background image

Wydawca dedykuje tę książkę tym,

którzy starają się dojrzeć promyk światła tam,

gdzie inni widzą tylko ciemności

Drzewa Babel

Litewska 10/11 • 00-581 Warszawa

drzewobabel@qdnet.pl

background image

Paulo Coelho

Podręcznik wojownika światła

przełożyła

Basia Stępień

background image

tytuł oryginału

Manuel do Guerreiro da Luz

koncepcja graficzna, zdjęcia

Michał Batory

choreografia typograficzna

Valeria Apicella

przygotowanie do druku

PressEnter

redakcja i korekta

Zyta Oryszyn

© 1997 by Paulo Coelho

© for the Polish edition by Drzewo Babel, Warszawa 2000

This edition was published by arrangements

with Sant Jordi Asociados, Barcelona, Spain. All right reserved.

isbn 83-904230-4-9

background image

Nota od autora

Za wyjątkiem prologu i epilogu, wszystkie teksty zawarte w tej książce były

publikowane w latach 1993-1996 w rubryce „Maktub" w dzienniku

A Folha de Săo Paulo oraz w wielu innych gazetach brazylijskich.

background image

O   M a r y j o   b e z  g r ze c h u   p o c zę t a ,   m ó d l   s i ę   za   n a m i ,

k t ó r zy   s i ę   d o   C i e b i e   u c i e k a m y .

A m e n .

R i o   d e   J a n e i r o ,   s o b o t a   3 1   s i e r p n i a   1 9 9 6   r o k u

background image

Dl a   S . I . L .

E d o u ard a   Ran g el a   i   An n e   Carri ere,

  mi strzó w   ryg o ru   i   w sp ó ł c zu ci a

background image

U c z e ń   n i e   p r z e w y ż s z a   n a u c z y c i e l a .

L e c z   k a ż d y ,     d o b r z e   w y u c z o n y ,

b ę d z i e   j a k   j e g o   n a u c z y c i e l .

Ł u k a s z ,   6 ; 4 0

background image

P r o l o g

—   Z   plaży,   we   ws ch odn ie j   czę śc i   wio sk i,   dojrze ć   m ożna   wys pę, 

na   k t órej   wzn os i   się   giga nt yczna   świąt yn ia ,   z   nie zl iczoną   iloś ci ą 

dzwonó w   —   powi edzia ła   k obiet a .   Mały   chł opiec   po   raz   pier ws zy 

wid zia ł   ją   w  t ych   ok olic ac h.   Z wróci ł   uwa gę   na   osob liwy   st rój   i   w e -

lon,   ok rywaj ąc y  jej   włos y.

—   Czy   zna sz   t ą   świąt yn ię ?   —   sp yt ała .   —   P ójd ź   ją   obejr ze ć   i   p o -

wie dz  m i,   czy  ci   się   pod oba .

Dziec iak   urze czony   urodą   niezn aj om ej,   udał   się   we   wsk a za ne 

m iejs ce.   Usiad ł   na   pia sk u   i   zaczął   baczn ie   wpat rywa ć   się   w  hor y -

zont ,   ale   zob ac zył   t ylk o   t o,   co   zwyk l e:   błęk it ne   nieb o,   zle wa jąc e 

się   z  t af lą   oce an u.

Rozczaro wa ny,   powędro wa ł   do   sąsie dn iej   osady   i  spyt a ł   napot k a -

n yc h   rybak ów,   czy   sł ys ze li   cok olwiek   o   jak iej ś   wys pi e   alb o   świ ą -

t yni.

—   O   t ak !   T o   było   bardzo   dawn o   t em u,   w   cza sac h,   k iedy   żyli   t u 

m oi   pradzia do wie   —   odezwa ł   się   st ar y   rybak .   —   Trzęsi eni e   ziem i 

poc hło nę ło   wyspę.   Choć   nie   m ożna   jej   już   zobac zyć,   zdarza   się 

cza sem ,   że   w   m orsk ic h   głęb in ac h   sł yc ha ć   bici e   świ ąt ynn ych 

background image

dzwonó w.

Chłop iec   powró cił   na   plażę   i   wyt ężył   słu ch ,   ale   do   jego   uszu   d o -

bieg ał   jedyni e   szum   m orsk ich   f al   i  krzyk   m ew.

K ied y   zapa d ła   noc,   przys zl i   po   nieg o   rodzic e .   Lec z   już   nast ę pn e -

go   rank a,   sk oro   świt ,   znów   wróc ił   na   plażę .   O braz   niezna jom ej 

nie   dawał   chło pc u   spok o ju.   W yd awał o   m u   się   nie   do   pom yś le nia , 

ab y   osob a   t ak   pięk na   m ogła   k łam ać,   jeśl i   ona   k t óregoś   dnia   p o -

wróc i,   chc iał by   m óc   jej   powie dzieć ,   że   cho ć   nie   dojrzał   wys py,   t o 

sł ys za ł   dzwon y  świąt yn i   puszczon e   w  ruch   przez  f ale.

Mijał y   m iesiąc e.   Z   cza sem   chł op iec   zapom n ia ł   o   t ajem ni czej   k o -

bie cie ,   lec z   pam ięt ał   o   sk rywa ją ce j   sk arb y   podwodn ej   świą t yni . 

G dyby   posł ys za ł   dźwi ęk i   dzwon ów,   m iałby   przyn ajm ni ej   pewno ść , 

że   ryba cy   m ówili   prawd ę.   A   gdy   doroś nie   m ógłby   zgrom adzić 

doś ć   pieni ęd zy,   b y   zorgan izować   wypr awę   w   pos zuk iwan iu   zat o -

pion yc h   sk arbó w.

Nie   int ere so wa ła   go   już   szk oł a   ani   zabawy   z   k olegam i.   S t ał   się 

ulub io nym   cel em   k pin   innych   dziec i,   kt óre   powt arzał y   w   k ółk o: 

„O n   nie   jest   t ak i   jak   m y.   W o li   prze sia dywa ć   nad   brzegi em   m orza, 

niż   bawi ć   się   z   nam i,   bo   lęk a   się   przegr an ej" .   I   śm iały   się   gło śno 

na   widok   chło pc a   siedząc eg o   na   plaży.   W c ią ż  nie   udawa ło   m u  się 

pos łyszeć   st ar yc h   dzwon ów,   lecz   k ażdeg o   rank a   uczył   się   cze goś 

nowego .   Na   począ t k u   odk rył ,   że   k ied y   wsł uc hu je   się   w   szum   m o -

rza,   f ale   nie   rozpra sza ją   już   jego   uwagi .   Trochę   późn ie j   prz ywyk ł 

background image

do   k rzyk u   m ew,   do   brzęc zen ia   pszc zó ł,   do   sze le st u   wi at ru   w   pal -

m owyc h   liśc ia ch .   W   bez   m ała   pół   rok u   po   pier ws zym   spot k an iu   z 

t ajem n ic zą   k obiet ą,   żaden   hała s   nie   był   już   w   st a nie   go   rozpr o -

szyć ,   lecz   i   t ak   nie   pot raf ił   dosłyszeć   bicia   dzwon ów   za t opi one j 

świ ąt yni .

Czasam i   przyc ho dzi li   do   niego   ryb ac y.   „My  je   sł ys zym y"   —   m ówili 

z   przek on an iem .   Chłop cu   t o   się   ciągl e   nie   udawa ło.   Z   czasem 

sło wa   rybak ó w   st ały   się   inne:   „Jest eś   zbyt   przejęt y   t ym i   dźwięk a -

m i  dzwon ów.   Daj   t em u  spok ój   i  wrac aj   do   zabaw  z  k olegam i.   P ew-

nie   t ylk o   ryb ac y  m ogą   je   usł ysze ć" .

P o   rok u   dał   za   wygra ną.   „A   jeśl i   ci   ludzi e   m ają   racj ę?   Lepi ej   bę -

dzie   jak   urosnę   i   zost a ną   ryb ak iem .   W t e dy   k ażdeg o   rank a   będę 

wrac ał   na   brzeg   i   k ied yś   na   pewno   usłyszę   dzwo ny.   A   zres zt ą, 

m oże   t o   t ylk o   legen da?   Może   podczas   t rzęsi eni a   ziem i   rozt rz a -

sk ał y   się   ws zyst k ie   dzwo ny   i   nigd y   już   nie   zagra ją ?"   —   m yśl ał   w 

duc hu.   Tego   popo łu dni a   pos t an owił   wróci ć   do   dom u   i   dać   sobi e 

spok ó j   z  zat op ion ą   wysp ą.   Z bli żył   się   da   ocea nu,   by  go   pożeg nać 

i   raz   jeszcze   ogarn ął   wzrok iem   jeg o   bezm iar .   A   pon ieważ   nie   z a -

prząt ał   już   sobi e   gło wy   dzwo nam i,   m ógł   radować   się   po   pros t u 

śpi ewem   m ew,   szum em   f al   i   szel est em   wiat r u   w   palm owyc h   l i -

ści ac h.   W   odd a li   posł ys za ł   rozb awion e   głos y   dziec i   i   poc zuł   się 

szc zę śl iwy,   że   znó w  po wróc i   do   zab aw  z  rówi eś nik am i.   P ewni e   na 

poc ząt k u   jego   k oledzy   będą   się   z   niego   naśm iewać ,   ale   szybk o 

background image

zapom n ą   o   t ym   co   się   zdarzyło   i,   jak   dawni ej,   znów   przyjm ą   go 

do   sweg o   grona.   Rozpi erał a   go   radość   i   t ak   jak   m oże   t o   ucz ynić 

t ylk o   dzi eck a   —   podzięk ował   za   dar   życi a.   B ył   pewie n,   że   nie 

st ra cił   czasu   na   m arne,   bo   nau czył   się   obco wa ć   z  przyr odą   i   sz a -

nować   ją.   I   nagle ,   nies pod zi ewani e,   k ied y   słu cha ł   m orza,   m ew, 

sze les t u   palm   i   gło só w   swoic h   przyja ci ół   w   odd ali ,   dobi eg ł   go 

pier ws zy  dźwięk   dzwon u.   I   nast ępn y.

A   pot em   jeszc ze   nast ępn y,   aż   w   k ońcu   odezwa ły   się   wszys t k ie 

dzwony   zat op io nej   świ ąt yni ,   wype łni aj ąc   radoś ci ą   jego   serc e.

W i ele   la t   późn iej ,   k ied y   był   już   dorosł ym   m ężczyzn ą,   powr óc ił   do 

swo je j   rodzin nej   wiosk i.   Nie   zam ierza ł   już   wydo bywa ć   z   głębi n 

m arzą   zat opi o n yc h   sk arbów.   P ewnie   cała   t a   hist ori a   była   jed yn ie 

wyt worem   jego   dzi e cię ce j   wyobra źn i.   Może   nigd y   nie   słyszał   bicia 

zat o pio nych   dzwo nów?   A le   posze dł   na   plażę ,   b y   pos łuc ha ć   szum 

u   f al   i  śpiewu   m ew.

jak ież   było   jego   zdziwie nie ,   k ied y   na   piask u   ujrzał   sied ząc ą   k o -

biet ę,   t ę   sam ą,   k t óra   k ied yś   opowied zi ała   m u  o   wys pi e   i   o   świ ą t y-

ni.

—  Co   t u  robisz?   —  spyt a ł.

—  Czek am   na   cieb ie.

Choci a ż   od   ich   spot k an ia   upł yn ęł o   wie le   lat ,   była   t ak   sam o   pię k-

na   jak   dawn iej .

background image

T en   sam ,   wca le   nie   spł owiał y   wel on   ok rywał   jej   wło sy.   P odał a   m u 

zes zyt   w  błęk it ne j

ok ład ce.

—   P isz.   K ied y  wojownik   świ at ł a   pragni e   dowi edzie ć   się,   czy  jak aś 

oso ba   jest   god na   zauf ani a,   wt ed y   spogl ąd a   na   nią   oczam i   dzie c -

k a,   bowiem   dziec i   pot raf ią   pat rze ć   na  świat   bez  gor yc zy.

—  A   k im   jes t   woj ownik   świ at ł a?

—   Człowi ek iem ,   k t óry   um ie   doce ni ć,   jak im   cud em   jest   życ ie ;   k t ó -

ry   do   sam ego   k ońca   wal czy   o   t o,   w   co   wierzy   i   pot raf i   usł ys ze ć 

bic ie   dzwon ów  k ołysa nych   w  głębi nac h   ocean u.

Mężczyzna   nigd y   dot ą d   nie   sądzi ł,   że   jest   woj ownik i em   świa t ła . 

Niezn a jom a   zda wał a   się   czyt ać   w  jego   m yśla ch :

—   W szys c y   t o   pot raf ią.   A le   nik t   nawe t   nie   podejr zewa,   że   jest 

woj own ik iem   świa t ła .   K ażd y   czło wi ek   m oże   nim   być.   S pojrzał   na 

biał e,   nieza pis ane   k art k i  zeszyt u.   K obie t a   znów  się   uśm ie ch nęł a:

—  P isz.

background image

P o d r ę c z n i k   W o j o w n i k a   Ś w i a t ł a

W o jownik   świat ła   nigdy   nie   zap om ina ,   co   t o   wdzięc zn oś ć.   A nioły 

dopom o gł y   m u   pod czas   bit wy,   sił y   niebi ań sk ie   ust a wi ły   k ażdą 

rzec z   na   odp o wie dnim   m iejsc u   i   sprawił y,   że   woj ownik   m ógł   dać   z 

sie bie   wszys t k o .   Jeg o   znaj om i   m ówią :   „A leż   on   m a   f art ! " ,   bo   w o -

jownik   ot rzym uje   czas em   od   życi a   o   wiel e   więc ej,   niż   oczek uje . 

Dlat eg o   k iedy   zach odzi   słoń ce,   k lęk a   i   dzięk uj e   O piek uńc zem u 

P łas zc zowi,   k t óry   go   ot ula.   Jedn ak   jego   wdzię czno ść ,   nie   ogran i -

cza   się   t ylk o   do   świat a   duc ho we go:   nie   zapom i na   nigdy   o   przyj a -

cio łac h,   bowiem   na   polu   bit wy   ich   k rew   zm iesza ła   się   z  jego   wł a -

sną.   W oj ownik o wi   nie   t rzeb a   przyp om in ać   o   pom oc y,   kt órej 

udzi elili   m u  inni   —  sam   o  t ym  pam ięt a   i  dzie li   się   z  nim i   nagro dą.

background image

W s zyst k ie   drogi   świa t a   prowa dzą   do   serc a   wojo wn ik a.   Z anurza 

się   on   bez   wahan ia   w   rzece   nam ięt noś ci ,   k t óra   przep ływa   przez 

jego   życ ie.   W ojo wn ik   wie,   że   wol no   m u   wybra ć   t o,   czego   prag nie . 

P odejm u je   więc   dec yzje   z  odwa gą,   bezin t ere so wn oś ci ą,   a  cz asem 

—   z  odrob iną   szale ńst wa .   Ak cep t uj e   swoj e   pasj e   i   raduj e   się   nim i 

z   cał ego   serca.   P rzek onał   się,   że   wca le   nie   t rzeba   wyrzek ać   się 

podb oj ów  —   st an owią   one   nie odzo wn ą   częś ć   życ ia   i   napa wają   ra -

doś ci ą   t ych ,   k t órzy   bior ą   w   nich   udzi ał.   Jedn ak   nigdy   nie   t r a ci   z 

oczu   rzec zy   nieprzem ija ln yc h   ani   silnych   więzi   z   ludźm i,   zacie -

śni ają cych   się   z  bieg iem   cza su   .   W o jo wn ik   pot raf i   odróżnić   t o,   co 

ulot ne   od  t ego,   co   wiec zne .

background image

W o jownik   świat ła   nie   pole ga   t ylk o   na   wła snych   siła ch   —   k orzyst a 

t ak że   z   energ ii   swo jeg o   przec iwnik a.   K iedy   rozpoc zyna   się   bit wa, 

jed yn e   co   posi ad a,   t o   zapa ł   i   szt uk a   f echt unk u ,   k t órej   nauczył   się 

pod cza s   ćwic ze ń.   A le   pod czas   wat k i   odk r ywa,   że   zap ał   i   ćwi cz e -

nia   nie   wyst arc za ją   do   zwyci ęs t wa   —   nieod zowne   jest   doświa d -

cze nie .   W tedy   ot wier a   serce   na   W szec hś wi at   i   pros i   B oga   o   n a -

t chn ie nie ,   t ak   aby   k ażdy   cio s   wroga   st ał   się   dla   niego   lek cją 

obron y.   Jego   t owarzys ze   m ówią:   „jak iż   on   zabob on ny!   P rzerwał 

walk ę,   by   się   po   m odlić   i   sza nuj e   podst ęp no ść   wrog a! "   W oj ownik 

świ at ł a   nie   odpowia da   na   t e   zacze pk i.   W ie,   że   bez   nat c hn ien ia   i 

bez  doświad czen ia   na  nic   się   zdadzą   zap ał   i  t reni ngi.

background image

W o jownik   świ at ł a   nigdy   nie   oszuk uj e;   um ie   jed nak   zm yli ć   prz e -

ciwnik a.   Ż eby   nie   wiadom o   jak   się   niepok o ił,   pot raf i   zast os ować 

w   wal ce   odpowie dni   wybi eg,   by   zwyc ię żyć.   K iedy   czu je,   że   jest   u 

k resu   sił ,   spra wi a,   że   prze ci wn ik   m a   wraże ni e,   iż   m u   się   wca le 

nie   spies zy.   K ied y   powi ni en   at ak owa ć   z   prawe j,   przem ies zc za 

swe   oddział y   na   lewą   f lank ę.   Jeś li   m a   zam iar   ruszyć   nat yc hm ia st 

do   boju,   udaj e,   że   jest   zm ęczo ny   i   wła śn ie   szyk u je   się   do   snu. 

Jeg o   przyja ci ele   m ówią:   „P opat rzci e,   gdzi eś   ulot nił   się   cały   jego 

zapa ł! " .   A le   on   nie   przejm u je   się   t ym i   uwag am i,   bowiem   przyj a -

cie le   nie   m ają   poję ci a   o   jego   t ak t yc e.   W oj ownik   świ at ł a   wie ,   cz e -

go   chc e   i   nie   m usi   nicze go   objaś ni ać .

background image

P ewi en   chiń sk i   m ędrze c   t ak   opisu je   t ak t yk ę   wojo wn ik a   świat ła: 

„P ozwól,   aby   wróg   uwier zył,   że   nie   odnie si es z   wie lk ic h   k orzyś ci   z 

dec yzji   o   at ak u   —   w   t en   spo só b   osł ab is z   jego   zapa ł.   Nie   wst yd ź 

się   wyc of ać   na   chwi lę   z   bit wy,   jeś li   czuj es z,   że   wróg   jest   siln ie j -

szy   —   liczy   się   bowi em   k oniec   wojn y,   nie   zaś   poje dync ze   ut arc z -

k i.   Jeśl i   m asz   doś ć   sił,   nie   wst ydź   się   ok a zać   słab oś ci   —   t o   uśpi 

czu jno ść   przeci wn ik a   i   popc hn ie   go   do   at ak u   przed   cza sem .   P od -

cza s   woj ny   zdoln oś ć   zask oc zen ia   wroga   jest   k luczem   do   zwyc ię -

st wa" .

background image

„T o   dzi wne   —   m yś li   woj ownik   świa t ła .   —   S pot k ałem   w  życi u   wiel u 

ludzi,   kt órzy   przy   pier ws zej   nadar zaj ąc ej   się   ok azj i,   st ar ają   się 

pok aza ć   t o,   co   w   nich   najgor sze.   Z as łan ia ją   swoj ą   wewnęt r zn ą 

sił ę   agre sją ,   a   lęk   prze d   sam ot n oś ci ą   k ryj ą   pod   m ask ą   nieza leż -

noś ci.   Nie   wierzą   we   wła sn ą   siłę   i   m ożliwo śc i,   ale   bez   ust a nk u 

prze chwal aj ą   się   nim i   na   czt ery   st ron y   świ at a " .   W ojo wn ik   d o -

st rze ga   t ę   cech ę   u   wiel u   m ężczyzn   i   k obiet .   Nigd y   nie   daj e   się 

jedn ak   zwieś ć   pozor om   i   m ilczy,   gd y   k t oś   usiłu je   zwró ci ć   na   si e -

bie   uwagę .   A le   wyk orzys t u je   najm ni ej szą   nawet   spo so bn oś ć,   by 

przezwyci ężyć   włas ne   wady,   bowi em   inni   ludzi e   b ywaj ą   wsp an i a -

ł ym   zwier ci a dłem   dla   nas   sam yc h.   W ojo wn ik   k orzyst a   z   k ażdej 

ok azji ,   b y  st a ć   się   swoim   włas nym   m ist rzem .

background image

W o jownik   świ at ł a   walc zy   cza sem   z   t ym i,   kt ór yc h   k ocha.   Człowi e -

k a,   kt ór y  m a  przyja ci ół,   nigdy   nie   złam i ą   wic hry   losu.   Ma  on   w  so -

bie   doś ć   sił,   by   pok onać   t rudnoś ci   i   iść   dale j   naprzó d.   Jedn ak 

bardzo   częs t o   ci,   k t órych   wt a jem ni cza   w  ark ana   walk i   ok azuj ą   m u 

nieuf no ść   i   prowok u ją   do  pojed yn k u.   W t ed y  woj ownik   pok azuje   na 

co   go   st a ć   —   k ilk om a   ruch am i   wyt rą ca   broń   z  rąk   ucznió w,   a   wt e -

d y   zno wu   powrac a   harm onia   i   zauf an ie.   „Czem u   t o   czyn is z,   sk oro 

m asz   t ak   wielk ą   nad   nim i   prze wag ę? "   —   sp yt ał   go   pewi en   wędr o -

wie c.   „P onieważ,   k ied y   rzuc aj ą   m i   wyzwa ni e,   w   ist o ci e   ch cą   ze 

m ną   rozm awi ać.   W   t en   spo só b   podt r zym u ję   z   m m i   dial og"   —   o d -

parł   wojownik .

background image

P rzed   rozpoc zę ci em   ważn ej   bit wy   wojo wn ik   świa t ła   pyt a   siebi e: 

„Do   jak ieg o   st opn ia   rozwiną łem   swo ją   spra wno ść ?" .   W ie,   że 

wszys t k ie   bit wy,   k t óre   k ied yś   st oc zył,   zaws ze   go   czego ś   uczył y, 

ale   t e   nauk i   zazwyc za j   wiel e   go   k oszt owały.   Nieraz   t racił   cza s, 

wal cząc   w   im ię   k łam st wa ,   bądź   cierp ia ł   przez   ludzi,   k t órzy   nie 

byli   warc i   jeg o   m iłoś ci.   Z wyc ię zc y   nie   powt ar zaj ą   w   nie sk ońc z o -

noś ć   t ych   sam yc h   błędó w.   Dlat e go   wła śni e   wojo wn ik   świat ła   wy-

st a wia   swo je   serce   na   ryzyk o   jed yn ie   dla   sprawy,   k t óra   jest   t ego 

wart a .

background image

W o jownik   świ at ł a   szan uje   główn ą   nauk ę   K sięgi   I   Ching:   „W yt rw a -

łoś ć   przyn os i   pom yś ln y   los " .   W ie,   że   wyt rwało ść   nie   m a   nic 

wsp ól neg o   z   uporem .   B ywa,   że   bit wy   t rwają   dłuże j   niż   t o   k oniecz -

ne,   wyc zer pu jąc   sił y   i   osła bia ją c   ent u zj azm .   W   t ak ich   ch wilach 

woj ownik   m yś li:   „W oj na   przec iąg aj ąc a   się   w  niesk oń czon oś ć   nis z-

czy   równi eż   kraj   zwyc ię zc y" .   W t e dy   wycof uje   swoj e   odd zia ły   z 

pola   bit wy   i   zawi es za   broń.   Jeg o   wol a   walk i   jest   niezł om na,   lecz 

pot raf i   zaczek ać   na   dogod ni ej szy   m om ent   do   pon own ego   at ak u. 

W o jownik   zawsze   podejm u je   na   nowo   walk ę.   Czyni   t ak ,   k iedy 

st wierd za,   że   s yt u ac ja   się   zm ieni ła,   nigd y  zaś   ze   st rac hu.

background image

W o jownik   świat ła   zauważa ,   że   niek t ór e   s yt u ac je   w   życ iu   powt a -

rzają   się.   Częst o   st aj e   przed   probl em am i,   z   jak im i   już   k iedyś   się 

zet k ną ł.   W t ed y   wpad a   w   rozpa cz.   W yda je   m u   się,   że   nie   uda   m u 

się   zrobi ć   k olejn eg o   krok u   napr zód ,   ponie wa ż   t rudno śc i   i   k łopot y 

zno wu   powra ca ją.   „P rzecie ż   już   k iedyś   prze sze dł em   prze z   t o 

sa m o"   —  sk arży  się   w  duch u.   „Co   prawd a,   już  k ied yś   t o   przeżyłe ś 

—  odpo wia da   jeg o   serce   —  ale   nigd y  t ego   nie   pok onał eś " .   Dopi e -

ro   wt ed y   wojo wn ik   pojm uje,   że   doświa dc zen ia,   kt óre   powt arzają 

się   wiel ok rot n ie,   m ają   jeden   jed yn y   cel:   nau czyć   go   t ego,   czego 

jes zc ze   nie   pot raf i.

background image

W o jown ik   świat ła   częst o   robi   rzeczy   odbi eg ają ce   od   przec ięt n o -

ści .   Może   t ańczyć   na   ulic y,   idąc   rano   do   prac y.   P at rze ć   nie zn ajo -

m ym   prost o   w   oczy   i   m ówić   o   m iłości   od   pierwszeg o   wejrzeni a. 

B roni ć   pogl ąd ów,   k t óre   innym   m ogą   wyd awać   się   śm ie szn e.   W o -

jownik   świ at ł a   pozwa la   sobie   na   t ak ie   dzi wac t wa.   Nie   lęk a   się 

opłak i wa ć   st arych   sm ut k ów   ani   rado wa ć   nowym i   odk r yc iam i.   K ie -

d y   czuje ,   że   nade szła   pora,   porzuc a   wszyst k o   i   wyru sza   na   p o -

szuk i wa nie   przygód ,   o   k t órych   m arzył.   K ied y   odk rywa,   że   jest   u 

k resu   sił ,   bez   poczu ci a   win y   porzuc a   walk ę   dla   jedn eg o   czy 

dwó ch   szal eńs t w.   W o jownik   nie   t rwon i   cza su,   by   odgr ywać   role, 

k t óre   chc ą   m u  na rzuc ić   inni.

background image

W o jowni cy   świat ła   m ają   w  ocza ch   osobl iwy   blask .   Ż yją   i   st an owią 

czę ść   życi a   inn yc h   ludzi.   Rozpoc zęl i   swoją   ziem sk ą   podróż   bez 

t obo łk ów   i   bez   san dał ów.   Częst o   b ywają   t chórzliwi   i   nie   zawsze 

post ęp ują   t ak   jak   t rzeba.   Cierpi ą   z   powo du   błah yc h   spraw,   bywa -

ją   m ałodus zn i,   cza sam i   uważaj ą,   że   nigdy   nie   uda   im   się   dor o -

sną ć,   albo   sąd zą,   że   nie   są   godni   błogo sł awie ńst wa   czy   cudu. 

Nie   zawsze   wied zą,   ca   wła śc iwie   robią   na   świ ec ie   i   czę st o   spę -

dzaj ą   bezs enn e   noce ,   m yśl ąc,   że  ich   życ ie   nie   m a  sens u.   Dlat eg o 

wła śn ie   są   wojo wn ik am i   świ at ł a.   P onieważ   się   m yl ą.   P onieważ 

zada ją   sobi e   p yt a nia .   P onie wa ż   pos zuk u ją   sens u   i   —   z   całą   pe w -

noś ci ą   —  k ied yś   go   odn ajd ą.

background image

W o jownik   świ at ł a   nie   boi   się   uchod zi ć   za   szale ńc a.   Rozm awi a 

sam   ze   sobą ,   gdy   nie   m a   nik ogo   obok .   K t oś   powi ed zia ł   m u   k ie -

d yś,   że   t o   najl ep szy   spos ób,   żeby   porozum i eć   się   z   anioł am i,   a 

on   pos zuk uj e   t ego   k ont ak t u.   Z   począt k u   uważa ,   że   t o   t rudne   za-

dani e.   W yd aj e   m u   się,   że   nie   m a   nic   do   powie dze ni a,   że   w   k ółk o 

powt arza   t o   sam a.   A le   nie   podda je   się.   K ażdeg o   dnia   rozm awi a 

ze   swoim   serc em .   Mówi   rzec zy,   k t órych   nie   m yśli   naprawdę ,   m ó wi 

głup st wa.   P ewne go   dnia   zauwa ża   jednak   jak ąś   zm ianę   w   sw oim 

gło sie .   W t e dy   pojm uje ,   że   przep ływa   przez   niego   najwyższa   m ą -

droś ć.   W ojo wn ik   zdaj e   się   szal ony,   ale   t o  t ylk o   m ask a.

background image

P ewi en   poet a   powie dział   k ied yś :   „W o jownik   świat ła   wybi era   sobie 

wrog ów" .   W o jo wn ik   wie,   do   czego   jest   zdoln y.   Nie   m usi   więc 

p ys zni ć   się   swo im i   zal et am i.   Jedn ak   zawsze   poja wi a   się   k t oś,   k t o 

pragn ie   udowodn ić ,   że   jest   leps zy   od   niego .   W o jownik   wie,   że   nie 

ist n ie je   ani   „leps zy"   ani   „gorszy" ,   bowiem   k ażdy   ot rzym ał   w  darze 

t ale nt y   pot rzebn e   m u,   by   iś ć   włas ną   drogą .   Niek t órzy   jedn ak   nie 

dają   za   wygra ną.   Judzą,   obraża ją,   robią   wszyst k o,   żeb y   go   ro z -

sier dzi ć.   W   t ak iej   chwili   serce   woj ownik a   m ó wi:   „Nie   słu ch aj   t ych 

obel g,   one   nie   rozwi ną   t woi ch   um iejęt n oś ci.   Zm ęczys z   się   t ylk o 

na   próżno " .   W oj ownik   świa t ła   nie   t raci   czas u   na   prowok a cje   —  on 

m usi   wyp eł nia ć   swoj ą   powinn oś ć.

background image

W o jo wnik   świat ła   m a   zaws ze   w   pam ięci   sło wa   Johna 

B un ya na:   , , Choć   przeżyłe m   t o   wszys t k o,   co   przeżyłe m ,   wcal e   nie 

żału ję   t arapat ó w,   w   jak ie   popad ałem ,   ponie wa ż   t o   wła śn ie   one 

przywio dł y   m nie   t am ,   dok ąd   zawsze   pragn ął em   dot rze ć.   Teraz,   u 

progu   śm ierci,   jed yn e   co   pos iad am   t o   m iecz   i   przek azuję   go 

t em u,   k t o   pragni e   odbyć   swoj ą   pielgr zym k ę.   Z abi eram   ze   sobą 

blizny   i   ran y   bit e wn e   —   one   są   świ ade ct wem   t ego,   cze go   do -

świ ad czył em   i   n agrodą   za   t o,   co   osiąg ną łem .   Te   drogi e   m em u 

serc u   blizn y   i   ran y   ot wor zą   przed e   m ną   bram y   Raju.   B ył   czas , 

k ied y   całym i   dniam i   słu ch ał em   opowieś ci   o   brawur owyc h   wyc zy -

nac h.   B ył   cza s,   k iedy   żyłem   t ylk o   dlat e go,   że   m usiał em   żyć.   Lecz 

t eraz   żyję,   ponie wa ż   jes t em   woj ownik iem   i   pragn ę   powr óc ić   przed 

obli cze   T ego,   w  im ię   K t órego   zawsze   walc zyłe m . "

background image

W o jo wnik   świa t ła   odk rywa   swo ją   Drogę   w   chwil i,   gdy   st awia 

pier ws zy   krok .   W it a   go   k ażdy   k am ień,   k ażd y   zak ręt .   Rozpo zna je 

się   w  m ijanych   pag órk ac h   i   pot ok ac h.   W idzi   czą st k ę   swoj ej   duszy 

w   roślin ac h,   zwier zęt ac h   i   dzik ic h   pt ak ach .   I   wt edy,   z   pom ocą 

B oga   i   B osk ic h   Z nak ów   pozwa la,   by   jeg o   W ła sna   Legen da   wiod ła 

go   k u   zad ani om ,   k t óre   na   nieg o   cz ek ają.   B ywaj ą   noc e,   k iedy   nie 

m a   gdzie   spać,   bywaj ą   t ak ie,   k iedy   nie   m oże   zm rużyć   ok a.   „S am 

post an owiłem   pójść   t ą   drogą   —  m yś li   wojownik .   —  A   t o   cena ,   k tó -

rą   m uszę   za   t o   zapł ac ić " .   W   t ak im   spos obi e   m yś len ia   t k wi   c ała 

jego   m oc.   T o   on   wybrał   ścieżk ę ,   k t órą   t eraz   podą ża   i   na   nic   zd a -

dzą   się   sk argi.

background image

O d   t ej   chwi li   —   i   prze z   k ilk a   najbl iższyc h   st ul ec i   —   W szec hś wi at 

będzie   wsp ier ał   woj ownik ów   świat ła   i   bojk ot ował   t yc h,   k t órzy   m y -

ślą   st ere ot yp am i.   E nergia   Z iem i   łak nie   odno wy.   Nowe   m yśl i   po -

t rzeb ują   przes t rze ni.   Ciało   i   dus za   pragną   nowych   wyzwań.   P rz y -

szł oś ć   st a ła   się   t eraźnie js z ością   i   wszyst k ie   m arzenia   —   próc z 

t ych ,   k t óre   są   wyr azem   niet oler an cj i   —   będ ą   m ogły   się   spełn ić . 

Rzeczy   ist ot ne   przet r wa ją,   niep ot rzeb ne   prz epadną   bez   śla du. 

Lec z  wojo wnik   wie,   że  nie   jest   powoła ny   do   t ego,   by  osądzać   m a -

rzeni a   bli źni ch   i   nie   t raci   czas u,   by   pot ępi ać   ich   decyzj e.   B y   wi e -

rzyć   we   wła sną   drogę,   wca le   nie   m usi   udo wad ni ać,   że   droga   i n -

nego   czło wi ek a   jes t   zła .

background image

W o jownik   świ at ł a   st aran ni e   przygot owuj e   się   do   t ego ,   co   ch ce 

osi ągn ąć .   I   jak k olwiek   niedo st ę pn y  b yłb y  jeg o   cel,   wie,   że   zaws ze 

ist n ie je   spo sób ,   by   pok ona ć   prze szk od y.   B ada   wszys t k i e   m ożliwe 

ści eżk i,   kt óre   t am   wiodą ,   ost rzy   k lingę   szpa dy   i   st ara   się   wypeł -

nić   serce   wyt rwał oś ci ą,   k onie czną,   by   st awić   czoł a   wyzwa niu . 

Jed nak   w   m iarę   posu wa ni a   się   naprzó d,   zdaje   sobi e   spra wę,   że 

ist n ie ją   t rudno śc i,   k t ór yc h   nie   przewi dział ,   lecz   gd yb y   czek ał   na 

odpo wi ed ni   m om ent ,   nigdy   nie   ruszył by   z   m iejs ca.   Czasem   p o -

t rzeb a   odrobiny   sza le ńst wa ,   by   post awić   k olejny   k rok .   W ojo wn ik 

k orzyst a   z   t ej   odrob in y   sza leń st wa,   bowi em   ani   na   woj ni e   ani   w 

m iłoś ci   nie   spo só b   wszys t k o   prze wid zi eć.

background image

W o jownik   świat ła   zna   wła sn e   wad y.   Z na   równie ż   swoje   zalet y. 

Niek t órzy   jego   k om pan i   sk arżą   się   bez   przerwy:   „I nni   m ają   więce j 

szc zę śc ia   niż   m y" .   B yć   m oże   m ają   oni   rację ,   ale   wojo wnik   nie 

da je   się   zarazi ć   t ak im   m yś len iem   i   próbu je   jak   najl ep iej   pozna ć   i 

wyk orzys t a ć   wszyst k ie   swoje   at ut y.   W ie ,   że   sił a   gazel i   poleg a   na 

szybk oś ci   jej   bieg u,   siła   m ewy   —   na   prec yzji   z   jak ą   nam ierzy 

rybę.   O dk rył,   że   t ygr ys   nie   boi   się   hien y,   bo   jest   świad om   wła sne j 

sił y.   W o jo wn ik   st ara   się   rzet e lni e   oce ni ć,   na   co   go   st ać.   Z aws ze 

spra wd za   swój   podręc zn y   bag aż,   w   kt ór ym   m ieszczą   się:   wiara, 

m iłoś ć   i   nadziej a.   Jeś li   znaj du je   t e   t rzy,   nie   wah a   się   iść   n a -

przód .

background image

W o jownik   świ at ł a   wie,   że   nik t   nie   jest   głup cem ,   i   że   k ażdy   m oże 

nau czyć   się   wie le   od   życ ia   —   nawet   jeś li   wym a ga   t o   czas u.   Daje 

z   sieb ie   zaws ze   t o,   co   najle ps ze,   ale   t eż   najle ps zeg o   oczek uj e 

od   innych .   S t ara   się   wydo być   na   świat ło   dzie nne   zalet y   i  um ieję t -

noś ci   k ażdego   czło wi ek a.   Niek t órzy  zna jom i   m ówią   m u:   „Ś wiat   pe -

łen   jest   nie wd zię cznik ó w! " .   W oj ownik   nie   daje   się   zbi ć   z   t ropu   i 

nie   przest aje   doda wa ć   ot u chy   inn ym ,   bowiem   t o   naj lep szy   sp o -

sób,   by  pobu dza ć   da  dział ani a   sam eg o   sie bie.

background image

K a żd y   w o j o wn i k   ś w i a t ł a   ba ł   s i ę   k i e d yś   p od j ą ć   w a l k ę .

K a żd y   w o j o wn i k   ś w i a t ł a   zd r a d z i ł   i   s k ł a m a ł   w   p r ze s zł o ś c i .

K a żd y   w o j o wn i k   ś w i a t ł a   u t r a c i ł   c h o ć   r a z   w i a r ę   w   p r zy s z ł o ś ć .

K a żd y   w o j o wn i k   ś w i a t ł a   c i e r p i a ł   z   po w o d u   s p r a w ,

k tó r e   n i e   b ył y   te g o   w a r t e .

K a żd y   w o j o wn i k   ś w i a t ł a   w ą t p i ł   w   t o ,   że   j e s t   w oj ow n ik i e m   ś w i a t ł a .

K a żd y   w o j o wn i k   ś w i a t ł a   za n i e d b yw a ł   s w o j e  d u c h o w e   zo b o w i ą za n i a .

K a żd y   w o j o wn i k   ś w i a t ł a   m ó w i ł   „ t a k " ,   k i e d y   c h c i a ł   p o w i e d zi e ć   „ n i e " .

K a żd y   w o j o wn i k   ś w i a t ł a   zr a n i ł   k o go ś ,   k og o   k oc h a ł .

l   d l a t e g o   j es t   woj ow n ik i em   ś w i a t ł a .

B o w i em   d o ś w i a d c z ył   te g o   w s z ys t k i e g o   i   n ie   u t r a c i ł   n a d zi e i ,

że   s t a n i e   s i ę   l e p s zym   c zł o w i e k i em .

background image

W o jownik   chęt nie   słuc ha   słó w   dawn yc h   m yśl ic iel i,   jak   cho ćb y 

t ych   T .   H.   Huxleya:   „O woce   naszego   dzia łan ia   są   post r ac hem   dla 

t chór zy,   a   prom yk am i   świ at ł a   dla   m ędrców.   Ś wiat   jest   wie lk ą   sza -

cho wn ic ą,   na   k t órej   f iguram i   są   nasze   cod zie nn e   uczyn k i,   zaś   re -

gułam i   gry   t o,   co   zwi e   się   prawam i   nat ur y.   Nie   m ożem y   dojrze ć 

G racza,   kt ór y  st oi   po   drugie j   st roni e   szac ho wn ic y,   lecz   wiem y,   że 

jest   on   dobr y,   prawy   i   cierp li wy" .   W oj ownik   podejm u je   wyzwa ni e. 

O n   dobr ze   wie,   że   B óg   nie   wyba cza   ani   jedne j   pom yłk i   t ym ,   k t ó -

rych   k ocha   i   nie   god zi   się   na   t o,   b y  jego   wybra ńc y  uda wa li,   że   nie 

znaj ą   zas ad   gry.

background image

W o jownik   świ at ł a   nie   uciek a   przed   podję ciem   dec yzji .   G łębok o 

nam yś la   się   ni   m   zaczni e   dział ać,   dok ładn ie   ocen ia   swoją   got o -

woś ć   do   walk i,   odpo wie dzial no ść   i   powin no śc i   wobe c   m ist rza.   Nie 

t raci   pogod y   ducha ,   ale   rozważa   k ażdy   swój   krok ,   jak b y   od   nie go 

zale ża ło   wszyst k o.   K iedy   jednak   pod ejm ie   już   dec yzję ,   r usza   na -

przód   i   nie   podaje   w  wąt pl iwoś ć   sw ojego   wybor u   ani   nie   zbacza   z 

obran ej   drogi,   k iedy   ok oli czn oś ci   ok azuj ą   się   odm ienn e   od   t yc h, 

na   k t óre   liczył .   Jeśli   jego   decyzj a   był a   słus zn a,   t o   wygr a   bit wę , 

nawet   jeśl i   pot rwa   ona   dłu żej   niż   prze wi dywa ł.   Jeśl i   nat om iast 

jego   decyzja   była   zła,   t o  przegra   i  będzi e   m usiał   zac ząć   wszyst k o 

od   nowa   —   za   t o   z   więk szą   m ądrośc ią.   K iedy   wojo wn ik   świat ła 

coś   rozp oczyna ,   t o   k onsek went nie   k ończy  swo je   dzieł o.

background image

W o jownik   świat ła   wie,   że   najle ps zym i   nauczyc ie la m i   są   jego   to -

warzys ze   z   pola   bit wy.  P rosi ć   o   radę,   t o   spra wa   nieb ezp ie czna, 

jes zc ze   ryzyk o wn ie j   jest   jej   udziel ać .   K ied y   wojo wn ik   pot rze bu je 

pom oc y,   st ar a   się   przyjrzeć ,   w   jak i   spo sób   jego   przyja ci el e   ro z -

wią zuj ą   —   lub   nie   —   swo je   probl em y.   K ied y   pot rzeb uje   nat chn i e -

nia,   czyt a   z   ust   swe go   sąs iad a   sło wa,   k t óre   pragni e   m u   przek a -

zać   jego   anioł   st róż.   K iedy   czuj e   się   zm ęczo ny   lub   sam ot n y,   nie 

śni   o   k obiet ac h   i   m ężczyzna ch ,   k t órzy   są   dalek o ,   t ylk o   rusza   na 

spot k a ni e   t yc h,   co   są   blisk o.   Z   nim i   dziel i   swoj e   t rosk i   i   zasp ak a -

ja   pot rzeb ę   czuł oś ci   —   z   rado śc ią   i   bez   poc zuc ia   winy.   W o jownik 

wie,   że  nawe t   najbar dzi ej   odl egł a   we   W szec hś wi ec ie   gwia zd a,   m a 

wpł yw   na   wszyst k o,   co   go   ot ac za.

background image

W o jownik   świat ła   dziel i   się   cał ym   swoim   świat em   z   lud źm i,   k tó -

rych   k ocha.   K iedy   brak   im   odwag i,   zac hęc a   ich,   b y  speł nia li   sw o -

je   m arzenia.   W   t ak ich   chwi lac h   poja wi a   się   wróg   z   dwom a   t a -

bli czk am i   w  dło nia ch .   Na   pierws ze j   wyryt e   są   słowa:   „Myśl   wię ce j 

o   sobi e.   Z ac howaj   dla   sie bi e   swo je   dobrod zi ejs t wa,   inaczej 

wszys t k o   st ra cis z" .   Na   drugie j   czyt a:   „K im   jest e ś,   by   dawa ć   rad y 

inn ym ?   A   m oże   nie   pot raf isz   dojrzeć   swoi ch   wła sn yc h   wad? "   W o -

jownik   wie,   że   m a   wad y.   A le   wie   równi eż,   że   nie   spo só b   rozwin ąć 

się   w   sam ot no śc i,   z   dala   od   przyj ac iół .   Rzuca   wię c   na   ziem ię 

obie   t ablic zk i,   nawet   jeśl i   m yśl i,   że   zawier aj ą   one   ziarenk o   pra w-

d y.   Z am ieniaj ą   się   w   p ył,   a   woj ownik   nadal   przych od zi   z   pom oc ą 

bliźni em u.

background image

Mędrzec   Lao- Tsy   t ak   ot o   opis uje   podróż   woj ownik a   świ at ł a:   „W 

Drodze   zawiera   się   szac unek   do   wszyst k ie go,   co   m ałe   i   k ruche. . . 

Z awsze   powin ien eś   rozpoznać ,   k iedy   nadc hod zi   pora,   b y   przyją ć 

adek wat n ą   do   s yt uacji   post a wę. . .   Nawet   jeśl i   st rzela łe ś   z   łuk u 

wie le   razy,   t o   ciągl e   uważnie   zak ładaj   st rzał ę   i   z   dbało śc ią   nap i -

naj   cię ci wę. . .   G dy   począt k uj ąc y   wie   czeg o   chce ,   st aje   się   m ą -

drzej szy   od   rozt ar gn ion eg o   m ędrca. . .   G rom adzi ć   w   sob ie   m iłoś ć 

ozna cza   szczę śc ie ,   grom adzić   nien awiś ć   t o   k lęsk a. . .   T en   k t o   nie 

wid zi   m ałych   problem ó w   zost a wi a   ot wart e   drzwi,   przez   k t óre 

wdziera ją   się   wie lk ie   t raged ie. . .   W a lk a   nie   m a   nic   ws pól ne go   z 

k łót ni ą" .

background image

W o jownik   świat ła   m edyt uj e.   S iad a   spok o jni e   w   swo im   nam ioc ie   i 

z   uf nośc ią   powier za   się   B osk iem u   świ at ł u.   Nie   m yśli   o   niczym , 

odr ywa   się   od   pogo ni   za   przyjem n oś ci am i,   wyzwani am i,   objawi e -

niam i   i   pozwal a,   by   uk azały   m u   się   w   cał ej   k rasie   jeg o   t alent y   i 

um ieję t no śc i.   Nawet   jeś li   nie   dost r ze ga   ich   od   razu,   owe   t alent y   i 

um ieję t no śc i   rządzą   jego   losem   i   wpł ywaj ą   na   dzie ń   pows ze dni . 

K ied y   m edyt uj e,   nie   jest   już   jed yn ie   sob ą ,   lecz   nik łą   jak   isk ierk a 

czą st k ą   Duszy   Ś wia t a.   T e   ch wil e   pozwala ją   m u   poją ć,   za   co   jes t 

odpo wi ed zia ln y   i   dział ać   w  zgodzie   z  t ą   wie dzą .   W o jownik   świat ła 

wie,   że   w   zaci szu   jego   serc a   ist n ie je   pewie n   ład,   k t óry   wsk az uje 

m u  drog ę.

background image

„G dy   m ój   łuk   jest   napię t y   —   powi edzia ł   Herrige l   do   swo je go   m i -

st rza   zen   —   nadc ho dzi   t ak a   chwi la,   że   jeśl i   nat yc hm ia st   nie 

pus zc zę   cięc iwy,   t o   zapi era   m i   dech " .   „Dopók i   próbował   będzies z 

wym us ić   m om ent   wypu szczeni a   st rzał y,   dopó t y   nie   zgłę bis z   t ajn i -

k ów  łuczn ic zeg o   rzem ios ła   —  rzek ł   m u  na   t o  m ist rz.   —  Ręk a,   k tó -

ra   napin a   cię ci wę   m usi   ot wor zyć   się   t ak ,   jak   ot wi era   się   ręk a 

dzie ck a.   P recyzj ę   st rzał u   zak łó ca   najczęś ci ej   zbyt   sil na   wola 

łuc znik a " .   W ojo wn ik   świ at ł a   m yś li   czas am i:   „T a,   cze go   nie   zrobi ę, 

po   pro st u   nie   będzie   zrobio ne" .   A le   nie   m a   racji:   m usi   dzia ła ć, 

lec z   w   st osown ej   chwi li   powin ie n   pozwol ić ,   b y   zadzia łał   t eż 

W s ze ch świat .

background image

K ied y   wojo wn ik owi   dzi eje   się   krzywda,   t o   zazwyczaj   st roni   od   l u -

dzi,   by   nie   obar cza ć   ich   swo im   cierp ie niem .   Jest   t o   post ę po wan ie 

dobre   i   złe   zarazem .   P ozwo li ć,   aby   w   sercu   powo li   goiły   się   rany 

—   t o   jedn o.   Nat om ias t   na   cał e   dnie   pogrą ża ć   się   w   sm ut k u,   z 

oba wy,   by   nie   obna żyć   wła sn ej   słab oś ci   —   t o   całk iem   inn a   spr a -

wa.   W   k ażdym   z   nas   ist nie je   i   anioł   i   diab eł,   a   ich   głos y   są   ba r -

dzo   do   siebi e   pod obn e.   W obe c   t rudnoś ci   diab eł   przek onu j   e,   że 

łat wo   nas   zrani ć,   a   anio ł   pros i,   byśm y   zast an owili   się   nad   sobą ,   i 

czasam i   m usi   włożyć   swo je   słowa   w   ust a   obcych   ludzi .   W o jo wnik 

ut rzym u je   równo wa gę   pom ię dzy   sam ot no śc ią   i   uzal eżnie ni em   od 

inn yc h.

background image

W o jownik   świat ła   pot rze buj e   m iłoś ci .   P rzywiązan ie,   przyja źń   i 

czu łoś ć   są   czę śc ią   jego   nat ur y,   t ak   sam o   jak   jedze ni e,   pici e   czy 

rado ść   walk i   w   im ię   dobre j   sprawy.   !   jeśli   o   zacho dzi e   słoń ca   nie 

czu je   się   szc zę śl iwy,   znac zy   t o,   że   nie   jest   z   nim   w   porządk u . 

W t e dy   przerywa   bit wą   i   rusza   na   pos zuk i wa nie   k ogoś,   k t o   razem 

z  nim   obe jrzy   zach ód   słoń ca.   Jeś li   t rudno   m u  znale źć   przyj ac iel a, 

p yt a   sam   siebi e:   „Czyżb ym   oba wia ł   się   blisk o śc i   z   ludźm i ?   A 

mo że   k t oś   obdar zył   m nie   przyj aźnią   i   nawet   t ego   nie   dost rze -

głem ?"   W oj ownik   świat ła   m oże   wybrać   sam ot n oś ć,   ale   nie   m oże 

paś ć   jej   of iarą.

background image

W o jownik   świat ła   wie,   że   nie   da   się   żyć   w  st an ie   całk owit e go   roz -

pręże ni a.   Nauczył   się   od   łuczn ik a,   że   aby   dalek o   wypu śc ić   st rza -

łę,   t rzeb a   dobr ze   napią ć   łuk .   Nauczył   się   od   gwi azd,   że   j edyn ie 

wewnęt r zn a   ek splozja   pozwa la   świ ec ić.   Z auwa żył,   że   k oń   napi na 

wszys t k ie   swo je   m ięśn ie,   k ied y   sk acze   przez   prze szk od ę.   Jedn ak 

woj ownik   nigd y  nie   m yli   napię ci a   ze   zde nerwowan iem .

background image

W o jownik o wi   świat ła   udaj e   się   ut rzym ać   równo wag ę   pom ięd zy 

Ryg orem   i   Miłosier dziem .   Ż eby   speł ni ć   swoj e   m arzeni a   pot rzeb a 

m u   niezł om ne j   woli,   m usi   b yć   równ ież   zdoln y   do   niezwyk ł yc h   p o -

świ ęc eń.   I   cho ć   obrał   swój   cel,   t o   jedn ak   droga,   k t óra   do   niego 

prowadzi,   nie   zawsze   jest   t ak a   jak   ją   sob ie   wyobra ża ł.   I   dlat e go 

woj ownik   pos ług uj e   się   i   d ys cypl in ą   i   wspó łc zuc iem .   B óg   nigdy 

nie   opus zc za   swoic h   dzie ci,   jednak   jego   zam iar y   są   niepr ze ni k -

nion e   i   t o   O n  wyt ycza   nas z   szl ak ,   w  ryt m ie   naszyc h   k rok ów.   Dzię -

k i   dysc yp li ni e   i   poświ ęc en iu,   woj ownik   nie   t raci   zapa łu.   R ut yn a 

nigd y  jes zc ze   nie   przen io sł a   gór y.

background image

W o jownik   świ at ł a   bywa   cza sam i   nic zym   woda.   P rześli zg uje   się 

pom ięd zy   licznym i   przeszk o dam i,   jak im i   usła na   jest   jego   drog a. 

Czasam i   st awi ani e   oporu   zna czy   t yl e   co   uni ce st wie ni e,   więc   w o -

jownik   dost o so wu je   się   do   ok olic zno śc i.   G odzi   się   —   bez   cien ia 

sk argi   —   by   przez   góry   wiódł   go   k am ienis t y   szl ak .   W   t ym   wła śni e 

t k wi   sił a   wod y.   Ż ade n   m łot   nie   jest   w   st an ie   jej   rozt rzask a ć,   ani 

nóż   zrani ć.   Cięci e   najo st rzej sze j   szab li   nie   pozo st awia   na   niej 

śla du.   W o da   w  rzece   dost os owuje   się   do   rzeźb y   t erenu,   nigdy   nie 

zapom i na jąc   o   celu,   do   k t órego   dąży   —   o   m orzu.   Nieśm iał a   u 

źródł a,   czerpi e   powol i   sił ę   z   napot k a nych   pot ok ów.   I   w   k ońcu   n a -

biera   pot ężne j   m oc y.

background image

Dla   wojownik a   świat ła   nic   nie   jest   czys t ą   abst rak c ją.   W szys t k o 

jest   k onk ret ne   i   godn e   sza cu nk u.   Nie   obs erwuj e   świ at a   sied zą c 

wyg odn ie   w   na m ioci e.   P ode jm uje   k ażde   wyzwa ni e,   bo   t o   ok azja , 

b y   zm ienić   sam ego   sieb ie.   Jego   znaj om i   t racą   cza s   na   k ryt yk o -

wan ie   dec yzji   innych   albo   t ego ,   że   niek t ór zy   nie   pot raf ią   dok ona ć 

wyb oru.   W oj ownik   wpro wa dza   w   czyn   swoj e   zam iar y.   Z darza   się , 

że   nie   udaje   m u   się   osiąg ną ć   cel u,   wt edy   płac i   za   swó j   błą d   bez 

sło wa   sk argi.   I nnym   razem   zbac za   z   drogi   i   m ija   sp oro   czas u   nim 

znó w  ją   odna jd zie .   W o jownik   nigdy   się   nie   podda je.

background image

W o jownik   świ at ł a   jest   jak   sk aln y   blok .   K iedy   blok   leży   na   równ i -

nie,   w   harm onij nym   ot oczeni u   —   t k wi   w   m iejscu .   Ludzi e   m ogą 

st a wia ć   wok ół   swo je   dom y   i   naj si lni ej sza   wic hur a   nie   sprawi,   b y 

zni szc zył   t o,   co   zbud owano .   Lecz   k ied y   znaj du je   się   na   zboczu, 

m oże   uja wni ć   swoj ą   m oc   i   st oczyć   się   wprost   na   przes zk od ę,   k t ó -

ra   zak łó ca   jego   spok ój.   W o jownik   —   podob ni e   jak   blok   leżą cy   na 

st ok u   —   m oże   st a ć   się   niszczyc ie lem ,   k t órego   nic   nie   pows t rzy -

m a.   W ojo wn ik   świ at ł a   m yś li   jedno cześ ni e   i   o   woj ni e   i   o   pok oj u,   i 

pot raf i   dzi ała ć   st oso wn ie   do   ok olic zno śc i.

background image

W o jownik   świ at ł a,   uf ający   bezgran ic zn ie   pot ę dze   swoje go   um y -

słu,   nie   doc en ia   siły   przeci wn ik a.   Nie   wol no   m u   zapom i nać   o   je d -

n ym   —   bywa ją   chwil e,   gd y   siła   f izyczna   jest   sk ut eczni ejs za   od 

m ędrk owa nia .   Corrida   t rwa   k wadra ns,   bo   byk   szybk o   pojm uje,   że 

się   z   nim   igra,   i   w   ok a   m gnien iu   rzuc a   się   na   t orea dora .   A   wt edy 

ani   spr yt ,   ani   argum ent y,   ani   int el igencj a,   ani   wdzi ęk   nie   są   w 

st an ie   zapo bi ec   t rage di i.   Dlat ego   wojownik   nigd y   nie   gardzi   br u -

t aln ą   siłą.   Lec z   k iedy   st aje   się   ona   zbyt   brut aln a,   wycof uje   się   z 

pola   bit wy,   do   cza su ,   aż  wróg   wyczerp ie   zapas y  swoje j   ene rgii.

background image

W o jownik   świat ła   pot raf i   rozpo zna ć   silni ej szego   od   sieb ie   prze -

ciwnik a.   Jeśli   post a nowi   się   z   nim   zm ierzyć ,   ponie sie   srom ot ną 

k lęsk ę.   Jeśl i   przyjm i e   wyzwa ni e,   wpa dn ie   w  puł apk ę.   Dlat ego   k o -

rzyst a   t eż   z   dyp lom a cj i.   Jeś li   wróg   zac howuj e   się   dzie ci nni e,   on 

robi   t o   sam o.   Jeśl i   prowok uj e   go   do   walk i,   udaj e,   że   t ego   nie   r o -

zum ie.   Jeg o   przyja ci el e   m ówią:   „To   t chór z! " .   Lecz   wojownik   nic 

sob ie   nie   robi   z  t ych   złoś liwoś ci .   Dobrze   wie,   że   k iedy  pt ak   m a  do 

czyn ie ni a   z   k ot em ,   nie   pom ogą   m u   ani   wś ciek ł oś ć   ani   odwa ga.   W 

t ak ich   syt ua cja ch   wojownik   uzbra ja   się   w   cierpl iwoś ć.   W ró g   wnet 

odej dzie   szuk ać   zaczepk i   gdzie   indzi ej.

background image

W o jownik   świat ła   nigdy   nie   pozost aj e   oboj ęt n y   wob ec   nies pr awie -

dli woś ci .   W i e,   że   wszyst k o   jest   jed noś ci ą   i   k ażde   indywi du a lne 

dzia ła nie   m a   wpł yw   na   wszyst k i ch   ludzi   na   świe cie .   Tot eż   k ie d y 

na   jego   ocza ch   k om uś   dziej e   się   k rzywda ,   sięga   po   szab lę,   by 

przywróc ić   porzą dek .   Lecz   nawet   k iedy   st aj e   do   walk i   z   przem o -

cą,   st ara   się   nie   sąd zi ć   napa st n ik a.   Robi   bez  słowa   t o,   co   do   ni e -

go   należy,   bo   k ażdy   za   swoj e   czyn y   odpo wia da   wob ec   B oga.   W o -

jownik   świat ła   jes t   na   świ ec ie   po   t o,   b y   pom agać   swoim   br aciom 

w  bied zie ,   nie   po  t o,   by  f erowa ć   wyrok i   na   bliźnic h.

background image

W o jownik   świ at ł a   nie   jest   t chór zem .   Uciec zk a   bywa   cza sem 

wsp an iał ym   spo sob em   obron y,   lec z   m ożna   się   nią   rat owa ć   t ylk o 

wt ed y,   gdy   czło wi ek a   zaś le pił   st rac h.   K iedy   woj ownik   m a   wąt pl i -

woś ci ,   wol i   poni eś ć   k lęsk ę   i   pot em   goić   swoj e   ran y,   ponie wa ż 

wie,   że   jeśl i   uci ek ni e,   da   wrog owi   wła dzę   więk s zą,   niż   on   na   t o 

zas ług uj e.   W   chwi lac h   t rudn yc h   i   boles nych ,   wojownik   ak cept uj e 

niep om yśl ną   s yt u ac ję   z  m ęst wem   i  z  godn oś ci ą.

background image

W o jownik   świat ła   nigdy   się   nie   spie szy.   Czas   pracu je   na   jego   k o -

rzyś ć,   a   on   uczy   się   posk ram ia ć   swoją   por ywczoś ć   i   sk łon noś ć   do 

poc hop nych   dzia ła ń.   P osu wa   się   do   przodu   powol i   ale   st ano wczo. 

W i e,   ze   uczes t ni czy   w  ważnym   m om enci e   dzie jó w  i   ze   nie   uda   m u 

się   zm ieni ć   świ at a ,   dopók i   nie   zm ieni   sie bie .   P am ięt a   słowa   Lan -

zy   del   V ast o:   „P ot rzeba   cza su,   by   rewol uc ja   m ogła   z a puś ci ć   k o-

rzeni e" .   W oj ownik   nie   zrywa   niedo jrzał ego   owoc u.

background image

W o jownik o wi   świ at ł a   pot rzeba   cierp li wo śc i   i   żywi oł owoś ci   zar a -

zem .   Dwa   najc ię żs ze   błęd y   st rat e gic zn e,   t o   dzi ała ć   przed wc ze -

śni e   i   przepu śc ić   sprzyj aj ąc ą   ok azję.   A by  t ego   unik n ąć,   k ażdą   s y -

t uac ję   oce nia   t ak ,   jak by   był a   ona   jedyna   i   niep owt arzaln a.   Nie 

st o suj e   żadn yc h   got owyc h   zasad   czy   sprawdzo nych   spo so bó w   i 

nie   uf a  opini om   innych .   P ewne go   razu   k alif   Muawija   sp yt ał   Om ara 

ben   al-A asa ,   w  czym   t k wi   t ajem n ic a   jego   ogrom ne j   zręc zno śc i   po -

lit yc zn ej .   I   ot rzym ał   nast ępu ją cą   odp owied ź:   „Nigdy   nie   rzuc iłem 

się   w   wir   dzia ła nia ,   nim   nie   rozpat r zyłem   wpierw   m ożliwo śc i   o d -

wrot u ,   ale   t eż  nigdzie   nie   sze dłem   z  zam iarem   uciec zk i" .

background image

W o jownik   świat ła   częs t o   t raci   nad zie ję.   W yd aj e   m u   się ,   że   wy -

gas ł   już   w   nim   na   zawsze   wewnęt r zny   ogie ń.   Cał ym i   dni am i   i   no -

cam i   t k wi   w   t ym   prześwia dc ze niu   i   nic   nie   wzbud za   w   nim   ent u -

zjazm u .   P rzyja ci el e   m ówią:   „Może   jego   walk a   dobi egł a   już 

k resu?" .   W o jownik   czuje   bal   i  wst yd zi   się   słysząc   t e  sło wa,   poni e -

waż   wie,   że   m e   osią gną ł   jeszcze   t ego,   co   zam i erzał.   Lecz   jest 

upart y   i   nigdy   nie   wyrzek a   się   swo jeg o   powoł ani a,   walc zy   dalej.   I 

wt ed y,   k iedy   się   najm nie j   t ego   spod zie wa ,   ot wi era ją   się   przed 

nim   nowe   m ożliwoś ci.

background image

W o jownik   świ at ł a   nie   hańbi   swego   serca   nien awiś ci ą.   K ied y  r usza 

do   walk i,   przyp om ina   sobi e   sło wa   Chryst u sa :   „K och aj   swoi ch   wro -

gów" .   I   jest   t ym   sło wom   posłu szny.   Jednak   wie,   że   przeb a cza ć 

wca le   nie   zna czy   godzi ć   się   na   ws zyst k o.   W oj ownik   nie   m o że 

spu śc ić   głowy,   bo   wówc za s   t rac i   z   oczu   horyzo nt   swoi ch   m arzeń. 

O dk rywa,   że   jego   prze ci wn ic y   są   po   t o,   b y   wys t a wi ać   na   próbę 

jego   odwag ę,   wyt rwał oś ć   i   zdol noś ć   do   podejm o wa ni a   d ecyzji .   S ą 

dla   nieg o   błogo sł awie ńst wem ,   poni eważ   t o   wrog owie   popych aj ą 

go,   b y   wal czył   w   im ię   swoi ch   m arzeń.   I   właś ni e   t o   d oświa dc zen ie 

walk i   dodaj e   sił   wojo wn ik owi   świat ła.

background image

W o jownik   pam ięt a   o   przeszło śc i.   W i e   o   poszuk iwani ac h   duch o -

wyc h   czło wi ek a   i   o   t ym ,   że   wiele   pięk nych   st roni c   dzie jó w  już   z a -

pis ano ,   ale   zna   t eż   ich   najst r as zl iwsze   rozdzia ły:   rzezie ,   of iary, 

ciem n ot ę.   Czasem ,   najwznio śl ej sze   ideał y   duch owe   służył y   za 

t arcze   ok rut n ym   zam iarom .   Z naj om i   woj ownik a   przeżywa li   rozt e r -

k i:   „Sk ąd   będę   wied zi ał,   czy   obra łem   dobrą   drogę ?" .   S pot k ał   wi e -

lu   ludzi,   kt órzy   zani ec ha li   dal szych   poszuk i wa ń,   poni eważ   nie 

um ieli   odpo wi edzie ć   sob ie   na   t o   pyt ani e.   Lecz   wojo wnik   nie   m a 

wąt p li wo śc i.   O n   zna   nieza wo dną   f orm ułę:   „P ozna sz   drzewo   po 

je go   owoc ac h"   —   powi edzia ł   Jezu s.   Jest   jej   wierny   i   nigdy   się   nie 

m yl i.

background image

W o jownik   świ at ł a   zna   wagę   int u ic ji.   W   f erworze   walk i   t rudn o   roz -

m yś la ć   o   cio sac h   wroga.   Z awier za   swoj em u   ins t ynk t owi   i   jest   po -

słu szny   podsze pt om   anio ła   st róża.   W   cza si e   pok oju   odga duj e 

znak i,   k t óre   zsyła   m u   B óg.   Lud zie   m ówią:   „T o   sza le nie c! "   albo: 

„O n   żyj e   w   urojo nym   świ ec ie! " .   A lbo   jes zc ze:   „Jak   m ożna   wier zyć 

w   rzeczy   całk o wi ci e   pozbawio ne   logik i? " .   Lecz   wojownik   wie,   że 

int u ic ja   jest   m ową   B oga.   Nie   przes t aj e   wię c   sł u cha ć   rad   wia t ru   i 

rozm awiać   z  gwia zdam i .

background image

W o jownik   świat ła   zasi ada   z  przyja ci ółm i   przy   ogni sk u.   O powiad a -

ją   o   swo ich   przygo da ch   i   zdo byczac h.   W s zysc y   są   dum ni   z   życ ia , 

jak ie   wiodą   i   z  walk i   w  im ię   dobrej   sprawy,   dlat eg o   k ażd y   niezn a -

jom y,   k t óry   się   do   nich   dołą cza,   jest   zawsze   m ile   widzi an y.   W o -

jownik   wie,   jak   ważn e   jest   dzie li ć   się   z  inn ym i   swoim   doświa d cze -

niem .   O powi ad a   z   ent uzjazm em   o   swo ic h   per yp et iac h,   o   t ym   jak 

udał o   m u   się   unik ną ć   zacze pk i,   jak   wybr nął   z   t arapat ów.   K iedy 

przywoł uj e   swo je   przygo dy,   robi   t o   z   pasj ą   i   rom ant yzm em .   B ywa, 

że   t roch ę   ubar wi a   swo je   opowieś ci .   P am ięt a   o   t ym ,   że   i   j ego 

przodk o wi e   t eż   przesa dzali   od   cza su   do   czas u.   Dlat ego   może   so -

bie   pozwoli ć   na   t o   sam a,   pod   waru nk iem ,   że   nigdy   nie   p o m yl i 

dum y  z  próżn ością,   ani   nie   uwier zy   we   włas ną   przes adę .

background image

„Nim   podejm ę   dec yzję ,   m uszę   ws zyst k o   dok ładn ie   zrozum ieć   — 

sł ys zy   czas em   woj ownik   świa t ła .   —   Chcę   m ieć   swo bod ę   zm ian y 

dec yzji " .   W ojo wnik   pod cho dzi   do   t ych   słów   z   nie uf noś ci ą.   O n 

równ ież   posia da   t ak ą   swobo dę,   co   m u   nie   przes zk adza   wywiąz y -

wać   się   z   obowi ązk ó w,   k t óre   wziął   na   swoj e   bark i,   choć   cza sem 

nie   do   k ońca   rozum iał   dla czego .   W ojo wn ik   świat ła   pode jm uj e   de -

c yzje.   Jego   dusza   jest   równi e   wol na   co   obłok   na   nie bie ,   lec z   o d -

powiad a   on   za   wła sn e   m arzen ia.   Na   drodze,   kt órą   wybr ał   z   wł a-

sne j   niepr zym u szonej   woli,   m usi   budzi ć   się   o   porac h,   kt óre   nie   za

wsze   są   m u   w   sm ak ,   rozm awi ać   z   ludźm i,   k t órzy   niewiel e   m u 

dają ,   pogo dzi ć   się   z   pewn ym i   wyr ze czeni am i.   Jego   przyja ci ele 

m ówią:   „P oświęc as z   się   bez   pot rzeb y.   Nie   jes t eś   wol ny" .   A   je d -

nak   wojo wn ik   jest   człowiek i em   woln ym .   W i e,   że   w   ot war t ym   pie cu 

chl eb   się   nie   upiec ze.

background image

„W   k ażd ym   dzi ała ni u   t rzeb a   prze wid zi eć   jego   nast ę pst wa   i   p o -

zna ć   spo sob y,   by   dop iąć   celu   a   t ak że   znać   m ożliwo śc i,   jak im i   się 

d ys pon uj e.   Je d yni e   czło wi ek ,   kt óreg o   w  najm ni ejs zym   st op niu   nie 

nęc ą   zdobycze ,   lecz   jest   sk upion y   na   sam ej   walce ,   m a   prawo   po -

wie dzi eć ,   że   wyrzek ł   się   jej   owo có w.   A le   wyr zec ze ni e   się   owo ców 

walk i   wca le   nie   zna czy,   że   jej   w ynik   powini en   b yć   nam   ob ojęt ny" . 

W o jownik   świ at ł a   słuc ha   z   sza cu nk iem   st rat e gii   G andhi e go.   I   nie 

daje   się   zbić   z  t ropu   t ym ,   k t órzy  nawo łu ją   do   pogod z e nia   się   z  lo -

sem ,   gd y  nie   udaj e   im   się   osią gn ąć   celu.

background image

W o jownik   świat ła   zwrac a   uwa gę   na   rzeczy   drobn e,   bo   one   m ogą 

wyrządzić   wiel e   zła.   Drzazga ,   t ak   przeci eż   m ała,   zm usza   wędro w -

ca   do   przer wy   w  podróży.   Mik rosk opij na   k om órk a   m oże   znis zc zyć 

cał y   zdrowy   organizm .   W spom n ie nie   króciu t k iej   chwi li   st rac hu, 

budzi   o   świ ci e   t chór zo st wo.   S ek unda   nieuwag i   wys t a rczy,   by 

wróg   zadał   cio s   ost a t ec zn y.   W ojo wn ik   zważa   na   rzec zy   m ałe. 

Czasem   bywa   surowy   wob ec   sieb ie,   lecz   woli   post ę po wa ć   w   t en 

spo só b.   „Diabe ł   t k wi   w  szc ze gół ac h"   —  głos i   st ar e   porzek adła.

background image

W o jownik a   świ at ł a   opu szc za   cza sem   wiar a.   B ywa ją   chwi le,   k ied y 

znik ąd   nie   wid zi   nadzi ei.   P yt a   swe go   serca :   „Czy   m ój   wysi łek   c o-

k olwi ek   jest   wart ?" .   A le   jego   serc e   m ilczy.   W ojo wn ik   m usi   o ceni ć 

t o   sam .   W t e dy   szuk a   jak iego ś   przyk ł ad u.   P rzyp om ina   sobi e,   że   i 

Jezus   m usia ł   przeżyć   podo bn y   et ap   w   życi u,   by   m óc   w   pełn i   do -

t rzeć   do   swe go   człowie czeń st wa.   „Niech   m nie   om inie   t en   k ielich " 

—   powie dzi ał   Jezu s.   O n   równi eż   ut raci ł   wszelk ą   wiarę   i   odwag ę, 

lec z   się   nie   podda ł.   W oj ownik   świa t ła   czas am i   idzie   prze d   siebi e 

bez  wiary.   A le   idzie   i  wiara   w  nim   odżywa.

background image

W o jownik   wie,   że   żad en   człowiek   nie   jest   sam ot ną   wys pą.   W ie, 

że   nie   m oże   walc zyć   sam .   Jak iek o lwiek   b y   b yły   jego   zam iary,   za-

wsze   pot rzeb uje   inn yc h   ludzi .   Musi   z   k im ś   om ówi ć   swo ją   st r at e -

gię,   popros ić   o   wspar ci e,   a   w   chwila ch   wyt c hn ien ia   pows pom inać 

z   k im ś   bit e wn e   przyg od y.   Jed nak   nie   pozwala   nik om u   pom yli ć   k o -

leże ńs t wa   z   brak iem   pewn oś ci   sieb ie.   Jest   przejrzys t y   w   dzi a ła -

niu,   lec z   t ajem ni czy   w  swo ic h   plana ch.   W ojo wn ik   świat ła   t ańc zy   z 

przyj ac ió łm i,   lecz   nie   odda je   w  niczyj e   ręce   odpowi e dzia ln oś ci   za 

wła sn y  los.

background image

P om iędzy   dwiem a   bit wam i   wojo wn ik   odpoc zywa .   Częst o   spęd za 

be zczynn ie   całe   dnie,   bo   t ego   dom aga   się   jego   serce.   Lecz   jego 

int u ic ja   zaws ze   czuwa.   Nie   pope łn ia   k ardyn al neg o   grze ch u   len i -

st wa,   gdyż   dobrze   wie,   dok ąd   m oże   ono   doprowadzić   —   do   pon u -

rych   niedzie lnych   popo łud ni,   k ied y   cza s   m ija   i   nie   dziej e   się   nic. 

W o jownik   nazywa   t en   czas   „spok oj em   cm ent arzy" .   I   przyp om in a 

sob ie   f ragm ent   A pok al ips y:   „Z nam   t woje   czyn y,   że   ani   zim ny,   ani 

gorą cy   nie   jest eś.   O byś   b ył   zim n y   albo   gorą cy!   A   t ak ,   sk oro   je -

st e ś   let n i   i   ni   gorąc y   ni   zim n y,   m am   cię   wyrzuc ić   z   m ych   ust . . . " 

W o jownik   bawi   się   i   żart uj e,   lec z   zawsze   pozost aj e   uwa żny   na 

wszys t k o,   co   dziej e   się   wok ół.

background image

W o jownik   świ at ł a   wie,   że   ludzi e   boją   się   sie bie   nawza jem .   A   ich 

st ra ch   objawia   się   zazwyczaj   dwojak o :   albo   agres ją   albo   uległ o -

ści ą.   T o   dwi e   st rony   t ego   sam ego   m edalu.   Dlat ego   t eż,   gd y   w o -

jownik   spot yk a   czł owi e k a,   k t óry   bud zi   w   nim   lęk ,   nie   zapom in a, 

że   on   równ ież   się   boi.   B o   i   on   m usia ł   pok on ać   podob ne   prz e szk o -

d y,   doś wi ad czyć   t yc h   sam ych   t rudn ości.   Jednak   pot raf i   lepie j   st a -

wić   czoł a   s yt uac ji .   Dlaczeg o?   P onieważ   st rac h   jest   dla   nie go   m o -

t orem   do   dzia łan ia,   a  nie   ham ulc em .   W o jownik   uczy  się   od   swo je -

go   prze ciwnik a   i  post ę puj e   t ak   sam o.

background image

Dla   wojo wn ik a   nie   m a   m iłoś ci   niem ożl iwej   do   spełn ie nia .   A ni   m i l -

cze nie ,   ani   obojęt no ść ,   ani   odrzuc en ie   nie   są   w   st an ie   go   oni e -

śm iel ić.   W ie ,   że   pod   lodowat ym   pancer zem ,   za   kt ór ym   cza sem 

k ryj ą   się   ludzi e,   bije   gorą ce   ser ce.   Dlat eg o   wojo wn ik   pod ejm uj e 

więk s ze   niż   inni   ryzyk o.   B ez   wyt chn ie nia   szuk a   m iłośc i,   nawet   za 

cen ę   wielu   „nie" ,   licznych   powr ot ó w   na   t arczy   i   dojm u jąc eg o   p o -

czu ci a   odrzuc en ia   dus zy   i   cia ła.   W o jo wnik   nie   daje   się   łat wo   z a -

st ra szyć,   k ied y   pos zuk uj e   t ego,   co   m u   niezb ędn e   do   życ ia.   W ie, 

że   bez  m iłośc i   jest   niczym .

background image

W o jownik   świat ła   zna   cis zę,   k t óra   zapad a   prze d   dec yd uj ąc ą   wa l -

k ą.   T a   cis za   zdaj e   się   m ówić:   „W szys t k o   zat rzym ał o   się   w   m ie j -

scu .   Teraz   będzi e   lepie j,   jeśl i   odst a wi sz   na   bok   m yś l   o   wal ce   i 

odprę żysz   się   t roc hę" .   Nieopi er zeni   żołnier ze   zrzu ca ją   wt ed y   z 

sie bie   zbroję   i   usk arżaj   ą   na   nudę.   Nat om ia st   wojo wn ik   wsłu chu je 

się   w   ciszę.   G dzie ś   w   odda li   coś   się   dzi e je.   W i e,   że   t rzęsi eni a 

ziem i,   k t óre   niszc zą   wszyst k o,   nad cho dzą   bez   ost rze żen ia.   W ę -

drował   nocą   przez   las y   i   odk rył,   że   k iedy   zwier zęt a   nie   wyda ją 

żadn eg o   odgł os u,   niebe zpi ec ze ńst wo   czai   się   blisk o.   Dlat ego , 

k ied y   inni   rozm awia ją,   wojo wn ik   t rzym a   w   pogot owiu   szabl ę   i   o b -

serwuj e   hor yzont .

background image

W o jownik   świat ła   wierzy.   A   sk oro   wierzy   t ak że   w   cud a,   t o   cud a 

zac zyna ją   się   wydar zać .   S k oro   m a   pewno ść ,   że   jego   m yśl i   m ogą 

odm ien ić   jego   życie,   jego   życi e   zaczyn a   się   zm ienia ć.   S k oro   uf a, 

że   znaj dzie   m iłość,   t o   t a   m iłość   pojawia   się.   Czasem   t raci   zł u -

dzen ia.   Czasem   wpa da   w  rozpac z.   W t ed y   sł ys zy   ut ysk i wa ni a:   „j a -

k iż   on   naiwny! " .   Lec z   wojo wn ik   wie,   że   t ak a   jes t   cena,   k t órą   m usi 

zapł ac ić .   W   zam ia n   za   jedn ą   porażk ę   m a   na   swoim   k oncie   dwa 

zwyc ię st wa .   I   wszysc y   ci,   k t órzy  wierzą,   dobrze   o  t ym   wied zą.

background image

W o jownik   świat ła   odk rył,   że   lep iej   podą żać   ze   świ at ł em .   Z dr a -

dzał ,   k łam ał,   zba czał   ze   swoj ej   drogi,   zrywał   rozejm y.   A   i   t ak 

wszys t k o   nadal   m u   się   uda wał a,   jak   gd yb y   nigd y   nic.   Jedn ak   o t -

chł ań   poja wi a   się   nies pod zi ewani e.   Można   post a wi ć   t ysi ąc   pe w -

n yc h   k rok ów,   a   jeden   jed yn y   krok   m oże   się   nagl e   ok aza ć   zgub ny. 

A   wię c   wojownik   zat rzym uj e   się   na   cza s.   Z at rzym uje   się,   bo   usł y -

sza ł   czt ery   uwa gi:   „Z awsze   popeł ni ałe ś   błęd y.   Jest eś   zbyt   st ary, 

żeb y   się   zm ienić .   Nie   jest eś   zdoln y.   Nie   zas łu guj es z   na   t o" .   W t e -

d y   podno si   oczy   k u   niebu,   i   jak iś   głos   m ówi   m u:   „K ażdy   czło wi ek 

pope łn ia   błędy.   Darowa łem   ci   t wo je   winy,   ale   nie   m ogę   ci   ich   wy -

bac zyć   wbre w   t wo jej   woli .   S am   zde cydu j" .   P rawdzi wy   wojo wn ik 

świ at ł a   przyjm uje   wyba czen ie.

background image

W o jownik   świ at ł a   nie   szczędzi   sił,   b y   st ać   się   lep szym   czł owi e -

k iem .   W   k ażdym   cięc iu   jego   szabl i   odb ija ją   się   cał e   wiek i   m ądr o -

ści   i   ludzk ic h   ro zm yś la ń.   K ażd y   cio s   m a   siłę   i   cel noś ć   na   m iarę 

wszys t k ic h   dawnych   wojownik ó w,   k t órzy   do   dziś   błog os ławią   wa l -

k ę.   Najm niejs zy   gest   w   bit wi e   jest   hołd em   dla   dok ona ń   popr ze d -

nic h   pok ole ń.   W ojo wn ik   dosk on al i   pię k no   swoi ch   cio sów.

background image

W o jownik   świat ła   godzi en   jest   zauf ania.   W pra wd zi e   pope łn ia 

pewne   błęd y   i   czas em   zadzi era   nosa ,   ale   nie   k łam ie.   K ied y   prz y -

łąc za   się   do   swoi ch   przyj ac ió ł   przy   ognisk u,   rozm awi a   ze   wszys t -

k im i.   W ie,   że   słowa,   kt óre   wyp owia da,   zapad aj ą   w   pam ięć 

W s ze ch świat a   jak o   świad ec t wo   jego   m yśli.   „Czem u   t yl e   gad am , 

sk oro   częs t o   nie   pot raf ię   dok ona ć   t ego   wszys t k iego   co   obie -

cu ję?"   —   zast an awia   się   w   duchu   woj ownik .   „Trzeba   b yś   p o st ara ł 

się   żyć   w  zgodzie   z   pogl ąd am i,   k t órych   broni sz   publi cznie "   —   od-

po wia da   jego   ser ce.   I   dlat ego ,   że   woj ownik   wier zy,   że   jest   t ak i, 

jak   głoś no   m ówi,   t o   w  k ońcu   t ak i   się   st aje.

background image

W o jownik   wie,   że   od   cza su   do   cza su   bit wa   ust aj e.   W t e dy   nie 

m ożna   jej   na   siłę   wszczyn ać .   Trzeba   uzbroi ć   się   w   cierp liwoś ć   i 

czek a ć   na   pon owne   zwarc ie.   W   cis zy,   jak a   zapad a   na   pol u   walk i, 

woj ownik   słyszy   bic ie   swoje go   serca   i   odk rywa,   że   jest   spię t y,   że 

się   boi.   P ods um owuj e   swoj e   życi e   —   spra wd za   czy   jeg o   szpad a 

jest   naos t rzo na,   serc e   rado sne   i   czy   wiar a   rozpa la   jego   duszę . 

W i e,   że   przyg ot owani a   są   równie   ważn e   jak   sam o   dzia ła nie .   Lec z 

zawsze   cze goś   brak .   Dlat eg o   wo j own ik   k orzyst a   z  chwi l,   gd y  czas 

się   zat rzym u je,   by  lepie j   się   przyg ot o wa ć.

background image

W o jownik   wie,   że   i   anio ł   i   diabe ł   wyrywa ją   sobi e   jego   ręk ę,   t rz y -

m ając ą   szp adę .   Diabe ł   m ówi:   „O sła bni es z.   Nie   będ zie sz   wied zi ał, 

k ied y   nade j dzie   najlep szy   m om ent   do   dział an ia.   B ois z   się" .   A nioł 

m ówi:   „O słabn ie sz.   Nie   będzi es z   wied zi ał,   k ied y   nade jd zie   na j -

lep szy   m om ent   do   dział an ia.   B oisz   się" .   W oj ownik   jes t   zask o cz o -

n y,   bo   oba j   powie dziel i   dok ład nie   t o   sam o.   Diabeł   doda je:   „P o -

zwó l,   żeb ym   ci   pom ógł " .   Z aś   anioł   m ówi:   „Pom agam   ci" .   Dopi ero 

wt ed y   woj ownik   dos t rze ga   różnic ą   m iędzy   nim i.   S łowa   bywaj ą   t a -

k ie   sam e,   t yle   że   sprzym i erze ńc y   są   różni.   I   wybi era   pom o cną 

dłoń   anio ła.

background image

Jeś li   wojo wn ik   sięg a   po   sza blę ,   t o   zawsze   po   t o,   żeb y   jej   użyć . 

Może   przet rzeć   nią   nowe   szl ak i,   przyj ść   k om uś   z   pom ocą   albo 

zapo bi ec   nie bezp ie czeńs t wu.   Lecz   wojownik   nie   sza st a   groźbam i , 

bo   szabl a   jest   k apr yś na   i   nie   lubi ,   by   jej   ost rze   obnażać   bez   p o -

wod u.   W   walc e   m ożna   at ak ować,   broni ć   się   a   nawet   uciek a ć   — 

k ażda   z   t ych   post aw   st ano wi   czę ść   walk i.   A le   walk a   nie   poleg a 

na   t rwon ie niu   sił   ani   rzuca ni u   słó w   na   wia t r.   W o jo wn ik   jest   za -

wsze   czu jn y  na   najm ni ej szy  ruch   swoj ej   szabl i.   Lecz   nie   m oże   z a -

pom ina ć   o   t ym ,   że   szab la   równi eż   bac zy   na   jego   ruch y.   S zabla 

obja wi a   swoją   m oc   bez  słó w.

background image

Z darza   się,   że   zło   pod ąża   ślad em   wojo wn ik a   świat ła.   W t ed y   sp o -

k ojnie   zapras za   je   on   do   swoj ego   nam iot u.   W o jo wnik   p yt a   zło: 

„Czy  pragn ies z  zranić   m nie,   czy  racze j   pos łużyć   się   t ylk o   m ną,   by 

rani ć   innych ?" .   Z ło   udaje,   że   nie   dosł ys za ło   t ego   p yt a nia .   P rz e -

chwal a   się,   że   zna   sła bo śc i   jeg o   dus zy.   Jąt rzy   jes zc ze   nieza bl i ź-

nion e   ran y  i   wzywa   do   zem st y.   P rzypom i na,   że   t ylk o   ono   zna   su b -

t eln e   zas adzk i   i   t rucizny,   zdoln e   pom óc   wo jownik owi   pozbyć   się 

wszys t k ic h   wrog ów.   W oj ownik   słu ch a   uwa żn ie   i   wyp yt uj e   szcze -

góło wo   zło   o   jego   zam iary.   P o   czym   wst a je   i   odcho dzi .   Z ło   gadało 

jak   najęt e   i   jest   t ak   zm ęczo ne   i   t ak   pust e ,   że   nie   zdoła   pójś ć   za 

nim   ani   na   k rok .

background image

Nieop at rznie   wojownik   st awia   jede n   f ałszywy   k rok   i   wpada   w 

przep aś ć.   S t raszą   go   widm a,   dręczy   sam ot no ść .   Nigdy   do   gło wy 

b y  m u   nie   przys zł o,   że   k iedyk o lwiek   spot k a   t o   właś nie   jego,   czł o -

wiek a,   kt ór y  zaws ze   wyb iera ł   walk ę   w  im ię   Dobra.   A   jednak   t o   się 

st ał o.   P ogrążo ny   w   ciem n oś ci ac h   wzywa   na   pom oc   swoj ego   n a -

uczyc ie la :   „Mist rzu,   wpa dłem   w   o t chł ań.   W od y   są   t u   głęb ok ie   i 

m ęt ne" .   „P am ięt aj   o   jednym   —   odpowia da   nauczyc ie l.   —   To,   co 

pogrą ża   czł owiek a,   t o   wcal e   nie   upadek   do   wody,   lec z   pozos t a -

wan ie   pod   wodą " .   W t e dy   woj ownik   świat ła   zbi era   wszys t k i e   sił y, 

b y  wybr nąć   z  syt ua cj i,   w  k t órej   się   znal azł.

background image

W o jownik   świat ła   zach owuje   się   jak   dzie ck o.   W ie lu   ludzi   t o   sz o -

k uje.   Z apom ni e li,   że   dzi eck o   m usi   się   bawi ć,   cza sem   t roch ę   go r -

szyć ,   że   zadaj e   p yt a nia   f rapując e   i   nied ojrzał e,   opo wi ada   ni e -

st worzo ne   hist or ie,   w  k t óre   częst o   sam o   nie   wierzy.   Ludzi e   p yt ają 

oburzen i:   „W i ęc   t o   m a  być   duch o wa   drog a?   A leż  t en   czł owiek   jest 

całk i em   nied ojr zał y! " .   T e  sło wa   nap awa ją   wojo wnik a   dum ą.   Dzięk i 

rado śc i   i   prost o ci e   czuj e   blisk o ść   z   B ogiem .   Lecz   nigd y   nie   t raci 

z  oczu   swoj eg o   powoła ni a.

background image

Łac ińsk ie   k orzenie   słowa   „odp owied zi aln oś ć"   odda ją   dok ładn ie 

jego   prawd zi we   znac zen ie:   t o   zdoln oś ć   do   odpowie dzi ,   do   dzia ł a-

nia.   O dpo wie dzi al ny   wojo wn ik   m oże   i   obs erwować   i   dosk o na lić 

się.   Czasam i   bywa   „nieo dp owied zi aln y" ,   k iedy   dopus zc za,   b y   z a -

sk oczył a   go   s yt u ac ja,   na   k tó rą   nie   pot raf i   ani   odpowie dzieć ,   ani 

zarea go wa ć,   jednak   lek cj a   nie   idzie   na   m arne:   woj ownik   wyb iera 

pewien   spo sób   byci a,   m a   dość   pok or y,   by   przyją ć   pom oc   i   słuc ha 

rad.   O dpowi edzia ln y   wojownik ,   t o   wcal e   nie   t en,   kt ór y   dźwi ga   na 

swo im   grzbie cie   brzem ię   całe go   świ at a ,   ale   t en,   kt ór y  nauc zył   się 

rozpo zn awać   wyzwan ie   danej   chwi li.

background image

W o jownik   świ at ł a   nie   zaws ze   m oże   wybra ć   pole   bit wy.   Z darza 

się,   że   wpad a   nagle   w   wir   walk i,   k t órej   wcal e   nie   pragną ł.   W ie 

jedn ak ,   że   nie   m a   od   t ego   uci ec zk i,   bowiem   niedok o ńc zon e   bit wy 

podą żą   za   nim   k rok   w   krok .   K ied y   k onf lik t   jest   już   nie uc hron ny, 

woj ownik   st aj e   z   przec iwnik i em   t warzą   w   t warz.   B ez   obaw   st ara 

się   dowi edzie ć,   dlaczeg o   t am t en   pragni e   walk i,   z   jak iego   powo du 

opu śc ił   swój   dom   i   wyzwał   go   na   poje dynek .   W o jownik   świ at ł a 

słu ch a,   co   m a   do   powi edzen ia   jego   prze ci wn ik   i   nie   obn a żają c 

szp ady   przek on uje   go,   że   t a   walk a   nie   jest   jego   walk ą.   A le   wa l -

czy  t ylk o   wt ed y,   gd y  jest   t o  k onie czne.

background image

W   obl ic zu   ist ot n yc h   dec yzji   wojownik   świat ła   odczuwa   pewien   r o-

dzaj   panik i.   „T o   cię   przera st a "   —   m ówi   m u   jede n   z   przyja ci ół. 

„Rusza j   naprzó d   i   bądź   dzi eln y"   —   m ówi   inny.   A le   jego   wąt p liw o -

ści   rosną.   P o   k ilk u   dni ac h   niepok o ju   wyc of uje   się   do   swoj eg o   na -

m iot u,   gdzi e   zazwyc za j   m odli   się   i   m edyt uje .   W ybi eg a   m yśl am i   w 

przys zł oś ć.   O cenia,   k om u   jego   post ęp owanie   przyn ie sie   st rat y   a 

k om u   k orzyśc i.   Nie   chce   b yć   przyc zyną   nie pot r zeb ne go   cierp i e -

nia,   ale   i   nie   za m ierza   porzuc ać   swo jej   drogi.   W oj ownik   pozwa la, 

b y   w   jego   m yś la ch   wył on iła   się   jasna   decyzj a.   Je śli   przyjdzie   m u 

powied zi eć   „t ak "   —   powi e   t o   śm iało .   Jeś li   t rzeba   będzi e   powi e -

dzie ć   „nie"   —  nie   st ch órzy.

background image

W o jownik   świat ła   ponos i   całk owit ą   odpowie dzial no ść   za   W ła sn ą 

Lege n dę.   Z najom i   m ówią :   Jego   wiar a   jest   godn a   podzi wu! " .   P rzez 

ułam ek   sek undy   wojownik   jest   dum n y,   lecz   zaraz   zawst yd za   się, 

bowiem   nie   od czu wa   wiar y,   z   k t órą   t ak   się   obn os i.   W t ed y   anio ł 

sze pc ze   m u   do   uch a:   Jest eś   t ylk o   inst r um ent em   świat ła   i   nie   m a 

najm ni ej szego   powo du,   byś   się   t ym   pys zn ił,   czy   t eż   m iał   wyr zut y 

sum ie nia .   To   jedyni e   powód   do   radoś ci" .   I   wojo wnik   świ at ł a   świa -

dom   t ego,   że   jest   jed yn ie   narzęd zi em ,   cz uje   się   spok o jni e jszy   i 

bardzie j   uf a  sam em u   sobie .

background image

„Hit ler   wprawdzi e   prze grał   wojn ę   na   pol u   bit wy   —   m ówi   Marek 

Halt er   —   lecz   jedn ak   coś   wygra ł.   T o   dwud zi est owie czny   czł owiek 

st worzył   obozy   k oncent r ac yj ne ,   wsk rze si ł   t ort urę   i   pok aza ł,   że 

m ożna   zam k nąć   oczy   na   nie szc zę śc ia   bliźni ch " .   B yć   m oże   m a   on 

racj ę:   na   świec ie   pełno   jest   porzuco nych   dzi eci,   ok rut n yc h   rzezi, 

nie win nych   ludzi   w   wię zie ni ac h,   s a m ot n yc h   st arc ów,   pijak ów   w 

ryns zt ok u,   szale ńc ów   u   władzy.   A le   m oże   nie   m a   on   wca le   racj i? 

B owi em   ist ni ej ą   woj ownic y   świat ła.   A   woj ownic y   świat ła   nigdy   nie 

godzą   się   na   nieg odziwoś ć.

background image

W o jownik   świ at ł a   nigdy   nie   zap om ina   st arego   przysł owia:   „K oźlę 

nie   powinno   udawać   lwa" .   I st n iej e   niespr awied li wo ść   na   świ ec ie. 

K ażd y   m oże   się   znal eźć   w   s yt u ac ji,   na   jak ą   nie   zas łużył ,   najczę -

ści ej   wt ed y,   gd y   nie   jest   zdol ny   do   obron y.   P orażk a   częst o   puk a 

do   drzwi   woj ownik a.   W   t ak ich   chwil ac h   wojo wn ik   m ilczy.   Nie   t raci 

energ ii   na   próżne   słowa ,   woli   oszczędzać   siły,   b y   st awić   opór, 

b yć   cierp liwym   i   pam ięt a ć,   że   K t oś   m u   się   przygląd a.   K t oś,   k t o 

wid zia ł   jeg o   k rzywd ę   i   się   na   nią   nie   godzi.   Ten   K t oś   daje   wojo w-

nik owi   t o,   cze go   on  najbar dzi ej   pot rzeb uje :   czas.   P rędzej   czy 

późn ie j   wszyst k o   znó w   zaczn ie   dzi ała ć   na   jego   k orzyść .   W oj o w -

nik   świa t ła   jest   m ądry.   Nie   k om ent u je   swoi ch   porażek .

background image

Ż ywo t   sza bli   m oże   być   krót k i,   lec z   życ ie   wojownik a   świ at ł a   m usi 

b yć   długie.   Z   t ego   powod u   nie   przec enia   on   swoi ch   zdoln oś ci   i 

st ara   się   unik ać   niesp od zia nek .   P rzyp is uj e   k ażdej   rzeczy   wa r -

t oś ć,   na   jak ą   ona   zasł ugu je.   W   obli czu   powa żn yc h   problem ó w 

diab eł   szep cze   m u   do   uch a:   „Nie   m a   się   czym   prze jm ować.   Nic 

się   przec ież   nie   dzi eje " .   I nnym   znów   razem ,   w  banal nych   ok o lic z -

noś ci ac h,   diabe ł   podp owiad a:   „Musisz   zebr ać   cał ą   swo ją   energi ę, 

b y   zaradzić   s yt uac ji " .   W oj ownik   nie   słuc ha   słó w   diab ła.   S am   jest 

wła dc ą   swo je j   szp ady.

background image

W o jownik   świ at ł a   jest   zawsze   czujn y.   B y   obna żyć   swoj ą   szpa dę 

nie   pot rzebuj e   nik ogo   pros ić   o   pozwo len ie.   Nie   t raci   t eż   czas u   na 

uspr awied l iwiani e   się   wobe c   inn yc h.   P osłu szn y   bosk im   wyr ok om , 

odpo wi ad a   za   wł asne   czyny.   Rozglą da   się   na   bok i   i   rozp ozn aj e 

przyj ac ió ł.   P at rzy   za   sieb ie   i   wid zi   wrogó w.   W obe c   zdrady   jest 

bezl it o sn y,   ale   nigd y   się   nie   m ści :   wyst ar czy,   by   odda li ł   wrogó w 

ze   swe go   życi a,   wal cząc   z   nim i   nie   dłużej,   niż   t o   k oniec zn e.   W o -

jownik   nie   usiłu je   być   k im ś.   O n  po   prost u   jes t .

background image

W o jownik   nie   uzna je   za   przyja ci ela   k ogoś,   k t o   źle   m u   życzy.   Nie 

wid ać   go   równi eż   w   t owarzyst wi e   t yc h,   k t órzy   pragną   go   „poci e -

szyć " .   Unik a   ludzi ,   k t órzy   st o ją   u   jego   bok u   jed yn ie   w   przypa dk u 

porażk i .   Ci   f ałszywi   sprzym ier ze ńc y   pragną   udowo dni ć,   że   sła -

boś ć   czł owiek a   wyr óżnia .   P rzyno szą   woj ownik o wi   zaws ze   złe   wie -

ści   i   pod   płas zc zyk i em   „soli darn oś ci "   st ar ają   się   podwa żyć   je go 

wiar ę   w   sieb ie.   K ied y   spot yk a ją   go   ranneg o   —   lam ent u ją,   lec z   w 

głęb i   serca   są   urado wa ni   jeg o   przegra ną.   Nie   pojm ują,   że   t a 

przegr an a   st an owi   równ ie ż   czę ść   walk i.   P rawdziwi   przyj ac ie le   są 

z  nim   we   wszyst k ic h   chwi lac h   —  t ak   sam o   dobr yc h   jak   i  zł yc h.

background image

Na   począt k u   swoje j   walk i   wojo wn ik   świ at ł a   st wierd za:   „Mam   m a -

rzeni a" .   P o   lat ac h   zaczyn a   prze czuwać,   że   m oże   osiąg ną ć   t o, 

cze go   pragn ie.   W i e,   co   t o   nies zc zę śc ie   bli sk ic h,   sam ot n oś ć,   ro z-

czar owani e,   k t óre   t owa rzys zą   więk s zo śc i   ludzi .   Jest   świ ad om ,   że 

wk rót c e   zost an ie   nagrod zon y   i   odczuwa   sm ut ek ,   bo   sądzi ,   że   nie 

zas ług uj e   na   t o,   co   ot rzym a .   Jego   anio ł   pods zep t uj e   m u   do   uch a: 

„O ddaj   wszyst k o! " .   I   woj ownik   pada   na   k olana   i   of iarowuj e   B ogu 

swo je   zdob yc ze .   Ten   dar   zobowią zuj e   go,   by   zaprzest ał   st a wi ać 

głup ie   pyt an ia   i  przezwyci ężył   poczu ci e   win y.

background image

W o jownik   świat ła   t rzym a   w  ręk u   sza bl ę.   O   t ym ,   co   z  nią   zrobi   d e -

c yd uje   zawsze   sam .   Czasem   w   jego   życi u   nast ę pu je   przeł om : 

m usi   rozs t ać   się   z   t ym ,   co   k ocha.   W t e dy   zast a nawia   się:   „Czy 

spe łni am   wolę   B oga,   czy   t ez   powod uje   m ną   egoizm ? "   Jeś li   uzna, 

że   t o   rozst ani e   jest   ist o t ne   dla   jeg o   drogi   życi owej,   godzi   się   na 

nie   bez   sk argi.   Jeś li   nat om i as t   spowodo wa ne   b ył o   przebi egł oś ci ą 

inn yc h   —   jest   bezl it o sn y.   Z na   się   na   zada wa ni u   cio só w  i   na   prze -

bac zan iu,   jedn ym   i  drug im   posł ugu je   się   równ ie   zręcznie .

background image

W o jownik   świ at ł a   nie   wpada   w   pułapk ę   słowa   „wolno ść " .   T am 

gdzi e   na ród   jest   uci śni on y,   t am   woln oś ć   jes t   poję ci em   jasn ym . 

W t e dy   uzbroj on y  w  szab lę   i  t arc zę   wojownik   walc zy  do  ut rat y  t ch u 

i   ryzyk uj e   wła snym   życi em .   W   oblic zu   uci śn ien ia,   wolno ść   jest 

poję ci em   łat wym   do   zrozum i en ia   —   t o   prze ciwie ńs t wo   niew o li. 

B ywa   jednak ,   że   wojo wn ik   słyszy   t ak ie   sło wa:   „G d y   wre szc ie 

prze st a nę,   praco wa ć,   będę   wol nym   czł owiek i em " .   A   k iedy  t en   m o -

m ent   nadch odzi,   po   upływi e   rok u   ludzie   sk arżą   się:   „Ż yci e   t o   nic 

wię ce j   jak   nuda   i  rut yn a" .   Tak a  wol no ść   jest   t rudni ejs za   do   zrozu -

m ienia   —   ozna cza   brak   sen su   życi a.   W o jownik   świ at ł a   jest   za -

wsze   zaa nga żo wa ny   w   t o,   co   robi.   Jes t   nie wol nik i em   swoi ch   m a -

rzeń,   nat om ia st   jest   wol ny   w  swoi ch   poczyn an ia ch .

background image

W o jownik   świat ła   nie   zm aga   się   w  niesk o ńc zo noś ć   w  t ej   sam ej   bi -

t wie ,   zwł as zc za   jeśli   dost r zeg a,   że   prowad zi   t o   donik ąd.   Jeś li   po 

upł ywie   jak i e goś   cza su   walk a   nie   przyn os i   rezult at u ,   pojm uje ,   że 

nale ży   negoc jo wa ć   z  wrog iem   pok ój.   I   on   i   wróg   opa nowal i   szt uk ę 

f echt unk u   i   t eraz   m uszą   dojś ć   do   poro zum ie ni a.   B ędzie   t o   ges t 

godn y   a   nie   t chórzli wy,   doprow adzi   do   równo wa gi   sił   i   zm i a n y 

st rat egi i.   Ust ali ws zy   już   warunk i   rozejm u,   i   on   i   wróg,   m ogą   wr ó -

cić   do   swo ic h   dom ów.   Nie   m uszą   nik om u   nic   udowad nia ć   —   pr o -

wad zil i   walk ę   w   im ię   Dobra   i   ich   wiara   nie   poni os ła   szwank u. 

O baj   poszl i   na   ust ęp st wa,   pozn aj ąc   w   t en   spo só b   t rudną   szt uk ę 

rok owa ń.

background image

P rzyja ci el e   pyt ają   wojownik a   świat ła,   sk ąd   czerp ie   ener gię .   „O d 

uk ryt eg o   wroga"   —   odpo wi ad a.   P yt ają ,   k im   jest   t en   wróg.   „T o 

k t oś,   k ogo   nie   m oże m y   uk arać" .   Jak iś   dzie ciak ,   k t ór y   pobił   go   w 

dzie ci ńs t wie,   uk och ana ,   k t óra   porzu ci ła   go,   gdy   m iał   jede na śc ie 

lat ,   nauc zyci el ,   k t ór y  wym yś la ł   m u  od   głu pc ów.   W   chwil ac h   sł a bo -

ści   wojownik   przyp om ina   sobie,   że   nie   m iał   jeszc ze   spo so bn o ści , 

b y   wyk a za ć   się   odwa gą.   Nie   planu je   zem st y,   bowiem   uk ryt y   wróg 

nie   należy   już   do   jego   świat a.   Myśli   jedyni e   o   uzysk ani u   t ak iej 

spra wn oś ci,   żeb y  wieś ci   o  jego   wyc zyna ch   obieg ły   cały   świa t   i   do -

t arł y   do   uszu   t ego,   kt o   w   przes zło śc i   go   zranił.   B ól   m oże   prze -

m ieni ć   się   w  m oc.

background image

W o jownik o wi   świat ła   zawsze   dana   jest   w   życ iu   powt órn a   szan sa . 

Jak   wszysc y   inni   ludzie   —   m ężczyźn i   i   k obiet y   —   nie   przyszed ł 

prze cie ż   na   świat   ze   znajom o śc ią   f echt u nk u.   Długo   błąd ził ,   nim 

odk r ył   swo ją   W ł as ną   Lege ndę .   Ż aden   woj ownik   nie   m oże   sią ść   w 

k ręgu   innych   ludzi   i   powi ed zieć:   „Cok olwiek   robiłem   było   zawsze 

słu szne" .   T en,   k t o   t ak   t wier dzi,   k łam ie   alb o   jes zc ze   nie   pozn ał 

sam eg o   siebi e.   P rawd ziwy   wojo wn ik   świat ła   w   przeszło śc i   k rzy w -

dził   ludzi.   Jed nak   podc za s   swej   wędrówk i   pojął,   że   nade jdzie 

cza s,   k iedy   znów   spot k a   t yc h,   wobe c   k t ór yc h   zac hował   się   ni e -

godn ie,   że   dana   m u   będzie   szans a,   by   naprawił   zło,   kt óre   wyrzą -

dził ,   i   że   powi nie n   ją   wyk orzys t a ć   nat yc hm i ast ,   bez  wahan ia.

background image

W o jownik   świat ła   jest   czyst y   jak   gołę bic a   i   ost ro żn y   jak   wąż.   K ie -

d y  rozm awia   z  ludźm i,   nie   osą dza   ich   spos obu   byc ia .   W ie,   że   aby 

szer zyć   zło,   ciem no śc i   ut k ały   niewid zia ln ą   pajęc zynę ,   w   k t órą 

wpa daj ą   ws zyst k ie   sł o wa.   P rzem ieni ają   się   t am   one   w   int r yg i   i 

zawiś ć,   kt óre   pas ożyt uj ą   na  ludzk ie j   dus zy.   W   t en   spo só b   wszys t -

k o,   co   się   powi edzia ło   o   jak iej ś   os obie ,   doci era   do   uszu   jej   wro -

gów,   wzm oc nio ne   mroczną   pot ęg ą   t ruci zn y   i   złoś liwoś ci .   Dl a t ego, 

k ied y   wojo wn ik   świat ła   opo wia da   o   czyna ch   swoje go   brat a,   wy-

obraża   sob ie,   że   brat   sie dzi   obok   i  słuc ha   jego   słó w.

background image

O t o   słowa   śred nio wi ec zn ego   B rewiar za   Ryc ersk i ego :   „Ducho wa 

energ ia   Drogi   pot rze bu je   sprawied li wo śc i   i   cierp li wo śc i,   by   przy -

got o wa ć   t wó j   um ysł.   Droga   rycer za   jest   pros t a   i   t rudn a   zarazem , 

bowiem   wym ag a   od rzuc eni a   nie pot r zeb nych   rzeczy   i   nieis t ot nych 

przyj aźni.   Dlat ego   wła śni e   na   poc ząt k u   waham y   się,   czy   nią   p o -

dążyć .   Ot o   pierwsza   lek cj a   Rycer st wa:   wyk re śl is z   wszyst k o,   co 

do   t ej   por y   zapis ał eś   w   k siędze   t woj eg o   życ ia   —   niepok o je,   brak 

wiar y   w   sieb ie,   k łam st wo .   Na   ich   m iejs ce   wpis ze sz   słowo   «od wa -

ga».   Rozpoc zyna ją c   t ym   sło wem   podróż   i   pod ąża ją c   n a przód   z 

uf nośc ią   w  B oga,   dot rzes z  t am ,   dok ąd   powini en eś   dot rze ć" .

background image

K ied y   zbli ża   się   cza s   walk i ,   woj ownik   świ at ł a   got ó w  jest   na   k ażdą 

ewe n t ual noś ć.   A nalizu je   ws zyst k ie   spo so by   walk i   i   p yt a   siebi e: 

„Co   bym   zrobi ł,   gd yb y   pewn ego   dnia   przyszło   m i   wal czyć   ze 

so bą?" .   W   t en   spos ób   o dk rywa   swo je   słab e   punk t y.   W t e dy   poja -

wia   się   wróg   z   sak wą   peł ną   obiet n ic ,   t rak t at ó w,   rok owań.   Jego 

propo zycje   są   k uszą ce,   a   rozwią za nia ,   k t óre   pods uwa,   prost e. 

W ojo wnik   rozpat r uje   je   po   k olei   jed na   po   drugie j.   I   on   szuk a   zgo -

d y,   lecz   nie   za   cenę   wła sn ej   godn oś ci .   Z anie cha   walk ę   t ylk o   wt e -

d y,   gd y   dojdzie   do   wnio sk u,   że   t o   naj lep sza   st rat eg ia,   a   nie   dla -

t ego,   że   go   oczar owan o.   W o jo wn ik   świa t ła   nie   przyjm uje   preze n -

t ów  od  swoj ego   wroga .

background image

A   wię c   powt ar zam :

W o jowni cy   świ at ł a   m ają   zawsze   w  ocza ch   osob li wy   blask .   Ż yj ą   na 

świ e cie,   st ano wią   częś ć   życi a   innych   ludzi,   rozpo częli   swoją 

ziem sk ą   podróż   bez   t obo łk ów   i   bez   sand ał ów.   Częst o   bywa ją 

t chór zl iwi   i   nie   zawsze   post ęp ują   t ak   jak   t rzeba .   W o jowni cy   świ a -

t ła   cierp ią   z   powodu   niewa żn yc h   spraw,   bywaj ą   m ałodu szn i,   cz a -

sem   uważa ją,   że   nigd y   nie   uda   im   się   d o rosn ąć,   albo   sądzą,   że 

nie   są   godni   błogo sła wi eń st wa   czy   cud u.   Nie   zawsze   wied zą,   co 

wła śc iwie   robią   na   świ ec ie   i   czę st o   spędzaj ą   bezse nn e   noce,   m y -

ślą c,   że   ich   życ ie   nie   m a   wca le   sens u.   Dlat ego   są   wojo wn ik am i 

świ at ł a.   P onie wa ż   się   m ylą.   P onieważ   zada ją   sob ie   p yt a nia .   Po -

nie waż   poszuk uj ą   sen su   i   —   z   cał ą   pewnoś ci ą   —   k iedyś   go   o d -

najd ą.

background image

O t o   wojo wn ik   świat ła   budzi   się   ze   snu.   Myśli   sobie :   „Nie   chc ę 

st an ąć   ok o   w  ok o   ze   świ at ł em ,   k t óre   pragni e   ode   m nie   wielk ości" . 

A le   świ at ł o   nie   ust ęp uj e.   Myśli   dalej:   „Czy   zm iany,   k t óre   zacho -

dzą   wbre w   m ojej   woli,   są   k oniec zn e?" .   Ś wiat ł o   uparc ie   t rwa,   b o -

wiem   „wola "   t o   sło wo   —   zasa dzk a.   I   st op ni owo   oczy   i   ser ce   wo -

jownik a   zaczyna ją   przyzwyc za ja ć   się   da   świ at ła.   Nie   wzdra ga   się 

już   przed   nim ,   godzi   się   na   swo ją   Lege ndę ,   nawet   jeśli   ona   p o -

cią ga   za   sobą   ryzyk o .   W o jownik   świat ła   spał   długo .   T o   nat u ralne , 

że   budzi   się   powo li.

background image

Doświad czon y   zapaś nik   znos i   znie wag i   przec iwnik a,   bo   zna   siłę 

swo ic h   m ięśn i   i   zręczno ść   swo ic h   chwyt ów.   S poglą da   źle   przyg o -

t owa nem u   prze ciwnik o wi   głębok o   w  oczy   i   wygr ywa   jes zc ze   przed 

walk ą.   W   m iarę   jak   wojo wn ik   uczy   się   pod   ok iem   swoje go   duch o -

weg o   m ist rza ,   świ at ł o   wiar y   zac zyna   błyszczeć   w   jego   oczac h   i 

nie   pot rze bu je   już   nik om u   nic   ud owadni ać .   Niewie le   go   obch odzą 

k ąśli we   zaczepk i   wroga   —   niec haj   sobi e   t wi erdzi,   że   B óg   jest 

prze sąd em ,   że   cud a   t o  żart y,   a   wiar a   w  anio ły   t o   uciec zk a   od   rze -

czywis t o śc i.   P odobn ie   jak   zap aś nik ,   woj ownik   świat ła   jest   świa -

dom   swo je j   nies am owit e j   siły   i   nigd y   nie   walc zy   z   człowi ek iem , 

k t óry  nie   jes t   godzie n   honor owej   walk i.

background image

W o jownik   świat ła   m usi   m ieć   zawsze   w   pam ięc i   pię ć   regu ł   walk i 

napi s anych   przez   Czuanga- Cy,   przed   pona d   dwom a   t ysią cam i   lat : 

W i ara:   nim   pod ejm ie sz   bit wę   m usis z   uwier zyć   w   jej   cel.   P rzyj a -

cie le:   wybi eraj   sobi e   sprzym ier zeń có w   i   nau cz   się   wal czyć   u  ich 

bok u,   bowiem   nik t   nie   wygrywa   wojny   sam .

Czas:   zim ą   bit wę   prowa dzi   się   inac zej   niż   lat em .   Dobry   wojo wn ik 

sam   wybi era   m om ent   rozpoc zę ci a   walk i.

P rzest r ze ń:   w   wąwozie   nie   wal czy   się   t ak   sam o   jak   na   ot wart ym 

polu .   O ceń   t eren ,   k t óry  cię   ot acza   i   wybi erz   najlep szy   spo só b   po -

ruszani a   po   nim .   S t rat eg ia:   najl eps zym   wojownik i em   jest   t en,   k t o 

plan uj e   swo ją   walk ę.

background image

W o jownik   rzadk o   k ied y   wie ,   jak i   jest   wynik   k ończąc ej   się   bit wy. 

W ok ó ł   panuj e   t ak   wielk i   rozgar di as z,   że   m ożli we   jest   i   zwyci ę -

st wo   i   porażk a.   Czas   pok aże   czy   wygrał ,   czy   przegra ł,   lecz   wo -

jownik   wie,   że   od   t ej   chwil i   nic   nie   m ożna   już   zrobi ć   —   ost at e c z -

ne   rozst rzyg ni ęc ie   bit wy   jest   już   t eraz   w   ręk ach   B oga.   W o jo wnik 

świ at ł a   nie   m art wi   się   wynik i em .   P yt a   swo je   serce :   „Czy   st oc z y -

łem   walk ę   w   im ię   Dobra? "   Jeśl i   t ak   —   odp oc zywa .   Jeś li   nie   — 

się ga   po  szabl ę   i   powra ca   do   ćwi czeń.

background image

W o jownik   świ at ł a   nosi   w   sobie   isk ierk ę   B oga.   Dzieli   los   z   inn ym i 

woj ownik am i,   lecz   bywa,   że   m usi   sam ot n ie   ćwic zyć   szt uk ę   f ec h -

t unk u.   K iedy   jes t   dalek o   od   przyj ac iół ,   st aj e   się   jak b y  gwi azdą   na 

nieb ie.   Rozświet la   t ę   częś ć   W sze ch świa t a,   k t óra   jest   m u   przyp i -

san a,   upięk s za   galak t yk i   i   całe   świ at y   dla   t yc h,   k t órzy   spogl ąd ają 

w   nieb o.   W yt rwało ść   woj ownik a   wk rót ce   będzi e   nagro dzona .   P o -

wol i   zbli ża ją   się   do   nieg o   inn i   woj ownic y,   łącząc   się   w   k onst e l a -

cje   pełne   s ym bol i   i   t ajem ni c.

background image

Czasam i   wojownik   świ at ł a   odnos i   wraże ni e,   że   jeg o   życie   t oczy 

się   jak by   na   dwó ch   równo leg łych   płas zc zyzn ac h.   Na   pier ws ze j   z 

nic h   zm uszon y   jest   robi ć   t o   wszys t k a   przed   czym   się   brom ,   wa l -

czyć   w   im ię   poglą dó w,   w   k t óre   nie   wierzy.   Lecz   ist n iej e   t eż   inny 

wym iar:   odk rywa   go   w   swoi ch   sna ch,   m arzenia ch ,   k siążk a ch, 

pod cza s   spot k ań   z   lud źm i,   k t órzy   m yśl ą   podo bn ie   jak   on.   W o jo w -

nik   pozwal a,   ab y  oba   t e   nurt y  życ ia   zbli żył y   się   do   sieb ie.   „I st n i e -

je   pom ost   łącząc y   t o,   co   robię,   z   t ym ,   co   pragn ąłb ym   robić "   — 

m yś li   w  duchu .   P owo li,   krok   po  krok u,   jego   m arzenia   przyćm i ew a -

ją   swoim   blask i em   codzien ną   rut ynę   i   pewne go   dnia   czuje,   że 

jest   już   got ó w,   b y   speł nić   t o,   cze go   zawsze   pragną ł.   W ówczas 

st ar czy   odrob ina   śm iało śc i,   by  dwa   nurt y  życi a   st a ły  się   jed nym .

background image

Napis z  raz  jes zc ze   t o,   co   ci   już  m ówiłem :

W o jownik   świat ła   pot rze buj e   cza su   dla   sie bi e.   P oś wię ca   go   na 

odpo czynek ,   rozm yśl an ia,   k ont ak t   z   Duszą   W s ze ch świat a.   Nawet 

w   najwi ęk szym   f erworze   walk i   znajd uje   czas   na   m edyt ac ję.   Cza -

sam i   siad a,   odprę ża   się   i   pozwal a,   b y  sprawy  t oczył y   się   wł asnym 

t orem .   P at rzy   na   świ at   oczam i   widza ,   nie   usiłu je   b yć   ani   lep szy, 

ani   gorszy   —   podd aj   e   się   bez   opor u   nurt o wi   życi a.   I   po   t rochu 

wszys t k o,   co   wydawał o   się   sk om plik o wan e,   st aje   się   pr ost e.   A 

woj ownik   jest   szc zęś li wy .

background image

W o jownik   wyst r ze ga   się   ludzi,   k t órzy   t wierd zą,   że   znaj ą   Drogę. 

Z azwycza j   są   t ak   głębok o   przek on ani   o   t ym ,   że   wszys t k o   zale ży 

od   ich   decyzj i,   że   nie   zauważają   ironii   z   jak ą   los   zapi su je   k oleje 

ludzk i eg o   życia   i   żywo   prot e st u ją   za   k ażdym   razem ,   k ied y   ni e -

unik ni on e   puk a   do   ich   drzwi.   W oj ownik   świat ła   m arzy   i   jego   m a -

rzeni a   pop yc ha ją   go   do   przo du,   jednak   nigdy   nie   pope łn ia   błędu, 

sąd ząc ,   że   drog a   jest   łat wa   a   bram y   szer ok o   ot wart e.   W ie,   że 

W s ze ch świat   dzia ła   na   podob ień st wo   alch em ii:   „diss ou s   et   c o -

agul e" ,   jak   m awia ją   m ist rzo wi e.   „Rozpras za j   i   sk upia j   swoj ą   ener -

gię   zależnie   od   s yt u ac ji" .   S ą   chwi le,   by   dzia łać   i   t ak ie,   k ied y   na -

leży   pogo dzi ć   się   z   t ym ,   co   przyno si   los.   W ojo wn ik   pot raf i   t o   roz-

różni ć.

background image

K ied y   wojo wn ik   świ at ł a   zac zyna   nauk ę   walk i,   odk rywa,   że   m usi 

m ieć   pełen   ek wipun ek   —   w   t ym   t ak że   zbroj ę.   W yru sza   więc   na 

pos zuk iwan ie   zbroi   dla   siebi e   i   słyszy   of ert y   rozlic zn yc h   k upców: 

„Używa j   panc erza   sa m ot noś ci "   —   m ówi   pier ws zy.   „P osł ug uj   się 

t arczą   cyni zm u"   —   podpo wi ad a   drugi.   „Najle pie j   w  nic   się   nie   a n -

gażu j   —   t o   naj lep sza   zbro ja"   —   t wier dzi   t rzec i.   A le   wojownik   nie 

sł ucha   ich   rad.   Z   pogodą   duch a   udaje   się   do   swo je j   świ ąt yn i   i 

ot ul a   się   niezn is zc za lnym   płaszczem   wiar y.   W i ara   odbij a   wsze l -

k ie   cios y.   W iara   przem ie nia   t ruci znę   w  wodę   przejrzys t ą   jak   k rys z

t ał.

background image

„W i erzę   we   wszys t k o,   co   ludzi e   m ówią   i   zawsze   jes t em   rozc z aro -

wan y"   —   sk arżą   się   znaj om i.   To   bardzo   ważne ,   by   uf ać   innym . 

W o jownik   świ at ł a   nie   obawi a   się   rozczaro wa ń,   bowi em   zna   sił ę 

swo je j   szabl i   i   pot ęg ę   sw ojej   m iłośc i.   P ot raf i   wyt yczyć   własn e 

grani ce .   Ak cept ować   B osk ie   znak i   i   zrozum ie ć,   że   anioł owie 

udzi el ają   nam   rad   ust am i   nas zych   bliźn ic h   —   t o   jed no.   Nat om iast 

niezdo lno ść   do   sam od zie ln ego   podejm o wan ia   dec yzji   i   bezu st a n -

ne   oczek iwani e,   że   inni   pod powie dzą   nam ,   co   powinn iśm y   ucz y -

nić   —   t o   całk iem   inn a   spra wa.   W oj ownik   uf a   ludzi om ,   przed e 

wszys t k im   dlat e go,   że   uf a   sobi e.

background image

W o jownik   przyg ląd a   się   życi u   z   łago dno śc ią   i   zdec yd owan iem . 

S t oi   bo wiem   w   obli czu   t ajem n ic y,   dla   k t órej   wyj aś nie ni e   pewneg o 

dnia   znaj dzi e.   S t awia jąc   k ażd y   krok   m ówi   sobie   w   duch u:   „Lud z -

k ie   życ ie   t o   ist n e   sza leń st wo! " .   I   m a   rację.   P och yl on y   nad   cud em 

cod zie nn oś ci,   dost r zeg a,   że  nie   zawsze   pot raf i   prze wid zi eć   sk u t k i 

swo ic h   poc zyna ń.   Czasam i   dzia ła   nie   wied zą c   nawet ,   że   dzi ała; 

rat uj e   nie   wiedząc ,   że   rat uj e;   cier pi   nie   wie dzą c,   dlac zeg o   jes t 

sm ut n y.   Tak ,   nasze   życ ie   jes t   szale ńs t wem .   Jednak   najwię ksza 

m ądroś ć   woj ownik a   świa t ła   pole ga   na   właś ci wym   wyb orze   wł a -

sne go   szale ńs t wa.

background image

W o jownik   świat ła   przygl ąd a   się   k olum nom   po   obu   st ron ac h   bra -

m y,   kt órą   m a   zam iar   ot wor zyć.   P ierwsza   zwi e   się   S t rach em ,   dr u -

ga   —   O ch ot ą.   W oj ownik   ogląda   k olum nę   S t rachu.   Na   niej   widn i e -

je   napis :   „W k roczys z   w   świ at   nieznan y   i   nieb ezp ie czny,   gdzie 

wszys t k o   t o,   cze go   się   dot yc hc za s   nau czył eś ,   nie   zda   się   na   nic" . 

O gląda   k olum nę   O chot y   i   czyt a   na   niej:   „O puśc is z   znan y   ci   świat , 

k t óry   przech owuje   wszyst k o   t o,   co   zawsze   k ochał eś   i   o   co   wa l -

czył eś   z   wielk im   poś wi ęc en iem " .   W oj ownik   uśm ie ch a   się,   bowi em 

nie   ist n iej e   nic,   co   m oże   wzbud zi ć   jego   lęk ,   ani   nic,   co   m oże   go 

powst rzym ać .   I   z   det erm i nac ją   czło wi ek a,   kt ór y   wie   czeg o   ch ce, 

ot wi e ra   bram ę.

background image

W o jownik   świ at ł a   wk łada   cał ą   duszę   w  jedn o   ćwic ze ni e   —   bard zo 

pot rze bne   na   drodze   jego   ducho we go   rozwo ju   —  sk upia   uwag ę   na 

t ym ,   co   zazwyc za j   wyk on uje   m achin al nie ,   jak   oddych an ie ,   m ruże -

nie   oczu,   czy   ogl ąda ni e   cod zie nn yc h   przedm i ot ó w.   Robi   t o   za -

wsze,   ilek roć   czuje   się   zbit y   z   t ropu.   W   t en   spo só b   pozb ywa   się 

napi ęc ia   i   pozwa la   int ui cj i   dzia łać   swob odn ie.   W ówczas   dla   nie -

k t órych   problem ó w   nie   do   rozwiązan ia,   rozwiązan ie   się   zna j duje . 

B ól,   k t ór y   zda wał   się   nie   do   znie si eni a,   nagle   m ija.   S ięga   do   t ej 

t ech nik i   zaws ze,   k ied y  m usi   st awi ć   czoła   t rudne j   s yt uac ji .

background image

W o jownik   świ at ł a   słyszy:   „I st nie ją   spra wy,   o  kt ór yc h   nie   chcę   m ó -

wić ,   ab y   nie   budzić   zawi śc i" .   Ś m ieje   się   z   t yc h   słó w,   bowi em   za -

wiś ć   nie   jest   w   st a nie   wyrzą dzić   najm n iej szej   k rzywd y,   jeśl i   czło -

wiek   nie   godzi   się   na   nią.   S t ano wi   ona   czę ść   życi a   i   k ażd y   m usi 

nau czyć   się   sob ie   z  nią   radzi ć.   Poniewa ż  wojo wn ik   rzadk o   m ówi   o 

swo ic h   plana ch ,   czas am i   ludzi e   sądzą,   że   t o   z  obawy   przed   zawi -

ści ą.   A le   t ak   wcale   nie   jest .   W oj ownik   zna   wagę   słó w.   Z awsze , 

ilek ro ć   opo wia da   o   swoic h   m arzenia ch,   t raci   jak ąś   czą st k ę   ener -

gii   pot rze bn ej   do   zreali zo wan ia   t yc h   m arzeń.   A   m ó wią c   zbyt   dużo 

pode jm uj e   ryzyk o,   że   wyczerp ie   całą   energi ę   ni ezbędn ą   do   dzia ł a

nia.   W oj ownik   świ at ł a   zna   m oc  słów.

background image

W o jownik   świ at ł a   zna   cenę   wyt rwał oś ci   i   odwag i.   P odczas   walk i 

bardzo   częs t o   ot rzym u je   cio sy,   na   jak ie   nie   jest   przyg ot o wa ny. 

W i e,   że   w   czas ie   woj ny   wróg   wygr a   parę   bit ew.   W ojo wn ik   pła cze 

pot em   ze   sm ut k u   i   wyp o czywa,   zbier ają c   siły.   I   znó w   powr ac a   da 

walk i   w   im ię   swoi ch   m arzeń.   B owi em   im   dłużej   będzi e   st a ł   z 

bo k u,   t ym   bardziej   naraża   się   na   ryzyk o,   że   opa dni e   go   sła bo ść , 

lęk ,   onie śm ie len ie.   K ied y   jeździe c   wyp ad a   z   si o dło   i   nat yc hm i ast 

znó w  nie   dosią dzie   k onia,   nigd y  późnie j   już   t ego   nie   zrobi.

background image

W o jownik   zna   swo ją   wart oś ć.   Nat chn ien ie   i   wiar a   są   m ot orem 

je go   dec yzji   o   dzia łan iu.   B ywa   jednak ,   że  spot yk a   ludzi ,   k t órzy  za

pras zaj ą   go   do   t ocze ni a   bit ew,   k t óre   nie   są   jego   bit wam i ,   k t óre 

go   nie   int eres uj ą,   czy   t ez   na   pol a   walk i,   k t órych   nie   zna.   Ludzi e 

ci   prag ną,   by   podją ł   wyzwa ni a,   k tóre   są   ist ot n e   dla   nich,   ale   nie 

dla   niego.   Częst o   są   t o   blis cy   ludzie,   k t órzy   go   k ochaj ą,   wierzą   w 

jego   sił y,   a   ponie wa ż  są   lęk liwi ,   oczek ują   od   nieg o   pom oc y.   W   t a -

k ich   ch wil ac h   woj ownik   uśm ie ch a   się   i   ok azuje   im   swo ją   m i łoś ć, 

jedn ak   nie   daj e   się   w   nic   wci ąg nąć .   P rawdziwy   wojo wn ik   świ at ł a 

sam   wybi era   bit wy.

background image

W o jownik   świat ła   pot raf i   przegr ywać .   A le   porażk i   nie   rozpa t ruj e 

bezn a m ięt ni e,   m ówią c   przy   t ym :   „T o   nie   m a   znac zen ia " ,   alb o: 

„T ak   napra wdę   t o  wcal e   t ego   nie   pragn ąłem " .   G odzi   się   z  porażk ą 

i   nie   st ara   się   za   wsze lk ą   cen ę   przem ie ni ć   jej   w   zwyci ęs t wo.   B ól 

ran,   oboję t no ść   przyja ci ół,   sam ot ność   prze gran ej,   sprawi aj ą,   że 

czu je   się   rozgor yc zo ny.   W   t ak ich   chwi la ch   m ówi   sobi e   w   du chu: 

„W a lc zyłem   o   coś,   ale   m i   się   nie   powiod ło.   P rzegr ałem   pier ws zą 

bit wę" .   T e   słowa   doda ją   m u   nowyc h   sił.   W ie,   że   nie   m ożna   za -

wsze   wygr ywać   i  odróżn ia   słus zne   dzia łan ia   od   błędó w.

background image

K ied y   pragniem y   czego ś,   t o   cały   W s ze ch świat   dzi ała   na   naszą 

k orzyś ć.   W ojo wn ik   świ at ł a   dobrze   o   t ym   wie .  Z   t ego   powodu 

zwra ca   bac zną   uwagę   na   swo je   m yś li.   Z a   dobrym i   int en cj am i   k ry -

ją   się   częs t o   uczuc ia ,   do   k t órych   nik t   nie   śm ie   się   przyznać :   z e -

m st a,   lęk   przed   wygra ną,   przewr o t na   rado ść   z  powod u   cud zej   t ra -

gedi i.   W szec hś wi at   nic ze go   nie   sądzi,   on   po   prost u   dział a   na   k o -

rzyś ć   nas zych   pragni eń.   Dlat eg o   woj ownik   ośm ie la   się   zajrzeć   w 

m roczn e   obs zary   swo jej   duszy   i   próbu je   je   rozjaś ni ć   świ at łem 

przeb ac ze nia .   I   zaws ze   bardzo   uważa   na   swo je   m yśl i.

background image

Jezus   m ówił:   „O b y   t woje   T ak   znac zyło   T ak ,   a   Nie   —   Nie" .   K ied y 

woj ownik   podejm i e   się   czeg oś,   robi   t o.   Ci   k t órzy   obiec uj ą   i   nie 

dot rzym ują   sło wa,   t racą   szac unek   do   sam ych   sieb ie,   wst ydzą   się 

swo ic h   poczyn ań .   I ch   życie   poleg a   na   uci ek an iu.   T racą   o   wiele 

wię ce j   energi i   nie   dot rzym uj ąc   daneg o   słowa,   niż   pot rze ba   wo -

jownik owi,   by   speł nił   przyrzec zen ie.   B ywa,   że   wojo wn ik   bierze   na 

sie bie   pocho pni e   odpo wi edzia lno ść ,   k t óra   będzie   m iała   dla   nieg o 

szk od liwe   sk ut k i.   Nie   powt órzy   już   t ego   więc ej,   lec z   nie   prz e -

szk od zi   m u   t o   dot rzym a ć   dane j   obiet ni cy   i   zapł ac ić   ceny   za   swoj ą 

niero zważnoś ć.

background image

K ied y   wojo wn ik   wygrywa   bit wę   urząd za   wielk i e   świ ęt o .   Z wyc ię -

st wo   k oszt owa ła   go   wiel e   wys iłk ó w,   wiele   niepr zes pa nych   nocy 

pełn yc h   wąt pl iwo ści ,   długi ch   dni   oczek iwani a.   O d   niepam i ęt n yc h 

cza só w   święt owani e   t rium f u   jest   częś ci ą   ryt ua łu   życ ia   —   obrzę -

dem   wt ajem n ic ze nia .   P rzyja ci el e   i   znajom i   widzą   jeg o   rado ść   i 

m yś lą:   „Dlac zeg o   on   t o   robi?   P rzeci eż   m oże   być   rozczaro wa ny   po 

nast ęp nej   bit wie .   Może   ścią gn ąć   na   sieb ie   gnie w   wroga " .   Jed nak 

on   wie,   dlac ze go   t ak   post ępu je.   O t rzym u je   najws pa ni a lszy   dar, 

jak i   m oże   dać   zwyc ię st wo   —   wiar ę   w   sieb ie.   Dziś   świę ci   swo je 

wczora js ze   zwyci ęs t wo,   aby  m ieć   wię ce j   sił   na   jut rze js zą   bit wę.

background image

P ewn ego   dnia,   bez   żad nej   wiad om ej   przyczyn y,   wojownik   odk r y -

wa,   że   nie   wal czy   już   z  t ym   sam ym ,   co   niegd yś ,   zapa łem .   W pr aw -

dzie   nadal   wyk on uje   wszyst k o   t ak   jak   dawn ie j,   jednak   k ażd y   jego 

gest   wyd aj e   m u  się   pozba wi ony   sensu .   P ozost aj e   t ylk o   jed no   wyj -

ści e   —   nadal   prowadzić   Dobrą   W a lk ę.   Modli   się   z   ob o wią zk u,   z 

lęk u   albo   pod   inn ym   pozorem ,   lecz   nie   zba cza   ze   swo jej   drogi. 

W i e,   że   ani oł   T ego,   k t óry   m u   zs ył a   nat c hni e nie,   pos zed ł   sobi e 

gdzi eś   na   spa cer.   W o jo wnik   sk upi a   uwagę   na   wal ce   i   o bst aj e 

przy   swoim ,   nawet   wt ed y,   gd y   wszyst k o   wyda je   m u   się   j a ło we. 

A nioł   wk rót ce   powró ci   i   najci ch szy   sze le st   jego   sk rzyd eł   sprawi, 

że   radość   znów  będzi e   żywa.

background image

W o jownik   świ at ł a   dziel i   się   z   inn ym i   swoim   doświad czen iem   z 

ziem sk i ej   wędró wk i.   T en   k t o   pom aga,   ot rzym u je   pom oc   i   m usi   po -

dzie li ć   się   t ym ,   czeg o   się   nauc zył.   Dlat eg o   siada   przy   ognisk u   i 

opo wia da   a   t ym ,   jak   wyglą da ł   dzie ń   jeg o   walk i.   P rzyja ci el   sze p -

cze.  „P o   co   m ówisz   ot war ci e   o   t woj ej   st rat e gi i?   Czyż   nie   widzis z, 

że   w   t en   spos ób   narażas z   się   na   ryzyk o,   iż   swo ją   zdob yc z   bę-

dzie sz   m usiał   podziel ić   z   innym i? " .   W o jo wn ik   zadowal a   się 

uśm ie ch em   i   nie   m ówi   ani   słowa.   W i e,   że   jeś li   u   k resu   po dróży 

dot rze   do   wyl udn ia neg o   raju,   t o   walc zył   niep ot rzeb nie .

background image

W o jownik   odk rył,   że   B óg   pos ług uj e   się   sam ot no śc ią ,   by   nau czyć 

ludzi   poc zu ci a   wsp ól not y   z  innym i;   gniewem ,   b y  uk aza ć   nam   wiel -

k ie   dobr odziej st wo   spok oju ;   nudą ,   b y   doc eni ć   urok   przyg ód   i   wol -

noś ci.   B óg   posł ug uje   się   ciszą,   by   wzb ud zić   w   nas   odpo wi e dzia l -

noś ć   za   sło wa ;   zm ęczeni em ,   b yśm y   pozna li   sm ak   odpo czy nk u,   a 

chor obam i   przywołuje   błog o sła wi eńs t wo,   jak ie   nies ie   nam   zdro -

wie.   B óg  sięg a   po   ogi eń,   b y  opowied zi eć   o   wod zi e;   po   zi e m ię,   by-

śm y   pozn ali   wart o ść   powi et rza.   B óg   przywo łu je   śm ierć,   by   pod -

k reśli ć   wag ę   życ ia.

background image

S t run y   nieu st ann ie   nap ięt e   w   k ońcu   się   rozst r aj ają .   W ojo wn ic y, 

k t órzy   ca ł y   swó j   cza s   poświęc aj ą   jed yn ie   na   ćwic zen ia   i   t reni ng i, 

t racą   w   walc e   spont an ic zno ść .   W ier zc ho wc e,   k t óre   cią gl e   sk aczą 

przez   przeszk o dy,   pewne go   dnia   łam ią   nogę .   Łuk i   napi ęt e   k ażd e -

go   dnia,   nie   wypu szczaj ą   już   st rzał   z   t ą   sam ą   siłą.   DI at eg o   wo -

jownik   świ at ł a,   nawet   jeśl i   nie   m a   czas am i   och ot y,   st ara   się   ci e -

szyć   drob nym i   sprawam i   dnia   codzie nne go.

background image

W o jownik a   świ at ł a   nie   t rzeba   prosić ,   żeb y   dawał.   W ie dzą c   t o, 

niek t ór zy   m ówią:   „T en,   kt o   pot rze bu je,   powi nie n   się   o   t o   up o -

m nieć " .   W o jo wn ik   świa t ła   wie,   że   wiel u   ludziom   nie   udaje   się   — 

po   prost u   się   nie   uda je   —   popros ić   o   pom oc.   O dk rywa   wok ół   sie -

bie   ludzi,   k t órych   serc a   są   t ak   spragn io ne   uczu ci a,   że   padaj ą   ł u -

pem   złej   m iłośc i.   P ot rzeb ują   oni   czuł ości,   lec z   wst ydzą   się   t o 

ok aza ć.   W oj ownik   zapras za   ich   do   ogni sk a,   opo wia da   hist orie , 

dzie li   z   nim i   swój   posił ek   i   razem ,   w   winie ,   t opi ą   sm ut k i.   Naz a -

jut rz   wszysc y   czują   się   lepie j.   Najwięk s zym i   nędzar zam i   są   ci, 

k t órzy  pat rzą   na   cudzą   nędzę   oboj ęt n ym   ok iem .

background image

W o jownik   świat ła   słuc ha   słów   Lao- T sy,   kt ór y   powie dzi ał,   że   t rz e -

ba   pozbyć   się   świ ad om oś ci   upł ywu   dni   i   godzi n,   a   więk s zą   uwa gę 

zwra ca ć   no   k ażdą   m inut ę.   W t ed y   dopier o,   uda   nam   się   rozwi ązać 

niek t ór e   probl em y,   zanim   się   pojawią.   Jest   czuj ny   w   sprawac h 

drobn yc h,   zat em   udaje   m u   się   unik ną ć   wie lk ic h   nieszczęś ć.   M y -

śle ć   o   drobn yc h   sprawac h,   wca le   nie   znac zy   m yś le ć   k rót k o -

wzro cznie .   P rzes adn e   przywią zywa ni e   wag i   do   spra w   wie lk ic h 

prowadzi   do   ut rat y   radoś ci   życ ia.   W o jo wnik   wie,   że   wielk i e   ma -

rzeni a   sk ład aj ą   się   z   m nóst wa   elem ent ów,   podo bni e   jak   świ at ł o 

sł oneczn e   jest   sum ą   m ilionó w  prom ien i.

background image

Czasam i   w  drodze   dopada   wojownik a   rut yn a.   W t e dy   k orzyst a   on   z 

nauk i   Nachm an a   z   B racła wi a:   „Jeś li   nie   udaj e   ci   się   m odlić,   p o -

st ara j   się   powt arza ć   jedno   prost e   sło wo   —  przyno si   t o   duszy   wi e -

le   dobreg o.   Nie   m ów   nic   więc ej,   powt arzaj   t ylk o   t o   jedn o   sło wo, 

bez   przerwy,   niezli czoną   ilość   ra zy.   W   k ońcu   ut raci   ono   swó j 

sen s   i   zdob ędzie   nowe   znac zen ie.   B óg   ot wor zy   swoj e   bram y,   a 

wt ed y   t ym   jednym   sło wem   wysł awis z   wszys t k o,   co   zec hc es z" . 

K ied y   wojo wn ik   m usi   wyk on ywać   t ę   sam ą   czynn oś ć   wiel e   razy   z 

rzędu ,   m oże   z   nią   zrobi ć   t o,   co   radzi   Nachm an   i   przem ie nić   ją   w 

m odlit wę.

background image

Dla   wojo wn ik a   świat ła   „pewnik i "   nie   ist ni ej ą.   P odą ża   drogą,   kt órą 

nie st r udzeni e   st ara   się   pozna ć.   Jego   t echn ik i   walk i   zm ienia ją   się 

zale żn ie   od   pory   rok u.   S am   się   nieu st a nni e   dost os owuje ,   dlat eg o 

nik ogo   nie   sąd zi   wyłączn ie   wedl e   zas ad y   „prawd a   —   f ałsz" ,   lecz 

zale żn ie   od   czas u   i   ok olic znoś ci.   W ie,   że   jego   przyj ac iel e   t ak że 

m uszą   się   dos t os owywać   i   wcal e   go   nie   dziwi,   k ied y   zm ienia   się 

ich   spos ób   byci a.   Daje   ludzi om   czas ,   b y   m ogli   uzas ad ni ć   swo je 

post ęp owani e.   Lecz  w  obl ic zu   zdrady   wojo wn ik   jest   bezlit os ny.

background image

W o jownik   siada   przy  ogn iu,   by   porozm awia ć   z  przyj ac ió łm i.   K łóc ą 

się,   osk arżaj ą   nawzajem ,   ale   reszt ę   nocy   i   t ak   spę dzają   w   t ym 

sam ym   nam iocie.   W net   zapom i naj ą   o   wszys t k i ch   m iot an yc h   przez 

sie bie   obelga ch .   O d   czasu   do   cza su   poja wi a   się   wśró d   nich   k t oś 

niezna jom y.   Nicze go   jes zc ze   wsp ól nie   z  nim   nie   przeżyli ,   pok azał 

się   im   t ylk o   z   dobrej   st rony,   wię c   niek t órzy   dopat r uj ą   się   w   nim 

m ist rza .   W o jownik   świat ła   nie   poró wnu je   go   ze   swoim i   dawn ym i 

t owar zyszam i.   Mile  wit a   niezn aj om ego ,   ale   nie   uf a   m u,   dopók i   nie 

odk r yje   równie ż   jego   wad.   W o jo wn ik   świ at ł a   nie   rozpo czn ie   bit wy, 

nim   całk owic ie   nie   pozn a   swoje go   sprzym i erze ńc a.

background image

W o jownik   zna   st are   porzek ad ło:   „Jeś li   wyr zut y   sum ie nia   zabi jał y -

b y. . . " .   W i e,   że   wyr zut y   sum ie nia   zabi jaj ą,   kruszą   powoli   duszę 

t ego,   kt o   pop ełn ił   błąd   i   prowad zą   go   do   des t ruk c ji.   W o jo wnik   nie 

chc e   um ierać   w   t en   spo só b.   K ied y   zdar zy   m u   się   zach ować   prz e -

wrot n ie   albo   złośl iwie   —   jest   prze cie ż   czło wi ek iem   pełn ym   wad   — 

nie   wst yd zi   się   prosi ć   o  przeb ac zen ie.   Jeśl i   t o  t ylk o   m ożliwe ,   st a -

ra   się   napr awić   krzywdę,   k t órą   wyr zą dzi ł.   Jeśl i   oso ba,   k t órą   zr a -

nił,   nie   żyje ,   czyn i   dobra   k om uś   niezna jom em u,   p oświę ca ją c   je 

pam ię ci   człowiek a ,   k t óry   przez   niego   cierp ia ł.   W o jo wn ik a   świ at ł a 

nie   t rawi ą   wyr zut y   sum ien ia,   bowiem   wyr zut y   sum ien ia   zabi ja ją.   Z 

pok orą   naprawia   zło,   k t órego   był   spra wc ą.

background image

K ażd y   wojo wn ik   świ at ł a   sł ys za ł   jak   jego   m at k a   m ówił a:   „Moje 

dzie ck o   zachowało   się   źle,   bo   st ra cił o   I owę,   ale   m a   bardzo   dobre 

serc e" .   I   ch o cia ż   woj ownik   sza nuj e   swoją   m at k ę,   dobrze   wie,   że 

t o   niepr awda.   Nie   pobła ża   sobie   bez   przer wy,   ale   t eż   nie   zadrę -

cza   się   wyrzut am i   sum ieni a   z   powo du   swoj ej   lek k om yśl noś ci   — 

ina cze j   nigd y   nie   wysze dł by   na   prost ą   drog ę.   O biek t ywn ie   oce ni a 

rezul t at y   swoi ch   dzi ała ń,   a   nie   zam iar y.   P rzyjm u je   n a   sie bie   od -

powied zi aln oś ć   za   sk ut k i   t ego,   co   robi,   nawet   jeśl i   m usi   płaci ć 

wys ok ą   cenę   za   błęd y,   jak ie   popeł nia .   Jak   głos i   st are   arab sk ie 

przys ło wi e:   „B óg   oceni a   drzewo   po   jego   owoc ac h,   a   nie   po   k orze -

nia ch" .

background image

Nim   woj ownik   pode jm ie   ist ot ną   decyzj ę   —   wypo wi e dzen ie   wojn y, 

wym arsz   z   przyj ac iółm i   na   inną   równi nę,   wybór   pola   pod   sie w   — 

p yt a   sieb ie:   „Jak ie   t o   będzie   m iało   sk ut k i   dla   piąt eg o   pok ol eni a 

m oich   spa dk obi erc ów?" .   W ojo wn ik   jest   świa dom ,   że   czyny   k ażde -

go   czło wiek a   m ają   wpł yw   nawet   na   bard zo   odle głą   przyszło ść   i 

dlat ego   m usi   wie dzi eć ,   jak i   świ at   pozo st a wi   po   sobi e   nast ępn ym 

pok ole ni om .

background image

K t oś   k ied yś   przest r zeg ł   wojo wn ik a   świa t ła   t ym i   słowam i:   „Nie   wy -

woł uj   burzy   w   szk la nc e   wod y" .   Lecz   on   nie   wyo lbrzym ia   t ru dnośc i 

i   w   k ażdej   syt uacji   st ara   się   zacho wa ć   zim ną   k rew.   Nie   osąd za 

cier pie ń   innych   ludzi.   Maleńk i   drobia zg   —   k t óry   dla   nieg o   jest 

bez   znaczen ia   —   m oże   rozpęt ać   burzę,   k t óra   drzem ała   w   d uszy 

jego   brat a.   W oj ownik   sza nuj e   ból   blisk i ch   i   nie   próbuj e   po równ y-

wać   go   ze   swo im .   K ieli ch   rozpac zy   k ażdeg o   czł owi ek a  jest   inne go 

rozm iaru .

background image

„Najwa żn iej sza   na   drod ze   ducho we j   jes t   odwaga "   —   m awiał   G an -

dhi.   Tchó rzom   świa t   wyd aje   się   złowro gi   i   nie bezpi ec zny.   S zuk ają 

oni   pozor neg o   bezp iec ze ńs t wa   w   życi u   bez   wielk i ch   wyzwa ń   i 

zbroj ą   się   po   zęby,   by   ochron ić   t o,   co   wydaj e   im   się,   że   pos ia da -

ją.   T chórze   zak łada ją   w   k ońcu   k rat y   w   ok nach   włas ne go   więzi e -

nia.   Myśli   wojo wn ik a   świat ła   wybie ga ją   dalek o   poza   hor yzont y. 

W i e,   że   jeś li   nie   uczyn i   nic   dla   świ at a,   nik t   t ego   nie   zrobi.   B ierze 

wię c   udział   w   Dobrej   W a lc e   i   pom aga   innym ,   nawet   jeśli   cza sem 

nie   do  k ońca   rozum ie ,   dla cze go   t o  robi.

background image

W o jownik   świat ła   z   uwa gą   czyt a   sło wa,   k t órym i   Dusza   W sze c h -

świ at a   na t chn ęł a   Chico   X aviera:   „K iedy  uda   ci   się   rozwią za ć   t rud -

ne   k onf lik t y   z   ludźm i,   nie   pogrąża j   się   we   wspom n ie nia ch   cięż -

k ich   ch wil ,   lec z   raduj   się   t ym ,   że   udał o   ci   się   wyj ść   z   nich   zwy -

cię sk o.   K ied y   wyc ho dzis z   z   długi eg o   lecze ni a   po   chor obi e,   nie 

m yś l   o   cierp ie niu ,   k t óre   cię   dot k nęło ,   lec z   o   błogo sł awie ńst wi e 

B oga,   k t óre   pozwo li ło   ci   wyzdr owieć .   Do   k ońca   życi a   zachowaj   w 

swo je j   pam ięci   wszyst k ie   dobre   rzeczy,   k t óre   poja wi ły   się   w   naj -

t rudn iej szyc h   ok oli cznoś ci ac h.   O ne   będ ą   dowodem   t woich   m ożli -

woś ci   i  dadzą   ci   nadziej ę   w  obli czu   naj wi ęk szyc h   przeszk ó d" .

background image

W o jownik   sk upia   się   na   m aleńk i ch   cudac h   codzi en noś ci .   Je śli   po -

t raf i   w  nic h   dojrze ć   t o,   co   pięk n e,   znac zy   t o,   że   i   on   nosi   w  sobie 

pięk no ,   bowiem   świ at   jest   zwi erc ia dłem ,   w   kt ór ym   odbija   się 

t warz   k ażdeg o   czł owiek a.   I   cho ć   woj ownik   dobr ze   zna   swo je   wad y 

i   ograni czen ia,   robi   co   w   jego   m oc y,   by   zacho wa ć   pogod ę   du cha 

w   t rudnych   s yt u ac jac h.   O st at e cznie ,   świa t   zaws ze   st ara   się 

przyj ść   m u   z   pom ocą ,   nawet   jeżeli   wszys t k o   wok ół   wydaj e   się 

t em u   przec zyć.

background image

I st n iej ą   reszt k i   em ocj i,   wypro duk o wan e   w  f abryk a ch   m yśli .   To   m i -

nion e   cierp ien ia,   z   k t óryc h   już   nie   m a   pożyt k u,   t o   przezorn oś ć, 

k t óra   k ied yś   była   przyda t na ,   ale   dzisi aj   niczem u   nie   służy.   W o -

jownik   t eż   m a   wspom n ien ia,   jedn ak   pot raf i   je   przes ia ć   i   pozo st a -

wić   t e   t ylk o ,   k t óre   są   m u   pot rzeb ne.   W   t en   spo só b   pozb ywa   się 

reszt ek   em ocji.   Jak iś   znajom y   wzd yc ha :   „A leż   one   st an owią 

czę ść   m ojej   his t ori i!   Dlaczeg o   m am   się   pozbywa ć   uczu ć,   k t óre 

odc is nęł y   pięt n o   na   m oim   życi u? " .   W oj ownik   uśm iec ha   się.   Nie 

st ara   się   wzbud zi ć   w  sob ie   em ocji ,   k t óre   już   w  nim   um arł y.   Zm i e -

nia   się   i   pragn ie,   by   jego   uczuc ia   t owar zyszył y   m u   w  t ej   przem i a -

nie.

background image

K ied y   nauc zyci el   dost rzega ,   że   woj ownik   jest   przyg nęb io ny   m ówi 

m u:   „Nie   jes t eś   wcal e   t ym ,   k ogo   przyp om in as z   w   chwil ac h   sm u t -

k u.   Jest e ś   k im ś   wię cej .   T y   żyjes z,   choć   wiel u   inn yc h   ode szł o   z 

powodó w,   k t órych   nigdy   nie   zrozum i em y.   Dlaczego   B óg   wezwał 

do   siebi e   ludzi   t ak   niezw yk łyc h,   a   nie   wła śni e   cieb ie?   Dok ład nie 

w   t ej   chwil i   m ilion y   lud zi   podda ło   się,   pog odził o   z   włas nym   l o -

sem .   Nie   cierp ią   już,   nie   pła czą ,   pat rzą   jed ynie   jak   m ija   czas. 

Ut raci li   zdol no ść   dzi ała ni a.   Lecz   t y,   t y   jest eś   sm ut ny.   A   t o   świ ad -

czy  o  t ym ,   że   t woj a   dus za   jest   cią gl e   żywa" .

background image

B ywa   czas em ,   że   podc za s   ciągn ąc ej   się   w   niesk o ńc zo no ść   bit wy, 

wo jownik owi   wpada   nagl e   do   gło wy   pom ys ł,   k t óry   pozwa la   m u   w 

cią gu   paru   sek und   przewa żyć   szal ę   zwyci ęs t wa   na   swoją   st ronę. 

W t e dy   m yś li:   „Czem u   m ęczyłem   się   t ak   dłu go,   sk oro   m ogłem   ro z -

st rzyg ną ć   walk ę   i   zao szc zę dzi ć   poło wę   ener gii ?" .   Rzeczywi śc ie ,   z 

pers pek t ywy   czas u   prze zwyc ię że ni e   k ażdej   t rudno śc i   wydaj e   się 

dzie ci nn ie   prost e.   W ie lk ie   zwycię st wo,   dziś   t ak   pozor ni e   ł at we, 

jest   w   ist oc ie   wynik i em   całe j   seri i   m aleńk i ch   wygra nych ,   k t ó re 

prze szł y   nie zau wa żo ne.   K iedy   wojownik   pojm uje   t ę   prawdę ,   śpi 

spok o jni e.   Dalek o   m u   do   poczuc ia   win y,   że   st raci ł   za   dużo   czas u 

i   energi i.   Raduje   się   t ym ,   że   doszedł   do   celu .

background image

S ą   dwa   rodzaje   m odlit wy.   Tak ie,   w  k t óryc h   prosim y,   aby   wyd arz y -

ł y   się   j a k ieś   ok reśl on e   rzec zy   i   próbu jem y   pods zep ną ć   B ogu,   co 

m a   czyni ć.   Nie   pozo st a wi ają   one   S t wórcy   ani   cza su,   ani   prze -

st rze ni   do   dział an ia.   B óg   —   kt ór y   dobrze   wie,   co   dla   k ażde go   z 

nas   najle ps ze   —   i   t ak   zrobi,   co   uzna   za   st os owne.   A   m odlą cy   od -

nie sie   wrażen ie,   że   nie   zost a ł   wysł uc ha ny.   Lec z   są   i   inne   m odl i -

t wy,   t e,   w  k t órych   czł owiek   godzi   się,   by   w  jego   życi u   speł nił y   się 

zam ys ły   S t wórcy,   cho ć   prze ci eż   nie   zna   Jeg o   śc ieżek .   P rosi,   by 

oszczędzon o   m u   cier pi eń,   pros i   o   radoś ć   w   wal ce   o   Dobro,   lec z 

nigd y  nie   zapom in a   doda ć:   „Niech   st an ie   się   wola   T woja" .   W o jow-

nik   świa t ła   m odli   się   w  t en   drugi   spos ób.

background image

W o jownik   wie,   że   słowa   naji st o t ni ej sze   w   k ażd ym   język u,   t o   sł o -

wa   bardzo   krót k ie.   „T ak " .   „Miłoś ć" .   „B óg" .   T e   słowa   przych od zą 

nam   najł at wie j   i   wypełn ia ją   olbrzym ie   prze st rzeni e   pust k i.   Jed nak 

ist n ie je   inne   sło wo ,   t eż   bard zo   krót k ie,   kt óreg o   wyp owied ze nie 

spra wi a   wie lu   ludzi om   nie   lada   k łopot :   „Nie" .   T en   k t o   nigdy   nie 

m ówi   „Nie"   sądzi ,   że   jest   wsp ani ał om yś l n y,   szl ac het ny   i   dobr ze 

wyc ho wa ny,   bowiem   „Nie"   m a  reput ac ję   sło wa   przek lę t eg o,   sam o -

lubn eg o   i   posp oli t e go.   W o jo wn ik   st ara   się   nie   wpaś ć   w   t ę   puła p -

k ę.   B owiem   cza sam i   m ówiąc   „Tak "   innym ,   m ożna   powie dzieć 

„Nie"   sam em u   sobie .   Dlat ego   jeg o   ust a   nigd y   nie   wypowia da ją 

„T ak " ,   k ied y  jeg o   serc e   m ówi   „Nie" .

background image

P o   pierwsze:   B óg   jes t   wyrzec zen iem .   Cierp   w   t ym   życi u,   a   bę -

dzie sz   szc zęś li wy   w  nast ę pn ym .

P o   drugie :   T en   k t o   się   bawi   jest   dzie ck iem .   Ż yj   w   napię ci u.   P o 

t rzec ie:   I nni   wiedzą   co   jest   dla   nas   dobre,   bo   m ają   wię ce j   do -

świ ad czeni a.   P o   czwart e :   Naszym   obowi ązk i em   jest   zadowal ać 

inn yc h.   Należy   im   spr awiać   przyjem n oś ć   nawet   za   cenę   wielk i ch 

poś wi ęc eń.   P o   piąt e:   Nie   nal eży   pić   z   k ielich a   szc zęś ci a,   bo   m o -

głob y   nam   t o   przyp aś ć   do   gust u,   a   przeci eż   nie   pozo st ani e   on   na 

zawsze   w   naszyc h   ręk ach.   P o   szó st e :   Trzeba   przyj ąć   na   sieb ie 

wszys t k ie   k ary.   jes t eśm y   win ni.   P o   sió dm e:   S t rach   jes t   s yg nał em 

ost rzeg awczym .   Nie   podejm u jm y   ryzyk a.   O t o   przyk a zan ia,   k t órym 

woj ownik   świ at ł a   nie   m oże   być   pos łu szny  pod   żadn ym   pozorem .

background image

T łum   ludzi   st oi   na   środk u   drog i,   zam yk aj ąc   dost ę p   do   Raju.   P ur y-

t ani n   p yt a:   „P o   co   t u   grzeszni cy?" .   Moralist a   oburza   si ę:   „P rost y -

t ut k a   chc e   wzi ąć   udzi ał   w   uczci e! " .   S t rażnik   wart o śc i   wyk rzyk uje : 

„jak   wyba czyć   ni ewierne j   k obieci e,   sk oro   zgrzes zyła ?" .   P ok ut nik 

rozr ywa   swoj e   szat y:   „Dl a cze go   uzdrawia ć   śle pe go,   k t óry   m yśl i 

t ylk o   o   swo im   cier pie ni u   i   nigd y   nie   ok az u je   wdzię czno śc i? " . 

A sce t a   oburza   się:   „G odzi sz   się,   by   niewias t a   m aścił a   swoje   wł o -

s y   drogo cen nym   olejk i em .   Dlaczeg o   nie   sprze da ć   go   i   nie   k upić 

żywnoś ci ?" .   Jezu s   z   uśm iec hem   t rzym a   ot wart e   drzwi   Raju.   I 

mi m o   cał ego   rozgar di as zu   wok ół   woj ownic y   świ at ł a   wcho dzą   do 

środk a.

background image

W ró g   jest   przeb ieg ły.   I lek roć   m oże,   chwyt a   za   broń   najł at wie js zą 

w   użyciu   i   naj sk ut e czni ejs zą   —   int r yg ę.   Nie   wym a ga   t o   zb yt ni ego 

wys iłk u,   bowi em   inni   pracu ją   na   jego   k ont o.   P rzewrot nym i   sł o wa -

m i   m ożna   znis zc zyć   naj sil ni ejs ze   więzy,   długi e   lat a   dążen ia   do 

harm oni i   z   drugim   czł owi ek iem .   W oj ownik   świat ła   częst o   pada 

of iarą   t ej   puł apk i.   Nie   wie,   sk ąd   padł   cio s,   ani   nie   m a   najm nie j -

sze j   m ożli woś ci ,   b y   dowie ść ,   że   coś   jest   oszc zer st wem .   I nt r yg a 

nie   daje   m ożli wo śc i   obron y   —   wyd aje   wyr ok   bez   żadn eg o   proc e-

su.   W oj o wnik   świa t ła   płaci   więc   za   jej   sk ut k i   i   pono si   nieza słu ż o -

ne   k ary,   bo   słowa   m a   m oc   i   on   o   t ym   wie.   Cierpi   w  m ilcze niu ,   ale 

nie   posł ug uje   się   nigdy   t ą   sam ą   bron ią   wobe c   prze ciwnik a .   W o -

jownik   świ at ł a   nie   jest   t chórzem .

background image

„Daj   szal eń co wi   t ys ią c   rozum ów,   a   on   będ zie   chc iał   t ylk o   t wój "   — 

gło si   arabsk ie   przys ło wi e.   K ied y   woj ownik   świ at ł a   zac zyna   upr a -

wia ć   swój   ogród,   zauważa,   że   z   bok u   śled zi   go   sąsi ad.   Ten   czł o -

wiek   uwi el bia   wygłaszać   swo je   opini e   na   t em at   sia nia   dzia łań , 

nawoże ni a   m yś li   i   pod lewan ia   zdobyczy.   Jeśl i   woj ownik   pos ł u -

cha łby   t ych   rad,   t o   wyk o na łby   pra cę,   kt óra   nie   byłab y   jeg o   prac ą, 

a   ogród ,   k t óry   piel ęgn ował,   odzwi erc i edlałb y   zam ysł y   sąsi ada . 

Jed nak   woj ownik   wie,   że   k ażd y   ogró d   m a   swoje   t ajem ni ce ,   k t óre 

m oże   odk ryć   jedyni e   cier pli wa   ręk a   ogrodn ik a.   Dlat eg o   woli   się 

sk upi ć   na   sło ńc u,   deszc zu   i   porach   rok u.   W ie,   że   szal en iec ,   k t ór y 

podp at ru je   zza   m uru   i   daj e   t ysi ąc e   rad   na   t em at   cud ze go   ogrodu, 

nie   dba   o  swoj e   rośl iny.

background image

A b y   walc zyć   t rzeba   m ieć   oczy   ot wart e   i   oddan yc h   sprzym ier ze ń -

ców   u   bok u.   Lecz   czas em   zdar za   się,   że   przyj ac iel ,   k t óry   wal czył 

w   obozie   wojownik a ,   zm ieni a   się   nagl e   w   jego   wroga.   P ierwszą 

reak cj ą   jest   nien a wiś ć.   Jed nak   wojo wn ik   świ at ł a   wie,   że   na   polu 

bit wy   zaśl epi on y   żołni erz   gini e.   Dlat eg o   st ara   się   zawsze   pam ię -

t ać   o   wszys t k ic h   dobr yc h   uczynk ach   swoj eg o   dawneg o   soj us zn i -

k a.   Usiłu je   zrozum i eć ,   co   pop ch nęł o   t ego   czło wi ek a   do   nag łej 

zm ian y   obozu,   jak ie   ran y   nawarst wi ły   się   w   jego   d uszy.   P róbuj e 

odk r yć,   co   spra wi ło,   że   przest al i   się   porozum i ewać .   Nik t   nie   jest 

całk o wi ci e   dobr y   ani   zł y.   O   t ym   m yś li   wojo wn ik ,   k ied y   odk r ywa, 

że   m a  noweg o   prze ciwnik a .

background image

W o jownik   świ at ł a   wie,   że   cel   nie   uświ ęc a   środk ów.   P onieważ   cel 

nie   is t niej e,   ist n iej ą   t ylk o   środk i.   Ż yci e   gna   go   z   niezna neg o   w 

niezna ne.   K ażda   m inut a   owi ana   jest   pasj onu ją cą   t ajem ni cą   — 

woj ownik   nie   wie,   sk ąd   przyszed ł   ani   dok ąd   idzie.   A le   wie,   że   nie 

znal azł   się   na   świ ec ie   prze z   przypa dek .   I   cies zy   się ,   że   wszys t k o 

go   zask ak uje ,   że   zac hwyc aj ą   go   nowe   pejza że.   Częst o   się   boi, 

ale   dla   wojo wn ik a   t o   całk i em   norm aln e.   Jeś li   sk upi   się   jedyni e   na 

cel u   podró ży,  nie   zwró ci   uwagi   na   znak i   na   dro dze.   Jeś li   zada 

t ylk o   jedno   pyt ani e,   nie   pozn a   wielu   innych   odpo wi e dzi.   I   dlat ego 

woj ownik   odda je   się   ws zyst k iem u   całk owic ie.

background image

W o jownik   wie,   że   ist ni ej e   „zjawisk o   lawin y" .   Częst o   był   świa d -

k iem ,   k iedy  k t oś   zach ował   się   pod le   wobec   oso by,   k t órej   zabrak ł o 

odwagi ,   b y  się   przec iwst a wi ć.   Z   t chór zo st wa   i   żalu   t a   osob a   wyła -

dowywał a   swą   złoś ć   na   k im ś   jeszcze   sła bs zym ,   aż   powst awała   z 

t ego   ist n a   lawi na   nie szczę ść .   Nik t   z   nas   nie   zna   sk ut k ów   wł a sne -

go   ok ruci eńs t wa.   Dlat ego   wojo wn ik   jest   ost rożny   w   szar żo wa niu 

sza blą   i   st aje   do   walk i   t ylk o   z   godn ym   sieb ie   przec iwnik iem .   A 

k ied y   wpada   w   gniew,   uder za   pięśc ią   w   sk ałę   i   rani   s o bie   ręk ę. 

Ręk a   się   goi   łat wo,   lecz   dzie ck o,   kt órem u   zad ałb y   cię żk ie   razy, 

bo   przegra ł   jak ąś   pot yczk ę,   pozo st ało by   napi ęt n owan e   na   cał e 

życ ie.

background image

K ied y  nadc ho dzi   chwila   rozst ani a,   wojownik   żegna   wszyst k i ch   po -

znan yc h   w  Drodze   przyja ci ół.   Jedn yc h   nau czył   jak   usł ys ze ć   dzwo -

n y   zat o pio ne j   świ ąt yni ,   inn ym   opo wi edzia ł   przy   ognisk u   k olej e 

swo je go   losu .   Sm ut no   m u   na   duszy,   lecz   wie,   że   jego   szabl a   jest 

świ ęt a   i   m usi   b yć   pos łu szny   rozk azom   T ego,   k t órem u   p o świ ęc ił 

swą   walk ę.   Tak   więc   woj ownik   świat ła   dzi ęk uje   swoim   t owarzy -

szom   podróży,   bierze   głębok i   oddec h   i   rusza   na przód   pełen 

wsp om ni eń   z  niezap om nia ne j   podró ży.

background image

E p i l o g

K ied y  k obiet a   zam ilk ła,   zapad ła   noc .   S iedzie li   na  brzegu   ocea nu   i 

oglą da li   wsch od ząc y  k siężyc.

—   Je st   wie le   sprze cznoś ci   w   t ym ,   co   m i   powi ed zia ła ś   —   zauwa -

żył.   K obiet a   wst ała .

—   Z egn aj   —   powi ed zia ła.   —   Dobrze   wied zia łe ś,   że   dzwon y   na 

dnie   m orza   t o   wca le   nie   lege nd a.   A le   udało   ci   siej e   usłyszeć   d o -

piero   wt ed y,   k ied y   pojął eś ,   że   i   wiat r,   i   m ewy,   i   sze le st   liśc i   sk ł a -

dają   się   na   ich   m uzyk ę.   T ak   sam o   wojo wn ik   świa t ła   wie,   że 

wszys t k o,   co   go   ot ac za   —   jego   zwyc ię st wa   i   porażk i,   jego   zap ał   i 

rozpa cz   —   st an owi   czę ść   jego   walk i   o   Dobro.   I   pot raf i   zast o so -

wać   właś ci wą   t ak t yk ę,   wt ed y   k iedy   będzie   t ego   pot rzeb ował.   W o -

jownik   niewi el e   sobi e   robi   ze   spój no śc i.   Nauczył   się   żyć   ze   sw o -

im i   sprze cznoś ci am i.

—  K im   jest e ś?   —  sp yt ał.

A le   niezn ajom a   był a   już   dalek o.   S t ąpa ła   po   f alac h   w   st ron ę 

ws cho dząc e go   na   nieb ie   k siężyca .

background image

Drzew o Babel

Warszawa, listopad 2000

W yda ni e   pier ws ze

Nak ład   50   000   egz

P rint e d   in   P olan d

Druk i oprawa

Zakład Poligraficzny "DRUK-SERWIS" s.c.

tel.(023) 6732693  faz 023) 6732694


Document Outline