty pomostowe przeznaczone są
na inwestycje , na które przyznane

zostało

wsparcie

Funduszów

Strukturalnych w odpowiedniej wysokości
(30,  40  lub  50  %),  w  zależności  od
miejsca realizacji inwestycji.

Kredyt ten umożliwia sfinansowanie tzw.
luki  czasowej,  która  powstaje  pomiędzy
dniem  poniesienia  wydatków,  a  dniem
otrzymania refundacji.

Kredyt

jest

skierowany

przedsiębiorców  dysponujących  pełnym
udziałem  własnym  wymaganym  przez
inwestycję  wdrażającą  tj.  Państwową

Agencję  Rozwoju  Przedsiębiorczości
(PARP).

Przyznawany  jest  na  finansowanie
inwestycji w okresie realizacji.

Spłata kredytu następuje po zakończeniu
inwestycji ze środków z dotacji unijnych.

Banki  deklarują,  że  oprocentowanie
kredytu  pomostowego  będzie  niższe  niż
kredytów  inwestycyjnych  udzielanych  na
zasadach komercyjnych.

Podstawowym

obligatoryjnym

zabezpieczeniem k. pomostowego będzie
cesja wierzytelności z umowy o dotacje.
Banki będą także przyjmować poręczenie
i gwarancje z Funduszu Poręczeń
Unijnych

oraz

inne

standardowe

zabezpieczenia tj. weksel in blanco,
zastaw , hipoteka itd.

Kredyt uzupełniający jest skierowany do
przedsiębiorców, którzy nie dysponują
pełnym wkładem własnym. Spłacany jest

ze środków pomocowych oraz dochodów
uzyskanych

realizowanego

przedsięwzięcia.

Kredyt

umożliwia

finansowanie  inwestycji  unijnej  zarówno
w  okresie  realizacji,  jak  i  po  jej
zakończeniu  tj.  w  okresie  spłat.  Kwota
kredytu  może  być  wyższa  od  kwoty
dotacji.

Kredyty dodatkowe
Przeznaczone głównie na sfinansowanie
części tzw. wydatków niekwalifikowanych
związanych z inwestycją tzn. tych

kosztów, które nie są uwzględnione przy
obliczaniu kwoty dotacji

Ad.2

LEASING

Leasing to forma uzyskiwania różnych
dóbr inwestycyjnych na podstawie
długoterminowej

umowy,

której

leasingodawca zobowiązuje się oddać do
dyspozycji

leasingobiorcy

określone

dobra w zamian za ustalone opłaty.

Umowa leasingu od XII 200r należy do
tzw.

umów

nazwanych

(zostały

uregulowane w kodeksie cywilnym;
wszystkie pozostałe - nienazwane).

Istnieje wiele rodzajów i form transakcji
leasingowych,

zależności

przyjmowanych kryteriów klasyfikacji.

Przyjmując za podstawę:

1.

Liczbę stron umowy, wyróżnia się:

Leasing bezpośredni

Leasing pośredni

Przedmiot umowy, wyr. się:

Leasing dóbr inwestycyjnych

Leasing dóbr konsumpcyjnych

Leasing dóbr unikatowych

Czas trwania umowy, wyr. się:

Leasing krótkoterminowy

Leasing średnioterminowy

Leasing długoterminowy

Zamortyzowanie wydatków, wyr.
się:

Leasing z pełnym zwrotem kosztów

Leasing z częściowym zwrotem

kosztów

Obciążenie kosztami przedmiotu
leasingu, wyr. się:

Leasing pełny

Leasing czysty

Charakter prawny umowy, wyr. się:

Leasing operacyjny

Leasing finansowy

Leasing zwrotny

W praktyce gospodarczej najważniejsze
znaczenie maja formy wymienione w
punkcie 6.

Leasing

operacyjny

zwany

też

eksploatacyjnym lub bieżącym, polega na
oddaniu

określonego

dobra

użytkowanie

określony

czas,

zazwyczaj  krótszy  niż  okres  pełnej
amortyzacji  wartości  danego  dobra.
Oznacza to, że może być ono oddawane
w  leasing  wielokrotnie.  Leasingobiorca
zobowiązany  jest  do  płatności  rat
leasingowych,  na  które  składają  się  2

elementy:

a)

rata wartości urządzenia

oprocentowanie tej wartości

Stanowią

one

koszty

uzyskania

przychodu  w  firmie  leasingobiorcy,
natomiast leasingogawca jako właściciel
przedmiotu leasingu wykazuje go nadal w
bilansie  wobec  czego  może  dokonywać
odpisów  amortyzacyjnych.  Poza  tym
leasingodawca  z  reguły  ponosi  koszty
napraw  serwisu  technicznego  oraz
ubezpieczenia przedmiotu leasingu.

Leasing  finansowy  zwany  jest  również
kapitałowym  lub  inwestycyjnym.  Umowa
tego  typu  ma  charakter  wyraźnie
długoterm.  Okres  jej obowiązywania jest
zbliżony do pełnej amortyzacji przedmiotu
leasingu.  W  tym  przypadku  koszty
eksploatacji

leasingu,

ryzyko

ewentualnego jego zestarzenia się
ponosi sam leasingobiorca.

Leasing  zwrotny  polega  na  sprzedaży
wytworzonego  dobra  inwestycyjnego  w
spółce  leasingowej  przy  równoczesnym

zawarciu

umowy

leasingu

wykorzystanie tego dobra. Z takiej formy
leasingu

korzystają

najczęściej

przedsiębiorstwa

sfery

produkcyjnej,

które odczuwają w określonym momencie
brak płynności finansowej, a nie są w
stanie pozyskać środków np. z banku.

Ad.3

FRANCHISING

(FRANCZYZING, FRANCZYZA)

należy do długoterm. form finansowania
MSP. W umowie franchisingowej jedna

stron

przyznaje

2-ej

wynagrodzeniem  prawo  do  eksploatacji
dla  celów  rynkowych  praw  dot.  dóbr  czy
usług.  Dawcą  jest  z  reguły  firma  dobrze
znana  na  rynku  o  ugruntowanej  pozycji
rynkowej,  nie  koniecznie  zaliczającej się
do grupy wielkich przedsiębiorstw.

Ideą  franchisingu  jest  wyjątkowość
pomysłu, na którym swe funkcjonowanie
opiera  dawca.  Nie  zawsze  musi  to  być
najnowocześniejsza  technologia,  często
może  to  być  określone  rozwiązanie
organizacyjno- zarządcze. Franchising, to

prowadzenie biznesu wg koncepcji, która
wcześniej

zagwarantowała

sukces

franchisodawcy,  a  zatem  obciążony  jest
mniejszym ryzykiem poniesienia porażki.

W  myśl  umowy  biorca  ma  możliwość
uzyskania  KNOW  HOW  w  zakresie
sposobów  oraz  procesów  zarządzania.
Może  wykorzystywać  również  nazwę
handlową oraz znak towarowy dawcy.
Zwykle  uzyskuje  również  wyłączność
swego  działania  na  określonym  terenie,
co  ozn.  dodatkowe  wzmocnienie  pozycji
na rynku wobec konkurencji.

Poprzez  umowę  franchisingową,  dawca
rozszerza  swe  rynki  zbytu,  a  biorca
korzysta z jego pomysłu i doświadczenia,
przez  co  może  generować  dochody
pozwalające  na  prowadzenie  później
samodzielnej działalności.

Franchising  zaliczany  jest do tzw. umów
nienazwanych.  Przy  zawieraniu  umów
tego  typu  stosuje  się  p.w.  Kodeks
Cywilny (Ust. 23.04.1964r K.C., Dz. U. 16
z  1964r  z  późn.  zm.  oraz  przepisy  o
ochronie  własności  przemysłowej  i
intelektualnej tj. ustawa z dn. 30.06.2000

r. – prawo własności przemysłowej - tekst
jedn. Dz. U. 119/2003 r. ze zm. i ustawa z
dn.  04.02.1994  r.  o  prawie  autorskim  i
prawach pokrewnych – tekst jedn. Dz. U.
18/2000 r. ze zmianami).

Umowa  franchisingu  wykazuje  pewne
cechy charakterystyczne dla umów prawa
cywilnego  i  handlowego.  W  praktyce
gospodarczej

wyróżnia

się

kilka

systemów franchisingowych.

I tak np. z punktu widzenia podmiotu
prowadzonej działalności wyodrębnia się

franchising:

Produkcyjny (przemysłowy) w
ramach,

którego

dawca

zobowiązuje się do udostępnienia
biorcy

technologii

produkcji

tajemnicy  zawodowej  związanej  z
wytwarzaniem  danego  produktu.
Biorca  przy  wytwarzaniu  produktów
z

wykorzystaniem

atrybutów

sprzedaje wyroby pod znakiem
handlowym dawcy.

Handlowy

(dystrybucyjny)

ramach,

którego

dawca

zobowiązuje  się  do  dostarczenia
biorcy  określonych  towarów,  które
ten  zobowiązuje  się  sprzedawać
przez swoje przedsiębiorstwo

Usługowy,

zawierający

zobowiązania

biorcy

posługiwania  się  posługiwania  się
przy  świadczeniu  usług  znakiem
firmowym dawcy oraz stosowaniem
jego metod działania

Mieszany, będący połączeniem w/w
rozwiązań

Umowa  franchisingu  daje  wiele  korzyści
obu  stronom.  Dawca  rozszerza  swoje
rynki  zbytu  i  to  bez  konieczności
kosztownego

procesu

tworzenia

własnych placówek, oddziałów i filii.
Ponadto pozwala dawcy generować
dochody

bez

konieczności

bezpośredniego  angażowania  środków
finansowych  w  prowadzenie działalności
w ramach tej umowy.

Do  zalet  franchisingu  z  punktu  widz.
biorców należy:

Zmniejszone ryzyko podjęcia
działalności gosp. wynikające ze
sprawdzonej już reputacji i marki
dawcy

Pomoc w wyborze miejsca
prowadzenia dział., szkoleniu
załogi, zakupie wyposażenia i
innych decyzji inwestycyjnych

Korzyści “skali” wynikające z działań
marketingodawcy

Korzyści techniczne i
technologiczne z tyt. prowadzonych

przez dawcę badań

Ochrona przed konkurencją

Za korzystanie z franchisingu biorca
wnosi różne opłaty, zazwyczaj stosowane
są 3 rodzaje opłat:

1.

wstępna

bieżąca (cykliczna)

wpłaty

wspólny

fundusz

marketingowy.

Opłaty te są zazwyczaj przedmiotem

negocjacji i różnie kształtują się, w
różnych systemach franchisingu.

OPŁATA WSTĘPNA otwierająca wejście
w struktury sieci wynosi ok. 10% wkładu
finansowego wymaganego od biorcy
systemu. Obecnie w warunkach Polskich
ocenia się , że jest to od 10 tyś – 30 tyś
USD.

OPŁATY BIEŻĄCE (cykliczne) wynoszą
od 3 - 6% wartości sprzedaży.

WPŁATY  NA  FUND.  MARK.  Wynoszą
od 1 - 3% wartości sprzedaży.

Wg  stanu  na  koniec  III  kw.  2004r  na
polskim  rynku  działa  ponad  210  sieci
systemów

franchisingowych,

które

obejmują wszystkie sektory gospodarki.
W ramach tych sieci w Polsce działa ok.
13.700. Do znanych należą: KODAK,
ADIDAS, MC'DONALDS, YVES ROCHE.

FACTORING  lokalizujemy  w  krótkot.
źródłach finansowania MSP.

Istota  factoringu  polega  na  tym,  że
wyspecjalizowana  instytucja  lub  sp.
factoringowa

odkupuje

należności

różnych podmiotów, co oznacza w
praktyce zaliczkowanie tych podmiotów

do  czasu  wpływu  należności.  Inaczej
mówiąc factoring ma miejsce wtedy, gdy
wyspecjalizowana  spółka  lub  instytucja
reguluje  należności  i  następnie  sama
zajmuje  się  wyegzekwowaniem  ich  od
dłużnika.

Wyróżnia  się  3  podstawowe  funkcje
Factoringu:

Finansowania - uznawana za
najistotniejszą, bowiem factorant
(dostawca

towarów)

usług

otrzymuje

FACTORA

(sp. factoringowa)  śr.  pieniężne  w
zamian  za  scedowane  na  niego
należności

Zabezpieczająca - faktor przyjmuje
na

siebie

ryzyko

utraty

wypłacalności dłużnika, może to być
przejęcie  tego  ryzyka  w  całości  lub
tylko  do  określonej  kwoty  w
zależności od tego jak ustalą strony
umowy

Administracyjna - wiąże się z
wykonywaniem przez FACTORA

szeregu  usług  dodatkowych  w
ramach  factoringu,  np.  badanie
wiarygodności  dłużnika,  monitoring
wpływu należności do firmy itp.

W obecnych realiach gosp. przedmiot
FACTORINGU

obejmuje

cesję

wierzytelności

oraz

szereg

usług

dodatkowych,  przy  czym  muszą  to  być
przy najmniej 2 usługi dodatkowe.

Przedmiotem  cesji  są  te  wierzytelności,
które  wynikają  z  obrotu  gospodarczego
między przedsiębiorcami; mają charakter

pieniężny  i  raczej  krótkoterminowy  tj.  o
zapadalności  nie  przekraczającej  1  roku
przy  czym  termin  płatności  najczęściej
domyka się terminem 120 dni.

Umowy  factor.  nie  mogą  dot.  sprzedaży
rzeczy i usług przeznaczonych do użytku
osobistego  lub  rodzinnego  w  ramach
prowadzonego

gosp.

domowego

nabywcy.

W  wyniku  cesji,  na  faktora  przechodzi
cała wierzytelność główna, mogą również
przechodzić  prawa  związane  z  daną
wierzytelnością,  tj.  prawo  do  nałożenia

odsetek za zwłokę, kary umowne itp.

www.ekonomia.wzia.prv.pl

Praktyka gospod. wykształciła szereg
różnorodnych odmian fakt. m.in.:

-

właściwy

niewłaściwy

mieszany

awansowy

dyskontowy

otwarty

półotwarty

tajny

krajowy

exportowy

międzynarodowy

Firmy factoringowe z reguły nie kupują
pojedynczych należności, lecz wszystkie,
albo określone grupy, czy rodzaje
należności.

Różnice między

FAKTORINGIEM a KREDYTEM

Kryterium różnicy (wyszczególnienie):

// (a) FACTORING /

(b) KREDYT BANKOWY //

Zabezpieczenia zwrotności
a.

nie wymagalne

wymagalne

Dostępność śr. Finansowych
a.

decyduje factorant w ramach
przyznanego limitu

udzielony na określony czas,
spłata zwykle w ratach

Obowiązek wykorzystania środków,

względnie z celem na jaki zostały
przyznane
a.

NIE

TAK

Uprawnienia

kontrolne

dawcy

kapitału
a.

Nie występują

Występują

Cena
a.

DROŻSZY

TAŃSZY

Świadczenie usług dodatkowych

TAK

NIE

Koszty odsetek karnych za zwłokę
w zapłacie należności
a.

Ponosi dłużnik

Ponosi kredytobiorca

Obroty branży factoringu w Polsce w
2003 r. wynosiły około 1,5% PKB

INSTYTUCJONALNE FORMY

WSPIERANIA ROZWOJU MSP

/ FUNDUSZE / POMOC UE –

FUNDUSZE STRUKTURALNE (FS)

Obecnie Polska przestanie korzystać z

programu  PHARE,  SAPARD  i  innych
jakkolwiek  pieniądze  z  tych  funduszy
mogą  być  wydawane  do  2006r,  a
zasadnicza uwaga zostaje skierowana na
unijne fundusze strukturalne.

Zasadnicza  różnica  pomiędzy  FS,  a
dotychczasową pomocą z UE sprowadza
się do:

1.

Możliwości

uzyskania

F.S.

dofinansowania ponad 2 - krotnie
wyższego niż najwyższa dotacja
z funduszy

PHARE.

Obecnie

dotacja

inwestycje

może

wynieść 1,25 mln zł.

Dotacje  na  inwestycje  z  FS  mogą
objąć bardziej różnorodne wydatki w
porównaniu  z  dopuszczalnymi  w
programie PHARE

Dokonywania

ramach

przedsięwzięć

inwestycyjnych

realizowanych z FS zakupu maszyn
i urządzeń bez żadnych ograniczeń
co do kraju ich pochodzenia.

W ramach programu PHARE można
było dokonywać takich zakupów
tylko i wyłącznie w krajach UE.

FS za podstawowy cel i zadanie mają
wspieranie,

restrukturyzację

modernizacji gospodarki krajów UE.

Fundusze kierowane są do tych sektorów
gospod.  i  regionów,  które  bez  pomocy
finansowej  nie  są w stanie dorównać do
średniego  poziomu  ekonomicznego  w
UE.

Fundusze mają pomóc słabo rozwiniętym

regionom

rozwiązywaniu

ich

problemów gospodarczych.

W Polsce będą dostępne 4 rodzaje
funduszy, z których każdy finansuje ściśle
określone typy projektów it:

1.

EUROPEJSKI FUNDUSZ
ROZWOJU REGIONALNEGO

SPOŁECZNY

ORIENTACJI I GWARANCJI

ROLNEJ

FINANSOWY INSTRUMENT
WSPIERANIA RYBOŁÓWSTWA

Za koordynacje odpowiedzialne są: MGiP
oraz MPŚ.

Zasady przyznania wsparcia z FS
określone zostały w tzw. programach
operacyjnych.

Polska przygotowała 7 takich programów
i to właśnie z nimi będą mieli do czynienia

przedsiębiorcy chcący korzystać z dotacji
z FS.

Polskie

sektorowe

programy

operacyjne (SPO), to:

1.

SPO Wzrost konkurencyjności
przedsiębiorstw

SPO Rozwój zasobów ludzkich

SPO Restrukturyzacja i
Modernizacja Sektora
Żywnościowego oraz Rozwój

Obszarów Wiejskich

Zintegrowany program Operacyjny
Rozwoju Regionalnego

SPO Transport

SPO Rybołówstwo i przetwórstwo
ryb

Program Operacyjny: Pomoc
Techniczna

W ramach w/w programów operacyjnych
przedsiębiorcy sektora MSP, będą mogli

ubiegać się o wsparcie na

1.

Poręczenia kredytów.
Projekty inwestycyjne, zwłaszcza
dot.

wprowadzania

nowych

technologii w przedsiębiorstwach

Doradztwo dot. m.in. Uzyskiwania
certyfikatu

jakości

działaln.

exportowej

wprowadzanie

nowych technologii

Szkolenia kadry zarządzającej oraz
pracowników MSP

Granty na projekty realizowane
wspólnie z placów. nauk. badawcz.
mające na celu wprowadzanie do
przedsiębiorstw

nowoczesnych

rozwiązań

Dla  MSP  najważniejszy  jest  program
operacyjny,  wzrost  konkurencyjności
przedsiębiorstw,  a  szczególnie  jego

część  określona  jako  działanie:  „wzrost
konkurencyjności  przedsiębiorstw  przez
inwestycje”.  Pomoc  w  ramach  tego
działania  przeznaczona  jest  tylko  i
wyłącznie  dla  MSP  i  skierowana  na
projekty inwest. związane z utworzeniem
nowego  lub  rozbudową  istniejącego
przedsiębiorstwa,  wdrażanie  inwestycji,
które  prowadzą  do  znaczących  zmian  w
wytwarzanych

produktach

lub

świadczonych usługach.

SEKTOROWE PROGRAMY

OPERACYJNE

ramach

działania

„wzrost

konkurencyjności

MSP

poprzez

inwestycje”  finansowane  są  projekty
inwestycyjne  związane  z  utworzeniem
nowego  lub  rozbudową  istniejącego
przedsiębiorstwa, wdrażaniem inwestycji,
które  prowadzą  do  znaczących  zmian  w
wytwarzanych produktach lub w procesie
produkcyjnym.  Warunkiem  otrzymania
pomocy

tego

działania

jest

zrealizowanie projektu na terenie Polski.

Ze

wsparcia

finansowego

mogą

korzystać również MSP z kapitałem
zagranicznym, pod warunkiem, że są
zarejestrowane w naszym kraju.

Bezwzględnym  warunkiem  otrzymania
pomocy  w  ramach  tego  działania  jest
zrealizowanie  projektu  i  poniesienie
związanych  z  tym  kosztów.  Dopiero
wówczas  można  starać  się  o  wypłatę
pomocy finansowej z UE.

Generalnie, co należy jednocześnie i
mocno

podkreślić

funduszach

strukturalnych  UE,  obowiązuje  zasada
refundacji  wydatków  poniesionych  przez
przedsiębiorcę  na  realizację  projektów.
Projekt najpierw musi być zrealizowany i
opłacony,  a  dopiero  po  pozytywnym
zatwierdzeniu  rozliczenia  końcowego
przedsiębiorca może uzyskać dotacje.

Aby ubiegać się o dotacje w ramach
działania, „wzrostu konkurencyjności
poprzez inwestycje” MSP musi spełniać 1
z poniższych warunków:

1.

Zatrudniać

najmniej

pracowników

Prowadzić działalność co najmniej
od 3 lat

przypadku

nie

spełnienia

warunku 2-go, działalność musi
opierać

się

tzw.

zaawansowanych technologiach, co

praktyce

ozn.,

że

dana

technologia

nie

może

być

stosowana w Polsce dłużej niż 3
lata.

Należy przy tym dodać, że MSP-wa,
które

nie

spełniają

wymienionych

warunków  mogą  się  starać  o  pomoc
finansową w ramach innego sektorowego
programu  operacyjnego,  a  mianowicie
Zintegrowanego Programu Operacyjnego
Rozwoju  Regionalnego  (wymieniony  był
jako 4).

Na  wykonanie  indywidualnego  projektu
inwestycyjnego realizowanego w ramach
omawianego  działania  firma  może
otrzymać dofinansowanie w wysokości od
10 tyś zł – 1,25 mln zł. wsparcie dotyczy
tylko tzw. kosztów kwalifikowanych, czyli
tych,  które  są  niezbędne  dla  sprawnego
funkcjonowania

przedsięwzięcia

inwestycyjnego.

Maksymalny udział pomocy finansowej w
kosztach kwalifikowanych inwestycji jest
zróżnicowany i wynosi od 30 - 50%
kosztów kwalifikowanych.

Kryterium

zróżnicowania

stanowi

lokalizacja inwestycji.

Gdy wartość wsparcia, o które ubiega się
przedsiębiorca  przekracza  125  tyś  zł
konieczne  jest  zaciągnięcie  przez  niego
kredytu bankowego na realizację projektu
w  wysokości  równiej  co  najmniej  25%
wartości  pomocy  finansowej,  o  którą się
ubiega.

ARBITRAŻ GOSPODARCZY

jako forma rozstrzygania sporów

Arbitraż gosp. zwany też niekiedy
handlowym stanowi też alternatywę
rozstrzygania

sporów

wobec

procesowania się w sądzie państwowym.

Arbitraż  to sposób rozstrzygania sporów,
który  kończy  się  wydaniem orzeczenia o
skutkach  zbliżonych  do  orzeczenia
sądowego,  nie  wydaje  go  jednak  sąd
państwowy,  ale  osoby  prywatne  i  to
najczęściej  wybrane  przez  same  strony.
Orzeczenie  takie  korzysta  z  przymiotów
wyroku  sądu  państwowego,  co  oznacza
przede  wszystkim,  że  może  być
przymusowo wykonany.

Arbitraż  dzieli  się  na:  stały  i  tzw.  ad hoc

(powołany incydentalnie)

Pierwszy polega na oddaniu sporu pod
rozstrzygnięcia

stałej

instytucji

arbitrażowej.  Niektóre  z  tych  instytucji
mają  wielowiekową  tradycję.  Stałe  sądy
polubowne  opierają  się  zazwyczaj  na
własnych regulaminach.

Arbitraż

hoc

jest

mniej

sformalizowany.  W  tym  wypadku  strony
zgadzają  się  po  prostu  na  to,  że  ich
sprawę  rozstrzygnie  określona  osoba
bądź  osoby.  Udział  stałej  instytucji  ani

regulaminu nie jest potrzebny. Wystarczy,
że  wybrani  arbitrzy  rozpatrzą  problem  i
wydadzą werdykt.

Arbitraż dzielony jest również na: krajowy
i  zagraniczny.  W  polskim  prawie
kryterium to ma o tyle istotne znaczenie,
że  od  miejsca  arbitrażu  zależy  tryb  w
jakim  orzeczenie  arbitrażowe  będzie
zatwierdzone przez sąd państwowy.

Problematyka  arbitrażu  regulowana  jest
w  skali  międzynarodowej  odpowiednimi
konwencjami.  Podstawową  w  tym
zakresie, choć nie jedyną jest Konwencja

Nowojorska Dz. U. nr. 9 z 1962r.

Żelazną  zasadą  arbitrażu  jest  jego
poufność.  Jest  to  jednocześnie  istotna
różnica  w  porównaniu  z  postępowaniem
przed  polskim  sądem  powszechnym,
gdzie  wyłączenie  jawności  rozprawy
może  nastąpić  tylko  ze  wzgl.  na  ważny
interes przedsiębiorcy.

Jak

pokazuje

doświadczenie

większości przypadków choć nie można

tego uznać za regułę, arbitraż jest
szybszy i tańszy od procesu sądowego.
Zależy

ono

kultury

prawnej

przedsiębiorstw  i  podejścia  sądów  do
arbitrażu.

Jeżeli chodzi o koszty arbitrażu to zależą
głównie  od  rozmiarów  sprawy  jej
złożoności  itp.  Państwo  „nie  miesza się”
się  do  kosztów  samego  postępowania
arbitrażowego.  Cenę  ustala  rynek,  a
klient  -  powód  sprawy.  Musi  wybrać
pomiędzy  jakością  oferowanego  przez
poszczególne

sądy

polubownego

„produktu”, a cenę jaką jest gotów za to
zapłacić.

Dużą zaletą postępowania arbitrażowego
i

przewagą

nad

sądownictwem

państwowym  jest  jego  międzynarodowy
zasięg.  Polska  ratyfikując  konwencję
nowojorską  zobowiązała  się  wykonywać
orzeczenia  arbitrażowe  wydane  za
granicą.

Arbitraż  daje  jeszcze  jedną  istotną
możliwość,

której

często

brakuje

postępowaniom sądowym, a mianowicie

orzekania wg zasady słuszności. Zasada
ta  polega  na  rozstrzyganiu  sprawy  nie
wyłącznie  wg  popisów  prawa,  ale  wg
wew.  przekonania  arbitra.  Innymi  słowy
arbiter wydaje taki wyrok, który jest w ich
obliczu sprawiedliwy, nawet jeśli przepisy
widzą tę sprawę inaczej.

Jeżeli chodzi o arbitrów i ich kwalifikacje,
to  są  to  rzeczy  w  całości  zależne  od
wspierających  się  firm.  Przedsiębiorcy
mogą dobrać sobie takich arbitrów, jakich
uznają  za  najlepszych,  przy  czym  nie
muszą  być  nimi  wcale  prawnicy  a  np.
specjaliści  z  branży,  której  dot.  spór  np.

budowlaniec, transportowiec itp. W
warunkach

polskich

przy

braku

specjalnych wymagań w tym zakresie
istnieje 1 poważne zagrożenie - arbitrem
nie może być sędzia państwowy nawet w
stanie spoczynku.

To,

czy

ewentualne

spory

przedsiębiorców  poddane  zostaną  pod
arbitraż  zależy  tylko  i  wyłącznie  od  woli
stron przy czym odpowiednie ustalenia w
tym  zakresie  mogą  zapadać  w  chwili
podejmowania

współpracy

przez

poszczególnych przedsiębiorców tzn.

w momencie  podpisywania  pierwszych
umów,  bądź  też  dopiero  w  chwili
pojawienia się sytuacji konfliktowej.

Orzeczenia  arbitrażowe  wykonywane  są
dobrowolnie.  Taka  jest  podstawowa
zasada wynikająca z samej idei arbitrażu.
W

przypadku

zaistnienia

jednak

konieczności

egzekwowania

takich

orzeczeń  pod  przymusem,  nie  da  się
uniknąć  udziału  sądu  powszechnego.
Przedsiębiorca,  któremu  zależy  na
podjęciu  egzekucji  na  podstawie wyroku
arbitrażowego musi uzyskać tzw. sądowe

potwierdzenie jego wykonalności. Inaczej
nie można liczyć na pomoc komornika w
zaspokojeniu wierzytelności z majątku
przedsiębiorcy, który przegrał arbitraż.

Sąd stwierdza wykonalność orzeczenia
postanowieniem

wniosek

zainteresowanego.  Jeśli  sąd  odmówi
orzeczeniu arbitrażowemu wykonalności,
przedsiębiorca  może  odwołać  się  do
sądu wyższej instancji.

Jeżeli  arbitrzy  orzekali  w  Polsce,  to
sądem  tym  będzie  sąd  okręgowy  lub

apelacyjny, w zależności od rodz.
sprawy. Natomiast jeżeli orzekali za
granicą, będzie to sąd apelacyjny.

UPADŁOŚĆ OSOBY FIZYCZNEJ
PROWADZĄCEJ DZIAŁALNOŚĆ

GOSPODARCZĄ

Jeżeli

osoba fizyczna prowadząca

działalność

gospodarczą

staje

się

niewypłacalna,

czyli

nie

reguluje

wymaganych zobowiązań, może dojść do
ogłoszenia  jej  upadłości.  Podstawą
stanowi  Ust.  Z  dn.  28.II.2003r  „Prawo
upadłościowe i naprawcze” (Dz. U. Nr 60
z 2003r z późn. zm.)

Upadłość  ogłasza  sąd  w  przypadku,

kiedy niewypłacalność dłużnika ma
charakter trwały, co oznacza, że dłużnik

nie płaci długów nie tylko obecnie, ale nie
będzie tego czynił również w przyszłości
z powodu braku środków.

Ogłoszenie upadłości może nastąpić
tylko wówczas, gdy istnieje co najmniej 2
wierzycieli

przedsiębiorcy,

którego

wniosek dotyczy to w związku z
zasadniczym celem, któremu służy
instytucja upadłości, jakim jest ................

zaspokojenia

wszystkich

wierzycieli

dłużnika.

Wniosek  o  ogłoszenie  upadłości  może
zgłosić do sądu sam dłużnik lub każdy z
jego wierzycieli.

Dłużnik  powinien  taki  wniosek  złożyć  w
terminie  2  tygodni  od  zaistnienia
podstawy  do  ogłoszenia  upadłości  czyli
zaistnienia stanu niewypłacalności.

Po  złożeniu  wniosku  o  ogłoszenie
upadłości  sąd  dokonuje  zabezpieczenia

majątku  dłużnika  w  tym  celu  m.in.
powołuje  nadzorcę  sądowego.  W  razie
uwzględnienia  przez  sąd  wniosku  o
upadłości  wydaje  on  postanowienie  o
ogłoszeniu upadłości.

Document Outline