Chemia organiczna 

Nazewnictwo związków nieorganicznych. 

 

Wzór związku dwupierwiastkowego zapisujemy stawiając 

jako pierwszy pierwiastek o mniejszej elektroujemności, np. 

H

2

O

. 

W wypadku wzoru związku metalu z niemetalem na pierwszym 
miejscu jest metal, a na drugim niemetal, np. 

CaO

, 

KCl

. 

 

Nazwa związku składa się z dwu wyrazów odczytywanych w 

kolejności: najpierw pierwiastek bardziej elektroujemny, a jako 
drugi pierwiastek mniej elektroujemny, np. 

CaO – tlenek wapnia

, 

KCl – chlorek potasu

.  

 
 

Nazwę związku tworzymy : 

- 

podając wartościowość pierwiastków lub grup, np.        

MnO

2

 – tlenek manganu (IV), 

- 

stosując system przedrostków liczebnikowych, np.          

MnO

2

 – ditlenek manganu, 

-  podając nazwę zwyczajową ( pewna liczba związków moŜe 

być nazywana zwyczajowo, np. woda, kwas solny, amoniak.) 

 

 
 
 
 
1.  Wodorki 

 

Nazwy wodorków 

metali

 są dwuwyrazowe : 

NaH – wodorek sodu 
CaH

2

 – wodorek wapnia 

 
 
Nazwy wodorków 

niemetali 

i 

półmetali

 są jednowyrazowe. Tworzy 

się je, dodając do nazwy pierwiastka wyraz 

wodór

: 

H

2

S – siarkowodór 

SiH

4

 – krzemowodór 

 
 

 

2. Tlenki 

 
Nazwy tlenków tworzymy przez podanie po wyrazie 

tlenek 

nazwy 

pierwiastka oraz jego wartościowości. Jeśli pierwiastek ma tylko 
jedną wartościowość, nie podaje się tej informacji w nazwie:  

CaO – tlenek wapnia 
MnO – tlenek manganu (II)

 

 
 
MoŜna teŜ stosować system liczebnikowy: 

Fe

2

O

3

 – tritlenek diŜelaza 

 
 

3. Kwasy 

 

Kwasy beztlenowe 

Po wyrazie 

kwas 

podaje się nazwę pierwiastka z końcówką             

–wodorowy

: 

H

2

S – kwas siarkowodorowy 

HBr – kwas bromowodorowy 
HCl – kwas chlorowodorowy

 

 
 
 

Kwasy tlenowe 

Po nazwie 

kwas

 podaje się nazwę opisującą resztę kwasową z 

końcówką 

–owy

. Jeśli pierwiastek centralny tworzy wiele kwasów, 

w nazwie podaje się jego wartościowość: 

H

2

SO

4

 – kwas siarkowy (VI) 

H

2

SO

3

 – kwas siarkowy (IV) 

H

2

CO

3

 – kwas węglowy

 

 
Jeśli pierwiastek centralny o tej samej wartościowości tworzy 
wiele kwasów, do nazwy dodajemy przedrostki 

orto-, meta-, piro

- 

itd. 

H

3

PO

4

 – kwas ortofosforowy (V) 

H

4

P

2

O

7

 – kwas pirofosforowy (V)

 

 

4. Wodorotlenki 
 

Po wyrazie 

wodorotlenek

 podaje się nazwę pierwiastka, a w 

wypadku pierwiastków o wielu wartościowościach dodaje się 
wartościowość: 

NaOH – wodorotlenek sodu 
Cr(OH)

2

 – wodorotlenek chromu (II)

 

 
 

5.  Nazwy jonów 
 

W wypadku kationów metali nazwę pierwiastka podaje się w 
dopełniaczu liczby pojedynczej, a dla metali o wielu 
wartościowościach dadaje się wartościowość: 

Fe

2+

 - jon Ŝelaza (II) 

Fe

3+

 - jon Ŝelaza (III)

 

 
 
Kationy złoŜone często mają nazwy własne: 

H

3

O

+

 - jon oksoniowy 

NH

4

+

 - jon amonowy

 

 
 
Nazwy anionów tworzonych z pojedynczych atomów lub z grup 
takich samych atomów powstają przez dodanie do nazwy 
pierwiastka końcówek 

–ek

 lub 

–ik

. W wypadku grupy atomów 

dodaje się przedrostek liczebnikowy: 

F

-

 - fluorek, czyli jon fluorkowy 

S

2-

 - siarczek, czyli jon siarczkowy 

 
 
Aniony pochodzące z dysocjacji soli lub kwasów mają nazwy 
wywodzące się od nazw soli:  

SO

4

2-

 - jon siarczanowy (VI) 

HPO

4

2-

 - jon wodoroortofosforanowy (V)

 

 
 

 

6. Sole 
 

Nazwy soli obojętnych składają się z dwóch wyrazów. Pierwszy 
wyraz określa resztę kwasową. Ma końcówkę 

–an

 w wypadku soli 

kwasów tlenowych i 

–ek

 w wypadku soli kwasów beztlenowych. 

Drugi wyraz opisuje kation i w wypadku metali o wielu 
wartościowościach w nazwie naleŜy podać wartościowość: 

Na

2

SO

4

 – siarczan (VI) sodu 

Cu(NO

3

)

2

 – azotan (V) miedzi (II) 

(NH

4

)

2

S – siarczek amonu

 

 
 
W wypadku wodorosoli przed nazwą reszty kwasowej pojawiają 
się przedrostki 

wodoro-, diwodoro-

 itd. Przedrostki 

di-, tri-

 

określają liczbę atomów wodoru pozostałych w reszcie kwasowej: 

KHCO

3

 – wodorowęglan potasu 

NaH

2

PO

4

 – diwodoroortofosforan (V) sodu

 

 
 
W wypadku hydroksosoli obok nazw reszty kwasowej i kationu 
pojawia się słowo 

wodorotlenek

. W nazie podaje się takŜe liczbe 

reszt kwasowych i liczbę grup wodorotlenkowych: 

Al(OH)Br

2

 – dibromek wodorotlenek glinu 

Fe(OH)

2

NO

3

 – azotan (V) diwodorotlenku Ŝelaza (III)

 

 
 
Często spotyka się teŜ starą formę nazewnictwa z zastosowaniem 
przedrostka 

hydrokso-

 z odpowiednim liczebnikiem opisującym 

liczbę grup wodorotlenowych: 

Al(OH)Br

2 

– bromek hydroksoglinu 

Fe(OH)

2

NO

3

 – azotan (V) dihydroksoŜelaza (III)

 

 
 
W nazwach hydratów, czyli uwodnionych soli, podaje się wyraz 

hydrat

 poprzedzony liczebnikiem opisującym liczbę cząstek wody: 

CuSO

4

 ▪ 6 H

2

O – heksahydrat siarczanu (VI) miedzi (II)