pytania rejon historia 2010

Pieczęć szkoły

kod ucznia ……..………..…

KONKURS HISTORYCZNY

dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego

20 lutego 2010 r. – zawody II stopnia (rejonowe)

Witamy Cię na kolejnym etapie konkursu przedmiotowego z historii. Pamiętaj, abyś przed

rozwiązaniem zadania uwaŜnie przeczytał polecenie. Na wykonanie wszystkich przeznaczono 90
minut.

yczymy powodzenia!

Cezura w historii oznacza:

(0-1)

A. hierarchizację zdarzeń.
B. datę rozpoczynającą lub kończącą dany okres historyczny.
C. indywidualną interpretację faktów historycznych.
D. wielokrotne odczytywanie przekazów historycznych.

Przeczytaj uwaŜnie fragmenty tekstów, a następnie uzupełnij zdania.

(0-3)

Sokrates (469-399 r. p.n.e.) jest chyba najbardziej tajemniczą postacią w historii filozofii. Nie

napisał ani pół zdania, a mimo to naleŜy do tych, którzy wywarli największy wpływ na rozwój
myśli w Europie. Niemałe znaczenie miała takŜe jego dramatyczna śmierć.

Sokrates Ŝył w epoce zwanej ……………………………………………………………………………… .

B.

Najstarszy druk w języku polskim wykonano we Wrocławiu w roku 1475. Był on dołączony do

ksiąŜki łacińskiej i zawierał modlitwy. Pierwszą ksiąŜką, wydrukowaną całkowicie po polsku,
jest wydany w Krakowie około roku 1514 modlitewnik – „Raj duszny” Biernata z Lublina.

Pierwszą ksiąŜkę wydrukowaną po polsku wydano w ………………… wieku.

C. W staroŜytnym Egipcie od III tysiąclecia p.n.e. uŜywano zwojów papirusowych wytwarzanych
z rosnącej nad Nilem trzciny. Długość takiej ksiąŜki zwykle nie przekraczała 20 metrów. Pisano
po jednej, wewnętrznej stronie, w regularnych kolumnach poprzecznie do długości. Taką formę
ma, zapisany około roku 2850 p.n.e., tak zwany papirus Prisse, określany jako najstarsza
ksiąŜka świata.

Najstarsza ksiąŜka świata ma około ………………………………………………………….… lat.

Na podstawie informacji zamieszczonych poniŜej napisz, który mieszkaniec jest
obywatelem Sparty, i uzasadnij swój wybór.

(0-2)

Spotkało się trzech mieszkańców Lacedemonii.

Pierwszy powiedział, Ŝe zajmuje się
rolnictwem.
Drugi powiedział, Ŝe zajmuje się
handlem.
Trzeci powiedział, Ŝe zajmuje się
wojowaniem.

A. Obywatelem Sparty jest  .......................................................................................  .

B. Uzasadnienie: ......................................................................................................

................................................................................................................................. .

Obok wydarzeń związanych z historią średniowiecznej Europy wpisz władców
piastowskich lub jagiellońskich, za panowania których podane wydarzenia miały
miejsce.

(0-3)

Pielgrzymka Ottona III do grobu Karola Wielkiego.

Wydanie „Dictatus papae” (Dyktatu papieskiego)
przez Grzegorza VII.

Zdobycie Konstantynopola przez Turków.

Który władca Polski utracił Pomorze Gdańskie na rzecz KrzyŜaków, a który je
odzyskał ?

(0-2)

............................................................................................................................

Sławny spór polsko-krzyŜacki z udziałem Pawła Włodkowica miał miejsce: (0-1)

na soborze w Watykanie.

na soborze w Konstancji.

na soborze w Trydencie.

na soborze w Clermont.

Który pokój toruński był korzystniejszy dla Polski – ten z 1411, czy ten z 1466
roku? Uzasadnij swój wybór.

(0-2)

............................................................................................................................

Do podjęcia przez Europejczyków wypraw, które zakończyły się wielkimi
odkryciami geograficznymi, w najmniejszym stopniu przyczynił się:

(0-1)

A. wzrost znaczenia Turków w basenie Morza Śródziemnego.
B. postęp techniczny w sferze Ŝeglarstwa.
C. rozłam w Kościele Katolickim.
D. dąŜenie władców europejskich do szukania nowych sposobów wzmocnienia

swych państw.

Uzupełnij informacje dotyczące odkryć geograficznych.

(0-5)

A. Dopłynął jako pierwszy do Przylądka Dobrej Nadziei.

............................................................................................................................

B. Odkrył drogę morską do Indii.

............................................................................................................................

C. Zamorska posiadłość jakiegoś państwa.

............................................................................................................................

D. Typ statku uŜywanego przez Kolumba i Magellana.

............................................................................................................................

E. Ocean nazwany przez Magellana.

............................................................................................................................

10.

Przeczytaj fragment tekstu i wykonaj polecenie A i B.

(0-2)

Ci, którzy tam pojechali i którzy nazywają siebie chrześcijanami, posługiwali się głównie

dwoma  sposobami  wypleniania  i  gładzenia  z  oblicza  ziemi  tych  poŜałowania  godnych  narodów.
Jeden  sposób  –  to  niesprawiedliwe,  okrutne,  krwawe,  tyrańskie  wojny.  Drugi  sposób  –  to  po
wybiciu wszystkich, którzy mogliby pragnąć wolności, wzdychać do niej, myśleć o niej lub szukać
wyjścia  z  mąk,  które  cierpią,  a  więc  po  wybiciu  wszystkich  prawowitych  władców  oraz
wszystkich  dorosłych  męŜczyzn  [...]  –  wyniszczanie  równieŜ  wszystkich  pozostałych  trudami
najsurowszej, najstraszniejszej i najcięŜszej niewoli, w jaką kiedykolwiek mogli dostać się ludzie
czy zwierzęta.

Bartolome de Las Casas, Krótka relacja o wyniszczeniu Indian.

A. Wymień metody działania konkwistadorów opisane w tekście.
............................................................................................................................

............................................................................................................................

B. Jaki jest stosunek autora tekstu do tych metod?

............................................................................................................................

11.

Jedno z gospodarczych następstw wielkich odkryć geograficznych to:

(0-1)

A. deflacja (wzrost wartości pieniądza i spadek cen)
B. inflacja (spadek wartości pieniądza i wzrost cen)
C. wypieranie pieniądza papierowego przez kruszcowy
D. zastąpienie gospodarki towarowo-pienięŜnej przez wymienną

12.

Wyjaśnij na czym polegało:

(0-2)

A. oczynszowanie chłopów ..................................................................................

............................................................................................................................

B. uwłaszczenie chłopów .....................................................................................

............................................................................................................................

13.

Oto portret autora słów hymnu polskiego. Odpowiedz na pytania A, B, C. (0-3)

A. Kogo przedstawia portret? (podaj imię i nazwisko)

................................................................................................

B. W którym roku napisał swoją pieśń?

................................................................................................

C. Jaki miała wtedy (w momencie napisania) tytuł?

................................................................................................

14.

Na podstawie mapy i wiedzy pozaźródłowej wykonaj polecenia A, B, C, D.

(0- 4)

……………..

A. Przyporządkuj mapie odpowiedni tytuł, wpisujące w miejsce wykropkowane literę

a, b lub c.

a. Ziemie polskie w XVIII wieku

b. Księstwo Warszawskie w 1807 roku

c. Ziemie polskie po kongresie wiedeńskim

B. Nazwij twór państwowy, w granicach którego znalazł się Kraków.

............................................................................................................................

C. Podaj rok, w którym ziemie z Krakowem zostały włączone do Austrii.

...........................................................................

D. Zaznacz na mapie literą A ziemię połączoną z Rosją unią personalną.

15.

Zaznacz, wstawiając symbol X w odpowiedni kwadrat, herb Królestwa Polskiego
ustanowiony po 1815 roku.

(0-1)

16.

Napisz  kilkuzdaniową,  chronologicznie  uporządkowaną  wypowiedź  dotyczącą
pierwszej  fazy  powstania  listopadowego,  wykorzystując  wszystkie  podane
informacje oraz posiadaną wiedzę.

(0-3)

29/30  XI  1830,  Piotr  Wysocki,  Józef  Chłopicki,  detronizacja,  1828,  1831
SprzysięŜenie  PodchorąŜych,  (uwaga:  podane  informacje  moŜna  odmieniać  przez
przypadki).
............................................................................................................................

............................................................................................................................

17.

Przeczytaj uwaŜnie tekst i odpowiedz na pytanie.

(0-1)

Zaczęło się to w największym skrócie, w 1876 roku, gdy Aleksander G. Bell, który pracował

nad  urządzeniem  wzmacniającym  słuch,  opatentował  swój  wynalazek  –  telefon.  Elisha  Gray,
który od początku próbował skonstruować telefon, złoŜył swój patent w kilka godzin po Bellu (…).
W  księdze  historii  przypadło  mu  więc  miejsce  w  przypisach.  W  rok  później  Edison  przypadkowo
wynalazł  fonograf  i  (…)  myślał  z  początku,  Ŝe  będzie  stosowany  przede  wszystkim  do
rejestrowania rozmów telefonicznych.

Paul Levinson, Telefon. Zabawka, która ryknęła.

Dlaczego za twórcę telefonu uwaŜa się Aleksandra G. Bella?

.........................................................................................................................................................

.........................................................................................................................................................

18.

Podkreśl wynalazki, które przyniósł ludzkości wiek XIX.

(0-1)

armaty, dynamit, pasteryzacja, proch strzelniczy, telefon komórkowy, Ŝarówka

19.

Przeczytaj poniŜszy fragment pamiętnika Marii Lubomirskiej, a następnie wypisz
z niego jedno zdanie zawierające fakt i jedno zdanie zawierające opinię.

(0-2)

13 listopada (1916)

Oto wychodzi dziś rozporządzenie oficjalne o utworzeniu Rady Stanu […]

w Królestwie Polskim. Na Beselera przechodzą atrybuty regenta, wypływające
z załączonej ustawy.

Atrybuty są śmiesznie małe i nie do przyjęcia. NajwaŜniejsza sprawa, szkolnictwa, jest

spod kompetencji […] wyłączona. Trudno o kubeł zimniejszej wody na ugaszenie
germanofilskich zapałów. Czy Niemcy opadli w głupotę ludzi potępionych, czy teŜ NAS
mają za skończonych durniów?

Pamiętnik księŜnej Marii Z. Lubomirskiej 1914-1918, wyd. J. Pajewski, Poznań 1997

Fakt ...............................................................................................................

.......................................................................................................................

Opinia ............................................................................................................

.......................................................................................................................