Przyczyny oporności na klarytromycynę szczepów Helicobacter pylori izolowanych od 

dzieci 

Bińkowska A., Gościniak G. 

 

Uniwersytet  Medyczny  im.  Piastów  Śląskich,  Katedra  i  Zakład  Mikrobiologii,  ul. 

Chałubińskiego 4, 50-368 Wrocław; e-mail: 

aldona.binkowska@gmail.com

 

 

Wstęp:  W  ostatnich  latach  oporność  Helicobacter  pylori  na  klarytromycynę  jest  głównym 

czynnikiem niepowodzenia terapii zakażeń u ludzi. Oporność jest następstwem kilku mutacji 

w podjednostce rybosomu 23S kodowanej przez gen 23S rRNA.  

Cel pracy: Ocena częstości występowania mutacji punktowych warunkujących oporność na 

klarytromycynę szczepów H. pylori izolowanych od dzieci. 

Materiały i metody: Przedmiotem badań było określenie lekowrażliwości 124 szczepów H. 

pylori

  izolowanych  w  latach  2008-2011  od  dzieci  z  II  Kliniki  Pediatrii  Gastroenterologii  i 

Ż

ywienia UM we Wrocławiu. Lekowrażliwość na: klarytromycynę (CH) amoksycylinę (AC), 

metronidazol  (MZ),  tetracyklinę  (TC)  i lewofloksacynę  (LEV)  oznaczano  metodą 

gradientowo-dyfuzyjną (E-test) na podłożu Mueller-Hinton z 10% krwią końską w warunkach 

mikroaerofilnych.  Oznaczenie  mutacji  punktowych  u  wybranych  szczepów  opornych  na 

klarytromycynę przeprowadzono metodą minisekwencjonowania (SnapShot). 

Wyniki i dyskusja: Wśród 124 szczepów H. pylori 37 (29,8 %) było wrażliwych, a 87 (70,2 

%)  było  opornych  na  co  najmniej  jeden  z  badanych  antybiotyków.  Wśród  nich  63  (50,8  %) 

było opornych na CH, w tym 27 (21,8 %) szczepów tylko na CH, 33 (26,6 %) na CH i MZ, a 

3 (2,4 %) na CH, MZ i LEV. Wśród 20 szczepów H. pylori opornych na klarytromycynę 80% 

wykazało  mutacje  punktową  A2143G  oraz  A2142G,  które  są  najczęściej  występującymi 

mutacjami  na  świecie.  U  15%  szczepów  zidentyfikowano  tylko  mutację  A2142G.  Zmiana 

jednego  nukleotydu  powoduje  zmiany  w  podjednostce  rybosomu  23S,  która  zmniejsza 

powinowactwo  antybiotyku  do  rybosomu  w  komórce  bakteryjnej.  5%  szczepów  nie  miało 

ż

adnej  potencjalnej  mutacji  (A2143G,  A2142G,  A2142C)  co  sugeruje  inny  mechanizm 

oporności.  

Z  powodu  narastającej  oporności  H.  pylori  na  klarytromycynę,  niezbędnym  etapem 

diagnostyki  mikrobiologicznej  powinno  się  stać  oznaczenie  wrażliwości  bakterii  na  ten  lek. 

Pozwalałoby ono na uzyskanie optymalnych efektów terapeutycznych oraz prowadziłoby do 

spadku częstości nawrotów zakażenia tym drobnoustrojem. Ponieważ hodowla i identyfikacja 

pałeczek  H.  pylori  oraz  badania  wrażliwości  na  antybiotyki  są  trudne,  czasochłonne  i 

wymagające 

inwazyjnych 

metod 

diagnostycznych, 

zastosowanie 

PCR 

oraz 

minisekwencjonowania do identyfikacji oporności szczepów skróciłoby czas oczekiwania na 

wynik z 14 dni do 48 godzin oraz zwiększyło prawdopodobieństwo uzyskania wyniku. Dalsze 

badanie  molekularne  pozwolą  ustalić,  z  jaką  częstością  badane  mutacje  punktowe  na 

klarytromycynę występują w naszym regionie. 

Wykaz cytowanej literatury  

1.

  Megraud F, Coenen S, Versporten A et al.  Helicobacter pylori resistance to 

antibiotics in Europe and its relationship to antibiotic consumption. Gut 2012; 

302254 

(Published Online First)

 

2.

  De Francesco V, Zullo A, Hassan C, et al. Mechanisms of Helicobacter pylori 

antibiotic resistance: An updated appraisal. World J Gastrointest Pathophysiol 2011; 

2(3): 35-41 

Różyca gęsi – stan aktualny 

 

Bobrek K.

1

, Gaweł A.

1

, Nowak M.

2

 

 

1

Katedra  Epizootiologii  z  Kliniką  Ptaków  i  Zwierząt  Egzotycznych,  Wydział  Medycyny 

Weterynaryjnej, UP we Wrocławiu, Pl. Grunwaldzki 45, 50-366 Wrocław;  

kamila.bobrek@up.wroc.pl 

2

Katedra Patologii ,Wydział Medycyny Weterynaryjnej, UP we Wrocławiu, ul. Norwida 31, 

50-375 Wrocław 

 

Wstęp: Różyca jest chorobą o ostrym przebiegu, występującą u wielu gatunków kręgowców, 

głównie  ssaków  (najczęściej  świń)  i  rzadziej  u  ptaków.  Czynnikiem  etiologicznym  choroby 

jest  włoskowiec  różycy  –  Erysipelothrix  rhusiopathiae,  mikroorganizm  bardzo  oporny  na 

warunki  środowiska.  Opisane  przypadki  różycy  u  gęsi  dotyczyły  ptaków  chowu 

przydomowego,  mających  kontakt  z  chorymi  świniami  lub  owcami.  Jednak  w  latach  2007-

2011  odnotowano  znaczną  ilość  przypadków  różycy  w  wielkotowarowej  produkcji  gęsi, 

wśród zwierząt nie mających kontaktu z innymi gatunkami zwierząt. 

Cel: Celem pracy jest opis przypadków różycy w stadach gęsi w którego skład wchodzi: opis 

objawów  choroby,  zmian  anatomopatologicznych,  obrazu  histopatologicznego,  izolacja 

czynnika etiologicznego oraz opis wrażliwości szczepów na chemioterapeutyki. 

Materiał  i  metody:  Materiał  do  badań  stanowiły  żywe  i  padłe  gęsi  z  podejrzeniem  różycy 

dostarczone  na  Katedrę  Epizootiologii  z  Kliniką  Ptaków  i  Zwierząt  Egzotycznych  w  latach 

2010-2011.  Przeprowadzono  badanie  kliniczne  i  sekcyjne  ptaków  oraz  pobrano  materiał  do 

dalszych  badań  mikrobiologicznych  i  histopatologicznych.  Szczepy  Erysipelothrix  sp. 

wyizolowane zostały przez posiew bezpośredni z narządów na agar krwawy z dodatkiem 5% 

krwi  baraniej  (Oxoid).  Fragmenty  narządów  utrwalono  w  10%  roztworze  formaliny. 

Przynależność  do  gatunku  E.rhusiopathiae  potwierdzona  została  na  podstawie  obrazu 

preparatu mikroskopowego barwionego metodą Grama, a także badaniem PCR z użyciem par 

specyficznych  primerów  MO101,  MO102  i  ER1  ER2.  Ocena  wrażliwości  na 

chemioterapeutyki wykonana została przy użyciu e-testów (Biomerieux). 

Wyniki i dyskusja: Wystąpienie różycy w stadzie gęsi objawiało się osłabieniem i niechęcią 

do  ruchu.  Sekcyjnie  stwierdzano  obraz  typowy  dla  posocznicy  –  przekrwienie  mięśni, 

wybroczyny  na  nasierdziu,  obrzęk  wątroby  i  śledziony,  przekrwienie  jelit.  Badania 

mikroskopowe  i  reakcja  PCR  potwierdziły,  iż  czynnikiem  etiologicznym  choroby  jest 

włoskowiec  różycy.  W  obrazie  histopatologicznym  obserwowano  silny  zastój  krwi  oraz  

nacieki  zapalne  w  narządach  miąższowych  (wątroba,  śledziona,  nerki).  Ponadto  widoczne 

były skupiska komórek bakteryjnych otoczone naciekami zapalnymi w mięśniu sercowym. 

Wszystkie  wyizolowane  szczepy  wykazały  wrażliwość  na  amoksycylinę  i  amoksycylinę  z 

kwasem klawulanowym. Wrażliwość na inne chemioterapeutyki jest zmienna. 

Wszystkie  gęsi  z  zakażonych  stad  miały  możliwość  korzystania  z  wybiegów.  Stanowiło  to 

prawdopodobne  źródło  zakażenia,  gdyż  ptaki  nie  miały  możliwości  kontaktu  z  chorymi  na 

różycę zwierzętami.      

Piśmiennictwo: 

1.  Janowska  I.,  Krasnodębska-Depta  A.,  Bieszke  R.:  Przypadek  różycy  u  gęsi.  Medycyna 

Weterynaryjna, 34, 471-472, 1978 

2. Gunning R., Morton B.: Outbreak of erysipelas in farmed geese. Veterinary Recod, 20,191, 

1988 

Zróżnicowanie genetyczne szczepów Trichmonas gallinae w stadzie gołębi pocztowych 

 

Bobrek K., Bobusia K., Bednarek K., Gaweł A. 

 

Katedra  Epizootiologii  z  Kliniką  Ptaków  i  Zwierząt  Egzotycznych,  Wydział  Medycyny 

Weterynaryjnej, 

UP 

we 

Wrocławiu, 

Pl. 

Grunwaldzki 

45, 

50-366 

Wrocław; 

kamila.bobrek@up.wroc.pl 

 

Wstęp:  Trichomonas  gallinae  jest  najczęściej  izolowanym  pasożytem  gołębi  pocztowych. 

Bytuje  w  górnej  części  przewodu  pokarmowego  –  w  jamie  dziobowej,  przełyku,  wolu.  Do 

zarażenie dochodzi najczęściej u młodych ptaków podczas karmienia ich mleczkiem z wola. 

U  wielu  ptaków  pierwotniak  nie  wywołuje  zmian  chorobowych.  i  może  tworzyć  żółto 

zabarwione ogniska martwicze (żółty guzek).  

Cel:  Celem  pracy  jest  porównanie  genetyczne  izolatów  Trichomonas  gallinae  w  obrębie 

jednego stada gołębi pocztowych. 

Materiał i metody: Do badań wybrano stado gołębi pocztowych liczących 112 sztuk ptaków.  

Spośród  stada  wybrano  losowo  30  ptaków  i  pobrano  od  nich  wymazy  z  wola  celem 

przeprowadzenia  badania  mikroskopowego  w  kierunku  obecności  Trichomonas  sp.  Od 

ptaków, u których stwierdzono najsilniejszą inwazję (6 sztuk) pobrano dodatkowe wymazy w 

celu założenie hodowli In vitro. Podłoże hodowlane stanowiło Medium 199 (Sigma-Aldrich) 

z dodatkiem 15% surowicy cielęcej i 22mg skrobi ryżowej. 

Pasożyty przesiewano co 24 godziny celem uzyskania większej ilości materiału do dalszych 

badań.  Całkowite,  komórkowe  DNA  izolowano  z  użyciem  kitu  Genomic  Mini  (A&A 

Biotechnology).  Reakcję  PCR  przeprowadzono  z  użyciem  par  starterów  Hm1,  Hm2  oraz 

TRF1 TRF2 (1). Otrzymane produkty sekwencjonowano (Macrogen Korea) w celu ustalenia 

zróżnicowania  genetycznego  izolatów  w  obrębie  badaniej  grupy  ptaków.  Sekwencje 

porównano  z  użyciem  programu  Clustal  X.  Otrzymane  wyniki  poprawiono  przy  użyciu 

programu  BioEdit  i  ponownie  analizowano  w  Clustal  X.  Uzyskane  dla  podanych  starterów 

sekwencje  produktów  porównano  z  danymi  GenBanku.  Dane  posłużyły  do  wygenerowania 

drzew filogenetycznych metodą UPGMA. 

Wyniki  i  dyskusja:  Na  podstawie  analizy  drzew  filogenetycznych  wyróżniono  w  obrębie 

jednego stada gołębi pocztowych 2 typy genetyczne Trichomonas gallinae przy zastosowaniu 

starterów  H  (specyficznych  dla  wiciowców)  oraz  3  typy  genetyczne  przy  użyciu  starterów 

TRF (specyficznych dla Trichomonas sp.). 

Ś

wiadczy  to,  iż  badane  szczepy  pierwotniaków  Trichomonas  gallinae  pochodzących  od 

ptaków z tego samego środowiska są heterogenne pod względem genetycznym. 

Piśmiennictwo: 

1.

  Grabensteiner E, Bilic I, Kolbe T, Hess M.: Molecular analysis of clonal trichomonad 

isolates indicate the existence of heterogenic species present in different birds and 

within the same host. Vet Parasitol. 2010,172,53-64 

Histomonoza kur reprodukcyjnych mięsnych – opis przypadku 

 

Bobusia K., Gaweł A. 

 

Katedra  Epizootiologii  z  Kliniką  Ptaków  i  Zwierząt  Egzotycznych,  Wydział  Medycyny 

Weterynaryjnej, 

UP 

we 

Wrocławiu, 

Pl. 

Grunwaldzki 

45, 

50-366 

Wrocław; 

katarzyna.bobusia@gmail.com

 

 

Wstęp:  Histomonoza  jest  chorobą  pasożytniczą  drobiu  wywoływaną  przez  wiciowca 

Histomonas  meleagridis

.  Do  niedawna  utożsamiana  była  głównie  z  indykami.  Jednak  od 

czasu wycofania z użycia leków z grupy imidazoli - grupy leków z wyboru przy zwalczaniu 

histomonozy,  u  zwierząt  których  tkanki  zostaną  przeznaczone  do  spożycia  przez  ludzi, 

choroba ta występuje coraz częściej również wśród innych gatunków drobiu grzebiącego np. 

wśród  kur.  Pasożyt  ten  atakuje  głównie  jelita  ślepe,  prowadząc  do  owrzodzeń  na  błonie 

ś

luzowej  oraz  wątrobę,  wywołując  charakterystyczne  zmiany  nekrotyczne  otoczone  pasem 

przekrwienia.  Takie  zmiany  chorobowe  prowadzą  do  opóźnienia  w  rozwoju  organizmu 

ptaków,  obniżenia  przyrostów  masy  ciała  i  wzrostu  wskaźnika  wykorzystania  paszy  oraz 

znacznego wzrostu śmiertelności ptaków. 

Cel  pracy:  Opisanie  przypadku  klinicznego  histomonozy  w  stadach  kur  reprodukcyjnych 

mięsnych na terenie Polski. 

Materiał i metody: Do Zakładu Chorób Ptaków dostarczono zwłoki 5 kur reprodukcyjnych 

mięsnych linii Ross 308 w wieku 31 tygodni pochodzących ze stada liczącego 10 000 sztuk. 

U  ptaków  w  stadzie  klinicznie  obserwowano  biegunkę  oraz  gwałtowny  spadek  nieśności  o 

około  35%.  Nie  zaobserwowano  wzrostu  śmiertelności.  Wykonano  sekcję  wszystkich 

dostarczonych  do  badania  ptaków.  Dodatkowo  pobrano  od  nich  wycinki  narządów 

wewnętrznych  takich  jak  wątroba  oraz  jelita  ślepe  w  celu  wykonania  badań  genetycznych 

metodą  PCR.  Z  pobranych  wycinków  izolowano  całkowite,  komórkowe  DNA.  Do  reakcji 

użyto dwóch par starterów: HIS5F i HIS5R oraz Hmf i Hmr (1, 2). 

Wyniki  i  dyskusja:  Badanie  sekcyjne  ptaków  wykazało  obecność  owalnych  zmian 

nekrotycznych  na  wątrobie  o  średnicy  6-7mm  oraz  owrzodzeń  na  błonie  śluzowej  jelit 

ś

lepych.  W  pozostałych  narządach  nie  zaobserwowano  żadnych  zmian  makroskopowych. 

 W  wyniku  przeprowadzonej  reakcji  amplifikacji  otrzymano  produkty  PCR  o  wielkości  209 

bp oraz 574 bp świadczące o obecności w badanych narządach wewnętrznych kur materiału 

genetycznego Histomonas meleagridis. 

Obraz  kliniczny,  sekcyjny  oraz  przeprowadzone  badanie  z  zastosowaniem  techniki  biologii 

molekularnej  potwierdzają  wystąpienie  klinicznego  przypadku  histomonozy  w  stadzie  kur 

reprodukcyjnych mięsnych. 

Piśmiennictwo: 

1.  

Huber  K.,  Chauve  C.,  Zenner  L.:  Detection  of  Histomonas  meleagridis  In  Turkey 

cecal  droppings  by  PCR  amplification  of  the  small  subunit  ribosomal  DNA  sequence. 

Veterinary Parasitology 131 (2005) 311-316. 

2. 

Grabensteiner  E.,  Hess  M.:  PCR  for  the  identification  and  differentiation  of 

Histomonas  meleagridis,  Tetratrichomonas  gallinarum

  and  Blastocystis  spp.  Veterinary 

Parasitology 142 (2006) 223-230. 

Analiza in silico podobieństwa między białkami błony zewnętrznej Moraxella catarrhalis 

a białkami powierzchniowymi innych patogenów układu oddechowego człowieka 

 

Bonarowska J.

1

, Mackiewicz P.

2

, Augustyniak D.

1 

 

1

Zakład Biologii Patogenów i Immunologii, Instytut Genetyki i Mikrobiologii, Uniwersytet 

Wrocławski, ul. Przybyszewskiego 63/77, 51-148 Wrocław 

daria.augustyniak@microb.uni.wroc.pl 

2

Zakład Genomiki, Wydział Biotechnologii, Uniwersytet Wrocławski  

 

Wstęp:  Moraxella  catarrhalis  jest  bakterią  Gram-ujemną,  kolonizującą  głównie  błony 

ś

luzowe  górnych  dróg  oddechowych  człowieka

1

.  Oprócz  infekcji  układu  oddechowego 

powoduje  ona  m.in.  bakteryjne  zapalenie  ucha  środkowego  u  dzieci,  zapalenie  zatok  czy 

zapalenie  spojówek.  U  dorosłych  zaliczana  jest  natomiast  do  głównych  czynników 

etiologicznych przewlekłej obturacyjnej choroby  płuc 

1

. M. catarrhalis posiada białka błony 

zewnętrznej  o  bardzo  wysokiej  konserwatywności.  Wśród  nich  do  kluczowych 

immunogenów zalicza się: UspA1, UspA2, Hag/MID, OMP CD, OMP E i OMP CopB

1-9

. 

Cel  pracy:  Analiza  in  silico  podobieństwa  między  białkami  błony  zewnętrznej  o  silnych 

właściwościach  immunogennych  Moraxella  catarrhalis,  a  białkami  powierzchniowymi 

innych  patogenów  układu  oddechowego  człowieka  z  rodzajów  Neisseria,  Haemophilus, 

Pseudomonas

  i  Acinetobacter.  Weryfikację  uzyskanych  analiz  planuje  się  docelowo 

przeprowadzić w badaniach eksperymentalnych z udziałem przeciwciał swoistych względem 

całych komórek bądź OMP M. catarrhalis z użyciem testu ,,whole cell” ELISA.  

Materiały  i  metody:  Sekwencje  aminokwasowe  homologiczne  do  immunogenów  M. 

catarrhalis 

były  poszukiwane  u  wybranych  patogenów  dróg  oddechowych  człowieka  przy 

pomocy programu blastp. 

Wyniki  i  dyskusja:  Badania  in  silico  wykazały  podobieństwo  między  kluczowymi 

immunogenami  białek  OMP  M.  catarrhalis  a  białkami  powierzchniowymi  niektórych 

szczepów  bakterii  z  rodzajów  Neisseria,  Haemophilus,  Pseudomonas  i  Acinetobacter. 

Najwyższy stopień podobieństwa został zaobserwowany między białkiem OMP E a białkami 

powierzchniowymi A. baumannii, OMP CD a białkami powierzchniowymi A. baumannii oraz 

białkiem  OMP  CopB  a  białkami  powierzchniowymi  bakterii  z  rodzaju  Neisseria  (N. 

meningitidis

,  N.  flavescens,  N.  mucosa)  i  H.  parainfluenzae.  Weryfikacja  eksperymentalna 

tych  analiz,  posłuży  ocenie  reaktywności  krzyżowej  przeciwciał  swoistych  względem  M. 

catarrhalis

. 

Literatura:  

1.

  Vries  de  S.  P. W.,  Bootsma  H.  J.,  Hays  J.  P.,  Hermans  P.  W.  M.  2009.   Molecular 

aspects  of  Moraxella  catarrhalis  pathogenesis.  Microbiology  and  Molecular  Biology 

Reviews 73 (3): 389 –406. 

2.

  Aebi  C.,  Maciver  I.,  Latimer  J.  L.,  Cope  L.  D.,  Stevens  M.  K.,  Thomas  S.  E., 

McCracken  Jr.  G.  H.,  Hansen  E.  J.  1997.    A  protective  epitope  of  Moraxella 

catarrhalis

 is encoded by two different genes. Infection and Immunity 65 (11): 4367-

4377. 

3.

  Murphy  T.  F.,  Brauer  A.  L.,  Yuskiw  N.,  McNamara  E.  R.,  Kirkham  C.  2001. 

Conservation  of  outer  membrane  protein  E  among  strains  of  Moraxella  catarrhalis. 

Infection and Immunity 69 (6): 3576-3580. 

4.

  Murphy  T.  F.,  Brauer  A.  L.,  Yuskiw  N.,  Hiltke  T.  J.  2000.    Antigenic  structure  of 

outer  membrane  protein  E  of  Moraxella  catarrhalis  and  construction  and 

characterization of mutants. Infection and Immunity 68 (11): 6250-6256. 

5.

  LaFontaine E. R., Snipes L. E., Bullard B., Brauer A. L., Sethi S., Murphy T. F. 2009. 

Identification of domains of the Hag/MID surface protein recognized by systemic and 

mucosal  antibodies  in  adults  with  chronic  obstructive  pulmonary  disease  following 

clearance  of  Moraxella  catarrhalis.  Clinical  and  Vaccine  Immunology  16  (5):  653-

659. 

6.

  Murphy T. F., Kirkham C., DeNardin E., Sethi S. 1999. Analysis of antigenic structure 

and human immune response to outer membrane protein CD of Moraxella catarrhalis. 

Infection and Immunity 67 (9): 4578-4585. 

7.

  Murphy T. F., Kirkham C., Liu D-F., Sethi S. 2003.  Human immune response to outer 

membrane  protein  CD  of  Moraxella  catarrhalis  in  adults  with  chronic  obstructive 

pulmonary disease. Infection and Immunity 71 (3): 1288-1294. 

8.

  Aebi C., Cope L. D., Latimer J. L., Thomas S. E., Slaughter C. A., McCracken Jr. G. 

H., Hansen E. J. 1998.  Mapping of a protective epitope of the CopB Outer Membrane 

Protein of Moraxella catarrhalis. Infection and Immunity 66 (2): 540-548.  

9.

  Augustyniak D., Mleczko J., Gutowicz J. 2010. The immunogenicity of the liposome-

associated  Outer  Membrane  Proteins  (OMPs)  of  Moraxella  catarrhalis.  Cellular  and 

Molecular Biology Letters 15(1): 70-89. 

Aktywność antybakteryjna preparatów z nowego lnu 

 

Dorotkiewicz-Jach A.

 1*

, Żuk M.

 2

, Szatkowski M.

 2

, Olszak T.

 1

, Guła G.

 1

, Szopa J.

 2

, Drulis-

Kawa Z.

 1 

 

1

Zakład Biologii Patogenów i Immunologii Instytutu Genetyki i Mikrobiologii Uniwersytetu 

Wrocławskiego, ul. Przybyszewskiego 63/77, 51-148 Wrocław;  

*

agata.dorotkiewicz-jach@microb.uni.wroc.pl 

2

 Zakład Biochemii Genetycznej Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu  Wrocławskiego, ul. 

Przybyszewskiego 63/77, 51-148 Wrocław 

 

Wstęp:  Jednym  z  istotnych  problemów  współczesnej  medycyny  jest  stałe  zmniejszanie  się 

efektywności  konwencjonalnych  terapii  przeciwbakteryjnych  związane  z  pojawianiem  się 

coraz większej liczby bakterii opornych na antybiotyki. Poważny problem kliniczny stanowią 

zakażenia  ran  owrzodzeniowych,  stopy  cukrzycowej  oraz  ran  pooparzeniowych,  których 

leczenie  jest  długotrwałe  i  mało  skuteczne  przy  zastosowaniu  klasycznej  terapii 

antybakteryjnej. Dobre efekty rokuje wykorzystanie preparatów sporządzonych z nowego lnu 

uzyskanego metodami nowej biotechnologii.  

Cel pracy: Celem pracy była ocena właściwości antybakteryjnych preparatów opartych na 

lnie wytworzonym metodami nowej biotechnologii jako źródle surowcowym.  

Materiały  i  metody:  W  pracy  wykonano  oznaczenie  MIC  zgodnie  z  metodą 

mikrorozcieńczeń  wg  CLSI  dla  wyciągów  z  włókien  oraz  wytłoków  nasiennych 

pochodzących  z  lnu  niemodyfikowanego  i  modyfikowanego.  Aktywność  antybakteryjną 

badano na szczepach wzorcowych Pseudomonas  aeruginosa ATCC 27853, Escherichia coli 

ATCC 25922 oraz Staphylococcus aureus ATCC 29213 

Wyniki i dyskusja: W badaniach wykazano wysoką aktywność antybakteryjną ekstraktów z 

włókien  lnu  modyfikowanego  genetycznie  wobec  wszystkich  badanych  szczepów.  Wyciągi 

uzyskane  z  wytłoków  wykazywały  wysoką  aktywność  antybakteryjną  wobec  szczepu  P. 

aeruginosa

, natomiast wobec szczepu S. aureus nie zaobserwowano efektu antybakteryjnego. 

Uzyskane  wyniki  świadczą  o  potencjalnej  możliwości  stosowania  badanych  preparatów  w 

zwalczaniu  zakażeń  wywoływanych  przez  testowane  gatunki  bakterii.  Wymaga  to  jednak 

dalszych  badań  w  celu  określenia  mechanizmu  działania  oraz  zidentyfikowania  związków 

antybakteryjnych obecnych w badanych preparatach z nowego lnu.  

Analiza korelacji pomiędzy prezentowanymi czynnikami wirulencji 

enteroagregacyjnych szczepów Escherichia coli (EAEC) a ich zdolnością do przeżywania 

i/lub namnażania się w makrofagach 

 

Duda A. K.

1

, Sobieszczańska B.

1 

 

Uniwersytet Medyczny, Katedra i Zakład Mikrobiologii, 

 ul. Chałubińskiego 4,50-368 Wrocław 

 

Wstęp: EAEC odpowiedzialne są za ostre i przewlekłe biegunki u dzieci i osób dorosłych na 

całym  świecie.  Charakterystyczną  cechą,  różniącą  EAEC  od  innych,  patogennych  pałeczek 

 E. coli jest ich agregacyjny sposób adhezji do komórek nabłonka.  

Cel:  Celem  badań  była  analiza  korelacji  pomiędzy  potencjałem  inwazyjnym  badanych 

szczepów EAEC do ludzkich komórek nabłonka jelita cienkiego a zdolnością tych szczepów 

do przeżywania i namnażania się wewnątrz makrofagów. 

Materiały  i  metody:  Badania  wykonano  dla  10  szczepów  EAEC:  2  szczepów  izolowanych 

od  osób  z  zespołem  jelita  nadwrażliwego  (IBS),  2  szczepów  od  dzieci  z  ostrą  biegunką,  2 

szczepów od osób zdrowych oraz 4 szczepów referencyjnych. Zdolność badanych szczepów 

do  przeżywania  i  namnażania  się  w  makrofagach  oznaczono  na  linii  ludzkich  monocytów 

THP-1,  które  różnicowano  w  makrofagi.  Stopień  fagocytozy  (indeks  fagocytarny)  EAEC 

oceniano  po  30  min  inkubacji  bakterii  z  makrofagami,  zdolność  do  przeżywania  w 

makrofagach  oceniano  po  90  min  i  24  godz.,  natomiast  zdolność  do  namnażania  się  w 

makrofagach po 48 godz.  

Wyniki  i  dyskusja:  Po  24  godz.  większość  badanych  szczepów  EAEC  przeżywało  w 

makrofagach,  choć  tylko  1  (10%)  szczep  EAEC  wykazał  zdolność  do  namnażania  się  w 

makrofagach. Nie wykazano związku pomiędzy potencjałem inwazyjnym badanych szczepów 

EAEC  a  ich  zdolnością  do  przeżywania  i/lub  namnażania  się  w  makrofagach.  Zdolność 

szczepów  EAEC  do  przeżywania  w  makrofagach  może  stanowić  ważny  czynnik 

determinujący  przebieg  zakażenia  –  ostre  vs  przewlekłe  oraz  indukować  chroniczny  stan 

zapalny  błony  śluzowej  jelit,  prowadzący  u  genetycznie  wrażliwych  osób  do  rozwoju 

przewlekłych chorób układu pokarmowego.   

Bibliografia: 

 Okhuysen P. C., DuPont H. L.: Enteroaggregative Escherichia coli (EAEC): A cause of acute 

and persistent diarrhea of worldwide importance. J Infect Dis 2010; 202(4): 503- 505. 

Sobieszczańska B., Duda A. K., Turniak M. i wsp.: Characterization of genes associated with 

internalization of enteroaggregative Escherichia coli Microb Pathog 2011; 50: 141- 147.

3-bromopirogronian jako potencjalny lek w terapii kryptokokozy 

 

Dyląg M.

1

, Lis P.

1

, Niedźwiecka K

1

, Ułaszewski S.

1 

 

1 

Zakład Genetyki, Instytut Genetyki i Mikrobiologii UWr., ul. Przybyszewskiego 63/77, 51-

148 Wrocław 

e-mail: mariusz.dylag@microb.uni.wroc.pl 

 

Wstęp:  Cryptococcus  neoformans  wywołuje  infekcje  o  ciężkim  przebiegu  i  znacznym 

odsetku przypadków śmiertelnych [1]. Obecnie dysponujemy ograniczonymi możliwościami 

leczenia  kryptokokozy  [1].  Z  raportu  CDC  (2009  r.)  wynika,  że  tylko  w  Afryce 

subsaharyjskiej  wśród  ok.  25  mln  pacjentów  z  HIV/AIDS  rokrocznie  około  1  mln  nowych 

infekcji grzybiczych jest powodowanych przez C. neoformans, w tym ok. 625 tys. prowadzi 

do  śmierci  [2].  Z  kolei  we  wspólnym  raporcie  WHO,  UNAIDS  i  UNICEF  (2011  r.)  liczbę 

zakażonych  HIV  szacuje  się  na  34  mln  i  prognozuje  jej  przyrost  w  kolejnych  latach  [3].  W 

związku z tym należy oczekiwać wzrostu prewalencji kryptokokozy w skali globalnej [3]. 

Cel  pracy:  Celem  niniejszej  pracy  była  ocena  przeciwgrzybiczej  aktywności  3-

bromopirogronianu  (3-BP)  wobec  klinicznych  szczepów  C.  neoformans  oraz  poznanie 

mechanizmów działania i oporności na ten związek.  

Materiały i metody: Ocenę przeciwgrzybiczej aktywności 3-BP przeprowadzano w oparciu 

o  metodę  mikrorozcieńczeń  (CLSI)  oraz  metodę  ,,spot  tests”.  Wpływ  badanego  związku  na 

poziom  wewnątrzkomórkowego  ATP  określano  przy  użyciu  systemu  ATPlite™ 

(PerkinElmer). Transport 3-BP znakowanego 

izotopem węgla 

14

C 

badano w oparciu o metodę 

opisaną wcześniej dla L-mleczanu [4]. Poziom glutationu w komórkach grzybów określano w 

oparciu o metody opisane przez Gonzalez i wsp. [5] oraz Ellman i wsp. [6].

 

Wyniki i dyskusja: Wykazano zróżnicowaną wrażliwość na 3-BP nawet między gatunkami z 

tego  samego  rodzaju.  Najwyższą  aktywność  badanego  związku  stwierdzono  wobec  C. 

neoformans.

 Wynika to z wysokiego tempa i poziomu akumulacji tego związku w komórkach 

grzyba.  Określono  także  wpływ  glutationu  i  melaniny  na  wrażliwość  wobec  3-BP. 

Przeprowadzone  badania  wskazują,  że  3-bromopirogronian  efektywnie  obniżający  poziom 

wewnątrzkomórkowego ATP i prowadzący do śmierci komórek stanowi alternatywę w terapii 

kryptokokozy (Zgłoszenie patentowe - P. 399978). 

Podziękowania: Zadanie zostało współfinansowane przez UE w ramach EFS, numer umowy 

stypendialnej: DG-G/2712/11 

Bibliografia 

 

[1] Perfect J.R. i wsp. Clin Infect Dis; 2010; 50: 291–322  

[2] Park B.J. i wsp. AIDS; 2009; 23: 525–530 

[3] Progress report 2011:Global HIV/AIDS response; 

www.who.int/hiv/pub/progress_report2011/en/index.html 

[4]

 Casal M. i wsp. J Bacteriol; 1999; 181: 2620–2623 

[5]

 Gonzalez B. i wsp. Yeast; 1997; 13: 1347–1355 

[6]

 Ellman GL. Arch Biochem Biophys; 1959; 82: 70–77 

[7] 

Dyląg M., Lis P., Ko Y., Pedersen P., Goffeau A., Ułaszewski S.: Zastosowanie 

kompozycji 3-bromopirogronianu jako leku drugiego zastosowania w terapii grzybic. 

Zgłoszenie patentowe

 - P. 399978 

Wrażliwość bakterii na podprogowa zawartość nanokompozytów srebra. 

 

Gorzelańczyk K.

1

, Kędziora A.

1

, Doroszkiewicz W., Stręk W.

2

, Bugla-Płoskońska

1

 G. 

 

1

  Uniwersytet  Wrocławski,  Instytut  Genetyki  i  Mikrobiologii,  Zakład  Mikrobiologii, 

ul. Przybyszewskiego 67/77, 51-148 Wrocław, e-mail: 

chemicum8@wp.pl

 

2

 Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN, ul. Okólna 2, 50-422 Wrocław 

 

Wstęp: Od wieków znane są lecznicze właściwości srebra. Ma ono działanie bakteriobójcze i 

bakteriostatyczne.  Nanokompozyty  srebra  ze  względu  na  mocną  rozwiniętą  powierzchnię 

aktywną  wykazują  skuteczne  działanie  względem  szerokiego  spektrum  bakterii.  Z  uwagi  na 

powszechne zastosowanie i często nadmierne używanie nanocząstek srebra zasadna jest ocena 

wrażliwości bakterii na ich podprogową zawartość. 

Cel pracy: . Celem badań było sprawdzenie wrażliwości bakterii na podprogową zawartość 

nanokompozytu  srebra,  gdzie  nanocząstki  srebra  (Ag

0

)  immobilizowane  są  na  amorficznym 

ditlenku tytanu. 

Materiały i metody: Do badań zostały wykorzystane szczepy  referencyjne Escherichia coli 

ATCC 11229 i Klebsiella pneumoniae ATCC 4352 oraz izolaty kliniczne E. coli 475, E. coli 

574,  E.  coli  555,  K.  pneumoniae  626.  Wrażliwość  bakterii  na  podprogową  zawartość 

nanokompozytu  srebra  określono  metodą  mikrorozcieńczeń  w  bulionie.  W  kolejnym  etapie 

określono zmianę wrażliwości testowanych bakterii na podprogową zawartość TiO

2

/Ag

0

. 

Wyniki i dyskusja: Uzyskane wyniki wskazują na zmniejszenie wrażliwości bakterii podczas 

inkubacji  w  podprogowej  zawartości  nanokompozytu  srebra  u  prawie  wszystkich  badanych 

szczepów  bakteryjnych.  Rezultaty  wskazują  na  możliwość  generowania  cechy  oporności 

wśród  testowanych  szczepów  bakterii  na  nanocząstki  srebra.  Wrażliwość  na  zawartość 

nanocząstek  srebra  przed  generacją  cechy  w  przypadku  E.  coli  ATCC  11228  wynosiła  5,44 

µg/ml,  natomiast  po  generacji  21,76  µg/ml.  Stopień  zwiększenia  tolerancji  na  podprogową 

zawartość  srebra  przez  bakterie,  a  tym  samym  prawdopodobnie  narastanie  oporności  jest 

cechą indywidualną badanego szczepu. Największy wzrost tolerancji na podprogowe stężenie 

nanokompozytu  srebra  spośród  wszystkich  szczepów  stwierdzono  u  K.  pneumoniae  626. 

Natomiast wśród bakterii z gatunku E. coli największy wzrost tolerancji wykazały szczepy E. 

coli

  ATCC  11228  oraz  E.  coli  475.  Otrzymane  rezultaty  stanowią  solidną  podstawę  do 

dalszych badań nad opornością bakterii na nanocząstki srebra. 

Bakteryjne społeczności w naszej jamie ustnej. 

 

Huk M.

1

, Kozub K.

1

, Korzekwa K.

2 

 

1

Studenckie Koło Naukowe Mikrobiologów, Instytut Genetyki i Mikrobiologii Uniwersytetu 

Wrocławskiego 

2

Zakład Mikrobiologii, Instytut Genetyki i Mikrobiologii Uniwersytetu Wrocławskiego 

 

Wstęp:  Biofilm  to  kompleks  zagregowanych  mikroorganizmów  zwartych  w  macierzy 

zewnątrzkomórkowych  polimerów  (EPS).  Zbudowany  jest  z  olbrzymiej  liczby  różnych 

mikroorganizmów,  które  poprzedzielane  są  siecią  otwartych  kanałów.  Taka  struktura 

zapewnia  łatwiejszy  dostęp  do  składników  odżywczych,  a  ponadto  stanowi  osłonę  przed 

niekorzystnymi czynnikami środowiska, czy działaniem środków bakteriobójczych. Bakterie 

monitorują  ilość  drobnoustrojów  w  danym  regionie  poprzez  Quorum  Sensing  tzw.  zmysł 

tłoku.  Komunikowanie  odbywa  się  za  pomocą  autoinduktorów,  którymi  u  bakterii  gram-

dodatnich  są  białka  wydzielane  przez  transporter  ABC.  Bakterie  z  rodzaju  Streptococcus, 

zasiedlające licznie jamę ustną, wytwarzają śluz zewnątrzkomórkowy- lewan i dekstran, które 

ułatwiają  adhezję  i  tworzenie  biofilmu.  Na  powierzchni  zębów  w  wyniku  zwapnienia 

biofilmu  tworzy  się  płytka  nazębna.  Bakterie  skupione  w  płytce  powodują  stopniową 

demineralizację szkliwa, co prowadzi do rozwoju próchnicy. 

Cel  pracy:  Obserwacja  tworzenia  biofilmów  przez  szczepy  Streptococcus  występujące  w 

jamie  ustnej  człowieka.  Określenie  wpływu  aparatu  ortodontycznego  na  powstawanie 

biofilmu. 

Materiały  i  metody:  Posiewów  dokonano  na  agar  Columbia  z  5%  krwią  baranią  COS 

(bioMerieux).  Identyfikacji  bakterii  dokonano  z  wykorzystaniem  testów  biochemicznych 

Api20  Strep  (bioMerieux).  Hodowle  przygotowywano  w  bulionie  LB  (Biocorp,  Polska). 

Oznaczenie 

zdolności 

tworzenia 

biofilmu 

przez 

Streptococcus 

spp. 

wykonano 

zmodyfikowaną metodą O’Toole’a i Koltera. Pomiaru dokonano w czytniku Asus UVM 340, 

Driver Version:4.02 przy długości fali 595 nm. 

Wyniki:  Pilotażowe  badania  wykazały,  że  zdolność  adhezji  i  tworzenia  biofilmu  przez 

Streptococcus spp. 

u osób z aparatami ortodontycznymi jest wyższa w porównaniu z adhezją 

występującą  u  osób  bez  aparatów  ortodontycznych.  Prawdopodobnie  wiąże  się  to  z 

problemem utrzymania higieny jamy ustnej u osób noszących aparaty ortodontyczne.  

Wykaz  literatury:  O’Toole  G.A.,  Kolter  R.,1998.  Initiation  of  biofilm  formation  in 

Pseudomonas  fluorescens

 WCS365 proceeds via  multiple, convergent signaling pathways: a 

genetic analysis. Mol. Microbiol.28,449-461,  

Woźniak-Kosek  A.,  Kosek  J.,  Mierzejewski  J.,  Biofilm  jako  wielokomórkowy  organizm 

tworzony przez bakterie. Spojrzenie mikrobiologa i lekarza. Wojskowa Farmacja i Medycyna, 

2010; 3(3): 21-26 

 

 

Biologiczna aktywność czwartorzędowych soli amoniowych gemini 

 

Obłąk E.

1

, Piecuch A.

1

, Guz-Regner K.

1

, Krasowska A.

2

 i Łuczyński J.

3

 

 

1

Instytut Genetyki i Mikrobiologii, Uniwersytet Wrocławski, ul. Przybyszewskiego 63-77,  

50-148 Wrocław; 

2

 Wydział Biotechnologii, Uniwersytet Wrocławski, ul. Przybyszewskiego 

63-77, 50-148 Wrocław;

 3

Wydział Chemii, Politechnika Wrocławska, Wybrzeże 

Wyspiańskiego 27, 50-370 Wrocław 

 

Wstęp: Czwartorzędowe sole amoniowe (CSA) jako kationowe surfaktanty oddziaływują z błoną 

komórkową  mikroorganizmów.  Są  powszechnie  stosowane  w  antyseptyce  i  dezynfekcji  jako 

związki bakteriobójcze, grzybobójcze i antywirusowe [1-3].  

Surfaktanty gemini są to związki amfifilowe zbudowane z 2 części (2 łańcuchów hydrofobowych 

i  2  główek  hydrofilowych)  połączonych  ze  sobą  specyficznym  łącznikiem  [4].  Wykazują  one 

większą aktywność wobec mikroorganizmów niż mono-CSA [5-6]. 

Nowo zsyntetyzowane czwartorzędowe sole amoniowe gemini są testowane w celu wykorzystania 

ich jako potencjalnych dezynfektantów i fungicydów. 

Cel  pracy:  Celem  pracy  było  określenie  biologicznej  aktywności  nowo  zsyntetyzowanych 

czwartorzędowych  soli  amoniowych  gemini,  różniących  się  między  sobą  długością  łańcuchów 

alkilowych i długością łącznika. Związki o dużej aktywności bakteriobójczej i grzybobójczej będą 

wykorzystane  jako  potencjalne  dezynfektanty  i  fungicydy.  CSA  gemini  znajdują  również 

zastosowanie do hamowania adhezji i usuwania biofilmu bakteryjnego i grzybowego. 

Materiały  i  metody:  Aktywność  antybakteryjną  i  antygrzybową  czwartorzędowych  soli 

amoniowych  gemini  wobec  szczepów  bakteryjnych  i  grzybowych  z  kolekcji  ATCC 

(Staphylococcus aureus 6538 i Pseudomonas aeruginosa 27853 oraz Candida albicans  90028) 

oceniano  na  podstawie  określenia  minimalnego  inhibicyjnego  stężenia  (MIC)  metodą 

mikrorozcieńczeń  w  bulionie.  Wartości  MIC  odczytywano  spektrofotometrycznie  przy  λ=  550 

nm  po  18h  inkubacji  w  temp.  37°C  lub  30°C.  Wyniki  badań  poddano  analizie  statystycznej 

stosując test Kruskala-Walisa na poziomie istotności α = 0,05.  

Zdolność  do  hamowania  adhezji  i  usuwania  biofilmu  zbadano  z  wykorzystaniem  metody  wg 

Krasowskiej  [7]  względem  szczepów:  Staphylococcus  epidermidis  i  Pseudomonas  aeruginosa 

oraz Candida albicans.  

Wyniki:  Biologiczną  aktywność  testowanych  związków  określano  przez  wyznaczenie  MIC. 

Związkami  najsilniej  działającym  na  bakterie  gram-dodatnie  były  bromki  z  12-węglowymi 

łańcuchami alkilowymi (TMEG-12 Br, TMPG-12 Br). Natomiast wzrost bakterii gram-ujemnych 

jak  również  komórek  Candida  albicans  był  hamowany  przez  chlorek  z  10-węglowymi 

łańcuchami węglowodorowymi (TMEG-10 Cl).  

Ponadto  stwierdzono,  że  kationowy  surfaktant  gemini  TMEG-12  Br  silnie  hamował  adhezję 

komórek  Staphylococcus  epidermidis  do  podłoża  polistyrenowego,  jednak  nie  wykazywał 

ż

adnego  wpływu  na  adhezję  komórek  Psedomonas  aeruginosa.  Związek  ten  niszczył  także 

biofilm wytworzony przez oba badane szczepy bakteryjne. Wyniki badań wskazują również, że 

surfaktant TMEG-10 Cl silnie inhibował filamentację oraz niszczył biofilm wytwarzany przez C. 

albicans

. Żaden z badanych związków nie był cytotoksyczny.  

Literatura: 

1.

  Feres M. et al;  2010, J Amer Dent Assoc, 141: 415-422 

2.

  McBain A.J. et al; 2004, Appl Envir Microb, 70: 3449-3456  

3.

  Przestalski S. et al.; 2000, Acta BiochimPol, 47: 627-638 

4.

  Piskorksa T., Obłąk E.; 2010, Postepy Hig Med. Dosw, 64: 161-166 

5.

  Brycki B; 2010, Pol J Microbiol, 59: 227-231 

6.

  Hait S.K., Moulik S.P.; 2002, Curr Science, 82: 1101-1111 

7.

  Krasowska A. et al.; 2009, FEMS Yeast Res 9: 1312-1321 

 

Praca ta była finansowana przez MNiSW - grant N N209 337 737 i z 1016/S/IGM/2012/7  

Ocena aktywności i składu gatunkowego komarów wsustów ulicznych na obszarze 

Rynku oraz Ostrowa Tumskiego we Wrocławiu* 

 

Rydzanicz K.

1

, Jawień P.

 1

, Kaliwoda M.

 2

, Lonc E. 

1 

 

1. Zakład Ekologii Drobnoustrojów i Ochrony Środowiska, Instytut Genetyki i Mikrobiologii, 

3.

  Uniwersytet Wrocławski, ul. Przybyszewskiego 63/77,Wrocław 

2.  Wydział Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego  Wrocławia, ul. Bogusławskiego 8,10, 

50-031 Wrocław 

 

Wstęp:  Zwalczanie  komarów,  których  nadmierna  liczebność  może  wpływać  na 

obniżenie  jakości  życia  mieszkańców  wielu  aglomeracji,  ma  szczególne  znaczenie  we 

Wrocławiu. Położenie geograficzne oraz specyficzne warunki hydrologiczne sprawiają, iż na 

obszarze  miasta  corocznie  w  sezonie  wiosenno-letnim  powstaje  wiele  różnorodnych  miejsc 

rozwojowych komarów, w tym także gatunków synantropijnych (Rydzanicz i Lonc 2003). Do 

tych  miejsc  zaliczamy  nie  tylko  zbiorniki  naturalne  (stałe  lub  tymczasowe),  ale  również 

infrastrukturę stworzoną przez człowieka.  

Na  szczególną  uwagę  grupy  komarów  zasługuje  kompleks  Culex  pipiens,  którego 

przedstawicieli  cechuje  poligeneracyjność,  wytwarzanie  przez  samice  nie  odpornych  na 

wysychanie  jaj,  a  także  zdolność  samic  do  hibernacji  w  okresie  zimowym  i  migracji  na 

niewielkie odległości w okresie letnim (Crans 2004).  

Cel badawczy: ocena składu gatunkowego i tempa rozwoju larw komarów w obrębie 

wpustów  ulicznych  w  obszarze  Rynku  i  Ostrowa  Tumskiego  w  okresie  od  1  maja  do  30 

września  2012  roku,  a  tym  samym  określenie  wpływu  tego  typu  siedlisk  na  kształtowanie 

zjawiska  uciążliwości  ze  strony  komarów  dla  istotnych,  z  turystycznego  punktu  widzenia, 

miejsc Wrocławia.  

Materiał  i  metody:  Na  prowadzony  systematycznie  monitoring  entomologiczny 

realizowany w obrębie wpustów ulicznych składało się ich otwieranie, wyznaczanie średniej 

liczby  larw  na  podstawie  3  pobrań  czerpakiem  entomologicznym  o  pojemności  ok.  500  ml, 

zarejestrowaniu  położenia  każdego  punktu  za  pomocą  odbiornika  GPS  (Magellan  Mobile 

Mapper  CX)  i  aplikacji  mikrobiologicznych  preparatów,  po  potwierdzeniu  obecności 

pakietów lub larw komarów. 

Wyniki: W czasie trwania badań sprawdzono i zmapowano 2715 wpustów ulicznych 

na  analizowanym  terenie.  Podczas  prowadzonych  obserwacji  potwierdzono  obecność  larw  i 

poczwarek  zakwalifikowanych  jako  Culex  pipiens  s.l.,  przy  czym  zarówno  liczebność  jak  i 

dynamika  populacji  różniła  się  w  przeciągu  kolejnych  miesięcy  realizowanego  monitoringu. 

Intensywny  rozwój  larw  w  obrębie  kontrolowanych  wpustów  ulicznych  rozpoczął  się  w 

czerwcu  (n=116),  a  największą,  średnią  liczbę  stadiów  przeddorosłych  zaobserwowano  w 

lipcu  (n=478)  oraz  na  początku  września  (n=311).  Konsekwencją  tego  była  konieczność 

zwiększenia  częstości  aplikacji  mikrobiologicznych  preparatów,  w  szczególności  w  lipcu, 

sierpniu oraz wrześniu.  

Wnioski:  System  kanalizacji  burzowej  na  terenie  Rynku  i  Ostrowa  Tumskiego  we 

Wrocławiu  stwarza  dogodne  miejsce  do  rozwoju  komarów  należących  do  kompleksu  Cx. 

pipiens

.  Na  badanym  terenie  nie  potwierdzono  rozwoju  gatunków  inwazyjnych.  Do 

czynników  środowiskowych,  mogących  sprzyjać  rozwojowi  komarów  w  obrębie  wpustów 

ulicznych  na  terenie  Wrocławia  należą  niewielkie  opady  deszczu,  obecność  zanieczyszczeń 

organicznych, a także wysokie, średnie dobowe wartości temperatury otoczenia.  

Bibliografia 

Crans W.J. 2004. A classification system for mosquito life cycles: life cycle traps for 

mosquitoes of the northeastern United States. J. Vector Ecol. 29: 1-10. 

Rydzanicz K., Lonc. E. 2003. Species composition and seasonal dynamics of mosquito larvae 

in the Wrocław, Poland area. J. Vector Ecol. 28 (2): 255-266. 

Pamidronat, lek przeciwko osteoporozie, ułatwia szczepom P.aeruginosa adhezję do 

hydroksyapatytu 

Junka AF

1

, Smutnicka D

1

, Kos M

2

, Mączyńska B

1

, Bartoszewicz M

1

, Nowicka J

1

, Secewicz 

A

1

, Kurzynowski T

3

, Szymczyk P

3

, Gluza K

4

 

 

1.  Katedra  i  Zakład  Mikrobiologii  UM  we  Wrocławiu,  Chałubińskiego  4,  autor  do 

korespondencji: feliks.junka@gmail.com 

2.  Department  of  Maxillofacial  and  Plastic  Surgery.  Klinikum  Oldenburg.  Rachel-Straus-

Strasse 10,     26 133 Oldenburg, Germany. 

3.  Centrum  Zaawansowanych  Technologii  Materiałowych,  Wydział  Mechaniczny 

Politechniki Wrocławskiej, Krasińskiego 13a, 50 449 Wroclaw 

4.  Katedra  Chemii  Bioorganicznej,  Wydział  Chemii  Politechniki  Wrocławskiej,    C.K. 

Norwida 4/6, 50 373 Wroclaw 

 

Wstęp: Pamidronat jest lekiem wykorzystywanym w chirurgii szczękowej oraz ortopedii do 

pobudzania  procesów  zrostowych  w  kościach  oraz  hamowania  osteoporozy.  Badania  z 

ostatnich  lat  (1,2)  wykazały,  że  obecność  związanego  z  hydroksyapatytem  pamidronatu  

ułatwia proces  kolonizacji kości Gram(+) ziarniakom z gatunku S.aureus.   

Cel:  Celem  pracy  było  określenie  wpływu  pamidronatu  na  zdolność  Gram(-)  pałeczek 

P.aeruginosa

  do  kolonizacji    hydroksyapatytu  oraz  zbadanie  mechanizmu  stojącego  za  tym 

zjawiskiem.  

Materiały  i  metody:    Do  badań  wybrano  24  szpitalne  szczepy  P.aeruginosa  oraz  szczep 

wzorcowy ATTC15442. Zdolność szczepów P.aeruginosa do adhezji i tworzenia biofilmu na 

powierzchni  krążków  hydroksyapatytowych  oceniano  za  pomocą  mikroskopii  elektronowej, 

laserowej  3D  oraz  posiewów  ilościowych.  Biomodelowanie  wiązania  pamidronatu  z 

hydroksyapatytem wykonano za pomocą analizy Hartree-Focka.   

Wyniki:  W  obecności  pamidronatu,  ilość  kolonii  bakteryjnych    tworzących  biofilm  na 

hydroksyapatycie  była  2.87  ±  0.622  (  p<0.001)    wyższa  w  porównaniu  z  grupą  kontrolną. 

Analiza Hartree-Focka wykazała, że reaktywna grupa NH

3

+ wchodząca w skład pamidronatu 

może działać jako czynnik steryczny ułatwiający szczepom P.aeruginosa proces adhezji. 

Dyskusja: Uzyskane wyniki wskazują, że pamidronat nie powinien być lekiem z wyboru w 

leczeniu urazów kostnych zagrożonych infekcją P.aeruginosa.  

Literatura: 

1.

  Ganguli A, Steward S, Butler G, et al: Bacterial adhesion to bisphosphonate coated 

hydroxiapatite

; Journal of Material Science 16 (2005) 283 – 287 

2.

  Kos  M,  Luczak  K:  Bisphosphonates  promote  jaw  osteonecrosis  through  facilitating 

bacterial colonisation

; Biosciences Hypothesis, Volume 2, Issue 1, 2009, Pages 34–36 

Pluskwa domowa (Cimex lenticularis) - dawniej i dziś 

 

Kawalec A.

1

, Kawalec A.

1 

 

1. Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu,  

ul. Mikulicza-Radeckiego 5,  

50-345 Wrocław 

e-mail agata_kawalec@wp.pl,  ania_kawalec@yahoo.com 

 

Wstęp:  Pluskwa  domowa,  zwana  również  pluskwą  łóżkową,  jest  szczególnie  dokuczliwym 

i uciążliwym pasożytem, z którym walczyli już nasi przodkowie. 

Cel  pracy:  Celem  pracy  jest  przeanalizowanie  znaczenia  pluskiew  domowych  Cimex 

lenticularis

 

w życiu i środowisku człowieka na przestrzeni wieków.  

Materiały  i  metody:  Przedstawiono  cechy  morfologiczne,  biologiczne  pluskwiaków  o 

największym  znaczeniu  medycznym,  sanitarnym  i  epidemiologicznym.  Zaprezentowano 

problemy 

związane 

z występowaniem pluskiew zarówno w przeszłości, jak i teraźniejszości. Zaznaczono ich rolę 

jako  wektorów  w  przenoszeniu  chorób  –  m.  in.  choroby  Chagasa  wywoływanej  przez 

Trypanosoma  cruzi. 

Zwrócono  uwagę  na  ich  wpływ  na  komfort  i  jakość  życia  -  dziłanie 

stresogenne, zaburzenia snu, skrajne wyczerpanie nerwowe.   

Wyniki  i  dyskusja:  Zagadnienie  ujęto  w  oparciu  o  aktualne  wyniki  badań  i  literaturę 

specjalistyczną.  Podkreślono  rolę  warunków  mieszkaniowych  oraz  zachowania  higieny  w 

zapobieganiu rozpowszechnienia i zwalczaniu tych insektów. 

Wykaz  literatury: 

1. Buczek A. Stawonogi pasożytnicze i alergogenne . [w:] Choroby pasożytnicze – 

epidemiologia, diagnostyka, objawy. Lublin 2005. 

2. Doggett SL, Dwyer DE, Peñas PF, Russell RC.Bed bugs: clinical relevance and control 

options. Clin Microbiol Rev.2012 Jan;25(1):164-92. doi: 10.1128/CMR.05015-11. 

3. Goddard J, deShazo R. Bed bugs (Cimex lectularius) and clinical consequences of their 

bites. JAMA.2009 Apr 1;301(13):1358-66. 

4. Huntington MK. When bed bugs bite. J Fam Pract.2012 Jul;61(7):384-8. 

5. Studdiford JS, Conniff KM, Trayes KP, Tully AS. Bedbug infestation. 

Am Fam Physician. 

2012 Oct 1;86(7):653-8 

Zastosowanie metody phage display w walce z nowotworami 

 

 Kaźmierczak Z.

1,2

, Tybinka A.

2

, dr Majkowska-Skrobek G.

3 

 

1 Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej Polska Akademia Nauk, ul. R. Weigla 12, 

53-114 Wrocław  

2 Instytut Biologii Eksperymentalnej Zakład Biologii Rozwoju Zwierząt Uniwersytet 

Wrocławski, ul. H. Sienkiewicza 21, 50-335 Wrocław 

3 Zakład Biologii Patogenów i Immunologii Instytut Genetyki i Mikrobiologii Uniwersytet 

Wrocławski, ul. S. Przybyszewskiego 63/77, 51-148 Wrocław 

 

Bakteriofagi to wirusy, które są szeroko rozpowszechnione w środowisku, w tym również w 

organizmach  żywych.  Szczególne  właściwości  fagów  (m.in.  szybka  replikacja,  możliwość 

łatwej  manipulacji  materiałem  genetycznym)  czynią  z  nich  obiecujące  narzędzie  w  rękach 

nowoczesnej  biotechnologii,  medycyny  i  farmacji.  Jedną  z  metod  wykorzystujących  wirusy 

jest  phage  display.    Polega  ona  na  wprowadzeniu  określonej  sekwencji  DNA  do  genomu 

bakteriofaga,  co  skutkuje  ekspresją  kodowanego  przez  sekwencję  peptydu  na  powierzchni 

kapsydu  wirusa.  Ekspozycjonowane  cząsteczki  mogą  mieć  właściwości  antynowotworowe 

lub  służyć    jako  dostawcy  związków  o  przeciwnowotworowym  działaniu.  Zastosowanie  tej 

metody może przyczynić się do stworzenia leków działających wybiórczo na nowotwory, nie 

powodujące negatywnych skutków dla zdrowych komórek organizmu. 

1)

  U. B Rasmussen, V.Schreiber, H. Schultz, F. Mischler, K. Schughart: Tumor cell-

targeting by phage-displayed peptides, Cancer Gene Therapy, 2002, 9, 606–612. 

2)

  R. Brissette, J. KA Prendergast, N. I Goldstein:Identification of cancer targets and 

therapeutics using phage display, Current Opinion in Drug Discovery & 

Development,2006,  9(3):363-369. 

3)

  Y. Wu, Y. Wan, J. Bian, J. Zhao, Z. C. Jia, L. Zhou, W. Zhou, Y. Tan: Phage display 

particles expressing tumor-specific antigens induce preventive and therapeutic anti-

tumor immunity in murine P815 model, Int. J. Cancer, 2002, 98, 748–753. 

4)

  X. Tu, J. Zhuang, W. Wang, L. Zhao, L. Zhao, J. Zhao, C. Deng, S. Qiu,Y. Zhang: 

Screening and identification of a renal carcinoma specific peptide from a phage 

display peptide library, Journal of Experimental & Clinical Cancer Research, 2012, 

31:21. 

5)

  J. Borysowski, A. Górski: Phage display technology and its application to 

experimental oncological therapy, PostepyHig Med Dosw, 2004, vol. 58, s. 100–107. 

6)

  M. Vodnik, U. Zager, B. Struklj ,M. Lunder: Phage Display: Selecting Straws Insted 

of Needle from a Haystack, Molecules, 2011, vol. 16, s. 790-817. 

7)

  R. Brissette, J. Prendergast, N. I. Goldstein: Identification of cancer targets and 

therapeutics using phage display, Current Opinion in Drug Discovery & Development, 

vol. 9, 2006, s. 363-369. 

8)

  P. An, H. Lei, J. Zhang, S. Song, L. He, G. Jin, X. Liu, J. Wu, L. Meng, M. Liu, C. 

Shou: Suppression of tumor growth and metastasis by a VEGFR-1 antagonizing 

peptide identified by phage display, Int JCancer, vol. 111, 2004, s. 165-173. 

9)

  S. C. Pero, G. S. Shukla, A. L. Armstrong, D. Peterson, S. P. Fuller, K. Godin, 

S. L. Kingsley-Richards, D. L. Weaver, J. Bond, D. N. Krag: Identification of a small 

peptide that inhibits the phosphorylation of ErbB2 and proliferation of ErbB2 

overexpressing breast cancer cells, Int J Cancer, vol. 111, 2004, s. 951-960. 

Analiza restrykcyjna DNA bakteriofagów aktywnych wobec wielolekoopornych 

szczepów Klebsiella sp. 

 

Kęsik-Szeloch A., Drulis-Kawa Z. 

 

Zakład  Biologii  Patogenów  i  Immunologii,  Instytut  Genetyki  i  Mikrobiologii  Uniwersytetu 

Wrocławskiego, ul. Przybyszewskiego 63/77, 51-148 Wrocław 

E-mail: 

agata.kesik@microb.uni.wroc.pl

 

 

Wstęp:  Bakteriofagi  (fagi)  są  bezwzględnymi  wewnątrzkomórkowymi  pasożytami,  których 

cykl  życiowy  nieodłącznie  związany  jest  z  komórką  bakteryjną.  Jedną  z  metod  obrony 

bakterii  przed  infekcją  jest  system  restrykcji  i  modyfikacji  DNA,  który  w  organizmach 

prokariotycznych  stanowi  mechanizm  zapobiegający  włączeniu  DNA  bakteriofaga  do 

genomu bakterii. Odpowiedzią bakteriofagów jest wytworzenie różnorodnych mechanizmów 

antyrestrykcyjnych,  np.  wirusowych  metylotransferaz  o  takiej  samej  specyficzności  jak 

systemy restrykcji i modyfikacji bakterii. 

Cel  pracy:  Przedmiotem  niniejszej  pracy  była  analiza  restrykcyjna  DNA  5 

zsekwencjonowanych fagów należących do Myoviridae (KP15, KP27), Siphoviridae (KP36) i 

Podoviridae

 (KP32, KP34). 

Materiały i metody: Do izolacji genomowego DNA bakteriofagów użyto zestawu QIAGEN

®

 

Lambda  Midi  Kit.  W  celu  skonstruowania  map  fragmentów  restrykcyjnych  zastosowano 

wybrane  enzymy  restrykcyjne  firmy  Fermentas.  Rozdział  elektroforetyczny  produktów 

trawienia  enzymami  restrykcyjnymi  DNA  bakteriofagów  prowadzono  w  0,6%  żelu 

agarozowym w buforze TBE w czasie 1,5 godziny, przy napięciu 90 V. Otrzymane fragmenty 

restrykcyjne analizowano przy pomocy systemu do dokumentacji żeli Molecular Imager

®

 Gel 

Doc

™

 XR System i programu komputerowego Quantity One

®

 (BIO-RAD). 

Wyniki i dyskusja: Na podstawie uzyskanych wyników zaobserwowano istotne różnice we 

wrażliwości  na  działanie  zastosowanych  endonukleaz  pomiędzy  badanymi  bakteriofagami. 

Największą  wrażliwością  na  enzymy  restrykcyjne  charakteryzowały  się  fagi  z  rodziny 

Podoviridae

,  natomiast  najmniejszą  –  fagi  z  rodziny  Myoviridae.  Zależność  ta  wynika 

najprawdopodobniej z obecności lub braku w DNA bakteriofagów sekwencji zmetylowanych. 

Wykaz cytowanej literatury: 

1)

  Labrie S. J., Samson J. E., Moineau S., 2010. Bacteriophage resistance mechanisms. 

Nat Rev Microbiol 8(5): 317-327 

2)

  Stern  A.,  Sorek  R.,  2011.  The  phage-host  arms  race:  shaping  the  evolution  of 

microbes. Bioessays 33(1): 43-51 

Pełzakowica ciągłym zagrożeniem wśród Polaków podróżujących do krajów strefy 

tropikalnej i subtropikalnej 

Kłudkowska M.

1,2,*

, Frąckowiak K.

2

, Stefaniak J.

1

 

*matylda_kludkowska@op.pl

 

 

1) 

Katedra i Klinika Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych Uniwersytetu Medycznego im. 

Karola Marcinkowskiego w  Poznaniu 

2)

 Pracownia Diagnostyki Parazytologicznej Centralnego Laboratorium Mikrobiologicznego 

Szpitala Klinicznego im. Heliodora Święcickiego w Poznaniu 

 

Wstęp: ełzakowica to pasożytnicza inwazja jelita grubego człowieka wywołana przez pełzaka 

czerwonki Entamoeba histolytica. Według szacunków WHO rocznie na świecie dochodzi do 

ok.  45  mln  nowych  zachorowań,  co  skutkuje  ok.  90  tys.  zgonów.  Choroba  ta  najczęściej 

występuje  w  regionach  o  niskim  standardzie  sanitarnym,  m.in.  Meksyk,  Indie,  Afryka 

Subsaharyjska  czy  Indonezja.  W  Polsce  znane  są  obecnie  tylko  przypadki  importowane  z 

krajów  tropikalnych.  Pełzakowica  należy  do  bardzo  częstych  zarażeń  pasożytniczych; 

inwazyjne cysty przenoszone są na drodze bezpośredniego kontaktu (brudne ręce, banknoty), 

przez  zanieczyszczoną  wodę  lub  żywność.  Powoduje  to,  że  w  krajach  egzotycznych  bardzo 

istotne  jest  przestrzeganie  zasad  higieny  tropikalnej  (picie  wody  przegotowanej, 

butelkowanej,  puszkowanej,  spożywanie  pokarmów  tylko  po  obórce  termicznej, 

przestrzeganie  higieny  osobistej).  Pełzak  czerwonki  najczęściej  powoduje  zmiany  w  jelicie 

grubym, ale może też być przyczyną ropni przerzutowych w wątrobie, płucach                     i 

mózgu,  dlatego  bardzo  ważna  jest  skuteczna  i  możliwie  jak  najszybciej  przeprowadzona 

diagnostyka i celowane leczenie. 

Cel pracy: Celem pracy było określenie stopnia narażenia na inwazję Entamoeba histolytica 

wśród  polskich  turystów.  Przeanalizowano  także  znajomość  zasad  higieny  tropikalnej  i  ich 

przestrzeganie  oraz  częstość  występowania  pełzakowicy  wśród  podróżujących  do  krajów 

strefy  tropikalnej  i  subtropikalnej.  Pacjenci  hospitalizowani  byli  w  Klinice  Chorób 

Tropikalnych i Pasożytniczych w Poznaniu po powrocie do kraju. 

Materiały  i  metody:  Grupę  badaną  stanowiło  117  pacjentów,  hospitalizowanych  w  2011 

roku w Klinice z podejrzeniem pełzakowicy. Kierowani byli oni do Ośrodka Poznańskiego z 

różnych  regionów  Polski  w  celu  potwierdzenia  inwazji  pasożytniczej.    Pacjenci  najczęściej 

uskarżali  się  na  dolegliwości  ze  strony  przewodu  pokarmowego  –  uporczywą  biegunkę 

(często z domieszką krwi i śluzu), nieokreślone bóle brzucha, wzdęcia, nudności. 

Wyniki i dyskusja: Po przeprowadzeniu wielokierunkowych badań pełzakowicę (trofozoity 

Entamoeba  histolytica

)  stwierdzono  u  6  chorych.  U  2  pacjentów,  wykorzystując  badania 

serologiczne  i  obrazowe,  potwierdzono  ropień  pełzakowy  wątroby  wymagający  interwencji 

chirurgicznej.  Na  podstawie  przeanalizowanej  grupy  pacjentów,  diagnozowanej  w  Ośrodku 

Poznańskim  stwierdzono,  że  zdecydowana  ich  większość  nie  przestrzegała  podstawowych 

zasad  higieny  tropikalnej,  a  stan  wiedzy  na  temat  zagrożeń  zdrowotnych  występujących  w 

tropiku  był  nadal  niezadowalający.  Zwraca  uwagę  fakt,  iż  część  laboratoriów 

diagnostycznych  w  Polsce  nie  jest  przygotowana  do  mikroskopowego  rozpoznawania  form 

rozwojowych  E.  histolytica,  co  może  skutkować  późnymi  następstwami  choroby,  m.in. 

przerzutowymi ropniami pełzakowymi wątroby. 

 

Charakterystyka szczepów Escherichia coli izolowanych od ptaków dzikich 

 

Krawiec M., Kuczkowski M., Wieliczko A. 

 

Katedra  Epizootiologii  z  Kliniką  Ptaków  i  Zwierząt  Egzotycznych,  Wydział  Medycyny 

Weterynaryjnej, 

UP 

we 

Wrocławiu, 

Pl. 

Grunwaldzki 

45, 

50-366 

Wrocław; 

Marta.Krawiec@up.wroc.pl

 

 

Wstęp:  Escherichia  coli  (  E.  coli)  jest  drobnoustrojem  szeroko  rozpowszechnionym  w 

ś

wiecie  zwierząt.  Może  występować  jako  komensal  lub  patogen  chorobotwórczy  m.in.  dla 

ptaków  i  ludzi.  Na  świecie  trwają  badania  nad  patogenezą  oraz  mechanizmami  wirulencji 

szczepów  APEC  (Avian  Pathogenic  E.  coli)  izolowanych  od  ptaków,  w  tym  od  ptaków 

dzikich. W Polsce jednak brak gruntownych badań prowadzonych w tym kierunku. 

Cel:  Celem  badań  było  określenie  występujących  genów  warunkujących  zjadliwość  oraz 

lekooporność  na  trzy  wybrane  chemioterapeutyki  (amoksycylina,  enrofloksacyna  i 

tetracyklina)u  badanych  szczepów  E.  coli  izolowanych  od  przedstawicieli  dzikich  ptaków 

blaszkodziobych, ptaków wróblowych oraz ptaków drapieżnych. 

 Materiał i metody: Do badań wybrano po 7 szczepów E. coli wyizolowanych z: 

- narządów wewnętrznych kaczki krzyżówki, 

- kału dzikich ptaków drapieżnych(w tym od sokołów (5), myszołowów (1)i orła bielika (1)) 

-  pochodzących  z  kału  ptaków  z  rodziny  wróblowych  (sikorka  bogatka(4)  oraz  wróbel 

mazurek (3)).  

 Badania  mają  charakter  pilotażowy,  a  planowane  jest  przebadanie  minimum  25  szczepów 

pochodzących  z  każdej  grupy.  Do  izolacji  E.coli  zastosowano  podłoże  stałe  MacConkey 

(Merck).  Przynależność  do  rodzaju  potwierdzono  wykorzystując  charakterystykę  cech 

biochemicznych  z  zastosowaniem  podłoża  TSI  oraz  Urea/  Indole  medium.  Wyizolowane 

kolonie  po  przesianiu  na  Nutrient  Agar  (Merck)  zamrożono  przy  użyciu  Microbank  (Pro-

lab)w temperaturze – 70ºC. Do izolacji DNA zastosowano zestaw GenElute (Sigma-Aldrich).  

Celem  określenia  przynależności  szczepów  do  grup  filogenetycznych  A,  B1,  B2  oraz  D, 

wykonano reakcję multipleks PCR (Clermont 2000). W kolejnej reakcji, z użyciem primerów 

rozpoznających  sekwencję  flankujące  fragmenty  wybranych  genów:  cva  !/B,  cva  cvi  C,  iss, 

Asta,  irp2,papC,iucD  i  tsh,  określono  również  prewalencję  wybranych  genów  wirulencji 

(Ewers,  2005).  Ponadto,  dla  wyizolowanych  szczepów  określono  minimalne  stężenia 

hamujące  (MIC)  dla  amoksycyliny,  enrofloksacyny  oraz  tetracykliny  metodą  ETEST  (Bio 

Merieux). 

 Wyniki i Dyskusja: Wstępne wyniki badań wskazują na obecność, w obrębie szczepów E. 

coli

  izolowanych  od  ptaków  drapieżnych,  genów  warunkujących  zjadliwość.  Stwierdzono 

również wystąpienie szczepów lekoopornych na badane chemioterapeutyki.   

 

1.

  Clermont  O.,  Bonacorsi  S.,  Bingen  E.;  “Rapid  and  Simple  Determination  of  the 

Escherichia  coli

  Phylogenetic  Group”;  Appl.  Environ.  Microbiol.  October  2000  vol. 

66 no. 10 4555-4558 

2.

  Ewers  C,  Janssen  T,  Kiessling  S,  Philipp  HC,  Wieler  LH;  “Rapid  detection  of 

virulence-associated  genes  in  avian  pathogenic  Escherichia  coli  by  multiplex 

polymerase chain reaction.”; Avian Dis. 2005 Jun;49(2):269-73. 

Osobnicze i sezonowe zmiany poziomu przeciwciał w ślinie człowieka specyficznych wobec 

dostępnych w środowisku antygenów bakterii z rodzaju Dermacoccus 

 

Krop R..

1

, Mleczko J.

1 

 

1

Uniwersytet Wrocławski, Instytut Genetyki i Mikrobiologii, Zakład Biologii Patogenów i Immunologii, 

ul. Przybyszewskiego 63/77, 51-148 Wrocław, rkgrafika@gmail.com, 

jozef.mleczko@microb.uni.wroc.pl

 

 

 

Wstęp:  Bakterie  są  w  zasadzie  nieodłączną  częścią  środowiska  życia  człowieka.  Organizm  ludzki 

zanurzony jest w niewidzialnej gołym okiem warstwie biosfery, z którą powiązany jest do tego stopnia, że 

można  śmiało  stwierdzić,  iż  bez  niej  nie  mógłby  prawidłowo  funkcjonować.  W  środowisku,  poza 

mikroorganizmami  obojętnymi  i  pożytecznymi  dla  człowieka,  występują  jednak  także  gatunki  stanowiące 

mniejsze  lub  większe  zagrożenie  –  czasem  nawet  śmiertelne.  Najbardziej  wyrafinowaną  linią  obrony 

ludzkiego organizmu przed zagrożeniami biologicznymi jest jego układ immunologiczny, którego działanie, 

w dużym skrócie, polega na rozpoznawaniu, zapamiętywaniu i eliminowaniu groźnych czynników. Jednak 

„uwaga” układu immunologicznego nie skupia się jedynie na oczywistych zagrożeniach –  skanowane jest 

całe  otoczenie  danego  organizmu,  przez  co  można  stwierdzić,  że  stan  układu  odpornościowego  w  danej 

chwili jest niejako odbiciem środowiska życia. 

 

 

Cel pracy: Wykazanie sezonowości i cykliczności zmian poziomu immunologicznej reaktywności ślin 

ludzkich wobec ugrupowań antygenowych pozyskanych z bakterii środowiskowych rodzaju Dermacoccus. 

 

Materiały i metody: W badaniach wykorzystano 5 preparatów antygenowych pozyskanych w różny 

sposób  (obróbka  cieplna,  sonikacja  -  różne  frakcje  pochodzące  z  wirowania)  z  bakterii  Dermacoccus 

nishinomiyaensis

  a  także  śliny  pobierane  od  10-34  osób  w  różnych  porach  roku.  Poziomu  reaktywności 

badanych  ślin  względem  uzyskanych  ugrupowań  antygenowych  określono  za  pomocą  testów  ELISA  w 

kolejnych porach roku.  

 

  

Wyniki  i  dyskusja:  Wszystkie  badane  śliny,  we  wszystkich  porach  roku,  wykazały  reaktywność 

wobec  preparatów  antygenowych.  Poziom  tej  reaktywności  zmieniał  się  w  czasie  a  uśrednione  wyniki 

ujawniły  interesujący  trend  a  właściwie  cykl  -  najwyższe  reaktywności  notowano  w  letnich  poborach  ślin, 

natomiast przez resztę roku uśredniona reaktywność spadała, osiągając minimum w poborze wiosennym. 

Wykaz cytowanej literatury:  

Krop  R.  Praca  magisterska  „Osobnicze  i  sezonowe  zmiany  poziomu  przeciwciał  specyficznych 

wobec antygenów pozyskanych z Dermacoccus w ślinie człowieka” 2012r. 

Mleczko  J.,  Majkowska-Skrobek  G.,  Augustyniak  D.,  Jankowski  A.:  (2007b)  Natural 

xenoantibodies-their  relation  to  molecular  landscape  of  environment.  Presence  and  possible 

functions of xenoantibodies in mice sera. Centr Eur J Immunol, 32 (4): 181-184. 

Mleczko J., Guz K.: (2005) The measurement of the availability of the environmental bacterial 

antigens evaluated by watching of surface waters allochthonous microflora on the example 

of Wrocław rivers. Pol. J. Environ. Stud. (suppl.II, part II) 14, 643-646.  

Udział zwierząt domowych w krążeniu wektorów i patogenów na przykładzie kleszczy w 

aglomeracji Wrocławskiej 

 

Król N. 

 

Zakład  Ekologii  Drobnoustrojów  i  Ochrony  Środowiska,  Instytut  Genetyki  i  Mikrobiologii, 

Uniwersytet Wrocławski, ul. Przybyszewskiego 63/77, 51-143 Wrocław 

e-mail: 

nina.krol@microb.uni.wroc.pl

 

 

W  krążeniu    pasożytów  i  patogenów  w  układzie  człowiek  -  środowisko  istotną  rolę 

odgrywają  zwierzęta  domowe,  w  tym  psy  i  koty.  Wiadomo,  że  mogą  być  żywicielami  

przedstawicieli  wszystkich  grup  pasożytów,  w  tym  stawonogów.  Z  medyczno-

weterynaryjnego  punktu  widzenia  największe  znaczenie  mają  pchły  (przenoszące  m.in. 

dypilidiozę,  riketsjozę,  bartonelozę,  hemoplazmy),  świerzbowce  oraz  kleszcze  transmitujące 

głównie boreliozę, kleszczowe zapalenie mózgu i babeszjozę.  

W  Polsce  do  kleszczy  najczęściej  atakujących  psy  i  koty,  podobnie  jak  człowieka, 

zalicza  się  kleszcze  pospolite,  Ixodes  ricinus,  a  we  wschodniej  części  kraju  dodatkowo 

kleszcze  łąkowe,  Dermacentor  reticulatus.  Innymi  gatunkami  pasożytującymi  na  tych 

zwierzętach  są  u  nas  I.  crenulatus,  I.  rugicollis  oraz  rzadziej  Rhipicephalus  sanguineus 

(gatunek zawlekany z rejonu śródziemnomorskiego). Wzrost częstości podróżowania ludzi ze 

zwierzętami towarzyszącymi, zmiany klimatyczne i ekologiczne w Europie prawdopodobnie 

wpłyną na obecną sytuację epizootyczną niektórych pasożytów zewnętrznych i chorób przez 

nie przenoszonych.  

W badaniach własnych, prowadzonych we Wrocławiu od kwietnia 2012 r., zbiera się 

kleszcze  z  psów  i  kotów  w  celu  rozpoznania  nowych  układów  wektorowych  w  środowisku 

miejskim.  Materiał  akaroentomologiczny  jest  pozyskiwany  dzięki  współpracy  z  16 

przychodniami  weterynaryjnymi  na  terenie  m.  Wrocławia  znajdującymi  się  we  wszystkich 

dzielnicach.  Od  kwietnia  do  października  br.,  zebrano  ponad  300  osobników  z  około  100 

psów  i  30  kotów.  Z  dotychczasowej  analizy  80  zidentyfikowanych  okazów  wynika,  że 

dominującym gatunkiem są kleszcze pospolite, I. ricinus. Tylko dwa osobniki oznaczono jako 

kleszcze jeżowe, I. hexagonus.  

Z  przeprowadzonych  badań  ankietowych  wśród  kilkudziesięciu  właścicieli 

zakleszczonych  psów  i  kotów  wynika,  że  większość  nie  stosuje  środków  przeciw 

kleszczowych, takich jak obroże, kropelki, szampony.  Okazuje się, że chemioprafilaktyka nie 

eliminuje  całkowicie  kleszczowego  zagrożenia,  ale  jedynie  minimalizuje  stopień  infestacji.  

W  odpowiedzi  na  pytania,  mające  na  celu  zlokalizowanie  miejsc  spacerowych,  jako 

potencjalnych terenów występowania kleszczy, respondenci wskazują obszary znajdujące się 

w  bezpośrednim  otoczeniu  domów;  tylko  nieliczni  udają  się  ze  swoimi  podopiecznymi  na 

spacery poza miasto. Wskazane w ankietach tereny w sezonie wiosennym będą monitorowane 

w 

kierunku 

obecności 

kleszczy 

metodą 

flagowania, 

czyli 

zbioru 

okazów  

z roślinności. Laboratoryjna identyfikacja patogenów pozwoli na określenie stopnia zakażenia 

kleszczy,  a  tym  samym  na  ocenę  ryzyka  transferu  patogenów.  Uwiarygodnieniem  wyników 

będzie  statystyczne  opracowanie  stopnia  zakleszczenia  psów  w  poszczególnych  dzielnicach 

Wrocławia. 

Zaskakująca korelacja pomiędzy opornością S. Typhimurium na  VIRUSOLVE

®+ 

a 

intensywnym wzrostem w 4

o

C 

 

Książczyk M., Pędlowski M., Futoma-Kołoch B., Bugla-Płoskońska G. 

 

Uniwersytet Wrocławski, Instytut Genetyki i Mikrobiologii, Zakład Mikrobiologii

 

ul. Przybyszewskiego 63/77, 51-148 Wrocław 

E-mail: 

ksiazczykmarta15@gmail.com

 

 

Wstęp: Nadmierne stosowanie biocydów, w tym środków dezynfekcyjnych, na fermach drobiu 

może prowadzić do selekcji opornych na dany związek szczepów Salmonella. W niniejszej pracy 

przedstawiono  wyniki  dla  eksperymentów  odzwierciedlających  to  zjawisko  w  warunkach 

laboratoryjnych.  Preparaty  przeznaczone  do  ogólno  pojętej  dezynfekcji,  jako  mieszaniny 

różnych  substancji  czynnych,  działają  wielopoziomowo  na  komórki  bakteryjne,  przez  co 

wytworzenie  oporności  na  biocydy  jest  procesem  wysoce  skomplikowanym.  Udowodniono 

jednak, że taka oporność jest możliwa

1

.  

Cel  pracy:  Celem  badań  było  wykazanie  czy  długotrwała  (23  dniowa)  hodowla  klinicznego 

szczepu  S.  Typhimurium  w  obecności  środka  dezynfekcyjnego  Virusolve

®+

,  prowadzi  do 

nabycia oporności komórek bakterii na zastosowany biocyd. 

Materiały  i  metody:  W  badaniu  użyto  szczep  S.  Typhimurium  oraz  środek  dezynfekcyjny 

Viruslove

®+

  (Amity  International),  służący  do  dezynfekcji  powierzchni,  sprzętów  i  narzędzi  w 

gabinetach  medycznych,  szpitalach,  laboratoriach,  zakładach  produkujących  żywność, 

hodowlach zwierząt, w którym substancją czynną jest alkilotriamina. Metodyka obejmowała: I) 

badanie  antybakteryjnych  właściwości  Virusolve

®+

  poprzez  oznaczanie  minimalnego  stężenia 

hamującego  wzrost  (MIC)  w  oparciu  o  metodę  mikrorozcieńczeń  wg  rekomendacji  CLSI,  II) 

generowanie  oporności  szczepu  na  Virusolve

®+2

,  III)  potwierdzenie  stabilności  fenotypów 

uzyskanych  wariantów

2

,  IV)  zbadanie,  czy  oporność  wariantów  S.  Typhimurium  na  biocyd 

wpływa  na  szybkość  namnażania  się  w  różnych  warunkach  prowadzenia  hodowli:  4°C,  28°C i 

37°C. 

Wyniki i dyskusja: Uzyskane wyniki wskazują, że  szczep S. Typhymiurium  przystosowuje się 

do  wzrastających  stężeń  Virusolve

®+

,  co  przejawia  się namnażaniem  w  podłożach  z  dodatkiem 

biocydu  w  stężeniach  przekraczających  wartość  MIC,  równą  0,15  µl/ml.  Wariant  ten 

charakteryzował  się  zmniejszoną  wrażliwością  na  Virusolve

®+

  (MIC=0,6  µl/ml),  jednak  nie 

utrzymywał  tej  cechy  (test  na  stabilność  fenotypu),  gdyż  po  10  dniach  MIC  osiągał  tę  samą 

wartość  jaką  wyznaczono  na  początku  eksperymentu,  dla  szczepu  dzikiego.  Zaskakującą 

obserwacją  był  fakt,  że  warianty  oporne  na  Virusolve

®+

,  niezależnie  od  stabilności  tej  cechy, 

namnażały się, gdy hodowla była prowadzona w 4°C (czas inkubacji 9 dni), przy czym szczep 

dziki  nie  wykazywał  wzrostu  w  tych  warunkach.  Wydaje  się,  że  fenotyp  oporności  na  biocyd 

oraz brak hamującego działania niskiej temperatury względem populacji bakterii uwarukowane 

są  podobnym  mechanizmem.  Zagadnienie  to  będzie  przedmiotem  dalszych  badań.  Zjawisko  to 

może  być  poważnym  zagrożeniem  w  przemyśle  spożywczym  i  przechowywaniu  żywności,  a 

tym samym niebezpieczne dla konsumentów. 

Literatura:  

1

Whitehead  R.N.,  Overton  T.W.,  Kemp  C.L.,  Webber  M.A.  (2011)  Exposure  of  Salmonella 

enterica

  serovar  Typhimurium  to  high  level  biocide  challenge  can  select  multidrug  resistant 

mutants in a single step. PLoS ONE 6 (7): e22833. doi:10.1371/journal.pone.0022833 

2

Karatzas  K.A.,  et  al.  (2008)  Phenotypic  and  proteomic  characterization  of  multiply  antibiotic-

resistant  variants  of  Salmonella  enterica  serovar  Typhimurium  selected  following  exposure  to 

disinfectants. Appl. Environ. Microbiol. 74:1508–1516 

 

Badania finansowane były w ramach wewnętrznego projektu badawczego dla młodej kadry 

naukowej Uniwersytetu Wrocławskiego nr 2012/M/IGM/12 oraz stypendium naukowego dla 

młodego doktora UWr dr Bożeny Futomy-Kołoch. 

Białka błony zewnętrznej jako potencjalne komponenty szczepionek antybakteryjnych 

PRACA POGLĄDOWA 

 

Maciąg M., Futoma-Kołoch B., Bugla-Płoskońska G. 

 

Zakład  Mikrobiologii,  Instytut  Genetyki  i  Mikrobiologii,  Uniwersytet  Wrocławski,  ul. 

Przybyszewskiego 63/77, 51-148 Wrocław 

E-mail: 

maciag.maciejs@gmail.com

 

 

W  myśl  zasady  „Lepiej  zapobiegać  niż  leczyć”,  naukowcy  pracują  nad  coraz 

nowszymi  rodzajami  szczepionek,  które  mają  zapobiegać  rozprzestrzenianiu  się  oraz 

rozwojowi  w  populacji  ludzkiej  chorób  wywoływanych  przez  bakterie.  Celem  licznych 

opracowań  jest  sprawdzenie  jak  silną  odpowiedź  immunologiczną  wywołują  białka  błony 

zewnętrznej (OMP) w organizmach zwierzęcych oraz ludzkich. Podanie podskórnie świnkom 

morskim  OMP  izolowanych  z  Shigella  flexnerii  3a  chroniły  przed  zapaleniem  rogówki  i 

spojówki. Właściwości te potwierdzono także na modelu mysim

1

. Izolaty OMP pochodzące z 

różnych  serotypów  Sh.  flexnerii,  chroniły  myszy  przed  zakażeniem  Sh.  flexnerii  3a  po 

podaniu  im  chorobotwórczej  dawki  odpowiadającej  wartości  LD

100 

wyznaczonej 

doświadczalnie dla tego szczepu

1

. OMP izolowane metodą Choi-Kim i wspołpr.

2

 z komórek 

Pasteurella  multocida

,  zostały  użyte  do  badań  nad  tworzeniem  szczepionki  przeciwko 

cholerze  ptactwa

3

.  Badania  na  myszach  potwierdziły,  że  białka  pochodzące  z  tej  bakterii 

wykazują  silne  właściwości  ochronne  i  mogą  być  użyte  do  stworzenia  szczepionki 

podjednostkowej

3

.  Z  kolei  stosowanie  komercyjnego  preparatu  szczepionkowego  przeciwko 

meningokokom,  w  którego  skład  wchodzą  m.in.  polisacharydy  bakteryjne  oraz  nośnik 

białkowy (toksoid tężcowy lub błoniczy) doprowadziło do znaczego obniżenia ilości zgonów 

z powodu chorób wywoływanych przez Neisseria meningitidis grupy C

4

. Antygeny MOMPs 

(major  outer  membrane  proteins)  izolowane  z  Vibrio  vulnificus,  podane  myszom, 

wywoływały  silną  odpowiedź  immunologiczną  i  chroniły  je  przed  infekcją  tą  bakterią

5

. 

Wyizolowane  i  oczyszczone  lipoproteiny  L-OMP16  lub  L-OMP19  występujące  u  Brucella 

abortus,

  z  dodatkiem  adjuwantu  IFA  (incomplete  Freund’s  adjuvant)  wywoływały  w 

organizmach  gryzoni  odpowiedź  humoralną  na  wysokim  poziomie

6

.  Można  zauważyć,  że 

OMP są obiecującymi składnikami szczepionek przeciwbakteryjnych, na co wskazują liczne 

prace  opisujące  to  zagadnienie.  Obecnie  stosowanym  preparatem  zawierającym  OMP  jest 

szczepionka przeciwko Haemophilus influenzae typu b.  

1 

Witkowska D. et al. Post Hig Med Dosw. 2009; 63: 176-199 

2 

Choi K. H. et al. Am J Vet Res. 1989; 50: 676-683 

3 

Homhuan A. et al. Science Asia. 2004; 20: 231-237 

4 

Chang Q. et al. Clin Epidemiol. 2012; 4: 237–245. 

5 

Jung

 

C. R. et al. The Journal of Microbiology. 2005; October: 437-442. 

6

 Pasquevich K. A. et al.

 

Infect Immun. 2009; 77: 436–445. 

Stabilność, aktywność bakteriobójcza względem szczepów Klebsiella oraz 

cytotoksyczność względem ludzkich komórek epitelialnych płuc endolizyny faga KP32 

 

Maciejewska  (Boczkowska)    B. 

1

, 

Lavigne  R. 

2

, 

Walmagh  M. 

2

,  Majkowska-Skrobek  G. 

1

, 

Drulis-Kawa Z.

1 

 

1

Zakład  Biologii  Patogenów  i  Immunologii,  Instytut  Genetyki  i  Mikrobiologii,  Uniwersytet 

Wrocławski, Wrocław, zuzanna.drulis-kawa@microb.uni.wroc.pl 

2

Laboratory of Gene Technology, Katholieke Universiteit Leuven, Leuven, Belgium 

 

Wstęp: Obecnie fagi oraz endolizyny fagowe stają się potencjalnym narzędziem do leczenia 

zakażeń  wywołanych  przez  szczepy  antybiotykooporne.  W  niniejszym  projekcie 

przetestowano  właściwości  endolizyny  faga  KP32.  Lizyna  faga  KP32  jest  N-

acetylomuramoylo-Lalanino-amidazą  i  hydrolizuje  peptydoglikan  na  zasadzie  lizozymu. 

Dzięki współpracy z Laboratory of Gene Technology, KULeuven, przy zastosowaniu metod 

inżynierii  genetycznej:  klonowania,  ekspresji  i  oczyszczania  proteiny  za  pomocą  metod 

chromatograficznych, przygotowano oczyszczone i gotowe do testów rekombinowane białko 

endolizyny faga KP32.   

Cel pracy: Celem pracy było przebadanie endolizyny faga KP32 pod kątem zastosowania jej 

jako  środka  bakteriobójczego  oraz  leczniczego  w  zakażeniach  szczepami  wieloopornymi: 

sprawdzenie stabilności, właściwości litycznych, spektrum działania oraz wpływu endolizyny 

na komórki ludzkie (testy in vitro) 

Materiały  i  metody:  Oczyszczona,  rekombinowana  endolizyna  faga  KP32  (stężenia  10nM-

3000nM),  szczepy  bakteryjne:  Klebsiella  pneumoniae  ESBL,  Klebsiella  oxytoca  ESBL, 

Escherichia  coli,  Salmonella  typhimurium 

oraz  Pseudomonas  aeruginosa,  linia  komórek 

nabłonkopodobnych raka płuc (ATCC CCL 185) - A549 

Wpływ  endolizyny  KP32,  zarówno  na  komórki  bakteryjne  jak  również  na  komórki  ludzkie, 

badano  metodami  spektrofotometrycznymi.  Stabilność  białka  sprawdzano  przez  porównanie 

aktywności bakteriobójczej białka inkubowanego w temperaturze 50ºC lub przez długi okres 

czasu, względem świeżo przygotowanego białka. 

Wyniki  i  dyskusja:  Badania  wykazały  wysoką  skuteczność  bakteriobójczą  endolizyny  faga 

KP32  (około  10  krotnie  wyższą  niż  komercyjnie  dostępny  lizozym),  brak  efektu 

cytotoksycznego  lizyny  względem  komórek  ludzkich  oraz  wysoką  stabilność  białka. 

Wykazane  cechy  białka  powodują,  że  może  być  ono  stosowane  jako  alternatywny  dla 

antybiotyków  środek  bakteriobójczy  również  w  terapii  ludzi  z  przewlekłymi  zakażeniami 

Gram-ujemnymi szczepami wieloopornymi.  

Wykaz cytowanej literatury 

 

1.  Lavigne,  R.;  Briers,  Y.;  Hertveldt,  K.;  Robben,  J.;  Volckaert,  G.  Identification  and 

characterization of a highly thermostable bacteriophage lysozyme. Cell. Mol. Life Sci., 2004, 

61, 2753-2759. 

2.  Mosmann,  T.  Rapid  colorimetric  assay  for  cellular  growth  and  survival:  application  to 

proliferation and cytotoxicity assays. J. Immunol. Methods, 1983, 16, 55-63.  

3. Walmagh, M.; Boczkowska, B.; Gymonprez, B.; Briers, Y.; Drulis-Kawa, Z.; Lavigne, R. 

Characterization  of  five  novel  endolysins  from  Gram-negative  infecting  bacteriophages.. 

Appl. Microbiol. Biotech

., 2012 

Tworzenie biofilmu przez szczepy Staphylococcus epidermidis w zależności od obecności 

opeon u icaADBC 

 

Nowicka J., Gościniak G. 

 

Katedra i Zakład Mikrobiologii, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich,  

ul. Chałubińskiego 4, Wrocław 

e-mail: 

joanna.nowicka@am.wroc.pl

 

 

Wstęp. 

Zakażenia 

wywołane 

przez 

Staphylococcusepidermidis

,w 

oddziałach 

ortopedycznych,są  przede  wszystkim  związane  z  tworzeniem  biofilmu  na  implantach  np. 

protezach  stawu  biodrowego.Obecność  biomateriału  promuje  osiedlanie  się  bakterii  najego 

powierzchni,  np.  w  momencie  implantacji  [1].  Przylegające  do  powierzchni  wszczepu 

bakterie pokrywają się glikokaliksem a powstający biofilmizoluje bakterie od oddziaływania 

układu odpornościowego i antybiotyków co sprzyja utrzymaniu się drobnoustrojów w miejscu 

zakażenia [2]. 

Cel  pracy.  W  pracy  oceniano  wpływ  operonu  icaADBCna  proces  tworzenia  biofilmu  na 

stalowych i tytanowych wkrętach do kości korowej przez szczepy S. epidermidis. 

Materiał  i  metody.  Analizie  poddano  60    szczepówS.  epidermidisizolowanychz  ran  od 

pacjentów  hospitalizowanych  na  oddziałach  ortopedycznych  i  chirurgicznych.  Zastosowano 

implanty do osteosyntezy –stalowe i stalowe pokryte stopem tytanu  wkręty do kości korowej. 

Wykrywano  obecność  operonu  icaADBC  i  wytwarzanie  biofilmu  nazastosowanych 

implantach. 

Wyniki  i  dyskusja.  U  31%  szczepów  wykazano  obecność  genu  icaA,  u  25%  genu  icaD  i 

odpowiednio  u  20%  i  27%  genów  icaC  i  icaB.  25%  szczepów  posiadało  wszystkie 

poszukiwane  geny.U  48%  szczepów  stwierdzono  zdolność  tworzenia  biofilmuna  wkrętach 

stalowych  i  u  43%  na  implantach  stalowych  pokrytych  stopem  tytanu.  Bakterie  silnie 

tworzące  biofilm  posiadały  wszystkie  z  czterech  poszukiwanych  genów.  Duran  i  wsp. 

wykazali,  że  wśród  119  szczepów  S.  epidermidis  izolowanych  od  pacjentów  z  implantami 

ortopedycznymi 74% posiadało zarówno gen icaA i icaD [3]. 

Wykaz cytowanej literatury 

1.Babiak  I,  Kowalewski  M,  Szczęsny  G,  Górecki  A.  Specyfika  zakażeń  na  oddziałach 

urazowo-ortopedycznych. Wskazania terapeutyczne. Zakażenia 2004; 3: 70-76. 

2. Świeczko-Żurek B. Biomateriały. Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej. Gdańsk 2009. 

3. Duran N, Dogramaci Y, Demir Ciinni. Detection of slime and methicillin resistance genes 

in  Staphylococci  isolated  from  nasal  samples  of  patients  with  orthopaedic  implants.  MedSci 

Monit 2010; 16: 271-7. 

Poziom specyficznych przeciwciał IgG skierowanych przeciwko patogenom 

bakteryjnym u dzieci leczonych preparatami immunoglobulin. 

 

Olszak T.

1

, Majkowska-Skrobek G.

1

, Gorczyca D.

2

, Stasiewicz U.

2

, Jankowski A.

1,2 

 

1

Zakład Biologii Patogenów i Immunologii, Instytut Genetyki i Mikrobiologii, Uniwersytet 

Wrocławski, ul. Przybyszewskiego 63/77, Wrocław 51-148  

2

III Katedra i Klinika Pediatrii, Immunologii i Reumatologii Wieku Rozwojowego, 

Uniwersytet Medyczny, ul. Koszarowa 5, Wrocław 51-137 

 

Wstęp:  Osoby  z  pierwotnymi  niedoborami  odporności  przebiegającymi  z  zaburzeniami 

syntezy  przeciwciał  są  szczególnie  podatne  na  nawracające  zakażenia  bakteryjne  układu 

oddechowego.  W  leczeniu  tych  pacjentów  stosuje  się  wyprodukowane  z  osocza  tysięcy 

zdrowych  dawców  preparaty  immunoglobulinowe  (IVIG),  mające  działać  jako  substytut 

przeciwciał nieprodukowanych lub   syntezowanych w niedostatecznej ilości. 

Cel:  Określenie  poziomu  przeciwciał  IgG  swoistych  względem  wybranych  patogenów 

bakteryjnych, 

będących 

najczęstszymi 

czynnikami 

etiologicznymi 

zakażeń 

dróg 

oddechowych u dzieci z niedoborami odporności i wdrożoną terapią suplementacyjną IVIG.  

Materiały  i  metody:  Badaniami  objęto  22  dzieci  ze  zdiagnozowanym  pierwotnym 

niedoborem  odporności  i  leczonych  preparatami  IVIG.  Pierwszą  grupę  kontrolną  stanowiło 

13 zdrowych dorosłych osób, a drugą 15 dzieci zdrowych. Antygenami były kliniczne izolaty 

Moraxella  catarrhalis,  Streptococcus  pyogenes,  Staphylococcus  aureus,  Klebsiella  oxytoca

 i 

Pseudomonas  aeruginosa

,  oraz  polisacharydy  otoczkowe  Streptococcus  pneumoniae. 

Detekcji  przeciwciał  antybakteryjnych  w  surowicach  badanych  osób  oraz  w  preparatach 

immunoglobulinowych  dokonano  w  oparciu  o  metody  immunoenzymatyczne.  Analizę 

statystyczną przeprowadzono testem Manna-Whitneya. 

Wyniki  i  dyskusja:  Poziom  przeciwciał  IgG  specyficznych  wobec  M.  catarrhalis,  K. 

oxytoca

, P. aeruginosa u dzieci z niedoborem odporności był istotnie obniżony w porównaniu 

do poziomu tych przeciwciał w grupie zdrowych dorosłych osób. Z kolei stężenie przeciwciał 

swoistych  względem  polisacharydów  otoczkowych  S.  pneumoniae  w  surowicach  dzieci 

chorych  utrzymywało  się  na  poziomie  tych  przeciwciał  u  zdrowych  dorosłych  osób  i 

pozostawało  znamiennie  wyższe  w  porównaniu  do  ich  stężenia  w  surowicach  dzieci 

zdrowych. W warunkach zastosowanej metody nie udało się oznaczyć przeciwciał swoistych 

względem  antygenów  powierzchniowych  S.  aureus  i  S.  pyogenes.  Przyczyną  były 

najprawdopodobniej  niespecyficzne  wiązania  fragmentu  Fc  przeciwciał  IgG  zawartych  w 

surowicy  z  białkami  obecnymi  w  ścianie  komórkowej  tych  bakterii  (białko  A  S.  aureus, 

białko  SIC  S.  pyogenes).  W  różnych  seriach  preparatu  immunoglobulinowego  profil 

swoistych  przeciwciał  antybakteryjnych  był  porównywalny  i  wyższy  od  poziomu  tych 

przeciwciał oznaczonego w surowicach zdrowych dorosłych osób. 

 

Badania  zrealizowano  w  ramach  projektu  badawczego  nr  ST-470  finansowanego  przez 

Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu.  

Izolacja i aktywność antybakteryjna bakteriofagów środowiskowych namnażanych na 

szczepach Pseudomonas aeruginosa izolowanych od pacjentów z mukowiscydozą. 

 

Tomasz  Olszak 

1

,  Katarzyna  Danis

1

,  Bartosz  Roszniowski

1

,  Pavel  Drevinek

2

,  DarrenSmith

3

, 

Anthony de Soyza

4

, Wiesław Kaca 

5

, and Zuzanna Drulis-Kawa 

1 

 

1.

  Institute of Genetics and Microbiology, University of Wroclaw 

2.

  Charles University 2nd Medical School, 150 06 Prague, Czech Republic  

3.

  School of Life Sciences, Northumbria University, Newcastle upon Tyne, United Kingdom  

4.

  Institute  of  Cellular  Medicine,  Newcastle  University,  Medical  School,  Newcastle  upon 

Tyne, UK 

5.

  The Jan Kochanowski University of Humanities and Sciences, Kielce, Poland 

 

Wstęp:Pseudomonasaeruginosa  jest  podstawowym  czynnikiem  etiologicznym  stanów 

zapalnych dróg oddechowym u osób z mukowiscydozą. Zwiększona lepkość śluzu nabłonka 

oddechowego u tych osób stwarza doskonałe warunki rozwoju dla flory patogennej. Szczepy 

zasiedlające drogi oddechowe charakteryzują się dużą zdolnością adaptacyjną, przejawiającą 

się  wieloopornością  antybiotykową,  produkcją  dużej  ilości  śluzu  i  alginatu  (biofilm)  oraz 

zwiększoną adherentnością.  

Cel  pracy:Ogromne  zdolności  adaptacyjne  szczepów  P.  aeruginosa  utrudniają  walkę  z  tym 

patogenem,  zwłaszcza  u  osób  z  mukowiscydozą.  W  obliczu  nieskuteczności  klasycznych 

metod  antybiotykowych,  konieczne  jest  opracowanie  skutecznych  metod  alternatywnych. 

Przyszłości  w  terapii  zakażeń  wieloopornymi  szczepami  bakteryjnymi  upatruje  się  w 

bakteriofagach oraz enzymach fagowych. 

Materiały i metody: Izolacja, namnażanie oraz typowanie bakteriofagów wykonano zgodnie 

z  metodą  Clockie&  Kropiński.  Tworzenie  biofilmu  zmierzono  przy  pomocy  metody 

O’Toole&  Kolter,  wykorzystującej  barwienie  fioletem  krystalicznym.  Identyfikacja 

genetyczna  szczepów  przeprowadzona  została  na  bazie  techniki  MLST.  Dodatkowo 

wykonano również analizę FTIR. 

Wnioski:  Większość  przebadanych  fagów  litycznych  cechowała  się  szerokim  zakresem 

aktywności  względem  szczepów  P.  aeruginosa.  Niestety  wśród  szczepów  izolowanych  od 

pacjentów z CF powszechna jest silna heterogenność klonalna, co implikuje różną wrażliwość 

na  bakteriofagi.  Niektóre  ze  szczepów  bakteryjnych,  w  wyniku  kontaktu  z  bakteriofagami, 

uruchomiło 

szlaki 

metaboliczne 

prowadzące 

do 

wydzielania 

enzymów 

zewnątrzkomórkowych, co stanowi bardzo niekorzystny aspekt w kontekście dalszych badań 

nad zastosowaniem kompletnych bakteriofagów w eradykacji P. aeruginosa. 

Bibliografia: 

1.

  Jane C. Davies, Pseudomonas aeruginosa in cystic fibrosis: patogenesis and persistence. 

Pediatric Respiratory Revievs

, 2002, 3, 128-134.  

2.

  S.  Silbert,  A.  L.  Barth,  H.  S.  Sader,  Heterogeneity  of  Pseudomonas  aeruginosain 

Brazilian Cystic Fibrosis Patients. Journal of Clinical Microbiology, 2001, 39(11), 3976–

3981. 

3.

   M.  R.  J.  Clokie  ,  A.  M.  Kropinski  (eds.)  Bacteriophages:  Methods  And  Protocols, 

Volume 1: Isolation, Characterization, And Interactions. Humana Press, New York, 141-

149. 

4.

  O’Toole,  G.A.,  and  Kolter,  R.  (1998b)  Initiation  of  biofilm  formation  in  Pseudomonas 

fluorescens  WCS365  proceeds  via  multiple,  convergent  signalling  pathways:  a  genetic 

analysis. Molecular Microbiology, 28, 449–461.  

5.

  G. M. Patriquin,E. Banin, C. Gilmour, R. Tuchman, E. P. Greenberg, K. Poole, Influence 

of  Quorum  Sensing  and  Iron  on  Twitching  Motility  and  Biofilm  Formation  in 

Pseudomonas aeruginosa. Journal of Bacteriology, 2008, 192(2), 662-671. 

 

6.

  M. C. Maiden et al. Multilocus sequence typing: a portable approach to the identification 

of clones within populations of pathogenic microorganisms. Proceedings of the National 

Academy of SciencesU S A

. 1998, 95(6), 3140–3145.  

7.

  D. (Yalcin) Duygu, T. Baykal, D. Acikgoz, K. Yildiz, Fourier Transform Infrared (FT-IR) 

Spectroscopy  for  Biological  Studies.  Gazi  University  Journal  of  Science,  2009,  22(3), 

117-121. 

 

 

Fimbria typu 1, jako powszechnie występujący czynnik adherencji wśród komensalnych 

szczepów Escherichia coli pochodzących od zdrowych, dorosłych osób. 

 

Pusz P., Mazurek J., Bok E., Stosik M., Baldy-Chudzik K. 

 

Katedra Biologii Molekularnej, Wydział Nauk Biologicznych, Uniwersytet Zielonogórski 

 

Escherichia  coli

  to  gatunek  bakterii,  który  jako  jeden  z  pierwszych  zasiedla  układ 

pokarmowy  noworodka  i  na  stałe,  w  roli  komensala,  wchodzi  w  skład  mikroflory  jelitowej. 

Nabywając,  drogą  horyzontalnego  transferu  genów,  czynniki  wirulencji  i  zasiedlając  inne 

nisze  ekologiczne  może  powodować  stany  chorobowe.  Jednym  z  czynników  pozwalających 

na zasiedlenie i utrzymanie się w danym środowisku są adhezyny fimbrialne, w tym fimbria 

typu 1. 

Celem  badań  była  ocena  stopnia  rozpowszechnienia  podstawowych  genów  struktury 

kodujących  fimbrię  typu  1,  oraz  oszacowanie  zróżnicowania  genomowego  i  osobniczej 

struktury  filogenetycznej  komensalnych  izolatów  E.coli  pochodzących  od  zdrowych, 

dorosłych osób.  

Materiał  do  badań  stanowiły  292  kałowe  izolaty  E.coli  pochodzące  od  22  osób. 

Zróżnicowanie  genomowe  analizowano  metodą  BOX-PCR  Fingerprinting,  przynależność 

filogenetyczną [2], oraz obecność genów operonu fimbrii 1: fimH (kodującego podjednostkę 

adhezyjną),  fimA  (dużą  podjednostkę),  fimC  (białko  transporterowe)  i  fimE  (białko 

regulatorowe) określano metodą PCR [1, 3, 4]. 

W  zbiorze  292  izolatów  wyodrębniono  70  klonów  E.  coli,  i  reprezentowały  one 

głównie  grupę  filogenetyczną  B2  (41%),  następnie  A  i  D  (27%  i  24  %),  oraz  B1  (7%).  U 

poszczególnych osób stwierdzono obecność od 1 do 7 klonów E.coli. U większości badanych 

osób (13) stwierdzono występowanie tylko jedej grupy filogenetycznej, u 8 dwóch grup a w 

jednym  przypadku  stwierdzono  pełną  strukturę  filogenetyczną  E.coli.  Wśród  izolatów 

reprezentatywnych  dla  każdego  z  wyodrębnionych  klonów  wykazano  występowanie 

wszystkich podstawowych genów struktury warunkujących fimbrie typu 1. 

Badania wskazują, że w obrębie flory komensalnej osób dorosłych, może występować 

zróżnicowana  liczba  klonów  E.coli,  należących  do  każdej  spośród  4  grup  filogenetycznych, 

przy  czym  znamiennie  częściej  obserwowane  jest  występowanie  tylko  jednej  z  nich. 

Powszechne występowanie genów fimbrii typu 1 u komensalnych E.coli sugeruje, że jest ona 

naturalnym czynnikiem umożliwiającym kolonizację pierwotnej niszy ekologicznej, jaką jest 

układ pokarmowy. 

Literatura: 
1.  Chapman  T,  Wu  XY,  Barchia  I,  Bettelheim  K,  Driesen  S,  Trott  D,  Wilson  M,  Chin  JJ. 
2006. Comparison of virulence gene profiles of Escherichia coli strains isolated from healthy 
and diarrheic swine. Appl Environ Microbiol.   4782–4795. 
2.  Clermont  O,  Bonacorsi  S.  2000.  Rapid  and  simple  determination  of  the  Escherichia  coli 
phylogenetic group. Appl Environ Microbiol. 4555-8. 
3.  Ewers  C,  Li  G,  Wilking  H  et  al..  2007.    Avian  pathogenic,  uropathogenic,  and  newborn 
meningitis-causing  Escherichia  coli:  how  closely  related  are  they?.Int.  J.  Med.  Microbiol. 
163–176. 
4. Hernandes R, Velsko I, Sampaio S, Elias W, Robins-Browne R, Gomes T, Girón J.  2011. 
Fimbrial  adhesins  produced  by  atypical  enteropathogenic  Escherichia  coli  strains.  Appl. 
Environ. Microbiol. 05376-11. 
 
Badania  zostały  przeprowadzone  przy  wsparciu  finansowym  Ministerstwa  Nauki  i 
Szkolnictwa Wyższego, Projekt Badawczy Nr N304176340. 
 

Wykorzystanie Sporobolomyces roseus do oceny skażenia powietrza w aglomeracji 

miejskiej we Wrocławiu. 

 

Guz-Regner K., Dudek B., Nowicka A. 

 

Zakład  Mikrobiologii,  Instytut  Genetyki  i  Mikrobiologii  Uniwersytetu  Wrocławskiego,                       

ul. Przybyszewskiego 63/77, Wrocław 

katarzyna.guz@microb.uni.wroc.pl

 

 

Wstęp:  W  biomonitoringu  skażenia  powietrza  atmosferycznego  stosuje  się  m.in.  tzw.  skalę 

porostową  (Fałtynowicz.  W.,  1996).  Metoda,  oparta  na  dystrybucji  w  środowisku  gatunków 

porostów  epifitycznych  wrażliwych  na  zanieczyszczenia  powietrza,  ma  jednak  pewne 

czasowe  ograniczenia.  Stosunkowo  szybką  ocenę  stanu  skażenia  powietrza  można  uzyskać 

stosując szybkorosnące gatunki saprofityczne, ale o ograniczonej tolerancji na metale ciężkie 

lub inne lotne toksyczne związki chemiczne w środowisku.  

Cel  pracy:  Wykorzystanie  grzybów  drożdżopodobnych  z  rodzaju  Sporobolomyces  jako 

potencjalnych 

markerów 

skażenia 

w 

bezpośrednim 

monitoringu 

powietrza 

na 

zurbanizowanych terenach. 

Materiał i metody: Liście różnych gatunków drzew liściastych (n=64) pobierano w okresie 

czerwca  2012  roku  w  3-ch  punktach  miasta  Wrocławia:  (1)  Śródmieścia  (okolice  Pl. 

Grunwaldzkiego),  (2)  Psiego-Pola  (okolice  Pl.  Daniłowskiego)  i  (3)  Krzyków  (Wyspa 

Opatowicka).  Izolację  Sporobolomyces/Rhodotorula  spp.  z  powierzchni  liści  wykonano 

metodą opadową przy użyciu podłoża Sabouraud. Identyfikację szczepów przeprowadzono na 

podstawie  analizy  cech  morfologicznych,  fizjologicznych  na  podłożu  ryżowym  oraz 

biochemicznych przy użyciu testu API 20CAUX (Hernandez-Saavedra, 1992).  

Wyniki i dyskusja: W okresie letnim 2012 roku uzyskano zróżnicowane wyniki dystrybucji 

barwnych grzybów drożdżopodobnych z rodzaju Sporobolomyces w analizowanych punktach 

poboru  liści  we  Wrocławiu.  Najczęściej  i  najliczniej  izolaty  pochodziły  z  terenów  o  małym 

lub bardzo niewielkim natężeniu ruchu samochodowego (dzielnice: Psiego-Pola i Krzyków). 

Na  47  prób  liściowych  uzyskano  wzrost  S.  roseus  w  36  przypadkach  w  natężeniu  od 

nielicznych  kolonii  (do  5  cfu/1cm

2 

blaszki  liściowej)  aż  po  bardzo  liczne  (powyżej  50 

cfu/1cm

2

).  W  dzielnicy  Wrocław-Śródmieście  o  bardzo  wysokim  natężeniu  ruchu 

samochodowego,  będący  źródłem  m.in.  Pb,    nie  odnotowano  występowania  grzybów  z 

rodzaju  Sporobolomyces.  Na  występowanie  i  natężenie  ilościowe  epifitycznych  drożdżaków 

w  środowisku  mogą  mieć  wpływ  czynniki  środowiskowe  i  ich  fluktuacje  oraz  stopień 

antropopresji.  Badania  te  sugerują,  że  grzyby  z  rodzaju  Sporobolomyces  mogą  być 

wykorzystane  jaklo  bioindykatory  w  monitoringu  skażenia  powietrza.  To  jednak  wymaga 

dalszych badań ekologicznych i wielu powtórzeń obserwacyjnych.  

Wykaz cytowanej literatury: 

Fałtynowicz W. 1996. Obserwator Przyrody; 6 (3-4): 14 

Hernandez-Saavedra et. all. 1992. System. Appl. Microbiol.; 15: 319-322 

The ecto- and endo- parasites of the polish promitive horse (Equus caballus) in the 

Biebrza National Park (Poland) and przewalski horse (E. przewalskii) in the Chernoyll 

exclusion Zone (Ukraine): PRIMERY STUDY 

 

Slivinska K.

1

, Karbowiak G.

2

, Wroblewski Z.

3 

 

1 

I. I. Shmalhausen Instutyt of Zoology NAS of Ukraine, E-mail 

horsecez@gmail.com

 

2 

– W. Stefanski Institute of Parasitology PAN; 

3 

- Gabinet weterynaryjny, Mickiewicza 41, Pisz, Poland 

 

Wstep:  The  breeding  of  Polish  primitive  horses  (Equus  caballus)  have  place  in 

Biebrzanski Nature Park (BNP) from the 2008. The total number of these horses in BNP 

does near twenty  five.  At the same time in Chernobyl  exclusion zone (CEZ), Ukraine is 

kept  the  fifty  seven  free-living  Przewalski  horses  (Equus  przewalskii).  Parasitic  fauna  is 

one  of  the  factors  which  may  influence  the  mortality  rate  in  animal.  It  is,  therefore, 

especially important to investigate ecto- and endo- parasite diversity in free-living animals 

in reserve.  

Cel  pracy:  In  this  study,  we  surveyed  gastro-intestinal  parasites  and  ticks  burden  of  the 

wild  horses  living  in  the  natural  reserve  conditions  in  Poland  and  Ukraine  using 

parasitological methods. 

Materiały  i  metody:  The  study  was  carried  out  in  BNP  and  CEZ  during  2011/2012  in 

Poland  and  Ukraine.  A  total  of  39  naturally  infected  Polish  primitive  horses  and 

Przewalski  horses  (16  and  23,  respectively)  with  different  EPG  level  were  examined. 

Faecal egg counts were carried out using the McMaster technique with a sensitivity of 25 

eggs  per  gram  (EPG)  (Herd,  1986).  The  ticks  burden  was  carried  out  using  method  of 

mechanical  collection  from  horses  and  natural  environment  in  the  CEZ  in  September 

2012.  Detailed  investigated  will  be  done  in  the  future.  The  study  of  the  Polish  primitive 

horses in BNP will be providing in November 2012. 

Wyniki  i  dyskusja:  All  Polish  primitive  horses  were  infected  with  strongylids  (EI=100%); 

the  mean  egg  output  was  771.8  EPG  (50–1725),  25.8%  horses  had  Parascaris  eggs  (310.6 

EPG, 25-1075) and 12.9% horses had Strongyloides westery eggs (212.5 EPG, 50-400).  

All  Przewalski  horses  were  infected  with  strongylids  (EI=100%);  the  mean  egg  output  was 

268.5 EPG (25-750), 22.2% horses had habronematides eggs (25 EPG). An only bachelor has 

mixed invasions (strongylides+habronematides). 

In  both  horses’  species  under  Polish  and  Ukrainian  reserve  conditions  endo-  parasites 

represented  by  Nematoda  (Strongylidae  and  Habronematidae).  The  ecto-  parasites  were 

collected  and  detailed  report  will  be  done  in  late.  Parasitological  monitoring  of  the  wild 

horses will be continued. 

Wykaz cytowanej literatury: 

 Herd  R.P.  Epidemiology  and  control  of  parasites  in  northern  temperate  regions  //  The 

veterinary  clinics  of  North  America:  Equine  Practice,  Parasitology.  —  1986.  —  2(2).  —  P. 

337-355. 

Występowanie Borrelia burgdorferi s.l. w populacjach dziko żyjących gryzoni 

 

Woźniak M., Buńkowska-Gawlik K., Hildebrand J., Perec-Matysiak A. 

 

Zakład Parazytologii, Instytut Genetyki i Mikrobiologii, Uniwersytet Wrocławski 

 

Borrelia  burgdorferi

  sensu  lato  jest  czynnikiem  etiologicznym  boreliozy  z  Lyme, 

aktualnie najbardziej rozpowszechnionej choroby odkleszczowej w Europie, Azji i Ameryce 

Północnej,  należącej  do  grupy  tzw.  vector  borne  diseases.  Borrelioza  jest  przewlekłą 

wieloukładową  chorobą  występującą  z  różnorodnymi  objawami  klinicznymi.    Wykazano 

także  związek  pomiędzy  zakażeniem  B.  burgdorferi  a  występowaniem  chłoniaków 

nieziarniczych (Guidoboni M. i wsp. 2006). 

Borrelia  burgdorferi

  sensu  lato  to  kompleks  12  blisko  spokrewnionych  gatunków  z 

rodzaju Borrelia (Gram-ujemnych bakterii z rodziny Spirochaetaceae), przenoszonych przez 

kleszcze  i  związanych  z  chorobą  z  Lyme.  Wszystkie  gatunki  z  kompleksu  Borrelia 

burgdorferi

  s.l.  występujące  w  Europie  były  izolowane  z  płynów  ustrojowych  i  tkanek 

pacjentów  z  objawami  boreliozy,  są  więc  uważane  za  patogenne  dla  człowieka,  przy  czym 

trzy z nich wywołują cięższe objawy i powikłania, tj. B. burgdorferi sensu stricto, B. garinii i 

B.  afzelii

.  Genogatunki  te  różnią  się  tropizmem  tkankowym,  a  tym  samym  wpływają  na 

odmienność i zróżnicowanie objawów klinicznych choroby. 

Wektorem  Borrelia  burgdorferi  s.l.  w  naszych  warunkach  klimatycznych  jest  kleszcz 

pospolity Ixodes ricinus, natomiast rezerwuarem w środowisku naturalnym są różne gatunki 

kręgowców,  w  tym  małe  ssaki.  Zgodnie  z  European  Union  Concerted  Action  of  Lyme 

Borreliosis  na  liście  gatunków  rezerwuarowych  dla  Borrelia  burgdorferi  s.l.  w  Europie 

znajdują się gryzonie z rodzaju Apodemus, Microtus, Myodes oraz Glis (Skotarczak 2006). 

Cel  pracy:  Ocena  częstości  występowania  Borrelia  burgdorferi    sensu  lato  w  populacjach 

dziko żyjących gryzoni pochodzących z różnych środowisk miasta i okolic Wrocławia. 

Materiał i metody: Do badań wykorzystano DNA wyizolowane z tkanek (śledziona) gryzoni 

odłowionych  w  latach  2010-2011na  obrzeżach  miasta  Wrocławia,  a  także  na  terenie 

Ś

lężańskiego Parku Krajobrazowego oraz Rezerwatu Stawy Milickie. Materiał pochodził od 

180  osobników  należących  do  trzech  gatunków:  Apodemus  agrarius,  Apodemus  flavicollis, 

Myodes  glareolus

.  Izolaty  uzyskano  przy  użyciu  komercyjnego  zestawu  Bio-Trace  DNA 

Purification Kit (EURx). Markerem do wykrywania DNA Borrelia burgdorferi s.l. był gen fla 

kodujący  białko  rzęskowe  flagelinę.  Detekcji  fragmentu  genu  fla  B.  burgdorferi    s.  l. 

dokonano przy zastosowaniu metody nested PCR przy użyciu następujących par startów:  

132f (5'−TGGTATGGGAGTTTCTGG−3') i 905r (5'−TCTGTCATTGTAGCATCTTT−3') (I 

reakcja) 

220f 

(5'−CAGACAACAGAGGGAAAT−3') 

i 

824r 

(5'−TCAAGTCTATTTTGGAAAGCACC−3')  (II  reakcja)  (Wodecka  2007,  2011).  Reakcje 

amplifikacji prowadzono w następujących warunkach: 

denaturacja wstępna - 94°C przez 3 min., 35 cykli obejmujących denaturację w 94°C przez 45 

s, przyłączanie starterów w 55°C przez 45 s oraz wydłużanie łańcucha DNA w 72°C przez 1 

min.,  wydłużanie  końcowe  w  72°C  przez  5  min.  Produkty  reakcji  rozdzielano  w  1%  żelu 

agarozowym barwionym bromkiem etydyny. 

Wyniki: Obecność DNA Borrelia burgdorferi s.l. w tkankach gryzoni stwierdzono u 26, 1% 

badanych  prób.  Odnotowano  różnice  w  prewalencji  B.  burgdorferi  s.l.  w  odniesieniu  do 

miejsca  odłowu  gryzoni,  gatunku  żywiciela  oraz  sezonu  odłowu.  Najczęściej  zarażone  były 

gryzonie odławiane na terenie Rezerwatu Stawy Milickiej (30,3%), najrzadziej  na obszarze 

pól wodonośnych miasta Wrocławia (19,4%).  Myodes glareolus okazał się być gatunkiem, u 

którego stwierdzono najwyższą prewalencję B. burgdorferi s.l. (31,6%), u Apodemus agrarius 

wyniosła ona 27,6%, zaś u Apodemus flavicollis – 18,9%. U gryzoni odłowionych w sezonie 

wiosenno-letnim częściej stwierdzano obecność DNA krętków niż u pozyskanych w sezonie 

letnio-jesiennym (odpowiednio  34,7% i 22,9%). 

Tym samym wykazano rezerwuarową rolę dziko żyjących gryzoni w krążeniu w środowisku 

Borrelia burgodorferi

 s.l.   

 

*  badania  prowadzone  są  za  zgodą  II    Lokalnej  Komisji  ds.  Doświadczeń  na  Zwierzętach 

(Uchwała 48/2012) oraz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska i MPWIK 

 

 

Osobnicze i zesonowe zmiany poziomu przeciwciał w ślinie człowieka specyficznych wobec 

dostępnych w środowisku antygenów bakterii z rodzaju  Kocuria 

 

Ż

mudzka J.

1

, Mleczko J.

1 

 

1

Uniwersytet Wrocławski, Instytut Genetyki i Mikrobiologii, Zakład Mikrobiologii, ul. Przybyszewskiego 

63/77, 51-148 Wrocław, ola.mikro.wroc@gmail.com, jozef.mleczko@microb.uni.wroc.pl 

 

Wstęp:  Bakterie  są  organizmami  wszędobylskimi,  rozpowszechnionymi  na  całej  kuli  ziemskiej.  Jedne 

z najpopularniejszych to mikrokoki. Do rodziny Micrococcaceae należy rodzaj Kocuria, jest on typowy dla 

bakterii  środowiskowych,  i  zasadniczo  nie  stanowi  zagrożenia  dla  zdrowia  człowieka.  Łatwo  dostępnym 

ź

ródłem przeciwciał jest ślina. Specyficzność reakcji antygen-przeciwciało umożliwia wykazanie zaistnienia 

kontaktu  układu  odpornościowego  człowieka  z  antygenem.  Na  przykładzie  antygenów  pozyskanych 

z komórek  Kocuria  rosea  dokonano  pomiaru  ich  reaktywności  z  przeciwciałami  zawartymi  w  ślinie.        

Celem  pracy  było  zobrazowanie  powszechności  kontaktu  ludzi  z  antygenami  dostępnymi  w środowisku  i 

odpowiedzi układu odpornościowego na ten kontakt w warunkach naturalnych.  

 

 

Materiały i metody: Materiałem badawczym było 5 ugrupowań antygenowych i próbki ślin pozyskiwanych 

pięciokrotnie  w  różnych  porach  roku  od  34  młodych  zdrowych  osób.  Ugrupowania  antygenowe  to  frakcje 

ś

cienno  –  błonowe  i  cytoplazmatyczne  uzyskane  w  wyniku  rozbijania  komórek  ultradźwiękami  i 

frakcjonowanie  wirowaniem  oraz  martwe  komórki  i  antygeny  rozpuszczalne  (supernatant)  uzyskane  w 

wyniku denaturacji cieplnej. Reakcję antygen – przeciwciało przeprowadzono testem ELISA.   

Wyniki  i  dyskusja:  Antygeny  Kocuria  rosea  reagowały  z  przeciwciałami  badanych  ślin.  Każda  próbka 

ś

liny  zawierała  przeciwciała  specyficzne  względem  antygenów  tego  szczepu,  jednakże  ich  poziom  był 

zróżnicowany. Badania wykazały, iż sposób otrzymania antygenów (frakcje) nie miał istotnego jakościowo 

wpływu  na  przebieg  reakcji.  Można  również  zauważyć,  iż  poziom  specyficznych  przeciwciał  wykazywał 

wyraźne  wahania  sezonowe  -  charakteryzował  się  wysokim  poziomem  reaktywności  w poborze  ślin  z 

miesięcy letnich a niższym w pozostałych. W okresie czasu, w którym prowadzono badania, zmieniała się 

nie  tylko  reaktywność  przeciwciał  swoistych  względem  antygenów  uzyskanych  z  Kocuria  rosea,  również 

ogólny poziom przeciwciał w ślinie ulegał niewielkim zmianom.  

Wykaz cytowanej literatury:  

1)

  Żmudzka  J.  Praca  magisterska  „Osobnicze  i  sezonowe  zmiany  poziomu  przeciwciał  specyficznych 

wobec antygenów pozyskanych z Kocuria w ślinie człowieka” 2012r. 

2)

  Mleczko J., Majkowska-Skrobek G., Augustyniak D., Jankowski A.: (2007b) Natural xenoantibodies-

their  relation  to  molecular  landscape  of  environment.  Presence  and  possible  functions  of 

xenoantibodies in mice sera. Centr Eur J Immunol, 32 (4): 181-184. 

3)

  Mleczko J., Guz K.: (2005) The measurement of the availability of the environmental bacterial 

antigens evaluated by watching of surface waters allochthonous  

microflora  on  the  example 

of Wrocław rivers. Pol. J. Environ. Stud. (suppl.II,   part II) 14, 643-646.