Fotograf_313[05]_Z1.09

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MINISTERSTWO EDUKACJI
NARODOWEJ

Remigiusz Kutyła

Wykonywanie zdjęć reklamowych
313[05].Z1.09

Poradnik dla ucznia

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2006

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Sprzęt i materiały do zdjęć katalogowych i reklamowych

4.1.1. Materiał nauczania

4.1.2. Pytania sprawdzające

4.1.3. Ćwiczenia

4.1.4. Sprawdzian postępów

4.2. Zasady kompozycji i aranżacji zdjęć katalogowych i reklamowych

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3. Ćwiczenia

4.2.4. Sprawdzian postępów

4.3. Zasady wykonywania zdjęć katalogowych i reklamowych

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.2. Pytania sprawdzające

4.3.3. Ćwiczenia

4.3.4. Sprawdzian postępów

5. Sprawdzian osiągnięć

6. Literatura

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Jesteś w posiadaniu „Poradnia dla ucznia”, który będzie Ci pomocny w przyswajaniu

wiedzy i podstawowych umiejętności dotyczących zasad wykonywania zdjęć reklamowych,
używania odpowiedniego sprzętu, wyposażenia i materiałów dla realizacji zdjęć reklamowych
z wykorzystaniem technik klasycznych oraz cyfrowych.

Fotografia reklamowa może mieć wiele odmian. Mogą to być zdjęcia wykonywane tylko

w celu jak najdokładniejszego zaprezentowania przedmiotu lub poprzez zaprezentowanie go
jako atrakcyjnego wizualnie zachęcenie klienta do zakupu tego właśnie obiektu

Zapoznaj się dokładnie z treścią rozdziału Wprowadzenie ponieważ umożliwi Ci to

skuteczne korzystanie z poradnika i osiągnięcie sukcesu w nauce, w ramach jednostki
modułowej „Wykonywanie zdjęć reklamowych” dla zawodu Fotograf 313[05] (patrz
pozycja 15 w załączonej tabeli).

Zawód: Fotograf 313[05]
Lp
.

Kod

Nazwa jednostki modułowej w programie nauczania dla zawodu

313[05].O1.01 Przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej

oraz ochrony środowiska

313[05].O1.02 Zastosowanie elementów wiedzy o sztuce w realizacji zadań zawodowych

313[05].O1.03 Posługiwanie się terminologią zawodową

313[05].O1.04 Rozróżnianie materiałów fotograficznych

313[05].O1.05 Magazynowanie i przechowywanie materiałów fotograficznych

313[05].O1.06 Wykonywanie podstawowych czynności fotograficznych

313[05].Z1.01

Organizowanie stanowiska pracy

313[05].Z1.02

Dobieranie sprzętu i materiałów do wykonania prac fotograficznych

313[05].Z1.03

Przygotowywanie roztworów do chemicznej obróbki materiałów fotograficznych

10.

313[05].Z1.04

Wykonywanie prac fotograficznych metodami tradycyjnymi i technikami cyfrowymi

11.

313[05].Z1.05

Wykonywanie zdjęć portretowych

12.

313[05].Z1.06

Wykonywanie zdjęć plenerowych

13.

313[05].Z1.07

Wykonywanie zdjęć architektonicznych

14.

313[05].Z1.08

Wykonywanie zdjęć reportażowych

15.

313[05].Z1.09 Wykonywanie zdjęć reklamowych

16.

313[05].Z1.10

Wykonywanie zdjęć technicznych

Poradnik składa się z pięciu części: Wymagania wstępne, Cele kształcenia, Materiał

nauczania, Sprawdzian osiągnięć, Literatura.

W części Wymagania wstępne, określono katalog podstawowych umiejętności, które

powinieneś  posiadać  przed  przystąpieniem  do  realizacji  niniejszej  jednostki  modułowej.  Jeśli  po
analizie  uznasz,  że  któreś  z  umiejętności  nie  są  dostatecznie  przez  Ciebie  opanowane,  wówczas
powinieneś  ponownie  przestudiować  materiał  nauczania  zawarty  w  poradnikach  z poprzednich
jednostek modułowych. W dotarciu do właściwego poradnika pomoże Ci załączona powyżej lista
jednostek  modułowych,  która  obejmuje  swym  zakresem  cały  program  nauczania  dla  zawodu.
W przypadku trudności skonsultuj się z nauczycielem w celu trafnego wyboru poradnika.

W części Cele kształcenia znajduje się wykaz umiejętności, jakie będziesz posiadał po

zakończeniu realizacji materiału nauczania zawartego w poradniku. W ocenie, czy
rzeczywiście takie umiejętności opanowałaś, pomogą Ci załączone w poradniku sprawdziany
postępów oraz sprawdzian osiągnięć.

Materiał nauczania jest podstawowym składnikiem poradnika i zawiera kompendium

informacji, które powinieneś starannie przyswoić, aby przystąpić do wykonania zaplanowanych
ćwiczeń oraz zaliczenia sprawdzianu osiągnięć. Przykład takiego sprawdzianu jest zawarty na

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

końcu poradnika. Ponadto materiał nauczania zawiera Pytania sprawdzające stan Twojej wiedzy,
która  jest  wymagana  do  realizacji  danego  ćwiczenia.  Każde  z  Ćwiczeń  zawartych  w  poradniku
opisane jest w formie polecenia co należ wykonać. Natomiast uszczegółowieniem tego polecenia
jest  lista  działań  (czynności)  określająca  Sposób  wykonania  ćwiczenia.  Ćwiczenia  będziesz
realizował indywidualnie lub pracując w zespole z innymi uczniami.

Przy realizacji ćwiczeń polegających na wykonaniu zdjęć musisz pamiętać o dokonaniu

pomiaru światła i ustawieniu w aparacie fotograficznym parametrów naświetlania w trybie
ręcznego sterowania czasem i przysłoną (tzw. manual oznaczony symbolem M).

Składnikiem opisu każdego z ćwiczeń jest również Lista wyposażenia stanowiska

pracy. Lista ta umożliwia sprawdzenie czy stanowisko ćwiczeniowe jest wyposażone w środki
dydaktyczne    niezbędne  do  prawidłowego  wykonania  ćwiczenia.  W  celu  dokonania
samooceny,  (określenia  jaki  jest  efekt  nabycia  wiedzy  i  umiejętności  z  danego  zakresu
materiału  nauczania)  możesz  posłużyć  się  narzędziem,  które  nazywa  się  Sprawdzian
postępów.  Jest  to  lista  kontrolna,  którą  powinieneś  wypełnić  odpowiadając  na  pytanie  „tak”
lub  „nie”,  co  jest  równoznaczne  z  oceną, że  potrafisz  wykonać daną  czynność  lub  jeszcze  jej
nie  potrafisz.  W  tym  drugim  przypadku  powinieneś  powtórzyć  trening  wykonując  ponownie
odpowiednie  ćwiczenie.  Zasadne  jest  również  to,  abyś  wówczas  jeszcze  raz  przestudiował
zakres  materiału  nauczania  potrzebny  do  realizacji  tych  ćwiczeń.  Pomoże  Ci  w  tym  Twój
nauczyciel, do którego powinieneś zwracać się z pytaniami i wątpliwościami.

Kolejna część poradnika to Sprawdzian osiągnięć, który umożliwia sprawdzenie

poziomu  Twoich  wiadomości  i  umiejętności  po  zakończeniu  realizacji  programu  jednostki
modułowej. Pozytywnie rozwiązany przez Ciebie sprawdzian osiągnięć oraz załączy do oceny
w formie „portfolio” efekt realizacji ćwiczeń (wykonane fotografie) stanowił będzie dowód, że
potrafisz  zrealizować  zdanie  zawodowe  polegające  na  prawidłowym  wykonywaniu  zdjęć
reklamowych.  W przypadku  sprawdzianu  osiągnięć  powinieneś  również  wiedzieć,  że  ma  on
formę testu podobnego do tych, jakie występują w części teoretycznej egzaminu zewnętrznego
dla  potwierdzenia  kwalifikacji  w  zawodzie.  Dlatego  też  istotne  jest  to,  żebyś  nabrał  wprawy
jak  takie  testy  się  rozwiązuje,  co  z  pełnością  będzie  procentować  w  przypadku  Twojego
egzaminu zewnętrznego.

W celu poszerzenia i pogłębienia posiadanej wiedzy w zakresie tej jednostki modułowej

możesz również skorzystać z listy materiałów źródłowych zamieszczonych w części poradnika
nazwanej Literatura. Jednakże to wymaga od Ciebie inicjatywy aby dotrzeć do
rekomendowanego zastawu literatury. Zestaw ten powinien być dostępny w zbiorach biblioteki
szkolnej lub innych bibliotek publicznych. Wiele cennych i ciekawych informacji możesz
również uzyskać korzystając z zasobów internetowych.

Jeśli będziesz miał jakiekolwiek trudności ze zrozumieniem treści materiału nauczania lub

ćwiczeń to poproś nauczyciela o dodatkowe wyjaśnienie i pomoc.
Bezpieczeństwo i higiena pracy

W trakcie realizacji ćwiczeń musisz przestrzegać regulaminów, przepisów

bezpieczeństwa  i  higieny  pracy  oraz  instrukcji  przeciwpożarowych  wynikających
z prowadzonych  prac.  Przepisy  te  już  wcześniej  poznałeś  lub  poznasz  w trakcie  nauki.
W czasie  pracy  poza  terenem  szkoły  koniecznie  musisz  stosować  się  do  przepisów  ruchu
drogowego oraz dbać o ochronę środowiska naturalnego.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

313[05].Z1

Technologia prac fotograficznych

313[05].Z1.01

Organizowanie stanowiska pracy

313[05].Z1.02

Dobieranie materiałów i sprzętu do

wykonania prac fotograficznych

313[05].Z1.03

Dobieranie materiałów i sprzętu do

wykonania prac fotograficznych

313[05].Z1.04

Dobieranie materiałów i sprzętu do

wykonania prac fotograficznych

313[05].Z1.05

Wykonywanie

zdjęć

portretowych

313[05].Z1.06

Wykonywanie

zdjęć

plenerowych

313[05].Z1.07

Wykonywanie

zdjęć

architektonicznych

313[05].Z1.08

Wykonywanie

zdjęć

reportażowych

313[05].Z1.09

Wykonywanie

zdjęć

reklamowych

313[05].Z1.10

Wykonywanie

zdjęć

technicznych

Schemat układu jednostek modułowych

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

rozpoznawać rodzaje materiałów światłoczułych oraz inne materiały fotograficzne,

−

dobierać czułość matrycy w aparacie cyfrowym oraz rozdzielczość i kompresję zapisu
obrazu wytworzonego przez aparat,

−

posługiwać się komputerem w zakresie obróbki obrazu cyfrowego, w tym plików RAW
(danych zapisanych bezpośrednio z matrycy światłoczułej),

−

wykonywać podstawowe prace i procesy technologiczne z zachowaniem przepisów
bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska,

−

wykorzystywać elementy wiedzy o sztuce przy wykonywaniu zdjęć katalogowych
i reklamowych,

−

organizować stanowisko pracy fotografa z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa
i ergonomii pracy,

−

posługiwać się terminologią zawodową w kontaktach z klientami i dokumentowaniu prac
fotograficznych,

−

dobierać optymalny sprzęt i materiały do wykonywania prac fotograficznych,

−

wykonywać podstawowe czynności fotograficzne, a w szczególności:

•

korzystać z różnych źródeł informacji,

•

posługiwać się aparatami fotograficznymi: lustrzanką średnioformatową, lustrzanką
małoobrazkową,

lustrzanką

cyfrową,

cyfrowym

aparatem

kompaktowym

z możliwością ręcznych ustawień parametrów,

•

stosować obiektywy wymienne,

•

posługiwać się elektroniczną lampą błyskową oraz reflektorami studyjnymi
święcącymi światłem ciągłym i błyskowym,

•

posługiwać się światłomierzem z możliwością pomiaru zarówno światła odbitego jak
i padającego, ciągłego i błyskowego,

•

dokonać archiwizacji wykonanego zdjęcia poprzez naklejenie go na odpowiednie
podłoże i opatrzenie właściwym opisem,

−

wykonać szkice i rysunki odręczne w aranżacji planu zdjęciowego,

−

wykonywać prace fotograficzne metodami tradycyjnymi i cyfrowymi,

−

magazynować, przechowywać i dokumentować materiały fotograficzne zgodnie
z obowiązującymi przepisami i standardami.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

odróżnić zdjęcie katalogowe od zdjęcia reklamowego,

−

dobrać odpowiedni sprzęt fotograficzny (rodzaj aparatu, rodzaj obiektywu) do wykonania
zdjęć katalogowych i reklamowych,

−

dobrać odpowiednie materiały do wykonania zdjęć katalogowych i reklamowych lub
dobrać właściwe parametry zapisu cyfrowego do wykonania zdjęć katalogowych
i reklamowych,

−

dobrać odpowiedni sprzęt dodatkowy do wykonania zdjęć katalogowych i reklamowych,

−

dobrać odpowiednie tło do zdjęć katalogowych i reklamowych,

−

dokonać konfiguracji oświetlenia zdjęć katalogowych i reklamowych,

−

zastosować przy wykonywaniu zdjęć katalogowych i reklamowych różne kierunki
oświetlenia dla uzyskania określonego efektu,

−

wykonać zdjęcie reklamowe w różnych wariantach oświetleniowych i na różnym tle,

−

wykonać zdjęcie katalogowe w warunkach atelierowych,

−

wykonać aranżację zdjęcia reklamowego pojedynczego przedmiotu,

−

wykonać aranżację zdjęcia reklamowego wielu przedmiotów,

−

wykonać zdjęcie katalogowe dużego obiektu w pomieszczeniu w którym się on znajduje,

−

wybrać odpowiednią perspektywę do wykonania fotografii reklamowej i katalogowej,

−

dobrać elementy i tło zdjęcia reklamowego aby kompozycja opierała się na zasadzie
kontrastów,

−

dobrać elementy i tło zdjęcia reklamowego aby kompozycja opierała się na zasadzie
podobieństw,

−

wykonać zdjęcie katalogowe przedmiotu ze szkła,

−

wykonać zdjęcia reklamowe wyrobów ze szkła na jasnym i ciemnym tle,

−

wykonać zdjęcia katalogowe przedmiotów wykonanych z różnych materiałów: tkaniny,
metalu, drewna, tworzyw sztucznych,

−

ocenić jakość wykonanych zdjęć obiektów reklamowych oraz sporządzić „portfolio” prac.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Sprzęt i materiały do zdjęć katalogowych i reklamowych

4.1.1. Materiał nauczania

Specyfika zdjęć katalogowych i reklamowych
Fotografia katalogowa to obrazy fotograficzne przeznaczone do katalogów, cenników

i prospektów handlowych lub naukowych. Zdjęcia takie mają za zadanie dokładne
i realistyczne, a równocześnie estetyczne ukazanie przedmiotów. Zwykle są to zdjęcia
bezcieniowe i beztłowe (lub na tle jednostajnym). [Poz. 5, s. 91]

Fot. 1. Dwa zdjęcia tego samego przedmiotu: a) zdjęcie katalogowe, b) zdjęcie reklamowe.

Źródło: materiały autorskie.

Fotografia reklamowa - to fotografia przedmiotów codziennego użytku lub innych

wyrobów  przemysłowych,  rzemieślniczych i produktów  rolno-spożywczych,  której  celem jest
atrakcyjne ukazanie ich, zachęcające do  nabycia. Zdjęcia reklamowe stanowią bardzo szeroką
dziedzinę  działalności  fotograficznej.  Są  one  bezpośrednim  materiałem  reklamowym  do
reprodukcji  w  informatorach,  folderach  i  książkach.  Powinny  charakteryzować  się  wyraźną
myślą  przewodnią  i przedstawiać  reklamowane  wyroby,  w  sposób  jasny,  precyzyjny,
a jednocześnie komunikatywny. W związku z tym zdjęcie reklamowe wymaga odpowiedniego
przygotowania  się  do  jego  wykonania.  Najpierw  należy  wykonać  szkic  i zaaranżować
konkretną  kompozycję  i  perspektywę  widzenia  obrazu,  a  następnie  wykonać  zdjęcie.
Zazwyczaj wykonuje się kilka, a czasem kilkanaście zdjęć tego samego zestawu przedmiotów
i dopiero z nich wybiera się zdjęcie najlepsze, które służy do dalszego wykorzystania. [Poz.  5,
s. 96]

Fot. 2. Przykład zdjęcia reklamowego. Źródło: materiały autorskie.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

We realiach współczesnego, zinformatyzowanego społeczeństwa zarówno fotografia

reklamowa  jak  i  katalogowa  przeżywa  swój  rozkwit.  Zajmują  się  nią  nie  tylko  zawodowi
fotografowie,  ale  i  laicy  pozbawieni  jakichkolwiek  podstaw teoretycznych. Powodem  tego  są
aukcje  internetowe  gdzie  można  kupić  i  sprzedać  prawie  wszystko.  Większość  zdjęć
w serwisach  aukcyjnych,  pokazujących obiekty będące przedmiotem sprzedaży, jest na niskim
poziomie.  Jeśli  śledzisz  aukcje  to  pewno  zauważyłeś,  że  przedmioty  dobrze  sfotografowane
osiągają  lepsze  ceny.  Dlatego  też,  na  forach  fotograficznych  możesz  się  spotkać  z  tysiącami
postów  dotyczących  wymiany  doświadczeń  w  wykonywaniu  fotografii  katalogowej
i reklamowej.  Ostatnio,  coraz  częściej  do  zakładów  fotograficznych  trafiają  klienci
zamawiający zdjęcia przedmiotów do aukcji internetowych.
Materiały zdjęciowe wykorzystywane w fotografii katalogowej i reklamowej.

Do wykonywania tego typu zdjęć najczęściej używa się materiałów zapewniających jak

najlepszą  jakość  zarówno  w  zakresie  odwzorowania  barw  jak  i  szczegółów,  ponieważ  obraz
powinien  być  ostry,  charakteryzować  się  dużą  rozdzielczością,  mieć  dużą  rozpiętość  tonów
i wykazywać drobne, niezauważalne ziarno. Niemal wszystkie zdjęcia studyjne są wykonywane
na  filmach  stosunkowo  mało czułych, o dużej rozdzielczości i małym ziarnie. Właśnie te duże
wymagania  dotyczące  jakości  obrazu  powodują,  że  do  wykonywania  zdjęć  katalogowych
reklamowych  praktycznie  nie  stosuje  się  filmów  małoobrazkowych,  natomiast,  z  uwagi  na
stosunkowo  dobrą  jakość  i  wygodę  użycia (oraz stosunkowo niewielkie koszty) fotografowie
chętnie posługują  się  materiałami  średnioformatowym  o  rozmiarach  klatki  od  45  x 60 mm do
60 x 90  mm.  Popularne  i  przydatne  ze  względu  na  ich  wielkość  są  również  błony  cięte
używane w aparatach wielkoformatowych.

Do fotografii katalogowej i reklamowej stosuje się głównie błony barwne diapozytywowe

i czasami  negatywowe.  Błon  czarno-białych  używa  się  bardzo  rzadko  –  tylko  przy
nietypowych  zamówieniach.  Jeśli  zdjęcia  mają  być  wykorzystywane  jako  reprodukcje
drukarskie  w  książkach  czy  czasopismach,  to  wiąże  się  to  z  wykonaniem  ich  skanowania.
W tym  celu  lepiej  sprawdzają  się  przezrocza  i  dlatego  też  one  dominują  w  profesjonalnej
fotografii  studyjnej  wykonywanej  z użyciem  tradycyjnej  techniki  zdjęciowej.  Jeśli  natomiast
produktem  końcowym  ma  być  odbitka  fotograficzna,  lepszym  materiałem  podstawowym  jest
negatyw.

Obecnie, najczęściej klienci życzą sobie otrzymać wykonane zamówienie w formie

cyfrowej  przeznaczonej do dalszej obróbki. Wynika to z faktu, że wszystkie firmy reklamowe
i poligraficzne  (drukarnie)  posługują  się  wyłącznie  technologią  cyfrową. Jeśli  klient  dostarczy
do  drukarni  zdjęcie  w  postaci  diapozytywu  lub  w  formie  wydruku  czy kopii  pozytywowej  to
i tak  będzie  ono  musiało  zostać  zeskanowane  i  wprowadzone  do  pamięci  komputera,  za  co
drukarnia  pobierze  dodatkową  opłatę.  Dlatego  też  przystępując  do  wykonania  zamówienia,
poproś klienta o kontakt telefoniczny z drukarnią lub firmą reklamową, która będzie prowadzić
dalsze prace z wykonanym przez Ciebie zdjęciem i ustal dokładne parametry techniczne, jakie
ma spełniać zdjęcie. Jeśli będziesz wykonywał zlecenie za pomocą cyfrowej techniki zdjęciowej
pamiętaj  o tym,  że  podnosząc  czułość  ustawienia  matrycy  aparatu  pogorszeniu  ulega  jakość
techniczna zdjęć. Kontroluj czy używana przez ciebie czułość spełni oczekiwania klienta a jeśli
to  tylko  możliwe  staraj  się  używać  najniższej  dostępnej  w  aparacie  czułości  matrycy  oraz
korzystaj z zapisu w formacie RAW.

Przed przystąpieniem do wykonania zamówienia polegającego na wykonaniu zdjęć

reklamowych  lub  katalogowych  musisz  dokładnie  z klientem  ustalić,  jaką  formę  końcową  ma
przybrać  wykonana  przez  Ciebie  praca.  Niejednokrotnie  wybór  sprzętu  i  materiałów  do
wykonania  zamówienia  będzie  należał  do  Ciebie  i  tylko  wybór  właściwej  techniki  zdjęciowej
przyniesie  ci sukces.  Bardzo  rzadko  zdjęcie  wykonane  przez  Ciebie  będzie  funkcjonować
samodzielnie  np.  w postaci  barwnych  wydruków  upiększających  siedziby  firmy.  Najczęściej
Twoje  zdjęcia  będą  wykorzystywane  przez  firmy  reklamowe  do  tworzenia  kampanii
reklamowych danych produktów lub firm.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Do wykonywania zdjęć katalogowych i reklamowych wykorzystuje się najczęściej

następujące typy aparatów fotograficznych:

Aparaty wielkoformatowe mają swoje stałe miejsce w nowoczesnej fotografii. W czasach

technologii  cyfrowej  pomysł  używania  olbrzymiego  aparatu,  wydaje  się  śmieszny.  Jednak
aparaty te ze względu na wielkość i jakość uzyskiwanego obrazu są powszechnie używane do
wykonywania zdjęć reklamowych i katalogowych. Już sama wielkość stosowanej błony daje im
przewagę  nad  innymi  typami,  ale  nie  jest  to  ich  jedyna  zaleta.  Aparaty  wielkoformatowe
zapewniają  takie  warunki  kontroli  końcowego  wyniku,  jakie  rzadko  można  uzyskać
w aparatach  o  innym  formacie.  Na  ogół  umożliwiają  pochylanie,  obracanie  oraz  przesuwanie
w górę  i  w  dół  płaszczyzny  błony  i  obiektywu,  co  daje  niezwykłe  możliwości  kontrolowania
perspektywy i głębi ostrości. Zaletą aparatu wielkoformatowego jest jakość obrazu, jaką może
on zapewnić. Typowym rozmiarem błon używanych w tych aparatach jest 12,5 x 10 cm (5 x 4
cali),  ale  w  niektórych  aparatach  można  używać  błon  o  wielkości  nawet  12,5  x  18 cm  (5 x  7
cali)  czy  25  x  20  cm  (10  x  8  cali).  Dla  firmy,  która  chce  reklamować  swój  produkt  na
ogromnych  tablicach  ogłoszeniowych,  ta  dodatkowa  jakość  ma  podstawowe  znaczenie
w związku  z  koniecznością  uzyskania  jak  najlepszych warunków technicznych. Zazwyczaj, za
pomocą  tego  typu  aparatów,  wykonuje  się  zdjęcia  na  diapozytywach,  które  po  wywołaniu
skanuje  się  na  profesjonalnych  skanerach  uzyskując  obrazy  cyfrowe  rozdzielczości
kilkadziesiąt czy nawet kilkaset milionów pikseli, dzięki czemu zdjęcie mnożna powiększać do
wielkości  billboardu  bez  zauważalnej  straty  szczegółów.  [Poz.  3,  s.  352]  Do  wielu  aparatów
wielkoformatowych  produkowane  są  przystawki  cyfrowe  przy  pomocy  których  można
uzyskać rozdzielczość obrazu cyfrowego wynoszącą kilkadziesiąt milionów pikseli. Pozwalają
one  na  wykorzystanie  niewątpliwie  przydatnych  cech  aparatu  wielkoformatowego
(np. pochyłów  czołówek)  i  nowoczesnej  cyfrowej  techniki  zdjęciowej.  Przy ich  zastosowaniu
można  zrezygnować  z  ustawiania  kadru  na  matówce  ponieważ  obraz  projektowany  przez
obiektyw  jest  w  czasie  rzeczywistym  przetwarzany  na  obraz  cyfrowy  i  wtedy  można
dokonywać  kadrowania  kontrolując  obraz  na  ekranie  komputera.  Kiedy  już  obraz  zostanie
skadrowany  wykonujemy  zdjęcie  poprzez  wysłanie  polecenia  dokonania  ekspozycji
bezpośrednio  z  komputera.  Po  ekspozycji  obraz  ten  zostaje  zapisany  bezpośrednio  na  dysku
twardym komputera.

Aparaty średnioformatowe do niedawna były sprzętem najczęściej i najchętniej używanym

przez  fotografów  do  wykonywania  fotografii  katalogowej  i  reklamowej.  Podstawową  ich
zaletą  jest  stosunkowo  duży  rozmiar  klatki  w  połączeniu  ze  znakomitą  rozpiętością  tonalną
i odwzorowaniem  barw  diapozytywu  lub  negatywu. Obecnie, ta technika zdjęciowa wychodzi
z użycia  na  korzyść  techniki  cyfrowej,  która  jest  tańsza,  nie  wymaga  skomplikowanej
obróbki chemicznej,  a    przede  wszystkim  efekt wykonanych  zdjęć  jest widoczny  natychmiast.
Jednak  są  sytuacje  gdzie  wykonanie  zdjęć  na  materiale  diapozytywowym  jest  niezbędne.
Zdjęcia  wykonywane  aparatami  średnioformatowym  na  diapozytywowych  materiałach
zdjęciowych  mają  zastosowanie  przy  zamówieniach  gdzie  klient  życzy  sobie  zdjęć  do  druku
(o rozdzielczości  300  dpi)  w  rozmiarze  większym  od  A3  (ok.  30x40  cm).  Wykonane
diapozytywy  skanuje  się  przy  pomocy  skanera,  a  zeskanowany  obraz  wykorzystywany  jest
dalej  w  poligrafii.  Technika  wykonywania  zdjęć  reklamowych  aparatami  średnioformatowym
przejdzie do  historii  fotografii  w  ciągu kilku następnych lat, gdy każda z firm fotograficznych
będzie  mogła  sobie  pozwolić  na  aparaty  cyfrowe, które są już produkowane,  lecz barierą  dla
zakupu jest ich cena.
Do  fotografii  reklamowej z racji stosunkowo niskiej (jak dla poligrafii) jakości w zasadzie nie
stosuje się aparatów małoobrazkowych.

Obecnie, często do fotografii katalogowej i reklamowej stosuje się aparaty cyfrowe typu

lustrzanka  lub  nawet  cyfrowe  aparaty  kompaktowe.  Oczywiście  muszą  to  być  aparaty
z odpowiednio dużą rozdzielczością rejestrowanego obrazu oraz muszą posiadać jak najlepsze
jakościowo  obiektywy,  również  muszą  mieć  możliwość  zapisu  w  formacie  RAW.
W pierwszym  kwartale  2006  roku  aparaty  o  rozdzielczości  matrycy  7  mln  pikseli  należą  do

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

aparatów, na które może sobie pozwolić każdy zaawansowany amator, a aparaty rejestrujące
obraz w rozdzielczości 12-14 milionów pikseli są standardowym wyposażeniem większości
lepszych firm fotograficznych.

Do druku w folderach reklamowych drukarnie wymagają zdjęć o rozdzielczość 300 dpi

(czyli 14 mln pikseli zapewni dobry wydruk o maksymalnym rozmiarze około 40x50 cm), do
druków wielkoformatowych wystarczy 80 - 120 dpi (czyli 14 mln pikseli zapewni w miarę
dobry wydruk o maksymalnym rozmiarze np.140x200 cm).

Obecnie (na początku 2006 roku) najbardziej zaawansowanym technologicznie aparatem

używanym  do  wykonywania  zdjęć  reklamowych  zarówno  w  studio  jak  i  w  terenie  poza
studiem  jest  aparat  cyfrowy  Hasselblad  H2D-39  (produkowany  przez  firmę  znaną
z doskonałych  aparatów  średnioformatowych)  posiada  matrycę  cyfrową  o  rozdzielczości  39
milionów  pikseli.  Zdjęcie  uzyskane  z  tego  aparatu  zajmuje  ponad  100  Mb  (plik  Raw).  Tylna
ścianka z przetwornikiem obrazu jest wymienna i można ją zamienić na kasetę z filmem typu
120. Natomiast cyfrową tylną ściankę można zamontować do kilku innych rodzajów  aparatów
w tym i wielkoformatowych. Oczywiście, tylna ścianka, posiada możliwość zapisu w formacie
RAW.  Aparaty  te  wyposażono  w nowoczesną  technologię  cyfrowej  korekcji  aberracji
chromatycznej,  dzięki  czemu  uzyskuje  się  doskonałej  jakości  obraz  na  całej  powierzchni
obrazu.

Jak już wiesz, zdjęcia katalogowe i reklamowe muszą być wykonywane z zastosowaniem

technik  gwarantujących  jak  najlepszą  jakość techniczną.  Zasada  ta  obowiązuje    przy  wyborze
obiektywów. Do wykonywania  zdjęć katalogowych i reklamowych praktycznie nie stosuje się
(z uwagi na zniekształcenia które powodują) obiektywów szerokokątnych. Rzadko też stosuje
się  obiektywy  zmiennoogniskowe,  które  jak  wiesz  mają  gorsze  parametry  techniczne  od
obiektywów  o  stałej  ogniskowej.  Do  fotografii  katalogowej  i  reklamowej  najlepiej  nadają  się
obiektywy  o  stałej  ogniskowej,  standardowej    lub  nieco  dłuższej,  o  stosunkowo  dużym
otworze względnym i pozbawione wad soczewek.

Zdjęcia katalogowe i reklamowe wykonuje się zazwyczaj w studio przy użyciu różnego

rodzaju lamp. Główną przyczyną stosowania tego typu oświetlenia jest uniezależnienie się od
światła dziennego oraz możliwość dokonywania dowolnych zmian kierunku i sposobów
oświetlania.

Lampy błyskowe w postaci oświetlenia studyjnego są standardowym źródłem światła

w większości  firm  zajmujących  się  fotografią  katalogową  i  reklamową.  Główną zaletą  światła
błyskowego    jest  to,  że  jest  ono  szybkie  i  zimne  w  przeciwieństwie  lamp  żarowych,  które
generują  duże  ilości  ciepła.  Zazwyczaj  błysk  nie  trwa  dłużej  niż  1/1000  czy  1/500  sekundy.
Dzięki  temu  można  sobie  poradzić  z  fotografowaniem  obiektów  szybko  poruszających  się,
takich  jak  kropelki  rozchlapywanej  cieczy  czy  bąbelki  gazu  w  napojach.  Mała  ilość  ciepła
wytwarzanego  przez  lampy  błyskowe  jest  istotną zaletą nie tylko dlatego, że stwarza bardziej
komfortowe  warunki  pracy  (szczególnie  w  małym  studiu),  ale  także  ze  względu  na  to,  że
umożliwia  wygodne  i nieskomplikowane  stosowanie  dużej  gamy  urządzeń  rozpraszających
światło.

Światło ciągłe – żarowe też ma swoje zalety przy fotografowaniu zdjęć katalogowych

i reklamowych, ponieważ ekspozycję można regulować przez zmianę wartości czasu otwarcia
migawki  pozostając  przy  maksymalnej  wartości  przysłony  -  czas  naświetlenia  nie  wpływa
bowiem  na  jakość  obrazu  pod  warunkiem,  że  obiekt  zdjęcia  jest  statyczny.  Ponieważ  do
większości  prac  studyjnych  przy  fotografowaniu zdjęć katalogowych  i reklamowych używana
jest  czułość  zazwyczaj  nie  większa  niż  100  ISO  to  niekiedy  użycie  światła  ciągłego  jest
bardziej uzasadnione (np. gdy trzeba oświetlić dużą przestrzeń, a nie masz odpowiednich lamp
błyskowych).  Natomiast,  gdy  obiekty  są  oświetlane  z  bardzo  bliskiej  odległości  istnieje
niebezpieczeństwo, że rekwizyty (np. żywność) mogą ulec zniszczeniu na skutek nadmiernego
nagrzania.

Przy fotografowaniu zdjęć katalogowych ważne jest, aby wszystkie istotne cechy obiektu

były dobrze oświetlone i dawały jak najpełniejszy jego obraz. Nie jest tu wskazane oświetlenie

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

„artystyczne” dające głębokie cienie i bogactwo półtonów związanych z oświetleniem.
Zazwyczaj do zdjęć katalogowych stosuje się oświetlenie równomierne, dające pełny i jak
najwyraźniejszy obraz całego obiektu.

Podobnie jak i w innych rodzajach zdjęć, przy fotografowaniu zdjęć reklamowych

rozróżnia się światło zasadnicze (główne), światła dopełniające  (rozjaśniające cienie) i światła
efektowe.  Światłem  zasadniczym  jest  źródło  światła,  które  daje  ogólne  –  główne  oświetlenie
obiektu.  Przy  projektowaniu  oświetlenia  najpierw ustawia się zasadnicze źródło światła i jego
działaniu  podporządkowuje  się  inne  źródła  światła.  Rodzaj  światła  zasadniczego  decyduje
o charakterze  zdjęcia.  Ostre  światło  o  zdecydowanym  kierunku  daje  mocny  i wyrazisty  cień,
który  na  fotografii  ma  ciemny,  głęboki  odcień  szarości.  Bardzo  miękkie  cienie  uzyskuje  się
przy  stosowaniu  bezpośredniego,  rozproszonego  oświetlenia,  a  przy  świetle  pośrednim  –
bardzo rozproszonym -  cienie w ogóle nie występują.

Światła efektowe uzupełniają zestaw oświetlenia. Przez specjalne ustawienie dodatkowych

źródeł światła możemy świadomie spowodować powstanie odbić i refleksów albo rozjaśnić
dodatkowo określone części obiektu zdjęcia. Do rozjaśnienia można również użyć małych
luster, co upraszcza znacznie zestawienie oświetlenia i często przynosi interesujące efekty.

Znajomość tych technicznych warunków oświetlenia stanowi punkt wyjścia do

świadomego zastosowania oświetlenia jako środka kompozycji zdjęcia. Oświetlenie umożliwia
np. przez rozłożenie świateł i cieni uzyskanie wrażenia przestrzeni i kontrastu wartości
tonalnej, wydobycie charakterystycznych cech powierzchni przedmiotu i jej ożywienie. Można
dzięki temu dokładnie odtworzyć określone, interesujące nas właściwości materiałów
i przedmiotów.

Zastosowanie odpowiedniego oświetlenia pozwala na nadanie zdjęciu charakterystycznej

wymowy. Obrazy jasne, świetliste sprawiają wrażenie lekkich i swobodnych, natomiast obrazy
utrzymane w ciemnych tonach, z mocno zarysowanymi cieniami i wyraźnie widocznym
kierunkiem oświetlenia zasadniczego, są poważne, a nawet dość surowe. Naturalnie pomiędzy
tymi dwiema skrajnościami jest wiele stopni pośrednich. Faktem jest jednak, że odpowiednie
oświetlenie nadaje fotografii pewien swoisty charakter i indywidualny styl.

Czasami, do wykonania zdjęć reklamowych można posłużyć się światłem słonecznym

rozproszonym  przez  jednolitą  warstwę  chmur,  Równomierność  oświetlenia  i  „połysk”,  jakie
osiąga  się  przy  naturalnym  oświetleniu  mają  swój  niepowtarzalny  urok.  Do  rozjaśnienia
poszczególnych  części  obiektu  stosuje  się  wtedy  odpowiednio  ustawione  ekrany,  wykonane
z materiałów  dobrze  odbijających  światło,  np.  folii,  kartonów  lub  płótna.  Pomimo  tych  zalet
trudno w pracy usługowej zdawać się na kaprysy pogody i czekać kilka czy kilkanaście dni  na
odpowiednią pogodę.[Poz. 8 , s. 25-27]

Inne akcesoria
Wykonując zdjęcia katalogowe i reklamowe zazwyczaj dużo czasu musimy poświęcić

ustawianiu

fotografowanych

przedmiotów.

Ważną

zatem

sprawą

jest

stabilność

i unieruchomienie aparatu fotograficznego aby jego położenie nie ulegało zmianie wraz z każdą
przymiarką do wykonania zdjęcia. Wykonując pracę aparatem wielkoformatowym nie mamy
innej możliwości zapewnienia mu stabilności niż posłużenie się statywem, ale i wykonując
pracę każdym innym rodzajem aparatu niezbędny okaże się porządny, ciężki statyw atelierowy
z poziomicą oraz z możliwością pochyłów głowicy w każdą stronę.

Aby fotografowane przez Ciebie przedmioty wyglądały atrakcyjnie lub aby widać było ich

istotne części niezbędne będzie posłużenie się różnego rodzaju podpórkami, szczypcami,
klipsami czy żyłką do podwieszania elementów. Do mocowania niewielkich elementów dobrze
sprawdza się tu plastelina ale wadą jest to, że zostawia tłuste plamy i rozpływa się w wyższych
temperaturach.

Jeżeli wykonujesz zdjęcie wielu, czasami drobnych, elementów musisz je precyzyjnie

rozmieścić. Na zaawansowanym etapie komponowania takich zdjęć dokonywanie zmian
w końcowym ustawieniu jest przedsięwzięciem bardzo delikatnym. Poruszenie jednego

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

przedmiotu może zakłócić położenie innych, więc użyteczny staje się nieduży zestaw narzędzi
do wprowadzania takich niewielkich poprawek (penset, szczypiec, itp.).

Niektóre przedmioty przed wykonaniem ich zdjęć reklamowych trzeba dodatkowo

uatrakcyjnić  stosując  różnego  rodzaju  zabiegi.  Na  przykład do  pracy  z  niektórymi  artykułami
żywnościowymi  czy  cieczami  przydatne  są:  spryskiwacze,  parownice  i  zamrażarki  które
przydają się do nakładania warstw wilgoci na powierzchnie przedmiotów. Sprężone powietrze
i system rurek umożliwiają wytworzenie pęcherzyków czy wzburzenie powierzchni wody, a za
pomocą  pipetek  i  strzykawek  można  precyzyjnie  dozować  ciecze  i  wstrzykiwać  do  nich
barwniki.  Gliceryna  jest  użytecznym  materiałem  zastępującym  wodę,  zwłaszcza  przy
pokrywaniu  powierzchni  i  wytwarzaniu  kałuż  i  kropel  —  jest  ona  bardziej  gęsta  i  dobrze
utrzymuje kształt kropel.

Przy fotografowaniu niektórych przedmiotów na ich powierzchni mogą powstawać silne

odblaski  świetlne  które  zniekształcają  fotografowany  obiekt.  Na  ogół,  zabiegi  takie  jak  silne
rozproszenia  światła  czy  manewrowanie  przedmiotem  przynoszą  efekty  mało  zadowalające.
W takich  przypadkach  niezbędny  się  okaże  namiot  świetlny,  który  zapewni w  miarę  jednolite
oświetlenie całego przedmiotu, gdy znajdzie się on w jego wnętrzu.

Przy fotografowaniu z zastosowaniem światła ciągłego może Ci być potrzebny również

wężyk  fotograficzny  lub  pilot  do  zdalnego  wyzwalania  migawki  aparatu,  osłona
przeciwsłoneczna  zabezpieczy  Cię  przed  niespodziewanymi  refleksami,  a  arkusze  czarnego
kartonu pomogą w ukierunkowaniu światła.

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jak powinny być przedstawione rzeczy będące tematem zdjęcia reklamowego?
2.  Czym powinno charakteryzować się zdjęcie katalogowe?
3.  Jakie  materiały  zdjęciowe  wykorzystywane  są  najczęściej  w  fotografii  katalogowej

i reklamowej?

4. Kiedy, do wykonywania zdjęć w fotografii reklamowej, używa się negatywów barwnych?
5. Jaki format (rodzaj) plików jest najlepszy dla zapisu zdjęć katalogowych i reklamowych

wykonanych techniką cyfrową?

6. Dlaczego, do fotografowania zdjęć katalogowych i reklamowych, rzadko używa się

aparatów małoobrazkowych?

7. Jakie kryteria powinny spełniać obiektywy wykorzystywane do fotografii katalogowej

i reklamowej?

8. Jakie są zalety oświetlenia błyskowego przy wykonywaniu zdjęć katalogowych

i reklamowych?

9. Jakie są zalety oświetlenia ciągłego (żarowego) przy wykonywaniu zdjęć katalogowych

i reklamowych?

10. W jakim celu przy wykonywaniu zdjęć katalogowych i reklamowych stosuje się światło

efektowe?

11. Jakiej substancji można używać, przy wykonywaniu zdjęć reklamowych, w zastępstwie wody?
12. Do czego, przy wykonywaniu zdjęć katalogowych i reklamowych, służy namiot świetlny?

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Dokonaj wyboru aparatu fotograficznego i materiałów zdjęciowych do wykonania

barwnego zdjęcia reklamowego którego docelowy wymiar (po wydrukowaniu) ma wynosić:
szerokość 4 metry, a długość 5 metrów.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować sposób wykonania ćwiczenia – podział pracy w zespole – jeden członek

zespołu poszukuje informacji w Internecie, a drugi w książkach, katalogach i poprzez
telefonowanie do firm zajmujących się wydrukami wielkoformatowymi,

4) dokonać wyszukania informacji w Internecie, znaleźć telefony kontaktowe i telefonicznie

zapytać jakie parametry ma spełniać zdjęcie,

5) napisać na kartce parametry techniczne, które ma spełniać zdjęcie o warunkach

określonych w poleceniu ćwiczenia,

6) wyszukać sprzęt i materiały spełniające warunki techniczne określone w punkcie 5,
7) wybrać, z przygotowanego zestawu, sprzęt i materiały go wykonania zdjęcia spełniającego

kryteria określone w poleceniu ćwiczenia,

8) opisać na kartce jaki rodzaj aparatu i materiału zdjęciowego wybrałeś i na jakich

informacjach opierałeś się dokonując właśnie takiego wyboru,

9)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
10)  dołączyć pracę do portfolio,
11)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer PC z dostępem do Internetu,

−

książki, czasopisma fachowe z zakresu fotografii i katalogi reklamowe,

−

różne

rodzaje

aparatów

fotograficznych:

aparat wielkoformatowy, lustrzanka

średnioformatowa, lustrzanka małoobrazkowa, lustrzanka cyfrowa, cyfrowy aparat
kompaktowy,

−

barwne materiały zdjęciowe negatywowe i pozytywowe,

−

telefon komórkowy lub stacjonarny, książka telefoniczna,

−

arkusz białego papieru o formacie A4, długopis.

Ćwiczenie 2

Dokonaj wyboru aparatu fotograficznego i techniki zdjęciowej oraz materiałów

światłoczułych do wykonania zdjęć katalogowych wyrobu w postaci żelazka do prasowania.
Zdjęcie ma być docelowo wydrukowane jako czarno-białe w formacie 6x9 cm.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować sposób wykonania ćwiczenia,
4) napisać na kartce formatu A4 propozycje wyboru aparatu, materiałów światłoczułych lub

czułości matrycy cyfrowej oraz rodzaju pliku w jakim ma być obraz zapisany wraz
z uzasadnieniem wyboru,

5) uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6) dołączyć pracę do portfolio,
7) przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje aparatów fotograficznych: lustrzanka średnioformatowa, lustrzanka
małoobrazkowa, lustrzanka cyfrowa, cyfrowy aparat kompaktowy,

−

książki i czasopisma fachowe z zakresu fotografii,

−

barwne i czarno-białe materiały zdjęciowe negatywowe i pozytywowe,

−

komputer PC z dostępem do Internetu,

−

arkusz białego papieru o formacie A4, długopis.

Ćwiczenie 3

Wyszukaj w materiałach reklamowych, katalogowych i Internecie zdjęcia reklamowe

i katalogowe. Przygotuj prezentację przedstawiając osobno każde z tych rodzajów fotografii.
Uzasadnij, dlaczego dane zdjęcia zakwalifikowałeś do danej kategorii.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować podział pracy w zespole – kto z członków zespołu wyszukuje dany rodzaj

zdjęć oraz kto zaprezentuje wykonaną pracę,

4)  przystąpić do wyszukiwania zdjęć, wyszukane zdjęcia zapisać w pamięci komputera,
5)  wykonać prezentację komputerową,
6)  dokonać publicznej prezentacji efektów pracy,
7)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
8)  dołączyć pracę do portfolio (np. w formie płyty CD).

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer PC z dostępem do Internetu (1 szt. na zespół),

−

płyta CD (po 1 szt. na każdego ucznia).

Ćwiczenie 4

Zaprojektuj wyposażenie atelier służącego do wykonywania fotografii katalogowych

i reklamowych techniką cyfrową. Przedstaw w formie pisemnej dwie propozycje zakupów
wraz z kosztorysem w wersji maksymalnej i minimalnej.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować podział pracy w zespole – który z członków wyszukuje jakie informacje oraz

kto zaprezentuje wykonaną pracę,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4) przystąpić do wyszukiwania informacji na temat wyposażenia atelier do zdjęć

katalogowych i reklamowych,

5) wykonać pisemnie dwie wersje zakupów wyposażenia atelier służącego do wykonywania

fotografii katalogowych i reklamowych techniką cyfrową – w wersji minimum i maksimum,

6) dołączyć do każdej listy opis jaki zakres prac można wykonać przy wykorzystaniu każdego

z zaproponowanych zestawów sprzętu,

7)  dokonać prezentacji efektów pracy na forum grupy,
8)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
9)  dołączyć pracę do portfolio z odpowiednim opisem.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer PC z dostępem do Internetu (1 szt na zespół),

−

książki, czasopisma fachowe z zakresu fotografii i katalogi reklamowe firm produkujących
sprzęt fotograficzny,

−

arkusze papieru A4, długopis, ołówek (1 zestaw na zespół).

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) odróżnić zdjęcie katalogowe od reklamowego?



2) wybrać właściwy sprzęt do wykonania zdjęcia reklamowego lub

katalogowego?



3) wybrać materiały zdjęciowe lub parametry zapisu obrazu cyfrowego

właściwych dla wykonania zdjęć reklamowych i katalogowych?



4) wyjaśnić dlaczego niektóre zdjęcia katalogowe i reklamowe należy

wykonywać na diapozytywach?



5) dobrać

sprzęt

oświetleniowy

wykonania

zdjęć

katalogowych

i reklamowych?



6) zaprojektować wyposażenie atelier do wykonywania zdjęć katalogowych?



7) zaprojektować wyposażenie atelier do wykonywania zdjęć reklamowych?



8) dokonać wyboru sprzętu dodatkowego do wykonania określonej pracy

z zakresu fotografii reklamowej lub katalogowej?



9) rozpoznać zestaw sprzętu do wykonania określonych prac z zakresu fotografii

reklamowej?



„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2.

Zasady kompozycji i aranżacji zdjęć katalogowych
i reklamowych

4.2.1. Materiał nauczania

Kompozycja w fotografii jest elementem szczególnie istotnym. Powinna być zawsze

przemyślana i przez to harmonijna we wszystkich szczegółach. Przy komponowaniu zdjęcia
reklamowego chodzi o to by oglądający już po pierwszym spojrzeniu uchwycił to co jest istotą
zdjęcia i aby wywołało ono określone odczucia i skojarzenia myślowe. W fotografii
reklamowej dobrze się sprawdza ogólnie stosowana w fotografii, zasada złotego podziału.

Przy fotografowaniu zdjęć katalogowych i reklamowych występują elementy wymagające

szczególnej  uwagi.  Po  pierwsze  to  czystość  –  każda  fotografia  zdjęć  katalogowych
i reklamowych daje oglądającemu możliwość bardzo szczegółowego przyjrzenia się obiektowi,
tak  więc  skazy,  zacieki,  odciski  palców  i  warstwa  kurzu  są  na ogół bardzo  dobrze  widoczne
zwłaszcza  na  gładkich  i  błyszczących  powierzchniach.  Czystość  i przejrzystość  zdjęcia
katalogowego  i  reklamowego  uzyskujemy  też  za  pomocą  głębi  ostrości.  Przy  wykonywaniu
takich  zdjęć  nie  powinno  stosować  się  pełnego  otworu  przysłony,  a kompozycję  zdjęcia
konstruuje  się  mając  na  uwadze  to  by  wszystkie  elementy  znalazły  się  w przestrzeni  objętej
ostrością.  W  zdjęciach  katalogowych  ostrość  całego  obiektu  jest  wręcz  warunkiem
obowiązkowym a w fotografii reklamowej prawie nie spotyka się zdjęć, w których przestrzeń
ostrości nie pokrywałaby całej przestrzeni widocznej na zdjęciu.

Kompozycja w zdjęciach katalogowych jest bardzo prosta - sprowadza się do dokładnego

pokazania  wszystkich  charakterystycznych  i  kluczowych  wizerunków  fotografowanego
przedmiotu.  Czasami  konieczne  jest  wykonanie  kilku  zdjęć  z  różnych  stron  obiektu  w  celu
pełnego  zobrazowania  jego  cech.  Tło  przy takich zdjęciach powinno być neutralne – najlepiej
białe lub szare. Jeśli fotografowany obiekt jest wielokolorowy to unikamy stosowania tła, które
mogłoby  „zlać  się”  z  elementami  obiektu.  Najczęściej  jednak,  po  wykonaniu  zdjęć  tło  jest
usuwane ze zdjęcia za pomocą techniki cyfrowej.

Fot. 3. Przykłady zdjęć katalogowych aparatu cyfrowego Hasselblad H2D-39

Źródło: [online] http://www.mobilewhack.com/reviews/hasselblad_39_series.html

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przed przystąpieniem do wykonywania zdjęcia katalogowego określonego przedmiotu

wskazane jest uzgodnienie ze zleceniodawcą, z której strony obiekt ma byś sfotografowany.
Fotografując z pozoru proste urządzenia czasami możesz nie być świadomy że fotografujesz je
z niewłaściwej strony.

Kompozycja w fotografii zdjęć reklamowych ma znaczenie pierwszoplanowe. Jednak

zdefiniowanie  ogólnych  warunków,  jakie  powinny  być  spełnione,  by  kompozycja  była  jak
najlepsza,  jest  niełatwą  sprawą.  Każdy przedmiot można  ukazać w atrakcyjny  sposób.  Jest  to
zależne  tylko  od  pomysłu  fotografa  i  techniki  wykonania  zdjęć.    Aby  uzyskać  dobre  zdjęcie
reklamowe,  trzeba  tak  dobrać  kształt, kolor i ułożenie  obiektów,  by na  zdjęciu stanowiły one
harmonijną  całość.  Jest  to  najtrudniejsza  część  tworzenia  tego  typu  fotografii.  Otrzymana
kompozycja powinna charakteryzować się równowagą lub – wręcz przeciwnie – opierać się na
zasadzie kontrastów. Najlepszym sposobem komponowania zdjęcia reklamowego jest ułożenie
głównego  jego  elementu  w  odpowiedniej przestrzeni.  Jeśli na  zdjęciu  ma  się  znajdować kilka
obiektów    to  do  obiektu  głównego  należy  dopasować  pozostałe  obiekty,  w ten  sposób  by
stworzyć atrakcyjną kompozycję.

Aby dokonać odpowiedniego doboru ustawienia pojedynczego obiektu, należy

odpowiedzieć sobie na pytanie jakie są jego cechy charakterystyczne a które na tyle atrakcyjne,
że postanowiliśmy sfotografować właśnie tą jego stronę.

W zdjęciach reklamowych ważne są proporcje i rozmieszczenie obiektów. Najlepszą

metodą

odpowiednie

ułożenie

kilku

przedmiotów na jednym zdjęciu jest

eksperymentowanie, czyli dobieranie i ustawianie obiektów według własnego gustu.

Jeśli zależy nam na uzyskaniu kompozycji opartej na kontrastach, musimy tak dobrać

przedmioty,  by  różniły  się  od  siebie  (np  przedmiot  o  obłych  krawędziach  z  przedmiotem
„kanciastym”,  elementy  trójkątne  z  kwadratowymi  itp,.).  Jeśli  jest  to  kolor,  to  do  uzyskania
harmonii  i  uzupełnienia  kompozycji  powinniśmy  szukać  obiektów  o  podobnych  barwach.  Jeśli
chcemy  oprzeć  kompozycję  zdjęcia  na  zasadzie  kontrastów,  to  powinniśmy  dobrać  barwy  na
zasadzie  przeciwieństwa.  Jednobarwną  kompozycję  stworzyć  nam  mogą  obiekty  o  barwach
np. pomarańczowej,  żółtej  i  czerwonej.  Efekt  różnorodności kolorystycznej otrzymamy, układając
obok  siebie  przedmioty  w  kolorach  leżących  po  przeciwnych  stronach  koła  barw  np.  żółtym
i niebieskim.  Podobne  zasady  dotyczą  kształtów  i  faktur.  Jeśli  chcemy  uzyskać  zdjęcia
kompozycyjnie harmonijne, to kształty i faktury powinny być do siebie podobne.

Fotografowane elementy powinny być jednak tak rozłożone, by wzrok nie błądził po fotografii,

lecz odnalazł element na zdjęciu najważniejszy a potem płynnie podążał od jednego przedmiotu do
drugiego. Oczywiście nie ma żadnych zasad, a wiele przykładów wskazuje, że każda reguła, która
w teorii wydaje się mieć jakiś sens, w praktyce jest często łamana.

Być może jedynym słusznym podejściem do kompozycji jest jej uproszczenie. Dlatego

czasami, jeśli obiekt sam w sobie jest atrakcyjny, najlepszym wyjściem jest sfotografowanie
pojedynczego obiektu.

Fot. 4. Komponowanie zdjęć reklamowych przez eksperymentowanie:

a) obiekt pojedynczy (mało ciekawy), b) i c) dodanie elementów uatrakcyjniło kompozycję. Źródło: materiały

autorskie.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Często jednak takie zdjęcia stają się nieciekawe i zbyt banalne. Dlatego też fotografując

obiekt  główny,  który  jest  podmiotem  reklamy  decydujemy  się  na  dodanie  elementów  –
rekwizytów  uatrakcyjniających  zdjęcie.  Niesie  to  za  sobą  pewne  ryzyko  –  obiekt  na  zdjęciu
może  „zginąć”  lub  fabuła  obrazu  będzie tak skomplikowana, że przekaz reklamowy stanie się
nieczytelny.

Potrzeba naprawdę sporych umiejętności, by poradzić sobie ze skomplikowanym nieraz

zestawem o wielu elementach i jednocześnie sprawić, by powstały obraz tworzył jedną całość.
Dużo łatwiejsze jest świadome uproszczenie projektu, co można zrobić kilkoma sposobami.
Najbardziej oczywistym sposobem uproszczenia jest zmniejszenie liczby fotografowanych
przedmiotów albo unikanie przedmiotów o skomplikowanych kształtach i wzorach. Dotyczy to
najczęściej doboru rekwizytów i tła. [Poz. 8 s. 166-169]

Najczęściej spotykanym błędem kompozycji zdjęć reklamowych jest bałagan

i zamieszanie, w którym przypadkowo rozmieszczone elementy niszczą spójność obrazu.

Użyteczną metodą skoncentrowania uwagi na estetycznych cechach obiektu jest wyraźne

oddzielenie  głównego  obiektu  zdjęcia  reklamowego.  Logicznym  i  prostym  sposobem  jest
pokazanie  tego  obiektu  wyraźnie  na  pierwszym  planie,  gdzie  pozostałe  obiekty  pozostają
w planach dalszych. Rzadko stosuje się podział planów za pomocą głębi ostrości, gdy główny
obiekt  jest  na  pierwszym  planie  ostry,  a  pozostałe  elementy,  stanowiące  niejako  tło,  są
nieostre.  Wrażenie  przestrzeni  i  oddzielenie  kolejnych  planów  w zdjęciu  reklamowym  można
również uzyskać przez użycie obiektywów o różnych ogniskowych, oraz poprzez odpowiednie
zróżnicowanie  oświetlenia  kolejnych  planów  zdjęcia  (obiekt  główny  jest  oświetlony  bardziej
niż pozostałe obiekty, co daje wrażenie, że są w drugim planie). Istotną rolę może tu spełniać
tło.  Zdjęcia  z  ciemnym  tłem  robią  wrażenie  ścisłych  i  zwartych natomiast  jasne  tło  w  obrazie
wywołuje wrażenie większej przestrzeni.

Jedną z podstawowych technik upraszczających obraz, bez wprowadzania do

fotografowanego  zestawu  większych  zmian,  jest  tworzenie  kompozycji  na  jednej  z  figur
geometrycznych,  takiej  jak  koło  czy  trójkąt.  Powodem,  dla  którego  upraszczają  one
kompozycję jest to, że nadają jej spójność. Po prostu elementy ułożone w kształt trójkąta czy
innej  figury  geometrycznej  dają  wrażenie,  że  stanowią  jeden  wyraźne  wyodrębniony  zestaw,
a jak  już  wcześniej  czytałeś,  wyraźny  zestaw  na  zdjęciu  wpływa  na  to,  że  jest  ono  prostsze
w odbiorze. Istnieją też inne sposoby geometryzacji obrazu: ułożenie przedmiotów tak, by linie
proste  na  obrazie  (domyślnie  przebiegające  przez  ułożone  przedmioty)  albo  zbiegały  się
w jednym punkcie albo zmierzały w jednym kierunku. [Poz. 2, s. 4]

W kompozycji zdjęć katalogowych i reklamowych istotną rolę odgrywa ustawienie

aparatu fotograficznego względem fotografowanych przedmiotów.

Fot. 5. Zdjęcia wykonane kolejno z pozycji: perspektywy żabiej, z połowy wysokości obiektu, lekko powyżej

górnej krawędzi obiektu i z perspektywy ptasiej. Źródło: materiały autorskie.

Niskie ustawienie aparatu powoduje powstanie tzw. żabiej perspektywy. Obiekt zdjęcia

wydaje się wówczas wyższy i większy, dążący ku górze. Zdjęcia takie często są bardzo
dynamiczne i efektowne, ale nie dla każdego obiektu korzystne. Jeśli aparat jest ustawiony na
tej samej wysokości, co obiekt, uzyskuje się normalną perspektywę, czyli wierne

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

odwzorowanie obiektu bez zniekształceń przerysowań. Zdjęcia takie sprawiają wrażenie
sztywnych i dość nudnych. Poza tym nie dostarczają one obserwatorowi dokładnych informacji
o rzeczywistym wyglądzie i kształcie sfotografowanego przedmiotu.

Najczęściej stosowanym sposobem jest wykonanie zdjęcia lekko z góry. Aparat

fotograficzny  znajduje  się  nieco  wyżej  niż  obiekt  i  wówczas  uzyskujemy  obrazy  plastyczne,
dobrze  oddające  kształt  przedmiotów.  Zbyt  wysokie  ustawienie  aparatu  fotograficznego
optycznie  ścieśnia  obraz,  a  fotografowane przedmioty sprawiają wrażenie zabawek. Unika się
więc takiego ustawienia aparatu ponieważ uzyskane zdjęcia dla wielu celów są niekorzystne.

Prócz różnych możliwości ustawienia aparatu w pionie, można zmieniać jego położenie

w poziomie. Przy ustawianiu bocznym skośnym uzyskuje się obrazy dynamiczne, akcentowane
wzdłuż przekątnej. Takie ustawienie aparatu połączone z lekkim widokiem z góry jest
najczęściej stosowane i daje najlepsze rezultaty. [Poz. 8 , s. 26]

Tło w fotografii reklamowej pełni wiele funkcji, choć nie spełnia wszystkich jednocześnie.

Funkcje  te zaczynają się od zwykłego rozwiązywania trudności powstających przy ustawianiu
oświetlenia  i  likwidowaniu  odbić  światła  od  obiektu,  a  kończą  się  na  zmianie  treści  obrazu.
W rezultacie  wybór  materiału  na  tło  jest  nieograniczony  i  oprócz  standardowych,  szeroko
stosowanych  materiałów,  takich  jak  laminat,  czarny  aksamit,  pleksiglas,  papier,  różnego
rodzaju  kamienie,  drewno  i  skóra  spotyka  się  jeszcze  inne,  niecodzienne  tła,  takie  jak
powierzchnia cieczy czy konglomeraty składające się z wielu identycznych przedmiotów.

Fot. 6. Rozproszone światło górne, padające na nachylone i oddalające się białe tło, wzmaga kontrast

między obiektem a tłem. Źródło: materiały autorskie.

Dobrze dobrane tło pomaga w oświetleniu fotografowanego obiektu, zwłaszcza, jeśli

obiekt jest błyszczący i odbija światło lub jest przezroczysty.

Kolejną funkcją tła jest dopełnianie kompozycji obrazu (na przykład pewnych wartości

wizualnych  obiektu  zasadniczego)  na  przykład  poprzez  kompozycję  zgodną  z  zasadą
podobieństwa  lub  zasadą  kontrastu  pomiędzy  fotografowanym  obiektem  (obiektami)  a  tłem.
Dla  przykładu,  rozproszone  światło  górne,  padające  na  nachylone  i  oddalające  się  białe  tło,
wzmaga kontrast między obiektem a tłem (zobacz Fot. 6)

Uzyskanie kontrastującego tła nie musi wiązać się z użyciem skrajnych wartości np. czerni

i bieli gdyż oddziaływanie plastyczne można uzyskać poprzez odpowiednie oświetlenie
i ustawienie obiektu na tle.

W fotografii reklamowej najlepsze efekty daje używanie tła jednobarwnego i gładkiego.

Niekiedy  jednak,  w  celu  wzbogacenia  obrazu  można,  jako  tło,  zastosować  różnego  rodzaju
rekwizyty pamiętając jednak aby miały logiczny związek z obiektem głównym zdjęcia. Właśnie
dlatego,  pewne  typy  powierzchni,  mogą  być  także  pomocne  w  zasugerowaniu  widzowi
szczególnych właściwości przedmiotu zdjęcia - jest to często ważne w zdjęciach reklamowych,
w  których  więcej  trzeba  przekazać  za  pomocą  sugestii  niż  stwierdzenia  wprost.  Na  przykład

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

niektóre gładkie metale i powierzchnie plastykowe zdają się sugerować precyzję i skuteczność,
grubo  ociosany  blok  kamienny  sugeruje  naturalność  pochodzenia  i  solidność  itp.  Pewne
rodzaje  tła  dobierane  bardziej  z  myślą  o  zmianie  treści  obrazu  mają  na  celu  sugerowanie
rodowodu  czy  pochodzenia  obiektu  —  jest  to  także  często  stosowana  technika  reklamy.
Wartość  i  znaczenie  sugeruje  się  za  pomocą  bogatego  otoczenia  zawierającego  inne  cenne
przedmioty, takie jak biżuteria czy stare i rzadkie księgi. [Poz.   2, s. 174]

Jeśli przystępujesz do wykonywania zdjęć reklamowych jakiegoś przedmiotu to jest

wskazane  abyś  uzgodnił  z  klientem  niektóre  szczegóły  takie  jak  pewne  ograniczenia
w swobodzie  przedstawiania  tego  przedmiotu  na  zdjęciach.  Niekiedy  klienci  życzą  sobie
określonych  ustawień  lub  określonych  rekwizytów  towarzyszących  głównemu  obiektowi  na
zdjęciu  (lub  jakichś  rekwizytów  sobie  nie  życzą).  Znany  jest  przypadek,  gdzie  firma  znana
z produkowania  samochodów  kojarzących  się  z  bezpieczeństwem  i przeznaczonych  dla
zamożniejszych  osób  starszych,  odmówiła  przyjęcia  zdjęć,  na  których  samochód  był
przedstawiony  z  rowerami  na  bagażniku  dachowym  i  w  towarzystwie  młodych  ludzi
w dżinsach.

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Na czym polega kompozycja przy wykonywaniu zdjęcia katalogowego?
2.  Dlaczego, w fotografii reklamowej, kompozycja zdjęcia ma znaczenie zasadnicze?
3.  Na czym polega kompozycja zdjęć reklamowych z zastosowaniem zasady kontrastów lub

podobieństw?

4. Na co należy zwrócić uwagę ustawiając przedmiot do wykonania zdjęcia reklamowego

tego przedmiotu?

5. Jakie ustawienie aparatu, względem fotografowanego przedmiotu, jest najkorzystniejsze

w fotografii reklamowej?

6. Na czym polega uproszczenie kompozycji w fotografii reklamowej?
7. Jakie tło jest najkorzystniejsze przy wykonywaniu fotografii katalogowej i reklamowej?

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wykonaj minimum trzy zdjęcia katalogowe tego samego obiektu (np. aparatu

fotograficznego) z różnych stron. Wybierz jedno, które najlepiej odda jego kształt, charakter
i kolorystykę.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3)  uzgodnić z nauczycielem technikę wykonania zdjęć i rodzaj fotografowanego obiektu,
4)  zaplanować pisemnie w punktach etapy realizacji ćwiczenia,
5)  wybrać  odpowiedni  aparat,  odpowiedni  do  niego  typem  materiał  światłoczuły,  sprzęt

oświetleniowy, tło i sprzęt pomocniczy,

6) dokonać ustawienia oświetlenia i aparatu fotograficznego,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7)  dokonać pomiaru warunków naświetlania i ustawić je w aparacie,
8)  ustawić obiekt i wykonać szereg zdjęć zmieniając jego ustawienie,
9)  wywołać  błonę  negatywową,  dokonać  wyboru  3  ujęć  i  wykonać  kopie  pozytywowe

(w przypadku techniki cyfrowej – dokonać wydruku) w formacie minimum 9x13 cm,

10) zdjęcia nakleić na kartkę A4 i napisać, które ze zdjęć najdokładniej pokazuje cechy

fotografowanego obiektu,

11)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
12)  dołączyć zdjęcie do portfolio,
13)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje aparatów fotograficznych: lustrzanka średnioformatowa, lustrzanka
małoobrazkowa, lustrzanka cyfrowa,

−

różne obiektywy o stałej ogniskowej do poszczególnych typów aparatów,

−

materiały zdjęciowe o różnych czułościach,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt. na grupę),

−

zestaw lamp studyjnych, tła fotograficzne,

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki aparatu, statyw,

−

obiekt, który będzie fotografowany (np. aparat fotograficzny),

−

komputer PC z oprogramowaniem do edycji zdjęć (przy cyfrowej technice zdjęciowej),

−

sprzęt i materiały do wywołania negatywy i do wykonania kopii pozytywowych
(przy technice cyfrowej np. drukarka z materiałami eksploatacyjnymi),

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk itp.

Ćwiczenie 2

Wykonaj minimum dwa zdjęcia reklamowe kolorowych klocków opierając kompozycję

pierwszego zdjęcia na zasadzie kontrastów kolorów, a drugiego na zasadzie podobieństw
kolorów. Wykonaj ćwiczenie przy użyciu aparatu średnioformatowego i barwnych błon
diapozytywowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) zaplanować i ustnie zreferować sposób wykonania ćwiczenia,
3) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

4)  wybrać aparat oraz materiał zdjęciowy,
5)  wybrać tło, zaaranżować na nim kompozycję, ustawić oświetlenie,
6)  zmierzyć  warunki  naświetlania,  ustawić je w  aparacie  i  wykonać co najmniej dwa zdjęcia

zgodnie z warunkami podanymi w temacie ćwiczenia,

7) wywołać diapozytyw, wybrać najlepsze zdjęcia, i umieścić je w przeźroczystej folii

(opakowaniu  służącym  do  katalogowania  średnioformatowych  diapozytywów)  lub
w koszulkach    na  dokumenty  biurowe,  na  opakowaniu  napisać  numery:  1  –  dla  zdjęcia
skomponowanego  na  zasadzie  podobieństw  i  2  –  dla  zdjęcia  skomponowanego  na
zasadzie kontrastów,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

8) opisać na kartce A4 jakie zabiegi kompozycyjne zastosowałeś podczas wykonywania

każdego ze zdjęć,

9)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
10)  dołączyć pracę do portfolio,
11)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

lustrzanka średnioformatowa z zestawem obiektywów (1 komplet na zespół),

−

materiały zdjęciowe diapozytywowe (typ i czułość) do używanego sprzętu i rodzaju
wykonywanych zdjęć,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, błyskowego i ciągłego
(min. 1 szt, na grupę),

−

wężyk, statyw, oświetlenie studyjne, tła fotograficzne,

−

rekwizyty w postaci kompletów plastikowych klocków (1 komplet na zespół) oraz różne
tła fotograficzne (np. papierowe lub tekstylne),

−

płyta CD z kopertą oraz koszulka foliowa do dokumentów o formacie A5, długopis,
marker do podpisywania płyt CD (po 1 szt. na 1 grupę).

Ćwiczenie 3

Wykonaj, techniką cyfrową, cztery zdjęcia reklamowe telefonu komórkowego (lub

palmtopa)  w tym  samym  położeniu  (postawiony  pionowo  na  tle)  ale  z  różnych  perspektyw
patrzenia:  pierwsze  z perspektywy  żabiej,  drugie  z  horyzontalnej,  trzecie  z  pozycji  lekko
powyżej  horyzontalnej,  a czwarte  z perspektywy  ptasiej  (oś  optyczna  obiektywu  -  około  45°
w stosunku do poziomu).

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3)  zaplanować pisemnie w punktach etapy realizacji ćwiczenia,
4)  wybrać odpowiedni aparat, obiektyw i sprzęt dodatkowy oraz tło,
5)  ustawić oświetlenie i aparat fotograficzny,
6)  dokonać pomiaru warunków naświetlania i ustawić je w aparacie,
7)  ustawić  przedmiotu  i  wykonać  szereg  zdjęć  zmieniając  ustawienie  aparatu  według

polecenia zawartego w temacie ćwiczenia,

8) przenieść zdjęcia do pamięci komputera i dokonać wyboru trzech ujęć, a następnie

wykonać kopie pozytywowe np. dokonać wydruku na drukarce lub kopii na digilabie
w formacie minimum 9x13 cm,

9) zdjęcia nakleić na kartkę A4 i napisać, które ze zdjęć wykonane zostało z jakiej

perspektywy i które z nich najlepiej prezentuje fotografowany obiekt,

10)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
11)  dołączyć zdjęcia do portfolio z opisem zastosowanych perspektyw,
12)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje aparatów fotograficznych: lustrzanka cyfrowa, cyfrowy aparat
kompaktowy,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

różne obiektywy o stałej ogniskowej do poszczególnych typów aparatów,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt, na grupę)

−

zestaw lamp studyjnych, tła fotograficzne,

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki aparatu, statyw,

−

telefon komórkowy (lub palmtop),

−

komputer PC z oprogramowaniem do edycji zdjęć,

−

sprzęt i materiały do wykonania kopii pozytywowych np. drukarka z materiałami
eksploatacyjnymi,

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m2, taśma dwustronnie klejąca nożyczki, nożyk,
długopis.

Ćwiczenie 4

Wykonaj dwa zdjęcia zestawów różnych przedmiotów. Na pierwszym zdjęciu przedstaw

w atrakcyjny sposób obraz zestawu przedmiotów zestawionych na zasadzie ich podobieństw,
a na drugim zdjęciu obraz zestawu innych przedmiotów skomponowany na zasadzie różnic.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) uzgodnić z nauczycielem technikę wykonywania zdjęć,
3) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

4) zaplanować na piśmie sposób wykonania ćwiczenia,
5) wybrać odpowiedni aparat oraz odpowiedni do niego typem materiał światłoczuły lub

w aparacie cyfrowym wybrać rozdzielczość i format zapisu w którym zdjęcie ma być
zapisane (najlepiej format zapisu RAW),

6) dobrać odpowiednie wyposażenie dodatkowe i rodzaj tła,
7) zaplanować, w formie odręcznego szkicu, ułożenie elementów i ustawienie lamp

studyjnych podczas wykonywania ćwiczenia,

8) ułożyć elementy na odpowiednim tle według wcześniej narysowanego szkicu i ewentualnie

skorygować kompozycję,

9) ustawić reflektory, zmierzyć warunki naświetlania i ustawić je w aparacie,
10) wykonać pierwsze zdjęcie, zmienić zestaw elementów (zgodnie z poleceniem zawartym

w temacie ćwiczenia) i wykonać drugie zdjęcie,

11) wywołać błonę negatywową (diapozytyw lub przenieść zdjęcia do komputera) oraz

wybrać dwa zajęcia zgodnie z tematem ćwiczenia i wykonać kopie pozytywowe z jakością
fotograficzną,

12) zdjęcia nakleić na kartkę A4 i opisać jakie zasady kompozycji zostały użyte w celu

estetycznego i właściwego przedstawienia przedmiotów na wykonanych zdjęciach,

13)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
14)  dołączyć do portfolio z opisem i z wykonanymi wcześniej szkicami ,
15)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje aparatów fotograficznych: lustrzanka średnioformatowa, lustrzanka
małoobrazkowa, lustrzanka cyfrowa, cyfrowy aparat kompaktowy,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

obiektywy wymienne (stało i zmiennoogniskowe) właściwe typem do używanych
aparatów,

−

materiały zdjęciowe (typ i czułość) adekwatne do używanego sprzętu i rodzaju
wykonywanej pracy,

−

wężyk (lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki), statyw,

−

zestaw oświetlenia studyjnego,

−

rekwizyty w postaci różnych aparatów fotograficznych - co najmniej 3 różne aparaty oraz
różnego rodzaju inny sprzęt fotograficzny (obiektywy, filtry, itp.),

−

tła fotograficzne,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt, na grupę),

−

komputer PC z oprogramowaniem do edycji zdjęć (przy cyfrowej technice zdjęciowej),

−

sprzęt i materiały do wywołania materiałów negatywowych oraz wykonania kopii
pozytywowych (przy technice cyfrowej np. drukarka z materiałami eksploatacyjnymi),

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk,

długopis.

Ćwiczenie 5

Wykonaj dwa zdjęcia tego samego plecaka szkolnego (lub torby) w ten sposób, aby

pierwsze zdjęcie było zdjęciem katalogowym, a drugie reklamowym. Posłuż się aparatem
średnioformatowym i barwnym materiałem negatywowym.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) zaplanować i ustnie zreferować sposób wykonania ćwiczenia,
3) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

4) wybrać aparat oraz błonę negatywową barwną o czułości odpowiedniej do

wykonywanego zadania,

5) wybrać tło, zaaranżować na nim kompozycję, ustawić oświetlenie studyjne,
6) mierzyć warunki naświetlania, ustawić je w aparacie i wykonać co najmniej dwa zdjęcia

zgodnie z warunkami podanymi w temacie ćwiczenia,

7) wywołać błonę negatywową, wybrać ujęcia i wykonać dwie kopie pozytywowe

o wielkości minimum 13x18 cm,

8) nakleić na kartkę A4 i podpisać, które ze zdjęć jest zdjęciem katalogowym a które

reklamowym,

9) opisać na osobnej kartce A4 jakie zabiegi kompozycyjne zastosowałeś podczas

wykonywania każdego ze zdjęć,

10) uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
11) przedstawić pracę nauczycielowi do oceny (każdy uczeń osobno) i dołączyć do portfolio.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

lustrzanka średnioformatowa z zestawem obiektywów (1 komplet na zespół),

−

materiały zdjęciowe negatywowe barwne,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, błyskowego i ciągłego
(min. 1 szt. na grupę),

−

wężyk, statyw, oświetlenie studyjne, tła fotograficzne,

−

rekwizyt w postaci plecaka lub torby,

−

sprzęt i materiały do wywołania materiałów negatywowych i wykonania kopii
pozytywowych,

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk,

długopis.

Ćwiczenie 6

Wykonaj dwa zdjęcia reklamowe zeszytu szkolnego: na pierwszym zdjęciu sfotografuj

wyłącznie sam zeszyt, a drugie zdjęcie skomponuj poprzez dobranie elementów dodatkowych
(np. podręczników), w ten sposób, że zeszyt pozostanie nadal głównym obiektem na zdjęciu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) uzgodnić z nauczycielem technikę wykonywania zdjęć,
3) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

4) zaplanować na piśmie sposób wykonania ćwiczenia,
5) wybrać aparat oraz materiał światłoczuły lub w aparacie cyfrowym wybrać rozdzielczość,

kompresję i rodzaj pliku w którym zdjęcie ma być zapisane,

6) dobrać wyposażenie dodatkowe i rodzaj tła,
7) zaplanować, w formie odręcznego szkicu, ułożenie elementów i ustawienie lamp

studyjnych podczas wykonywania poszczególnych zdjęć,

8) ułożyć elementy na odpowiednim tle według wcześniej narysowanego szkicu i w razie

potrzeby dokonać poprawek,

9)  wybrać perspektywę fotografowania,
10)  ustawić reflektory, zmierzyć warunki naświetlania i ustawić je w aparacie,
11)  wykonać  pierwsze  zdjęcie,  zmienić  ułożenie  elementów  na  zdjęciu  (według  polecenia

zawartego w temacie ćwiczenia) i wykonać drugie zdjęcie,

12) wywołać błonę negatywową (diapozytyw lub przenieść zdjęcia do komputera) oraz

wybrać dwa ujęcia i wykonać kopie pozytywowe,

13) zdjęcia nakleić na kartkę A4 i opisać jakie zasady kompozycji zostały zastosowane w celu

estetycznego i właściwego przedstawienia przedmiotu na wykonanych zdjęciach,

14) uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
15) dołączyć zdjęcia do portfolio z opisem wykonania ćwiczenia i z wykonanymi wcześniej

szkicami,

16) przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje aparatów fotograficznych: lustrzanka średnioformatowa, lustrzanka
małoobrazkowa, lustrzanka cyfrowa, cyfrowy aparat kompaktowy,

−

obiektywy wymienne (stało i zmiennoogniskowe) właściwe typem do używanych
aparatów,

−

materiały zdjęciowe odpowiednie do używanego sprzętu i rodzaju wykonywanej pracy,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

wężyk (lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki), statyw,

−

zestaw oświetlenia studyjnego,

−

rekwizyty w postaci zeszytów, podręczników i innych artykułów szkolnych i pomocy
dydaktycznych (np. globus, mapa, bryły geometryczne itp.),

−

tła fotograficzne,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt, na grupę),

−

komputer PC z oprogramowaniem do edycji zdjęć (przy cyfrowej technice zdjęciowej),

−

sprzęt i materiały do wywołania negatywów (czy diapozytywów) oraz wykonania kopii
pozytywowych (przy technice cyfrowej np. drukarka z materiałami eksploatacyjnymi),

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m2, taśma dwustronnie klejąca nożyczki, nożyk,
długopis.

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) wybrać najlepszą perspektywę do wykonania fotografii reklamowej?



2) wykonać zdjęcie reklamowe i katalogowe tego samego przedmiotu?



3) ustawić obiekt w ten sposób aby jego zdjęcie spełniało wymogi zdjęcia

katalogowego?



4) dobrać dodatkowe elementy uzupełniające kompozycję zdjęcia reklamowego?



5) wykonać zdjęcie reklamowe pojedynczego obiektu?



6) dobrać tło do wykonania zdjęcia katalogowego?



7) dobrać tło do wykonania zdjęcia reklamowego pojedynczego przedmiotu?



8) dobrać tło do wykonania zdjęcia reklamowego wielu przedmiotów?



9) dobrać elementy i tło zdjęcia reklamowego w ten sposób aby jego kompozycja

opierała się na zasadzie podobieństwa?



10) dobrać elementy i tło zdjęcia reklamowego w ten sposób aby jego kompozycja

opierała się na zasadzie kontrastów?



„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.

Zasady wykonywania zdjęć katalogowych i reklamowych

4.3.1. Materiał nauczania

Zdjęcia materiałów i przedmiotów są fotografiami obiektów bardzo urozmaiconych

i dlatego konieczne jest dostosowanie się do odrębności każdego z nich. Wymaga to pewnej
znajomości rodzajów powierzchni różnorodnych materiałów oraz ich wyglądu przy różnych
sposobach oświetlenia.

Ogólnie typy powierzchni można podzielić na trzy grupy: połyskujące, matowe

i o charakterystycznej  fakturze.  Każda  z  łych  trzech  grup  wymaga  specyficznej  metody
oświetlenia,  jeśli  fotografowany  materiał  ma  być  właściwie  scharakteryzowany.  I  tak  na
przykład:  na  materiale  połyskującym  możemy  uniknąć  szkodliwych  refleksów  i  lustrzanych
odbić,  gdy  jest  on  fotografowany  przy  zastosowaniu  oświetlenia  bardzo  rozproszonego.
Płaszczyzny  matowe  powinny  być  tak  fotografowane,  aby  dla  ożywienia  zdjęcia  uzyskać  na
nich  refleksy.  Materiały  o  charakterystycznej  fakturze  oświetla  się  światłem  bocznym  lub
tylnym, w  celu  uwypuklenia  specyficznej płaskorzeźby ich powierzchni.  Często  się  zdarza, że
w  jednym  obiekcie  występują  trzy  grupy  powierzchni.  W  takim  przypadku  używa  się  światła
rozproszonego  jako  oświetlenia  ogólnego  i  zasadniczego,  a  światła  efektowe  kieruje  się  na
określone detale obiektu. [Poz. 8 , s. 27]

Szkło jest najtrudniejszym chyba obiektem do fotografowania. Jest ono materiałem

połyskującym i przy tym dodatkowo przezroczystym lub przeświecającym. Każdy szklany
obiekt zarówno mocno odbija światło jak i je rozprasza.

Przy bezpośrednim oświetleniu pojawiają się miejsca zarówno mocno świecące jak

i głęboko  czarne,  co  w  większości  wypadków  na  zdjęciu  nie  wygląda  zbyt  dobrze,  ponieważ
traci  się  niektóre  szczegóły,  pojawiają  się  zniekształcenia  a  w  atmosferę  zdjęcia  wkrada  się
pewien  niepokój.  Światło  rozproszone  natomiast  rzadko  powoduje  niepożądane  zjawiska
w postaci odbić i refleksów i takiego właśnie światła używa się do fotografowania wyrobów ze
szkła. W ewentualnym likwidowaniu takich refleksów może ci pomóc filtr polaryzacyjny, który
powinien  zawsze  być  pod  ręką,  gdy  fotografujemy szkło.  Najczęściej  jednak  powstające przy
rozproszonym  świetle  refleksy  odbicia  są  tak  rozłożone,  że  nie  szkodzą  ogólnemu
oddziaływaniu  i  kompozycji  zdjęcia.  Często  mogą  one  przyczyniać  się  do  podkreślenia  cech
materiału,  ponieważ  szkło  bez  żadnych  odbić  oraz  refleksów  świetlnych  wygląda  blado
i martwo.  Jeśli  refleksy  przebiegają  zgodnie  z  kształtem  przedmiotu,  to  zostaje  spełnione
następne zadanie oświetlenia, a mianowicie uwypuklenie kształtu. [Poz. 8, s. 27]

Inna właściwość szkła powoduje czasem poważne trudności: wyposażenie pracowni lub

mieszkania,  sprzęt  oświetleniowy  i  aparat  fotograficzny  odbijają  się  w  płaszczyznach
szklanych. W  tym  przypadku  konieczne  jest inne  ustawienie sprzętu  i nowa koncepcja całego
oświetlenia.  Celem  nowego  ustawienia  jest  uniknięcie  lustrzanych  odbić  innych  przedmiotów
na  obiektach  zdjęcia.  Posłużyć  może  do  tego  namiot  świetlny np.  z  umieszczonym wewnątrz
tłem a lampy ustawiamy na około namiotu i eksperymentujemy z ich ustawieniem.

Niekiedy pojawienie się delikatnego cienia obiektu jest bardzo pożądane można go

uzyskać również w namiocie świetlnym, umieszczając stosunkowo blisko nad nim dodatkowe
źródło światła.

Następną techniką oświetlenia przy zdjęciach wyrobów ze szkła jest światło

przechodzące.

Umożliwia

ono

oddanie

charakterystycznej

delikatności,

kruchości

i przejrzystości tego materiału. Ustawienie źródeł światła przy fotografowaniu szkła na tłach
białym i czarnym objaśniają następujące przykłady:

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Pierwszy opis odnosi się do zdjęcia szkła na jasnym tle. Szklane przedmioty ustawia się na

płycie szklanej w odległości ok. 1 mb przed płaszczyzną tła. Pod tą płytą w odległości 10 do 20 cm
umieszcza się  biały  karton  lub  tekturę.  Tło oświetla się równomiernie od dołu i z boków wieloma
źródłami  światła  rozproszonego.  Przez  zmianę  odległości  między  obiektem  zdjęcia  i  tłem  można
w sposób  zamierzony  wpływać  na  powstanie  refleksów  świetlnych.  Aparat  fotograficzny  ustawia
się w odpowiedniej odległości i na wysokości równej lub nieco wyższej niż tej na której znajduje się
obiekt zdjęcia.

Ustawienie oświetlenia pokazano na poniższym rysunku.

Rys. 1, Fot. 7. Zdjęcie wykonane przy bezpośrednim oświetleniu białego tła dwoma reflektorami rozmieszczonymi

symetrycznie po bokach trzeci reflektor podświetlał kartonowe tło również od spodu. Tło było rozłożone na szybie.

Źródło: materiały autorskie.

Drugi sposób polega na ustawieniu fotografowanych wyrobów na przeźroczystej szybie

umieszczonej  przed  białym  tłem.  Do  oświetlenia  służy  teraz  tylko  jeden  reflektor,  który  ostro
oświetla  tło  i  jest  ustawiony  z  boku  obiektu  zdjęcia.  Na  tle  pojawia  się  jasny  krąg  i  jego  światło
spełnia rolę głównego oświetlenia. Poza tym kręgiem pracownia jest mocno zaciemniona. Dzięki tej
metodzie  unika  się  jakichkolwiek  lustrzanych  odbić  wyposażenia  pracowni  oraz  uzyskuje  się
plastyczny efekt oświetlenia. Tę metodę oświetlenia pokazano na rysunku.

Rys. 2, Fot. 8. Zdjęcie wykonane przy bezpośrednim oświetleniu białego tła reflektorem punktowym oraz

podświetleniem kartonowego tła od spodu. Tło było rozłożone na szybie. Źródło: materiały autorskie.

bia

łe tło

bia

łe tło

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zdjęcia wyrobów szklanych na jasnym tle szczególnie wydobywają czystość i przejrzystość

materiału. Natomiast zdjęcia na czarnym tle przez kontrast z tłem podkreślają jasność połysk szkła.
Z tego powodu na czarnym tle fotografuje się przeważnie szkło bezbarwne.

Rys. 3, Fot. 9. Zdjęcie wykonane przy bezpośrednim oświetleniu szklanego przedmiotu dwoma reflektorami

rozmieszczonymi symetrycznie po bokach. Źródło: materiały autorskie.

Szklane, przeźroczyste przedmioty ustawia się na tle którym jest czarny karton lub

aksamit. Z prawej i lewej strony tła, symetrycznie, ustawiamy lampy fotograficzne oświetlające
obiekt z pozycji tylno-bocznej. Lampy te muszą być zaopatrzone w kierunkowe reflektory
kierujące światło w stronę fotografowanego obiektu i należy uważać aby żadne przypadkowe
odblaski (np. światła odbitego od fotografowanego obiektu) nie oświetliły nam tła.

Następnymi obiektami z którymi styka się fotograf wykonujący zdjęcia katalogowe

i reklamowe  to  obiekty  metalowe  i  podobne  do  nich  charakterem  powierzchni    inne  obiekty
z powierzchniami  połyskliwymi.  Są  to  czasami  całkiem  duże  maszyny,  ich  części,  armatura
sanitarna,  sprzęt  elektroniczny,  śruby,  biżuteria  i  wiele  innych  mniejszych  i  większych
przedmiotów o metalicznej, najczęściej świecącej powierzchni.

Fot. 10. Fotografowanie w namiocie świetlnym: a) fotograf przy pracy, b) przedmiot sfotografowany z użyciem

zwykłego reflektora z softboksem, c) ten sam przedmiot sfotografowany w równomiernie oświetlonym namiocie

świetlnym ustawionym na szklanym blacie (łącznie z podświetleniem tła od spodu) Źródło:

http://www.stevesphotoshop.co.uk/light_tent_cube_80cm.html [online] dostęp 12.05.2005 r. oraz materiały autorskie.

czarne t

ło

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Fotografując takie elementy natrafisz na podobne problemy jak przy fotografowaniu szkła

–  lustrzane  powierzchnie  będą  odbijać  światło  w  trudnych  do  przewidzenia  kierunkach
zwłaszcza  gdy  mają  krzywe  lub  obłe  powierzchnie.  Szczególne  właściwości  odbijania  światła
przez  metale  powodują,  że  prawie  każdy  rodzaj  oświetlenia  wywołuje  pojawienie  się  na
metalowym przedmiocie jasnych i ciemnych pasm, co na zdjęciu nie wygląda zbyt efektownie.
Jedynym  wyjściem  jest  zastosowanie  światła  bardzo  rozproszonego  padającego  na przedmiot
prawie  równomiernie  ze  wszystkich  stron.  Dlatego  do  oświetlania  obiektów  o połyskliwych
powierzchniach  najlepszym  wyjściem  będzie  zastosowanie  równomiernie  oświetlonego
namiotu świetlnego.

Fotografowanie takich przedmiotów musisz rozpocząć od bardzo dokładnego ich

wypolerowania. Tło dla zdjęć obiektów wykonanych z metalu powinno być zarówno jasne jak
i ciemne, a jakie będzie najlepsze o tym możesz zdecydować dopiero po wykonaniu zdjęć
próbnych.

Jeśli masz wykonać zdjęcia katalogowe czy reklamowe dużych maszyn w miejscu gdzie

się  znajdują  to  najkorzystniej  jest  zastosować  białe  lub  szare  tło.  Można  też  sfotografować
obiekt  w  jego  naturalnym  otoczeniu,  a  później  usuwać  tło  przy  pomocy  programu
komputerowego.  Najlepszym  chyba  rozwiązaniem  jest  jednak  sfotografowanie  obiektu  na
zaimprowizowanym tle, a w razie potrzeby i tak można komputerowo je usunąć.

Fot. 11. Zdjęcia katalogowe.

Fotografowanie dużego przedmiotu w miejscu gdzie on się znajduje:

a) z zaimprowizowanym, białym tłem, b) to samo zdjęcie z usuniętym komputerowo tłem.

Źródło: materiały autorskie.

Takie zdjęcia można wykonywać przy użyciu albo lamp błyskowych studyjnych albo

zwykłych  lamp  halogenowych  skierowanych  tak  aby  uzyskać  maksymalne  rozproszenie
światła.  Czasami,  gdy  na  częściach  maszyn  pojawiają  się  zbyt  duże  odblaski  można  je
zlikwidować  poprzez  zmatowienie  tych  miejsc  za  pomocą  odpowiedniej  profesjonalnej
powłoki lub przy pomocy przyłożenia do niej na chwilę kawałka plasteliny.

Drewno jest kolejnym rodzajem tworzywa, z którym spotyka się fotograf wykonujący

zdjęcia katalogowe i reklamowe. Jak wiemy drewno może mieć wiele odmian powierzchni od
szorstkich  przez  matowe  do  wysokiego  połysku.  Gdy  drewniany  przedmiot  ma  fakturę
szorstką  lub  matową  to  korzystnie  jest  go  oświetlić  miękko,  światłem  rozproszonym,  a  gdy
dodatkowo  ma  charakterystyczny  kształt  dobrze  jest  zastosować  oświetlenie  główne
z kierunku  przednio-górno-bocznego  i  dopełniające  ze  strony  przeciwległej.  Gdy  drewno  jest
lakierowane  na  wysoki  połysk  fotografujemy  go  w  oświetleniu  stosunkowo  mało
rozproszonym aby uzyskać delikatne rozbłyski na błyszczącej powierzchni lakieru, starając się
równocześnie  aby  rozbłyski  te  powstawały  na  krawędziach  przedmiotu  i  poprzez  to

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

uwypuklały jego kształt. Wykonując zdjęcie przedmiotu drewnianego na którym widoczne są
słoje należy zadbać o oddanie rzeczywistej tonalności obiektu. Przy niskim kontraście słoje
drewna staną się mdłe, a przy zbyt wysokim będą sprawiać wrażenie sztucznych.

Fot. 12. Zdjęcia drewnianej cukiernicy wykonane przy oświetleniu rozproszonym padającym z kierunku

przednio-bocznego. Dobrze widoczne słoje drewna. Źródło: materiały autorskie.

Fotografując tkaninę należy podkreślić jej tonalność, rysunek nitki, stopień połysku,

i rysunek deseniu. Na zdjęciu powinna być widoczna grubość nici, oraz ich ścieg. Fotografując
tkaniny, częściej używa się światła bezpośredniego niż rozproszonego oraz stosuje się też
światło tylne. Chcąc pokazać splot i fakturę powierzchni tkaniny możesz posłużyć się światłem
skierowanym pod kątem 45 stopni w stosunku do wątku i osnowy.

Fot. 13. Fotografia tkaniny: a) oświetlonej światłem silnie rozproszonym, b) oświetlonej jednym

reflektorem dającym światło bezpośrednie z kierunku przednio-bocznego (około 45 stopni).

Źródło: materiały autorskie.

Fotografując tkaniny przy użyciu techniki cyfrowej dużym problemem jest powstawanie

tzw. mory polegającej na nałożeniu się deseniu splotów materiału na deseń sensorów
światłoczułych w aparacie cyfrowym. Szczególnie podatne na tego typu zjawisko są materiały
o drobnych splotach (jak jedwab) lub o drobnych, pasiatych deseniach. Ciężko jest pozbyć się
tego efektu ale jest to możliwe poprzez nieznaczne obracanie aparatu z jednoczesnym
podglądem obrazu na monitorze. Pod pewnym kątem mora przestanie być widoczna.

Tworzywa sztuczne mają obecnie tak wiele odmian i rodzajów powierzchni ale

najczęściej spotykamy powierzchnie matowe lub słabo błyszczące. Najlepszym świetleniem do
ich fotografowania jest oświetlenie równomierne i rozproszone gdyż w ten sposób unika się
głębokich cieni, ale jednocześnie powinno być na tyle plastyczne, aby obraz nie był zbyt płaski.

W przypadku, gdy takie obiekty są mało kontrastowe trzeba bardzo dokładnie dobierać

warunki ekspozycji by prawidłowo oddać wizerunek takiego obiektu.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1. Jakie wyróżniamy typy powierzchni przedmiotów, z którymi mamy do czynienia

najczęściej przy wykonywaniu zdjęć reklamowych?

2. Jaki filtr zdjęciowy jest przydatny przy wykonywaniu zdjęć katalogowych i reklamowych

przedmiotów szklanych?

3. Jakie są wady oświetlenia bezpośredniego przy fotografowaniu szkła?
4. Jaki sprzęt dodatkowy jest przydatny przy fotografowaniu powierzchni szklanych

odbijających elementy wyposażenia atelier?

5. W jaki sposób najlepiej jest ustawić oświetlenie do fotografowania obiektów szklanych na

jasnym tle?

6. Jakie cechy szkła są podkreślane gdy fotografujemy je na czarnym tle?
7. Jakich zabiegów wstępnych należy dokonać przed przystąpieniem do fotografowania

przedmiotów wykonanych z metalu?

8. W jaki sposób najlepiej jest oświetlić przedmioty drewniane o powierzchni szorstkiej lub

matowej?

9. W jaki sposób można zlikwidować tzw. „morę” przy fotografowaniu tkanin?

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wykonaj trzy zdjęcia reklamowe przedmiotu wykonanego ze szkła, na jasnym, gładkim tle

stosując następujące ustawienia oświetlenia:

1) światło bezpośrednie z kierunku przednio-bocznego nieznacznie z góry
2) światło rozproszone z kierunku jak w punkcie 1
3) światło jak w punkcie 2 lecz przedmiot ustaw na matowej szybie (lub przykrytej kalką

techniczną) i oświetl od spodu

Podczas wykonywania zdjęć nie zmieniaj ustawienia przedmiotu i aparatu względem siebie.

Ćwiczenie wykonaj przy użyciu aparatu wielkoformatowego i błon arkuszowych czarno-
białych o formacie minimum 10x12,5 cm.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować etapy realizacji ćwiczenia w formie szkicu schematycznego ustawienia świateł,

aparatu i przedmiotu,

4)  wybrać odpowiedni aparat oraz odpowiedni do niego czarno-biały materiał światłoczuły,
5)  dokonać ustawienia oświetlenia, przedmiotu i aparatu fotograficznego,
6)  dokonać pomiaru warunków naświetlania i ustawić je w aparacie,
7)  wykonać szereg zdjęć zmieniając ustawienie oświetlenia (mierząc i ustawiając w aparacie

za każdym razem warunki naświetlania),

8) wywołać błony negatywowe, dokonać wyboru trzech ujęć i wykonać kopie pozytywowe

metodą stykową,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

9) zdjęcia nakleić na kartkę A4 i opisać, które ze zdjęć było wykonywane przy jakim

ustawieniu oświetlenia,

10)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
11)  dołączyć zdjęcia do portfolio z odpowiednim opisem,
12)  przedstawić  pracę  nauczycielowi  do  oceny ustnie  prezentując walory  estetyczne każdego

ze zdjęć.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

wielkoformatowy aparat fotograficzny (1 szt. na zespół),

−

zestaw obiektywów o stałej ogniskowej (1 komplet na grupę),

−

błony arkuszowe czarno-białe o różnych czułościach,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt, na grupę),

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki aparatu,

−

zestaw lamp studyjnych błyskowych lub dających światło ciągłe,

−

jasne, gładkie tło,

−

sprzęt i materiały do wywołania błon arkuszowych i wykonania kopii pozytywowych ,

−

arkusze A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk,

długopis.

Ćwiczenie 2

Wykonaj techniką cyfrową, zdjęcie przedmiotu szklanego (np. kryształowej szklanki) na

czarnym  tle  przy  dwóch  reflektorach  oświetlających  przedmiot  światłem  bezpośrednim,
przechodzącym  przez  przedmiot  (skierowanym  skośnie  od  strony  tła  w  kierunku  aparatu),
zwracając  przy  tym  uwagę  by  światło  reflektorów  nie  padało  bezpośrednio  ani  na  tło  ani  na
obiektyw.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3)  zaplanować pisemnie w punktach etapy realizacji ćwiczenia,
4)  wybrać aparat, obiektyw i sprzęt dodatkowy oraz tło,
5)  dokonać ustawienia oświetlenia i aparatu fotograficznego,
6)  dokonać pomiaru warunków naświetlania i ustawić je w aparacie,
7)  ustawić  przedmiot  i  wykonać  2-3  zdjęcia  nieznacznie  zmieniając  ustawienie  aparatu  aby

uzyskać jak najefektowniejsze zdjęcie wykonane według polecenia zawartego w temacie
ćwiczenia,

8) przenieść zdjęcia do pamięci komputera i dokonać wyboru najlepszego ujęcia a następnie

wykonać kopie pozytywowe np. dokonać wydruku na drukarce lub kopii na digilabie,
w formacie minimum 9x13 cm,

9) zdjęcia nakleić na kartkę A4 i dołączyć dokładny szkic sytuacyjny ustawienia aparatu,

przedmiotu i reflektorów (w razie potrzeby napisać objaśnienie do szkicu),

10)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
11)  dołączyć zdjęcie do portfolio z odpowiednim opisem,
12)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje cyfrowych aparatów fotograficznych np. lustrzanka cyfrowa, cyfrowy
aparat kompaktowy,

−

różne obiektywy o stałej ogniskowej,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt, na grupę),

−

zestaw lamp studyjnych, tła fotograficzne,

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki aparatu, statyw,

−

kryształowa szklanka (lub cukiernica, kieliszek, wazonik itp.),

−

komputer PC z oprogramowaniem do edycji zdjęć,

−

sprzęt i materiały do wykonania kopii pozytywowych np. drukarka z materiałami
eksploatacyjnymi,

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk,

długopis.

Ćwiczenie 3

Wykonaj zdjęcie przedmiotu o ciekawej formie, wykonanego z przeźroczystego szkła

(karafka, szklana figurka itp.) na białym tle w ten sposób by reflektor punktowy oświetlał tło
a obiekt znajdował się na tle jasnej plamy światła. Ćwiczenie wykonaj przy użyciu aparatu
wielkoformatowego i czarno-białych błon arkuszowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować etapy realizacji ćwiczenia w formie szkicu schematycznego ustawienia świateł,

aparatu i przedmiotu,

4)  wybrać aparat oraz materiał światłoczuły,
5)  zaaranżować kompozycję poprzez ustawienie przedmiotu na tle,
6)  dokonać ustawienia oświetlenia i aparatu fotograficznego,
7)  dokonać pomiaru warunków naświetlania i ustawić je w aparacie,
8)  wykonać zdjęcie,
9)  wywołać błony negatywowe,
12)  wykonać pozytywy,
13)  opisać  na  kartce  A4  jakie  zabiegi  kompozycyjne  zastosowałeś  podczas  wykonywania

zdjęcia i wraz ze schematem oświetlenia połączyć z wykonaną kopią pozytywową,

14) przedstawić pracę nauczycielowi do oceny ustnie prezentując walory estetyczne każdego

ze zdjęć.

15) dołączyć pracę do portfolio z opisem wykonania ćwiczenia,
16) uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

wielkoformatowy aparat fotograficzny (1 szt. na zespół),

−

zestaw obiektywów o stałej ogniskowej (1 komplet na grupę),

−

błony arkuszowe czarno-białe o różnych czułościach,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt, na grupę),

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki aparatu,

−

zestaw lamp studyjnych błyskowych lub dających światło ciągłe,

−

białe, gładkie tło kartonowe (lub duży arkusz kalki technicznej),

−

sprzęt i materiały do wywołania materiałów zdjęciowych i wykonania pozytywów,

−

koszulka foliowa do dokumentów o formacie A5 (lub specjalne koszulki do archiwizacji),
długopis, (po 1 szt. na 1 ucznia), foliopis (po 1 szt. na 1 grupę),

−

arkusze A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk,

długopis.

Ćwiczenie 4

Wykonaj zdjęcie przedmiotu wykonanego ze szkła, na białym tle, w ten sposób, aby stał

on na matowej szybie (lub białym, prześwitującym tle) oświetlonej od spodu. Zdjęcia wykonaj
aparatem średnioformatowym przy użyciu materiałów negatywowych barwnych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) zaplanować i ustnie zreferować sposób wykonania ćwiczenia,
3) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

4) wybrać aparat oraz błonę negatywową barwną o czułości odpowiedniej do

wykonywanego zadania,

5) wybrać tło, ustawić obiekt , ustawić oświetlenie studyjne,
6) mierzyć warunki naświetlania, ustawić je w aparacie i wykonać co najmniej dwa zdjęcia

zgodnie z warunkami podanymi w temacie ćwiczenia,

7) wywołać błonę negatywową, wybrać ujęcia i wykonać 2 kopie pozytywowe z różnych

ujęć (ustawień kompozycji) o wielkości minimum 13x18 cm,

8) nakleić wykonane zdjęcia na kartkę A4 i podpisać imieniem i nazwiskiem,
9) opisać na osobnej kartce A4 jakie zabiegi kompozycyjne zastosowałeś podczas

wykonywania każdego ze zdjęć,

10)  wykonać do każdego ze zdjęć szkic schematyczny użytego oświetlenia,
11)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
12)  dołączyć pracę do portfolio (każdy uczeń własną pracę),
13)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

lustrzanka średnioformatowa z zestawem obiektywów (1 komplet na zespół)

−

błony negatywowe barwne typ 120 o różnych czułościach,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, błyskowego i ciągłego
(min. 1 szt. na grupę),

−

wężyk, statyw, oświetlenie studyjne, tła fotograficzne,

−

rekwizyt w postaci przedmiotu wykonanego z nieprzeźroczystego tworzywa sztucznego
oraz zestaw różnych przedmiotów mogących uatrakcyjnić kompozycję zdjęcia
reklamowego,

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk, długopis.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 5

Wykonaj na jasnym tle dwa zdjęcia obiektu wykonanego z jasnego, błyszczącego metalu

(cukiernica, czajnik itp.): pierwsze zdjęcie wykonaj przy użyciu dwóch reflektorów studyjnych
z urządzeniami rozpraszającymi światło (parasole, softboksy), a drugie zdjęcie przy użyciu
namiotu świetlnego i trzech reflektorów tak, aby błyszczący przedmiot był równomiernie
oświetlony. Zdjęcia wykonaj techniką cyfrową.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3)  zaplanować pisemnie w punktach etapy realizacji ćwiczenia,
4)  wybrać odpowiedni aparat, obiektyw i sprzęt dodatkowy oraz tło,
5)  ustawić oświetlenie i aparat fotograficzny,
6)  dokonać pomiaru warunków naświetlania i ustawić je w aparacie,
7)  ustawić  przedmiotu  i  wykonać  2-3 zdjęcia  nieznacznie zmieniając ustawienie  reflektorów

aby uzyskać najbardziej równomierne oświetlenie obiektu,

8) przenieść przedmiot do namiotu świetlnego i wykonać czynności identyczne jak

w punktach 5 do 7,

9) przenieść zdjęcia do komputera i dokonać wyboru najlepszych ujęć a następnie wykonać

kopie pozytywowe (np. wykonać wydruk na drukarce lub kopię na digilabie), w formacie
minimum 9x13 cm,

10) nakleić zdjęcia na kartkę A4 i dołączyć dokładne szkice sytuacyjne ustawień aparatu,

przedmiotu i reflektorów (w razie potrzeby napisać objaśnienie do szkicu) przy
fotografowaniu bez namiotu świetlnego i w namiocie,

11)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
12)  dołączyć pracę do portfolio z odpowiednim opisem,
13)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje cyfrowych aparatów fotograficznych np. lustrzanka cyfrowa, cyfrowy aparat
kompaktowy,

−

różne obiektywy o stałej ogniskowej,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt, na grupę),

−

zestaw lamp studyjnych, tła fotograficzne,

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki aparatu, statyw,

−

namiot świetlny,

−

błyszczący, metalowy obiekt (cukiernica, metalowy termos, kubek itp.),

−

komputer PC z oprogramowaniem do edycji zdjęć,

−

sprzęt i materiały do wykonania kopii pozytywowych (np. drukarka z materiałami
eksploatacyjnymi),

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk,

długopis.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 6

Wykonaj zdjęcie katalogowe dużego obiektu zawierającego błyszczące, metalowe

elementy. Zdjęcie wykonaj w miejscu gdzie obiekt się znajduje. Do wykonania ćwiczenia
zastosuj cyfrową technikę zdjęciową.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować wyjście (np do innej pracowni szkolnej i rozpoznać obiekt do sfotografowania

i jego otoczenie),

4)  zaplanować pisemnie w punktach etapy realizacji ćwiczenia – sprzęt i procedury,
5)  wybrać odpowiedni aparat, obiektyw i sprzęt dodatkowy oraz odpowiednio duże tło,
6)  udać się z nauczycielem do wybranej pracowni i przystąpić do wykonania zdjęć,
7)  dokonać ustawienia oświetlenia i aparatu fotograficznego,
8)  dokonać pomiaru warunków naświetlania i ustawić je w aparacie,
9)  sprawdzić,  czy  nie  ma  intensywnie  błyszczących  elementów  i  w  razie  potrzeby  dokonać

ich zmatowienia,

10) przygotować tło i wykonać 2-3 zdjęcia nieznacznie zmieniając ustawienie reflektorów aby

uzyskać jak najbardziej równomierne oświetlenie obiektu,

11) wrócić do pracowni,
12) przenieść zdjęcia do komputera i dokonać wyboru najlepszych ujęć a następnie wykonać

kopie pozytywowe (np. dokonać wydruku na drukarce lub kopii na digilabie), w formacie
minimum 9x13 cm,

13) nakleić zdjęcia na kartkę A4 i dołączyć dokładne szkice sytuacyjne ustawień aparatu,

przedmiotu i reflektorów (w razie potrzeby napisać objaśnienie do szkicu),

14)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
15)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny,
16)  dołączyć pracę do portfolio z odpowiednim opisem.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje cyfrowych aparatów fotograficznych np. lustrzanka cyfrowa, cyfrowy aparat
kompaktowy,

−

różne obiektywy o stałej ogniskowej,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt, na grupę),

−

zestaw lamp studyjnych, halogenowych, duże neutralne tło papierowe lub z materiału,

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki aparatu, statyw,

−

namiot świetlny,

−

duży , metalowy obiekt (np. suszarka bębnowa, sensytometr, procesor do papierów czy
filmów itp.),

−

komputer PC z oprogramowaniem do edycji zdjęć,

−

sprzęt i materiały do wykonania kopii pozytywowych (np. drukarka z materiałami
eksploatacyjnymi),

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, długopis,

plastelina.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 7

Wykonaj zdjęcie reklamowe drewnianej figurki (lub innego, drewnianego przedmiotu

o skomplikowanych kształtach). Możesz zastosować kompozycję złożoną z wielu elementów.

Użyj aparatu wielkoformatowego i negatywowych barwnych błon arkuszowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować etapy realizacji ćwiczenia w formie szkicu schematycznego ustawienia świateł,

aparatu i przedmiotu,

4)  zaaranżować kompozycję,
5)  dokonać ustawienia oświetlenia i aparatu fotograficznego,
6)  dokonać pomiaru warunków naświetlania i ustawić je w aparacie,
7)  wykonać zdjęcie,
8)  wywołać błonę negatywową,
9)  wykonać pozytyw i przykleić go na arkuszu A4,
10)  opisać na kartce A4  jakie zabiegi kompozycyjne zastosowałeś podczas wykonywania zdjęcia,
11)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
12)  dołączyć pracę do portfolio,
13)  przedstawić  pracę  nauczycielowi  do  oceny  ustnie  prezentując  walory  estetyczne

wykonanego zdjęcia.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

wielkoformatowy aparat fotograficzny (1 szt. na zespół),

−

zestaw obiektywów o stałej ogniskowej (1 komplet na grupę),

−

błony arkuszowe negatywowe o różnych czułościach,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt, na grupę) ,

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki aparatu,

−

zestaw lamp studyjnych błyskowych lub dających światło ciągłe,

−

tła fotograficzne,

−

sprzęt i materiały do wywołania materiałów zdjęciowych i wykonania kopii pozytywowych,

−

koszulka foliowa do dokumentów o formacie A5, długopis, foliopis (po 1 szt. na
1 grupę),

−

arkusze A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki.

Ćwiczenie 8

Wykonaj dwa zdjęcia tkaniny z użyciem oświetlenia padającego na powierzchnię tkaniny

pod kątem 45°. Pierwsze zdjęcie wykonaj z użyciem jednego reflektora przy zastosowaniu
światła bezpośredniego, a drugie z użyciem światła rozproszonego.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2) uzgodnić z nauczycielem technikę wykonywania zdjęć,
3) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

4) wykonać plan wykonania ćwiczenia w postaci dwóch schematów,
5) wybrać aparat oraz materiał światłoczuły lub w aparacie cyfrowym wybrać rozdzielczość

lub kompresję i rodzaj pliku, w którym zdjęcie ma być zapisane ,

6) dobrać wyposażenie dodatkowe i rodzaj tła,
7) zaplanować, w formie odręcznego szkicu, ułożenie elementów i ustawienie świateł

podczas wykonywania ćwiczenia,

8) ułożyć elementy na odpowiednim tle według wcześniej narysowanego szkicu i ewentualnie

skorygować kompozycję,

9) ustawić reflektory, zmierzyć warunki naświetlania i ustawić je w aparacie,
10) wykonać pierwsze zdjęcie, zmienić ustawienie światła (według polecenia zawartego

w temacie ćwiczenia) i wykonać drugie zdjęcie,

11) wywołać materiał zdjęciowy (lub przenieść zdjęcia do komputera) oraz wybrać dwa

zajęcia adekwatne do tematu ćwiczenia i wykonać kopie pozytywowe,

12) zdjęcia nakleić na kartkę A4 i opisać jakie efekty wizualne uzyskuje się przy

poszczególnych typach kompozycji,

13)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
14)  dołączyć zdjęcia do portfolio z odpowiednim opisem i z wykonanymi wcześniej szkicami,
15)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje aparatów fotograficznych: lustrzanka średnioformatowa, lustrzanka
małoobrazkowa, lustrzanka cyfrowa, cyfrowy aparat kompaktowy,

−

obiektywy wymienne właściwe typem do używanych aparatów,

−

materiały zdjęciowe,

−

wężyk (lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki), statyw,

−

zestaw oświetlenia studyjnego,

−

rekwizyty w postaci tkanin o drobniejszych i grubszych splotach oraz tła fotograficze,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt, na grupę),

−

komputer PC z oprogramowaniem do edycji zdjęć (przy cyfrowej technice zdjęciowej),

−

sprzęt i materiały do wywołania negatywów (czy diapozytywów) oraz wykonania kopii
pozytywowych (przy technice cyfrowej np. drukarka z materiałami eksploatacyjnymi),

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk itp.

Ćwiczenie 9

Wykonaj za pomocą cyfrowej techniki zdjęciowej, zdjęcie katalogowe przedmiotu ze

skóry. Dobierz oświetlenie do rodzaju powierzchni wyrobu.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

3) zaplanować pisemnie w punktach etapy realizacji ćwiczenia,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4)  wybrać odpowiedni aparat, obiektyw i sprzęt dodatkowy oraz tło,
5)  dokonać ustawienia oświetlenia i aparatu fotograficznego,
6)  dokonać pomiaru warunków naświetlania i ustawić je w aparacie,
7)  dokonać  ustawienia  przedmiotu  i  wykonać  zdjęcia  tak  aby  najlepiej  oddać  charakter

powierzchni obiektu,

8) przenieść zdjęcia do pamięci komputera, dokonać wyboru ujęć, a następnie wykonać

kopie pozytywowe o jakości fotograficznej np. dokonać wydruku na drukarce lub kopii na
digilabie, w formacie minimum 9x13 cm,

9)  zdjęcie nakleić na kartkę A4, opatrzyć komentarzem omawiającym jego katalogowy charakter,
10)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
11)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny i dołączyć do portfolio.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje cyfrowych aparatów fotograficznych,

−

różne obiektywy o stałej ogniskowej do poszczególnych typów aparatów,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, ciągłego i błyskowego
(min. 1 szt, na grupę),

−

zestaw lamp studyjnych, namiot świetlny, białe tło,

−

wężyk lub pilot do zdalnego wyzwalania migawki aparatu, statyw (1 szt. na zespół),

−

przedmiot wykonany ze skóry,

−

komputer PC z oprogramowaniem do edycji zdjęć (1 szt. na zespół),

−

sprzęt i materiały do wykonania kopii pozytywowych o jakości fotograficznej np.
drukarka z materiałami eksploatacyjnymi (min. 1 szt. na grupę),

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, długopis.

Ćwiczenie 10

Wykonaj dwa zdjęcia dowolnego, nieprzezroczystego przedmiotu wykonanego

z tworzywa sztucznego. Pierwsze zdjęcie ma spełniać warunki fotografii katalogowej a drugie
reklamowej. Zdjęcia wykonaj aparatem średnioformatowym na barwnym materiale
negatywowym.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1) zapoznać się z instrukcją bezpieczeństwa i regulaminem pracy na stanowisku

ćwiczeniowym zorganizowanym w pracowni oraz ze sposobem wykonania ćwiczenia,

2) zaplanować i ustnie zreferować sposób wykonania ćwiczenia,
3) sprawdzić kompletność wyposażenia stanowiska pracy do realizacji ćwiczenia, zgodnie

z listą wyposażenia dla tego stanowiska,

4) wybrać aparat oraz błonę negatywową barwną o czułości odpowiedniej do

wykonywanego zadania,

5) wybrać tło, zaaranżować na nim kompozycję, ustawić oświetlenie studyjne,
6) zmierzyć warunki naświetlania, ustawić je w aparacie i wykonać co najmniej dwa zdjęcia

zgodnie z warunkami podanymi w temacie ćwiczenia,

7) wywołać błonę negatywową, wybrać ujęcia i wykonać 2 kopie pozytywowe z różnych

ujęć (ustawień kompozycji) o wielkości minimum 13x18 cm,

8) nakleić na kartkę A4 i podpisać imieniem i nazwiskiem,
9) opisać na osobnej kartce A4 jakie zabiegi kompozycyjne zastosowałeś podczas

wykonywania każdego ze zdjęć,

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

10)  wykonać do każdego ze zdjęć szkic schematyczny użytego oświetlenia,
11)  uporządkować stanowisko pracy po realizacji ćwiczenia,
12)  dołączyć pracę do portfolio,
13)  przedstawić pracę nauczycielowi do oceny.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

lustrzanka średnioformatowa z zestawem obiektywów (1 komplet na zespół)

−

barwne materiały negatywowe odpowiednie do używanego sprzętu i rodzaju
wykonywanych zdjęć,

−

światłomierze z możliwością pomiaru światła padającego, błyskowego i ciągłego
(min. 1 szt, na grupę),

−

wężyk, statyw, oświetlenie studyjne, zestaw teł fotograficznych o różnych kolorach
(np. papierowe czy tekstylne),

−

rekwizyt w postaci przedmiotu wykonanego z nieprzeźroczystego tworzywa sztucznego
oraz zestaw różnych przedmiotów mogących uatrakcyjnić kompozycję zdjęcia
reklamowego,

−

sprzęt i materiały do wywołania negatywu i wykonania kopii pozytywowych,

−

arkusz A4 o gramaturze min. 160 g/m

, taśma dwustronnie klejąca, nożyczki, nożyk,

długopis.

4.3.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) wykonać zdjęcie katalogowe przedmiotu wykonanego ze szkła?



2) wykonać zdjęcie reklamowe szklanego przedmiotu na czarnym tle?



3) ustawić oświetlenie w ten sposób aby wykonać zdjęcie reklamowe przedmiotu

szklanego o ciekawej formie zewnętrznej?



4) dobrać odpowiedni sposób oświetlenia przedmiotów wykonanych z metalu i

posiadających błyszczącą powierzchnię?



5) zaplanować sposób wykonania zdjęcia katalogowego dużego obiektu w

miejscu gdzie się on znajduje?



6) dobrać odpowiednie oświetlenie do sfotografowania przedmiotu wykonanego

z drewna w zależności od rodzaju jego powierzchni?



7) przewidzieć jakie trudności możesz napotkać podczas fotografowania tkanin

przy użyciu cyfrowej techniki zdjęciowej?



8) dobrać odpowiedni rodzaj oświetlenia do fotografowania tkanin?



9) wykonać zdjęcie katalogowe przedmiotu z tworzywa sztucznego?



„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj  się  z  zestawem  zadań  testowych,  który  zawiera  20  pytań  o  różnym  stopniu

trudności.

4. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Prawidłową odpowiedź zakreśl

znakiem „X”, wykonaj rysunek lub wpisz prawidłową odpowiedź. W przypadku pomyłki
należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź
prawidłową.

5. Test składa się z dwóch części o różnym stopniu trudności: I część – poziom podstawowy,

II część – poziom ponadpodstawowy. W sumie możesz uzyskać 20 punktów jeśli
prawidłowo odpowiesz na wszystkie pytania w teście. Za każdą prawidłową odpowiedz
otrzymujesz „1” punkt. Natomiast za złą odpowiedź lub jej brak otrzymujesz „0” punktów.

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Kiedy udzielenie odpowiedzi na jakieś pytanie sprawi ci trudność, wtedy odłóż jego

rozwiązanie na później i wróć do niego gdy zostanie ci czas wolny.

8. Na rozwiązani testu masz 45 min.

Powodzenia.

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

I Część – poziom podstawowy
1. Jaka jest najczęściej zamawiana przez klientów forma zdjęć reklamowych i katalogowych

przeznaczonych do druku w niewielkich wydawnictwach reklamowych?
a)  zdjęcia w formie wydruków z drukarki termosublimacyjnej.
b)  zdjęcia w formie plików cyfrowych.
c)  zdjęcia w formie wielkoformatowych przeźroczy barwnych.
d)  zdjęcia w formie negatywu małoobrazkowego.

2. Które, z zamieszczonych zdjęć jest zdjęciem katalogowym?

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. Jaki rodzaj obiektywów jest najbardziej przydatny do wykonywania zdjęć reklamowych?

a)  obiektywy szerokokątne.
b)  obiektywy lustrzane, długoogniskowe.
c)  obiektywy standardowe o stałej ogniskowej.
d)  obiektywy zoom o zakresie ogniskowych np. 28-80 mm.

4. Dlaczego oświetlenie błyskowe jest korzystniejsze przy wykonywaniu fotografii

reklamowej?
a) pozwala na wygodne fotografowanie rozległych wnętrz (np. hal sportowych) i dużych

obiektów (np. samochodów).

b)  nie powoduje odblasków na błyszczących powierzchniach.
c)  nie powoduje uszkodzeń przy fotografowaniu delikatnych obiektów.
d)  nie jest wskazane.

5. Na czym polega uproszczenie kompozycji w fotografii reklamowej?

a)  na komputerowym wycięciu tła.
b)  na ograniczeniu ilości przedmiotów znajdujących się na zdjęciu reklamowym.
c)  na fotografowaniu obiektów o prostych ścianach.
d)  na wyprostowaniu zniekształceń perspektywicznych.

6. W jakim celu, w fotografii katalogowej stosuje się namioty świetlne?

a)  aby obiekt ochronić przed kurzem.
b)  aby zachować dyskrecję, jeśli klient sobie tego życzy.
c)  aby umożliwić skierowanie oświetlenia z jednego, konkretnego kierunku.
d)  aby równomiernie oświetlić obiekt i wyeliminować odblaski.

7. Jaki rodzaj filtra zdjęciowego może okazać się przydatny przy fotografowaniu szkła

w atelier?
a)  polaryzacyjny.
b)  szary.
c)  jasno niebieski.
d)  UV.

8. Dlaczego niektóre prace z zakresu fotografii reklamowej i katalogowej należy wykonywać

na diapozytywowych materiałach zdjęciowych?

a) ponieważ taki jest warunek przyjęcia zdjęcia reklamowego do druku przez firmę

poligraficzną.

b) jest to najlepszy materiał, jeśli akurat nie mamy do dyspozycji błony negatywowej

barwnej.

c) ponieważ żaden inny materiał zdjęciowy nie może być wykorzystywany do

fotografowania obiektów wykonanych z tworzyw sztucznych.

d) ponieważ jest to technika, która zapewnia dobrą jakość przy niskiej cenie usługi

9. Napisz, w jaki sposób należy przygotować szklany przedmiot do wykonania zdjęcia

katalogowego lub reklamowego.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

10. Wybierz sprzęt najbardziej przydatny do wykonania zdjęcia katalogowego baterii

wannowej przy użyciu cyfrowej techniki zdjęciowej:
a)  reflektory błyskowe z parasolami rozpraszającymi i jasne tło.
b)  reflektory halogenowe zaopatrzone w softboksy i czarne tło.
c)  reflektory  dające  światło  bezpośrednie  i  plastelina  do  „gaszenia”  zbyt  intensywnych

odbić światła.

d) dowolnego typu reflektory studyjne i namiot świetlny.

11. Jakie tło jest najkorzystniejsze w fotografii reklamowej?

a)  wielobarwne.
b)  wzorzyste, aby podkreślić nastrój zdjęcia.
c)  jednobarwne, neutralne.
d)  nie powinno być tła – usuwa się je komputerowo.

12. Na czym polega kompozycja w fotografii katalogowej?

a)  na pokazaniu charakterystycznych, ważnych i kluczowych  części obiektu.
b)  na pokazaniu estetycznych walorów przedmiotu.
c)  na oświetleniu przedmiotu w sposób podkreślający jego atrakcyjność.
d)  na pokazaniu najważniejszej części przedmiotu (urządzenia).

13. W jaki sposób, fotografując aparatem cyfrowym, uniknąć tzw mory przy wykonywaniu

zdjęć niektórych tkanin?
a) nie jest możliwe całkowite zlikwidowanie mory – należy zmienić technikę

wykonywania zdjęć.

b) należy nieznacznie zmieniać położenie aparatu lub fotografować aparatem, który ma

wbudowaną funkcję likwidacji mory.

c) należy nieznacznie zmienić kąt padania światła oświetlającego tkaninę.
d) należy użyć filtra polaryzacyjnego.

14. Opisz, na czym polega kompozycja zdjęcia reklamowego oparta na zasadzie kontrastów.

II Część – poziom ponadpodstawowy
15. Zaplanuj, jaki rodzaj oświetlenia będzie najlepszy do fotografowania wyrobów z drewna

lakierowanych na wysoki połysk?
a)  bezpośrednie z kierunku przednio bocznego, aby podkreślić połysk lakieru.
b)  nieznacznie rozproszone, aby nieznaczne rozbłyski uwypuklały kształt.
c)  bardzo rozproszone najlepiej przez namiot świetlny, aby widać było fakturę drewna.
d)  jednolite, rozproszone najlepiej z kilku reflektorów zaopatrzonych w softboksy.

16. Jaki rodzaj aparatu wykorzystasz do wykonania zdjęcia reklamowego przeznaczonego

jako ilustracja dużej reklamy ściennej o rozmiarach około 3 x 4 metry (tzw. „bilboardu”)?
a) lustrzankę małoobrazkową lub cyfrowy aparat kompaktowy.
b) lustrzankę cyfrową o rozdzielczości 4-6 milionów pikseli lub lustrzankę

średnioformatową.

c) aparat wielkoformatowy.
d) lustrzankę cyfrową lub cyfrowy aparat kompaktowy o rozdzielczości ok. 7 milionów

pikseli.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

17. Jaki rodzaj tradycyjnego materiału zdjęciowego wykorzystasz do sfotografowania obiektu

przeznaczonego do ilustracji barwnego kalendarza ściennego o wymiarach 100 x 70 cm?
a)  błonę negatywową barwną.
b)  błonę małoobrazkową, diapozytywową barwną.
c)  błona negatywowa lub diapozytywowa średnioformatowa.
d)  żaden z powyższych.

18. Jakie ustawienie aparatu względem fotografowanego obiektu jest najczęściej stosowane

w fotografii reklamowej?
a)  poniżej fotografowanego obiektu.
b)  w połowie wysokości fotografowanego obiektu.
c)  lekko powyżej górnej krawędzi fotografowanego obiektu.
d)  z pozycji około 45° w stosunku do powierzchni, na której stoi obiekt.

19. Jaki rodzaj trudności możesz napotkać przy fotografowaniu szkła?

a)  nie można prawidłowo fotografować szkła o barwie czerwonej.
b)  mogą „ginąć szczegóły” w ciemniejszych partiach szklanego przedmiotu.
c)  może pękać przy oświetleniu światłem żarowym ze zbyt małej odległości.
d)  elementy wyposażenia studia mogą odbijać się w powierzchni przedmiotu.

20. Naszkicuj schemat ustawienia oświetlenia do fotografowania przeźroczystego szkła na

ciemnym tle.

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko..........................................................................................

Wykonywanie zdjęć reklamowych

Poprawną odpowiedź zakreśl znakiem X, wpisz odpowiedź lub wykonaj rysunek

zadania

Odpowiedź

Punkty

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

czarne tło

szklany obiekt

Razem:

„

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. LITERATURA

1.  Busch C. D.: Fotografia cyfrowa dla profesjonalistów. Wydawnictwo RM, Warszawa 2004
2.  Freeman M.: Fotografia studyjna. WNT, Warszawa 1994
3.  Hedgecoe J.: Nowy podręcznik fotografii. Arkady, Warszawa 2005
4.  King J. A.: Fotografuj cyfrowo jak profesjonalista. Wydawnictwo RM, Warszawa 2004
5.  Latoś H.: 1000 słów o fotografii. WMON, Warszawa 1982

6. McWhinne A.: Fotografia podręcznik. Arkady, Warszawa 2001
7. Mroczek A. A.: Książka o fotografowaniu. Wydawnictwo KOROPRINT-ELEW,

Warszawa 2005

8. Spelda H. Jr.: Fotografia materiałów i przedmiotów. WNT, Warszawa 1979
9. Wójcik T.: ABC Fotografowania. Wydawnictwo BUCHMANN, Warszawa 2002