background image

Informacja techniczna 

19.1.03 | 05.2002 | Druk opakowa! | Serwis | Ogólne / Specjalne

 

 

 
 
 
 
 
 

Dostosowanie opakowa! produktów 
spo
"ywczych 

Migracja i odbijanie 
 
 

W  Europie  Zachodniej  ponad  906  produktów  spo!ywczych  sprzedawanych  jest  w  opakowaniach. 
Opakowanie spe"nia przeró!ne funkcjeA pocz#wszy od ochrony produktu przed ska!eniem i zepsuciemA a! 
do roli no$nika informacji i reklamy. 
Podczas  pakowania  powstaje  niebezpiecze%stwo  ska!enia  produktu  spo!ywczego  przez  sk"adniki 
opakowania. 
Odpowiednie  dyrektywyA  ustawyA  zarz#dzenia  i  normy  s"u!#  ochronie  konsumenta  przed  zagro!eniem 
zdrowia ze strony ska!onych produktów spo!ywczychA jak równie! czysto$ci produktów. 
Dlatego  te!  producenci  opakowa%  i  komponentów  stosowanych  do  ich  produkcjiA  powinni  wiedzie&A  jakie 
obowi#zuj# ich przepisy. 
Fu! od powstania Unii Europejskiej trwaj# prace nad ujednoliceniem przepisów prawnych. 
Poni!ej  omówione  zostan#  mo!liwe  wzajemne  oddzia"ywania  pomi'dzy  produktem  spo!ywczym  a 
opakowaniemA jak równie! najwa!niejsze regulacje prawne. 
 
 
 

Wzajemne  oddzia#ywanie  pomi$dzy  produktem  spo"ywczym  a  zadrukowanym 
opakowaniem 

 
Do  wzajemnych  oddzia"ywa%  pomi'dzy  opakowaniem  a  produktem  spo!ywczym  nale!y  permeacja  
HprzenikanieIA migracjaA odbijanie i przenikanie substancji w zamkni'tej przestrzeni wewn#trz opakowania. 
 
Permeacja (przenikanie) 
 
Oznacza  zjawisko  transportu  jakiej$  substancji  poprzez  opakowanie.  Substancje  z  otoczenia  mog# 
przenika& do produktu spo!ywczegoA a substancje z pakowanego produktu do otoczenia. 
 
Migracja 
 
Nast'puje  przez  transport  jakiej$  substancji  z  opakowania  do  produktu  spo!ywczego  i  odwrotnie. 
Loncentracj' podaje si' w mg/dm

opakowania lub mg/kg produktu spo!ywczego. 

 
Odbijanie  
 
Mo!e  wyst#pi&  po  druku  w  stosie  lub  w  nawini'tej  roli.  Zjawisko  to  jest  niewidoczne  i  mo!e  powodowa& 
niebezpiecze%stwo  przechodzenia  niskocz#steczkowych  substancji  na  stron'  opakowania  maj#c# 
bezpo$redni kontakt z produktem spo!ywczym.  
 
Pod wzgl'dem  fizycznym  zjawisko permeacji  i  migracji  polega na rozdziale i dyfuzji substancji mog#cych 
podlega& przenoszeniu w obszar graniczny pomi'dzy opakowaniem a produktem spo!ywczym. 
W przypadku wzajemnego oddzia"ywania farba O materia" opakowaniowy O produkt spo!ywczyA najwi'ksze 
znaczenie ma tylko migracja i odbijanie. Poni!ej zostan# omówione wy"#cznie takie opakowaniaA w których 
nie zachodzi kontakt pomi'dzy produktemA a zadrukowan# powierzchni# opakowania. 

19.1.03 

background image

 

 
 
 

Migracja do produktu spo"ywczego 

 

                                                              

 

                                                

Farba                                          Produkt spo"ywczy 

                                                                      

Pod#o"e drukowe 

 

 

 
Loncentracja substancji migruj#cych w opakowaniu produktu spo!ywczego zale!y odP 

!" Loncentracji wyj$ciowej substancji migruj#cych w zadrukowanym opakowaniu 

!" Pr'dko$ci przemieszczania si' tych substancji Hpr'dko$& dyfuzjiI 

!" Równowagi  rozdzia"u  substancji  migruj#cychA  to  znaczy  ich  rozpuszczalno$ci  w  zadrukowanym 

opakowaniu lub w produkcie spo!ywczym. 

 
Najwy!sza  koncentracja  substancji  migruj#cych  powstaje  w  takim  mediumA  w  którym  najlepiej  si'  one 
rozpuszczaj#. 
W celu ochrony konsumenta nale!y wykluczy& mo!liwo$& powstawania niekorzystnych zmian jako$ciowych 
i zdrowotnych produktu spo!ywczegoA wywo"anych migracj# sk"adników opakowania. 
W  przypadkachA  kiedy  specyficzne  st'!enie  substancji  migruj#cych  w  po"#czeniu  opakowanie/produkt 
spo!ywczy zostaj# przekroczone lub nie mo!na okre$li& ich toksyczno$ciA nale!yP 

!" Zastosowa& inny dobór materia"ów 

!" Zastosowa& warstwy barieroweA które zapobiegaj# migracji 

W odró!nieniu od bariery uniwersalnejA jak np. powleczona warstwa aluminiumA inne bariery funkcjonalne 
mog# okaza& si' nieprzepuszczalne tylko dla okre$lonych substancji. 
 

 
Przypadek 1

 

 

 

W przypadku kartonu powlekanego LDPE, folia stanowi barier$ dla wody, nie stanowi jednak "adnej bariery dla t#uszczów. 

 

 

 
Przypadek 2

 

 

 
Je%li  karton  do  produkcji  pierwotnych  opakowa!  produktów  spo"ywczych  zadrukowany  zosta#  standardowymi  farbami 
offsetowymi, mog
& przenika' przez niego sk#adniki p#ynne farby (oleje mineralne, estry  kwasów t#uszczowych). 
 

 
Zjawiskom tym mo!na zapobiega& na dwa ró!ne sposobyP 

!" Przez zastosowanie bariery funkcjonalnejR 

!" Przez zastosowanie nowej generacji farb offsetowych hubergroup serii CORONA

®-

MGA 5045 

Ho niskim zapachu w"asnym i niskiej migracjiI 

Farby o niskim zapachu w"asnym i niskiej migracji s# chronione patentem. 
 
 
 
R

zgodnie  z  definicjaA  bariera  funkcjonalna  to  [taka  warstwa  "#czonego  materia"uA  która  przy  w"a$ciwym  zastosowaniuA  redukuje 

migracj'  po"o!onych  ni!ej  warstw  do  produktu  spo!ywczegoA  niewykrywalnych  organoleptycznieA  na  poziomie  ni!szym  ni!  granica 
wykrywalno$ci\. 

background image

 

Kontrola migracji 

 
Podstaw'  prawn#  do  kontroli  migracji  stanowi  dyrektywa  82/711/EWGA  wraz  z  pó(niejsz#  zmian#A  o 
podstawowych  zasadach  okre$lania  migracji  materia"ów  i  przedmiotów  z  tworzywa  sztucznegoA  które 
przeznaczone s# do kontaktu z produktem spo!ywczym. 
Dyrektywa  ta  zawiera  podstawowe  zasady  przeprowadzania  testów  okre$laj#cych  migracj'  ogóln#  i 
specyficzn#  migracj'  poszczególnych  substancjiA  przy  pomocy  roztworów  symulacyjnychA  w  $ci$le 
okre$lonych  warunkach.  Stosowane  w  dyrektywie  UE  poj'cie  [roztwór  symulacyjny\  nie  jest  w"a$ciweA 
dlatego te! u!ywa si' okre$lenia [symulator produktu spo!ywczego\. 
Poniewa!  nie  zawsze  jest  mo!liwe  zastosowanie  w"a$ciwego  produktu  spo!ywczego  do  testowania 
materia"ówA  które  maja  z  nim  styczno$&A  stosuje  si'  symulatory  produktów  spo!ywczych.  S#  one 
sklasyfikowane wed"ug ich charakteru i przypisane do jednej lub wielu kategorii produktów spo!ywczych. 
Poni!ej lista roztworów symulacyjnych zgodnie z dyrektyw# 85/572/EWGP 
 

 

Kategorie produktów spo"ywczych i roztwory symulacyjne 

 
Lategoria produktów spo!ywczych 

 
Roztwór symulacyjny 

 
Skrót 

 
1. Wodne produkty spo!ywcze  
    HpHa4A5I 

 
Woda destylowana 

 
Roztwór symulacyjny A 

 
2. Lwa$ne produkty spo!ywcze 
    HwodneA pHb4A5I 
    

 
36 kwas octowy 

 
Roztwór symulacyjny d 

 
3. Alkoholowe produkty spo!ywcze  

 
106 etanol 
Hw dobranej koncentracjiI 

 
Roztwór symulacyjny C 

 
4. T"uste produkty spo!ywcze 

 
Oliwa z oliwek 
 

 
Roztwór symulacyjny D 

 
H5.I T"uste produkty spo!ywcze  

 
Tenaf HproszekI ENg 1186-13 
Hdo kartonówI 
 

 

 
Przeprowadzanie testów okre%laj&cych migracj$ 
 
W  komórce  migracyjnej  umieszcza  si'  opakowanieA  którego  niezadrukowana  strona  powleczona  jest 
odpowiednim  symulatorem  produktu  spo!ywczego.  Po  okre$lonym  czasie  oddzia"ywaniaA  przy 
zdefiniowanej  temperaturzeA  okre$la  si'  st'!enie  substancjiA  która  przenikn'"a  do  produktu  spo!ywczego 
lub symulatora.  
Metoda  ta  nie  jest  szczególnie  przydatna  w  przypadku  sk"adanych  pude"  i  opakowa%  papierowychA 
poniewa!  symulatory  $rodków  spo!ywczych  przenikaj#  przez  nie  ca"kowicie  i  ekstrahuj#  substancje  z 
zadrukowanej strony arkusza. To samo zdarza si'A je$li do bardzo cienkich folii poliolefinowych zastosuje 
si' jako symulator t"uszczu etanol a506. 
Dla okre$lenia przenikania niespolaryzowanych substancji migruj#cych na produkty spo!ywcze zawieraj#ce 
t"uszczA  zaleca  si'  stosowanie  tenafu  jako  symulatora  t"uszczu.  Tenaf  jest  zmodyfikowanym  tlenkiem 
polifenylu i stosuje si' go w postaci proszku Hwielko$& ziarna 0A18 O 0A25 mmI. 
 
Dyrektywy dotycz&ce testów migracyjnych 
 
G"ówne zasady okre$lania migracji materia"ów i przedmiotów z tworzyw sztucznychA które s# przeznaczone 
do styczno$ci z produktami spo!ywczymi okre$laj#P 

!" Druga dyrektywa zmieniaj#ca 97/48/EG do dyrektywy UE 82/711/EWG 

!" Urz'dowe metody badawcze wg i 35 jMdGP d80.30.2HWEI stycze% 1998 Hniemiecki odpowiednik 

dyrektywy UEI 

jist' roztworów symulacyjnych do bada% migracji materia"ów i przedmiotów z tworzyw sztucznychA które s# 
przeznaczone do styczno$ci z produktami spo!ywczymiA zawieraj#P 

!" Dyrektywa UE 85/572/EWG 

!" Urz'dowe  metody  badawcze  wg  i  35  jMdGP  d80.30-2HUEIA  maj  1991  Hniemiecki  odpowiednik 

dyrektywy UEI 

!" Dyrektywa 97/48/EWGP wybór roztworów symulacyjnych 

 

background image

 
 
Dalsze przepisy dotycz#ce oceny granicznych warto$ci migracjiP 

!" Za"#cznik pierwszej dyrektywy UE o tworzywach sztucznych 90/128/EWG 

!" Urz'dowe  metody  badawcze  wg  i  35  jMdGP  d80.30-3HUEIA  maj  1991  Hniemiecki  odpowiednik 

dyrektywy UEI 

!" Dyrektywa 93/8/EWGP roztwory symulacyjne - warunki przeprowadzania testów 
 

 

Niemieckie  i  europejskie  ustawodawstwo  dotycz&ce  opakowa!  produktów 
spo
"ywczych 

 
Niektóre  wytyczne  niemieckie  i  europejskie  ró!ni#  si'  w  swej  formie  i  wymowie.  Istnieje  jednak  wiele 
wspólnych wytycznych dotycz#cych opakowa% produktów spo!ywczychP 

!" Niedopuszczalne s# zmiany koloru pakowanych produktów spo!ywczych 

!" Niedopuszczalne jest u!ywanie i dopuszczanie do migracji substancji rakotwórczychA mutagennych 

i toksycznych Hsubstancje cmrI 

!" Niedozwolona jest migracja substancji fizjologicznie nieszkodliwych powy!ej okre$lonych norm 

!" Nie  wolno  dopuszcza&  do  powstawania  zmian  smaku  i  zapachu  pakowanych  produktów 

spo!ywczych 

!" Niedopuszczalne jest fa"szowanie produktów spo!ywczych 

 
 
Opakowania produktów spo"ywczych w %wietle prawa 
 
Opakowania produktów spo!ywczych s# przedmiotami u!ytkowymiA zgodnie z i 5 ustawy o przedmiotach 
powszechnego u!ytku i produktach spo!ywczych HjMdGI w wersji z 9 wrze$nia 1997. 
Zaliczaj# si' do nichP 

!" Przedmioty  stosowane  do  produkcjiA  obróbkiA  lub  u!ywane  przy  konsumpcji  produktów 

spo!ywczychA które oddzia"ywaj# lub maj# styczno$& z produktem spo!ywczym.R 

!" OpakowaniaA  pojemniki  i  pozosta"e  otulinyA  które  przeznaczone  s#  do  kontaktu  ze  $rodkami 

kosmetycznymi lub wyrobami tytoniowymi. 

Regulacje Unii Europejskiej oparte s# na ramowej dyrektywie UE 89/109/EWGP [Dyrektywa Rady dotycz#ca  
ujednolicenia przepisów prawnych krajów cz"onkowskich o materia"ach i przedmiotachA które przeznaczone 
s# do kontaktu z produktami spo!ywczymi\. 
 

 
Art. 2 
Przedmioty  u!ytkowe  zgodnie  z  tzw.  [dobr#  praktyk#  produkcji\  musz#  by&  tak  wytwarzaneA  aby  w 
okre$lonych  i  przewidywalnych  warunkach  ich  stosowania  nie  oddawa"y  do  produktu  spo!ywczego 
sk"adników w ilo$ciachA które mog"ybyP 

!" Powodowa& zagro!enie ludzkiego zdrowia  

!" Wywo"ywa& zmiany sk"adu lub w"a$ciwo$ci organoleptycznychR produktu spo!ywczego 
 

 
Prawne  wymagania  dotycz#ce produktów spo!ywczych odnosz# si' do produktu ko%cowegoA którym jest 
opakowanieA a nie do poszczególnych sk"adowych stosowanych do jego produkcji np. farb lub lakierów.  
Z  tego  powoduA  wed"ug  niemieckich  przepisów  dotycz#cych  produktów  spo!ywczychA  to  ostatecznie 
producenci i dystrybutorzy artyku"ów u!ytkowych Ha nie dostawcy pod"o!y drukowych i farbI ponosz# pe"n# 
odpowiedzialno$& za zgodno$& ich produktów z wymogami prawnymi. 
 
Ani dla opakowa% papierowych i kartonowychA których zadrukowana strona nie pozostaje w bezpo$rednim 
kontakcie  z  produktem  spo!ywczymA  ani  dla  tychA  które  wchodz#  w  taki  bezpo$redni  kontakt  nie  istnieje 
ujednolicone europejskie ustawodawstwo. 
W przygotowaniu znajduje si' rezolucja Rady Europy dotycz#ca farb drukarskichA które s# przewidziane do 
zadruku  zewn'trznej  powierzchni  opakowaniaA  która  nie  b'dzie  mia"a  bezpo$redniego  kontaktu  z 
produktami spo!ywczymi lub przedmiotami powszechnego u!ytku. 
 
 

R  Organoleptyka  jest  metod#  kontroli  produktów  spo!ywczychA  wed"ug  okre$lonego  schematu  ocenyA  w  odniesieniu  do  w"a$ciwo$ci 
maj#cych  wp"yw  na  jako$&  produktuA  takich  jak  smakA  zapachA  kolorA  wygl#dA  forma  i  konsystencjaA  przeprowadzan#  bez  $rodków 
pomocniczychA a jedynie za pomoc# zmys"ów. 

background image

 
Podstawowe wymagania 
 
drak  regulacji  prawnych  dotycz#cych  farb  do  druku  opakowa%  produktów  spo!ywczychA  zadrukowanych 
opakowa%  z papieru i kartonuA a tak!e laminatów kartonowych i papierowych nie oznacza jednakA  !e nie 
istniej# tu !adne normy. 
Za obowi#zuj#ce uznaje si' poszczególne normy zarówno krajoweA jak i europejskie. 
 
Ustawa o produktach spo"ywczych i artyku#ach u"ytkowych w Niemczech (LMBG) 
 
Najwi'ksze znaczenie posiadaj# nast'puj#ce paragrafy tej ustawyP 
 

 

§ 30, ust$p 1   LMBG 
 
Nieszkodliwo
%' fizjologiczna 
Zabrania  si'  produkcji  i  dystrybucji  artyku"ów  u!ytkowychA  które  mog"ybyA  przy  u!ytkowaniu  ich  zgodnie  z 
przeznaczeniemA szkodzi& zdrowiu przez swój sk"ad surowcowyA szczególnie przez substancje dzia"aj#ce toksycznie lub 
zanieczyszczenia

 

 
 

 

§ 31, ust$p 1    LMBG 
Przenikanie substancji (migracja) do produktów spo
"ywczych 
 
Zabrania si' wprowadzania do obrotu lub stosowania przedmiotów u!ytkowych w rozumieniu i 5 ust.1 w sposóbA który 
móg"by  powodowa&  przenikanie  z  ich  powierzchni  do  produktu  spo!ywczego  ró!nych  substancjiA  za  wyj#tkiem  tychA 
które s# oboj'tne dla zdrowiaA oboj'tne zapachowo i smakowoA a niezb'dne z technicznego punktu widzenia.

 

 
 
Fako technicznie niezb'dne uznaje si' takie ilo$ci substancjiA których nie mo!na wyeliminowa& z procesu 
produkcjiA uwzgl'dniaj#c poziom techniki i odpowiednie technologie. Niezb'dno$& techniczn# dopuszcza si' 
w przypadkuA kiedy nie istniej# alternatywne metody produkcjiA minimalizuj#ce obecno$& takich substancji. 
Odpowiada to równie! art. 2 ramowej dyrektywy UE 89/109/EWG HDyrektywa o materia"ach i przedmiotach 
z tworzyw sztucznychA które z racji swego przeznaczenia wchodz# w kontakt z produktami spo!ywczymiI. 
Zarz#dzenie niemieckiego Ministerstwa Zdrowia z 14 czerwca 2000 roku w sprawie artyku"ów u!ytkowych 
dotyczy wy"#cznie opakowa% z tworzyw sztucznych. 
 
To  zarz#dzenie  jest  niemieckim  odpowiednikiem  dyrektywy  90/128/EWG  o  materia"ach  i  przedmiotach  z 
tworzyw sztucznychA które przeznaczone s# do kontaktu z produktami spo!ywczymi. 
Normami  obj'te  s#  monomery  i  pozosta"e  surowceA  które  dopuszczone  zosta"y  do  produkcji  opakowa% 
artyku"ów spo!ywczych z tworzyw sztucznych. 
Oznacza  toA  !e  opakowania  $rodków  spo!ywczych  podlegaj#  dyrektywom  tylko  wtedyA  kiedy  s# 
produkowane z tworzyw sztucznych lub laminatów foliowych. 
 
Zarówno ta dyrektywaA jak te! zalecenia niemieckiego Urz'du Ochrony Zdrowia Lonsumenta i Medycyny 
Weterynaryjnej HdgggI oparte s# na koncepcji listy pozytywnej. Do produkcji artyku"ów u!ytkowychA które 
wchodz#  w  bezpo$redni  kontakt  z  produktami  spo!ywczymiA  wolno  stosowa&  tylko  te  surowceA  które 
znajduj# si' na li$cie. 
 
Innymi dokumentami zawieraj#cymi listy surowców s#P 
 

!" [Synoptic dokument\ UE z 10.01.2000 roku 

Fest to zestawienie surowcówA które s# wymienione w dyrektywach UE z okre$leniem [Dodatkowa 
lista  monomerów  i  dodatków  zg"oszona  do  Lomisji  Europejskiej  jako  substancjeA  które  mog#  by& 
stosowane w produkcji tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z !ywno$ci#\. 

!" Rezolucja  UEA  APH96I  5A  [Pow"oki  nawierzchniowe  przeznaczone  do  kontaktu  ze  $rodkami 

spo!ywczymi\ 

 
W  dyrektywie  Unii  Europejskiej  90/128/EWG  zosta"y  okre$lone  dopuszczalne  st'!enia  okre$lonych 
substancji  w  opakowaniuA  substancji  migruj#cych  do  produktu  spo!ywczego  lub  symulatorów  produktów 
spo!ywczych. 
 

background image

 
 
Zalecenia  te  s#  uzasadnione  danymi  toksykologicznymi  surowców.  Dopuszcza  si'  wy"#cznie  migracj' 
substancji do produktu spo!ywczego w st'!eniuA które europejski Naukowy Lomitet ds. )ywno$ci HSCFI lub 
inna autoryzowana instytucja uzna"a za fizjologiczne nieszkodliwe. 
Aby okre$li& wielko$& migracji  do artyku"ów u!ytkowychA trzeba j# odnie$& do okre$lonej powierzchni. Do 
przeliczania s"u!y tzw. model sze$cianu wg UEA przyj'ty jako opakowanie dla 1 kg produktu spo!ywczego. 
D"ugo$& kraw'dzi sze$cianu wynosi 1 dmA ma pojemno$& 1 litra i powierzchni' 60 dm

2

.

 

 Model ten oparty 

jest na za"o!eniuA !e przeci'tny obywatel UE wa!y 60 kg i dziennie konsumuje maksymalnie 1 kg $rodków 
spo!ywczych. 
Zgodnie  z  dyrektyw#  90/128/EWG  dopuszczalna  jest  maksymalna  migracja  substancji  z  opakowania  do 
produktu  spo!ywczego  w  wysoko$ci  10  mg/dm

2

  lub  60  mg/kgA  jako  fizjologicznie  nieszkodliwa  Hmigracja 

globalnaI. 
SubstancjeA  których  warto$&  toksykologiczna  powinna  by&  ograniczonaA  nie  mog#  by&  stosowane  lub 
u!ywane tylko w okre$lonej maksymalnej koncentracji Hspecyficzna warto$& granicznaIA poniewa! nie mog# 
migrowa& do produktu spo!ywczego i nie wolno stosowa& ich w materiale opakowaniowym. 
Warto$ci te znajduj# si' na wzmiankowanej wcze$niej li$cie pozytywnej. 
Nale!y rozró!ni& nast'puj#ce okre$leniaP 
 
Migracja globalna (GM) 
Ogólna  ilo$&  substancjiA  która  mo!e  przenikn#&  z  przedmiotu  u!ytkowego  do  produktu  spo!ywczegoA  w 
czasie bezpo$redniego kontaktuA wyra!ana w mg/kg. 
 
QM 
Najwy!sza koncentracja okre$lonej substancji toksycznej w materiale opakowaniowym w mg/kg. 
 
SML 
Specyficzny  limit  migracjiA  tzn.  st'!enie  w  mg/dm

2

  okre$lonej  substancji  toksycznejA  który  nie  mo!e  by& 

przekroczony w produkcie spo!ywczym lub w symulatorze. HSMj l ADI f 60I 
 
ADI 
Acceptable  Daily  Intake  w  mg/kgA  tzn.  ilo$&  okre$lonej  substancji  toksycznejA  któr#  mo!na  dziennie 
przyjmowa&  z  po!ywieniemA  bez  ryzyka  zagro!enia  dla  zdrowia  Htoksykologiczne  st'!enie  graniczne  f 
czynnik bezpiecze%stwa 100I. 
 
Materia"yA  które  nie  s#  okre$lone  toksykologicznieA  b'd#  mia"y  wkrótce  wyznaczone  warto$ci  graniczne 
nieszkodliwego st'!eniaA trwaj#A bowiem prace nad rezolucj# UE na temat farb. Proponuje si' limit detekcji 
na poziomie 10 mg/kg HppbI wyra!any jako migracja specyficzna. 
Substancje o masie molekularnej a1000 g/mol HDaltonI nie przedstawiaj# zagro!enia toksykologicznego i 
nie wykazuj# potencja"u migracyjnegoA lub jest on minimalny. 
Dlatego  te!  substancje  a1000  D  nie  maj#  !adnego  znaczenia  w  rozumieniu  ustawodawstwa  unijnego  i 
narodowego. 
Dla  producentów  opakowa%  produktów  spo!ywczych  problematyczny  jest  faktA  !e  dopiero  po  zbadaniu 
gotowego  opakowaniaA  pod  k#tem  ka!dego  komponentuA testami SMj lub nMA mo!na stwierdzi& czy ich 
st'!enie w produkcie spo!ywczym lub symulatorze mie$ci si' w granicach tolerancji. 
Z testu mo!na zrezygnowa& tylko wtedyA gdy ze stosunku opakowania do masy pakowanego produktuA przy 
za"o!eniu  ca"kowitego  przenikania  substancji  migruj#cejA  wynikaA  !e  nie  nast#pi  przekroczenie  warto$ci 
granicznych. 
Fe$li  ten  warunek  zostanie  spe"nionyA  nale!y  jeszcze  oceni&  warto$&  graniczn#  migracji  globalnej  H10 
mg/dm

2

 lub 60 mg/kg produktu spo!ywczegoI. Warto$& graniczna migracji globalnej nie ma uzasadnienia 

toksykologicznegoA lecz s"u!y wy"#cznie utrzymaniu czysto$ci produktu spo!ywczego. 
gI  dyrektywa  zmieniaj#ca  do  dyrektywy  90/128/EWG  wprowadza  metod'  oblicze%A  w  oparciu  o  badania 
naukowe. Obliczenia te zast'puj# w wielu przypadkach praktyczne testy na migracj'. 
 
Przydatno%' %rodków barwi&cych 
 
Nie  istniej#  przeciwwskazania  do  stosowania  $rodków  barwi#cych  do  tworzyw  sztucznych  przy  produkcji 
przedmiotów powszechnego u!ytku w rozumieniu i 5A ust.1 nr 1 jMdGA pod warunkiemA !e substancja taka 
nadaje  si'  do  barwienia  tworzyw  i  nie  powodujeA  przy  w"a$ciwym  stosowaniuA  przenikania  nawet 
minimalnych ilo$ci do produktu spo!ywczego. 
Wymagania  dotycz#ce  $rodków  barwi#cych  uregulowane  s#  unijn#  rezolucj#  AP  H89I1  [O  stosowaniu 
barwników w tworzywach sztucznychA maj#cych kontakt z !ywno$ci#\.

 

background image

Niemieckim  odpowiednikiem  tej  ustawy  jest  zalecenie  Urz'du  Ochrony  Zdrowia  Lonsumenta  i  Medycyny 
Weterynaryjnej  dggg  [*rodki  barwi#ce  do  tworzyw  sztucznych  i  innych  polimerów  do  przedmiotów 
u!ytkowych\ Hstan z 1 czerwca 1994I. 

 

Ustawa  ta  nie  dotyczy  stosowanych  farb  drukowych.  Pomimo  toA  farby  produkowane  w  fabrykach 
nale!#cych  do  hubergroupA  przeznaczone  do  druku  opakowa%  produktów  spo!ywczychA  zawieraj# 
wy"#cznie takie pigmentyA które odpowiadaj# wymogom unijnej rezolucji APH89I1. 

 

Podsumowanie 
 
Najwa!niejsze regulacje prawne dotycz#ce opakowa% produktów spo!ywczych w schemacie Hniemieckie / 
europejskieIP 

 
 

 

Ramowa dyrektywa UE 89/109/EWG 

Art.2 

 

 

Ustawa o produktach spo"ywczych i artyku#ach u"ytkowych 

LMBG § 30, § 31 

 

 
 
                    

 

Ograniczanie 

migracji ogólnej

 

 

Oboj$tno%' 

sensoryczna 

 

 

Nieszkodliwo%' 

zdrowotna 

 

W#a%ciwy dobór materia#ów 

wyj%ciowych 

 

Surowce i materia#

pomocnicze 

 

Dodatki 

 

Migracja do produktu 

spo"ywczego 

 

 

 

Dobra praktyka produkcji 

 
 
 

Przenikanie substancji 

 do produktu spo"ywczego 

tylko w wymiarze 

 technicznie nieuniknionym 

 
 
 
 

Dostosowanie opakowa! produktów spo"ywczych 

 

Nie  istniej#  uniwersalne  zalecenia  dotycz#ce  w"a$ciwego  doboru  farb  i  pod"o!y  do  produkcji  opakowa% 
produktów spo!ywczych. Wszystkie wymagania prawne urz'dów ochrony konsumentówA jak i oczekiwania 
w kwestii estetyki opakowaniaA mo!na spe"ni& tylko przez stosowanie ró!norodnych materia"ów. 
Dlatego przy wyborze materia"ów wyj$ciowych do produkcji opakowa%A odpowiednich farb i lakierówA nale!y 
koniecznie uwzgl'dni& nast'puj#ce parametryP 

!" rodzaj produktu spo!ywczegoA który b'dzie pakowany w opakowanie 

!" warunki przechowywania zapakowanego $rodka spo!ywczego i dalsza jego obróbka HsterylizacjaA 

pieczenieA obróbka mikrofalowaI 

!" miejsca dystrybucji towaru 

 

Za opakowanie odpowiada producent i firma pakuj#ca produkty. Aby sprosta& jednak nowym wymaganiom 
dotycz#cym opakowa%A wskazana jest  $cis"a wspó"praca wszystkich dostawców materia"ów s"u!#cych do 
ich  produkcji  z  producentami  i  firmami  pakuj#cymi  artyku"y  spo!ywcze.  Tylko  w  ten  sposób  mo!na 
zagwarantowa&  w"a$ciwy  przep"yw  informacji  i  dokona&  w"a$ciwego  wyboru.  Dotyczy  to  tak  samo 
dostawców  pod"o!y  drukowychA  jak  i  farb.  Niezb'dne  s#  jednak  informacje  na  temat  przeznaczenia 
opakowania.  Producenci  farb  drukowych  z  za"o!enia  podejmuj#  wszelkie  starania  dla  osi#gni'cia 
maksymalnej ochrony konsumenta. 
 
Ze wzgl'du na szeroki zakres wymaga% dotycz#cych farb i lakierów drukowychA odno$nie ró!nych technik 
druku i pod"o!yA nie mo!na zastosowa& uniwersalnej farby do druku wszelkiego rodzaju opakowa%. Dlatego 
konieczne jestA aby przy okre$laniu specyfiki produkcjiA odpowiednio wcze$niej zasi'gn#& opinii producenta 

background image

farb  i  lakierówA  a  nie  dopiero  wówczasA  kiedy  wyst#pi#  problemy  z  gotowym  opakowaniem  Hnp.  przy 
opakowaniach przeznaczonych do obróbki mikrofalowej wydrukowanych standardowymi farbamiI. 
Fak  ju!  wcze$niej  wspomnianoA  istniej#ce  ramowe  przepisy  prawneA  stwarzaj#  pewne  u"atwienia  w 
projektowaniu opakowa% ka!dego rodzaju. Przy ich przestrzeganiuA mo!liwe jest bezpieczne korzystanie z 
opakowania przez u!ytkownika. W przypadkach w#tpliwych lub przy braku koniecznych danych na temat 
materia"ów  zastosowanych  do  produkcji  opakowaniaA  mo!liwe  jest  przeprowadzenieA  w  odpowiednich 
instytutachA indywidualnego testu opakowaniaA pod wzgl'dem jego szkodliwo$ci. 
Wprowadzony w dyrektywie zmieniaj#cej rezolucj' 90/128/EWG Hdyrektywa 2001/62/UE z 9 sierpnia 2001A 
art.  5I  model  obliczeniowy  HMigration  ModellingI  pozwala  na  toA  aby  dysponuj#c  danymi  na  temat  sk"adu 
pod"o!a drukowego i informacj' na temat mo!liwo$ci migracji sk"adników farbyA obliczy& potencja" migracji. 
Taki  model  obliczeniowy  pozwala  na  znaczne  uproszczenie  dostosowania  opakowania  do  produktu 
spo!ywczego zgodnie z obowi#zuj#cymi przepisami. 
 
 
 
Dalsze informacje na temat opakowa% produktów spo!ywczych mo!na odnale(& w informacjach  
[Zwi&zku Przemys#u Farb Drukowych” (VdD) Frankfurt 
 
1. Wyja$nienie problematyki dostosowania systemów farb i lakierów stosowanych w produkcji opakowa%  
    produktów spo!ywczych 
2. Farby do druku opakowa% produktów spo!ywczych 
3. Lomentarz do dyrektywy UE 90/128/EWG i do zarz#dze% dotycz#cych przedmiotów u!ytkowych 
4. Offsetowe farby arkuszowe do druku pierwotnych opakowa% produktów spo!ywczych 
5. Farby do druku opakowa% produktów spo!ywczych Hstatus FDAI 
6. jista surowców wykluczonych z produkcji farb drukowych  
7. Farby drukowe przeznaczone do bezpo$redniego kontaktu z produktami spo!ywczymi 
 
Przedstawiona  tu  lista  publikacji  odpowiada  aktualnemu  stanowi  wiedzy  i  jest  uzupe"nieniem  naszej 
Informacji Technicznej. 
Publikacje  te  dost'pne  s#  na  niemieckiej  stronie  internetowej  Zwi#zku  Przemys"u  Farb  Drukowych  pod 
adresem 

www.odmi.de

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
Dalsze informacje i porady mo!na uzyska& pod internetowym adresemP www.mhp.com.pl 
Niniejsza  informacja  techniczna  odpowiada  aktualnemu  stanowi  naszej  wiedzy  w  tym  temacie  i  spe"nia  tylko  funkcj'  informacyjn#  i 
doradcz#. Z tego wzgl'du nie mo!e by& podstaw# do roszcze% prawnych. Zastrze!one s# zmiany wynikaj#ce z post'pu technicznego.