Sylwia Holeksa
IV rok EM/DC
Akademia Muzyczna w Gdańsku
SCENARIUSZ LEKCJI KSZTAŁCENIA SŁUCHU
DO PRZEPROWADZENIA W IV KLASIE
SZKOŁY MUZYCZNEJ I STOPNIA
Data: 10.05.2009 r.
Miejsce: Akademia Muzyczna im. St. Moniuszki, ul. Łąkowa 1/2, 80-743, Gdańsk
Klasa: II rok lic. EM
Czas trwania: 30 min. (godz. 13:30-14:00)
Osoba prowadząca: Sylwia Holeksa
I ZAŁOŻENIA EDUKACYJNE
Temat lekcji:
Barokowo. Sonatowo. Triowo. A-durowo – ćwiczenia utrwalające gamę A-dur.
Jerzy Fryderyk Haendel, fragment I cz. (Andante) Sonaty skrzypcowej A-dur op. 1 nr 3
HWV 361 w transkrypcji Marii-Claire Alain na trąbkę i organy (ANEKS I)
Typ lekcji:
Lekcja utrwalająca.
Cel główny lekcji:
Utrwalenie materiału dźwiękowego tonacji A-dur ze szczególnym uwzględnieniem
gamy w oparciu o ćwiczenia i wybrany fragment literatury muzycznej.
Cele operacyjne:
Uczeń zna:
• budowę gamy A-dur (znaki przykluczowe, zapis znaków przykluczowych na
pięciolinii, nazwy dźwięków podwyższonych),
• trytony w gamie A-dur (w tym: ich położenie na stopniach gamy, dokładne
nazwy i zapis cyfrowy interwałów) i ich rozwiązania,
• brzmienie trytonów wraz z ich rozwiązaniami,
• trójdźwięki triady T, S, D oraz D
7
bez przewrotu i jej rozwiązanie,
• fragment (t. 1-4) I cz. (Andante) Sonaty skrzypcowej A-dur op. 1 nr 3 HWV 361
w transkrypcji Marii-Claire Alain na trąbkę i organy,
• dodatkowe informacje dotyczące Sonaty skrzypcowej A-dur op. 1 nr 3 HWV 361,
• sylwetkę Jerzego Fryderyka Haendla.
Uczeń potrafi:
• zaśpiewać gamę A-dur od a-a
1
i od a
1
-a nazwami literowymi w ↑ i w ↓
w równych wartościach rytmicznych,
• zaśpiewać gamę A-dur od cis
1
-cis
2
i od cis
2
-cis
1
nazwami literowymi w ↑ i w ↓
w równych wartościach rytmicznych,
• podpisać w pionach (wertykalnie) interwały przebiegu melodycznego,
zawierającego trytony i ich rozwiązania,
• zaśpiewać a vista melodię,
• zaśpiewać w dwugłosie ćwiczenie zawierające trytony,
• ustalić metrum oraz ilości taktów dyktanda rytmicznego,
• zapisać z pamięci schemat rytmiczny wykonany przez prowadzącego,
• zrealizować zapisany przez siebie schemat rytmiczny,
• zaśpiewać gamę A-dur od a-a
1
i od a
1
-a nazwami literowymi w ↑ i w ↓
w takcie 4/4 w rytmie 2. taktu dyktanda rytmicznego pamięciowego,
• zaśpiewać gamę A-dur od a-a
1
i od a
1
-a nazwami literowymi w ↑ i w ↓
w takcie 4/4 w rytmie 2. taktu dyktanda pamięciowego z jednoczesnym
realizowaniem rytmu 1. taktu dyktanda rytmicznego,
• zaśpiewać w podanym rytmie trójdźwięki triady oraz D
7
bez przewrotu
nazwami literowymi w ↑ i w ↓ w takcie 4/4,
• zaśpiewać wg podanego schematu trójdźwięki triady oraz D
7
bez przewrotu
i jej rozwiązanie nazwami literowymi,
• zaśpiewać wg podanego schematu trójdźwięki triady harmonicznej w A-dur
w trzygłosie ,
• zaśpiewać wg podanego schematu trójdźwięki triady oraz D
7
bez przewrotu
i jej rozwiązanie nazwami literowymi z uwzględnieniem dynamiki,
• usłyszeć, znaleźć i poprawić 7 błędnych wysokości dźwięków w 6-taktowej
melodii zawierającej błędy,
• zaśpiewać skorygowaną melodię,
• zaśpiewać skorygowaną melodię z akompaniamentem pianina,
• zaśpiewać a vista poprzednik i utworzyć do niego następnik w rytmie
poprzednika,
• zaśpiewać a vista ciąg melodyczny w tonacji A-dur zawierający trójdźwięki,
tetrachordy i interwały,
• rozpoznać brzmienie trąbki i organów,
• uzupełnić melodię skrzypiec solo 4-taktowego (t. 1-4) fragmentu I cz.
(Andante) Sonaty skrzypcowej A-dur HWV 361 Jerzego Fryderyka Haendla
w transkrypcji Marii-Claire Alain na trąbkę i organy,
• zaśpiewać zapisaną melodię nazwami literowymi o oktawę niżej,
• realizować niektóre ćwiczenia głosowe z taktowaniem,
• poprawnie intonować ćwiczenia realizowane podczas lekcji,
• świadomie słuchać konstrukcji melodyczno-rytmicznych,
• zaprezentować swoje działania,
• przezwyciężyć strach i uczucie zawstydzenia,
• współpracować z prowadzącym zajęcia,
• współpracować w grupie rówieśników.
Uczeń rozumie:
• konieczność zaangażowania, skupienia i koncentracji podczas zajęć.
Metody wspierania aktywności edukacyjnej:
Metody dydaktyczne:
• operatywna
Metody specyficzne:
• problemowo-analityczna,
• problemowo-odtwórcza,
• problemowo-twórcza,
• analityczno-percepcyjna,
• organizowania i rozwijania działalności muzycznej uczniów.
Formy organizacji pracy:
• indywidualna,
• grupowa,
• zbiorowa.
Formy aktywności muzycznej ucznia:
• słuchanie,
• śpiewanie,
• tworzenie.
Środki dydaktyczne inicjujące czynności uczenia się ucznia:
Konwencjonalne:
• karta ćwiczeń.
Instrumenty muzyczne:
• pianino.
Multimedia:
• odtwarzacz CD,
• nośnik CD z nagraniem I cz. (Andante) Sonaty skrzypcowej A-dur op. 1 nr 3
HWV 361 Jerzego Fryderyka Haendla w transkrypcji Marii-Claire Alain na
trąbkę i organy.
II REALIZACJA ZAŁOŻEŃ EDUKACYJNYCH
30”
1. Czynności wstępne:
o
powitanie klasy,
o
przygotowanie do zajęć,
o
sprawdzenie listy obecności.
5’
2. Sprawdzenie warunków wstępnych uczenia się nowych treści:
Gama A-dur
o
przypomnienie wiadomości o budowie gamy A-dur (znaki przykluczowe,
zapis znaków przykluczowych na pięciolinii, nazwy podwyższonych
dźwięków, itd.)
o
zaśpiewanie gamy A-dur od a-a
1
i od a
1
-a nazwami literowymi w ↑ i w ↓
w równych wartościach rytmicznych (ANEKS II),
o
zaśpiewanie gamy A-dur od cis
1
-cis
2
i od cis
2
-cis
1
nazwami literowymi w ↑
i w ↓ w równych wartościach rytmicznych (ANEKS III),
o
podpisanie interwałów w pionach (wertykalnie) w ćwiczeniu dwugłosowym
zawierającym trytony i ich rozwiązania według wskazówek prowadzącego
(ANEKS IV),
o
wspólne zaśpiewanie a vista pojedynczych głosów,
o
podział na 2 grupy i zaśpiewanie ćwiczenia zawierającego trytony i ich
rozwiązania w dwugłosie,
o
zamiana głosów i ponowne zaśpiewanie ćwiczenia.
30”
3. Podanie wizji zajęć w formie wybranej przez prowadzącego:
P: Na dzisiejszej lekcji wysłuchamy fragmentu z literatury muzycznej, zaśpiewamy
i stworzymy ćwiczenia oparte na materiale dźwiękowym gamy A-dur.
30”
4. Podanie tematu:
P: Zapiszcie w wykropkowanym miejscu na kartach ćwiczeń temat lekcji:
Barokowo. Sonatowo. Triowo. A-durowo – ćwiczenia utrwalające gamę A-dur.
5. Realizacja celów operacyjnych:
2’
Dyktando rytmiczne pamięciowe
o
podanie tempa i pulsu ćwierćnutowego,
o
trzy- lub w razie konieczności czterokrotna prezentacja na pianinie
w interwale 2 dwutaktowego rytmu w takcie 4/4 przez prowadzącego
(ANEKS V),
o
wspólne ustalenie metrum dyktanda oraz ilości taktów,
o
zapisanie dyktanda z pamięci,
o
realizacja dyktanda przez wskazanego ucznia z taktowaniem na 4,
o
wspólna realizacja dyktanda z taktowaniem na 4.
1’
Śpiewanie gamy w rytmie z dyktanda pamięciowego
o
wspólne śpiewanie gamy literowo w takcie 4/4 w rytmie 2. taktu
dyktanda rytmicznego pamięciowego z taktowaniem na 4 (ANEKS VI),
o
realizacja ćwiczenia przez wskazanego/ych ucznia/ów.
2’
Śpiewanie gamy w rytmie z dyktanda pamięciowego z ostinatem
rytmicznym z dyktanda pamięciowego
o
połączenie umiejętności kształconych w dwóch poprzednich
ćwiczeniach: śpiewanie gamy literowo w takcie 4/4 w rytmie 2. taktu
dyktanda pamięciowego z jednoczesnym realizowaniem rytmu 1. taktu
dyktanda rytmicznego (ANEKS VII).
4’
Śpiewanie triady harmonicznej
o
przypomnienie dźwięków akordów triady harmonicznej T, S, D i D
7
,
o
wspólne śpiewanie akordów triady harmonicznej (w tym D
7
bez
przewrotu) w ↑ i w ↓ w takcie 4/4 z taktowaniem na 4 w podanym
przez nauczyciela rytmie (ANEKS VIII),
o
śpiewanie akordów triady harmonicznej w A-dur w trzygłosie
(podziału na głosy dokonuje nauczyciel), w którym każdy z głosów ma
inne rytm i funkcję (ANEKS IX),
o
śpiewanie akordów triady harmonicznej w A-dur (w tym D
7
bez
przewrotu) wg podanego schematu (ANEKS X).
o
śpiewanie akordów triady harmonicznej w A-dur (w tym D
7
bez
przewrotu) wg podanego schematu z uwzględnieniem dynamiki
(ANEKS XI)
.
4’
Dyktando melodyczne korekta błędów
o
3-krotna prezentacja na pianinie przez nauczyciela 6-taktowej melodii
zawierającej 7 błędnych wysokości dźwięków (ANEKS XII),
o
skorygowanie przez uczniów niewłaściwych dźwięków i zapisanie
poprawionej melodii na pięciolinii znajdującej się poniżej dyktanda,
o
zaśpiewanie zapisanej melodii przez wszystkich uczniów,
o
ponowne zaśpiewanie melodii przez wszystkich uczniów
z akompaniamentem pianina realizowanym przez nauczyciela (ANEKS
XIII)
.
3’
Ciąg melodyczny
o
wspólne śpiewanie a vista ciągu melodycznego w A-dur (ANEKS XIV),
o
śpiewanie ciągu melodycznego przez wskazanego ucznia.
2’
Poprzednik-następnik
o
prezentacja 2-taktowego poprzednika na pianinie przez nauczyciela
(ANEKS XV),
o
wokalne powtórzenie poprzednika przez wskazanego ucznia
i utworzenie do niego następnika.
4’
Dyktando melodyczne uzupełnianka
o
4-krotna prezentacja z nośnika CD fragmentu (t. 1-4) cz. I (Andante)
Sonaty skrzypcowej A-dur
op. 1 nr 3 HWV 361 w transkrypcji Marii-
Claire Alain na trąbkę i organy (ANEKS XVI),
o
uzupełnienie przez uczniów brakujących nut zgodnie z podanym
powyżej dyktanda melodycznego schematem rytmicznym,
o
wspólna weryfikacja uzupełnionej melodii,
o
wolne zaśpiewanie przez wszystkich uczniów dyktanda literowo
o 8 niżej (dźwięki powyżej d
2
należy przerzucić do oktawy razkreślnej)
z taktowaniem na 4,
o
wolne zaśpiewanie dyktanda literowo z taktowaniem na 4 przez
wskazanego/ych ucznia/ów,
o
podanie uczniom kilku istotnych informacji o Jerzym Fryderyku
Haendlu (ANEKS XVII) oraz o utworze, którego fragment był
zaprezentowany jako dyktando melodyczne (ANEKS XVIII).
III OCENA REALIZACJI ZAŁOŻEŃ
1’
Prowadzący wraz z uczniami podsumowuje wiadomości oraz próbuje dokonać
oceny wspólnej pracy podczas zajęć.
IV CZYNNOŚCI ORGANIZACYJNO-PORZĄDKOWE
30”
o
złożenie i spakowanie przyborów szkolnych,
o
pożegnanie.