plik

Objawienia fatimskie

Objawienia  fatimskie  –  seria  objawień
maryjnych  uznanych  przez  Kościół  katolicki,
mających  miejsce  w  portugalskim  mieście
Fatima  w  okresie  od  13  maja  do  13
października  1917  roku.  Świadkami  objawień
była  trójka  dzieci  Franciszek  i  Hiacynta  Marto
oraz Łucja dos Santos.

Podczas  objawień  fatimskich  miał  miejsce
spektakularny Cud Słońca widziany przez około
60  tysięcy  osób,  zarówno  wierzących,  jak
niewierzących,  obecnych  na  miejscu  objawień
w  Cova  da  Iria  oraz  w  miejscowościach
odległych do 30-40 km

[1]

. Kościół katolicki po

zbadaniu wydarzeń i treści objawień nie znalazł
sprzeczności

doktryną

uznał

ich

autentyczność w październiku 1930 roku

[2]

Podczas  tych  objawień  Matka  Boża  Fatimska
przekazała dzieciom trzy Tajemnice  Fatimskie,
które  początkowo  nie  zostały  upublicznione.
Dwie z nich zostały zapisane i upublicznione w
1941  roku  na  polecenie  biskupa  Fatimy

[3]

Trzecią z wizji (zapisaną w 1944) upubliczniono
w 2000 roku.

Franciszek i Hiacynta zmarli niedługo po zdarzeniach opisywanych jako doznanie objawień.
Papież Jan Paweł II beatyfikował oboje 13 maja 2000, natomiast papież Franciszek
kanonizował ich 13 maja 2017. Łucja wstąpiła do zakonu karmelitanek, zmarła w 2005 roku.

Tło historyczne
Fatima – miejsce objawień
Dzieci – wizjonerzy z Fatimy
Objawienia Anioła Portugalii

Pierwsze objawienie Anioła
Drugie objawienie Anioła
Trzecie objawienie Anioła

Objawienia Matki Bożej

13 maja 1917 – pierwsze objawienie się Matki Bożej

Spis treści

13 czerwca 1917 – drugie objawienie się Matki Bożej
13 lipca 1917 – trzecie objawienie się Matki Bożej
19 sierpnia 1917 – czwarte objawienie się Matki Bożej
13 września 1917 – piąte objawienie się Matki Bożej
13 października 1917 – szóste objawienie się Matki Bożej

Reakcja władz w Portugalii
Dalsze losy dzieci

Franciszek i Hiacynta Marto
Łucja dos Santos

Kolejne objawienia
Relacja Łucji o objawieniach
Poświęcenie Rosji Niepokalanemu Sercu Maryi
Śmierć Łucji

Chronologia wydarzeń

[potrzebny przypis]

Przypisy
Bibliografia

W okresie poprzedzającym objawienia fatimskie Portugalia przeżywała jeden z największych
kryzysów w swojej historii. W 1908 roku król Portugalii Karol I został zamordowany na ulicy
Lizbony, wraz ze swoim najstarszym synem. Żadna z partii nie przyznała się do zamachu, ale
podejrzenia padły na Portugalska Partię Republikańską (Partido Republicano Português)
związaną z lożą wolnomularską, która dążyła do przejęcia władzy.

Tron po zamordowanym władcy objął jego syn Manuel II, który okazał się nieprzygotowany do
sprawowania  władzy  królewskiej.  W  ciągu  24  miesięcy  jego  panowania  zmieniło  się  w
Portugalii  aż  7  rządów.  Wybory  parlamentarne  odbyły  się  28  sierpnia  1910  roku.  Strona
rządowa  otrzymała  58%,  opozycja  umiarkowana  33%,  a  Partia  Republikańska  tylko  9%.
Jednak  5  października  1910  roku  Partia  Republikańska  przeprowadziła  zbrojny  przewrót  i
przejęła  władzę  w  Portugalii.  W  czasie  tego  przewrotu  wygnano  króla  i  proklamowano
republikę

[4]

Nowe  władze  od  lat  nie  kryły  swoich  antykatolickich  uprzedzeń.  Jeszcze  podczas  trwania
przewrotu,  wystąpieniom  anty-monarchicznym  towarzyszyły  napaści  (często  inspirowane
przez loże masońskie) na osoby duchowne i na ludzi wierzących. W wyniku tych aktów agresji
zginęło  dwóch  księży  lazarystów,  a  do  końca  roku  zamordowano  co  najmniej  15  księży  i
zakonników.  Dodatkowo  blisko  stu  księży  zostało  brutalnie  pobitych,  zdemolowano  20
świątyń.

Po  ugruntowaniu  swojej  władzy,  nowa  Republika  ogłosiła  oficjalnie  wolność  wszystkich
wyznań.  W  praktyce  jednak  na  Kościół  katolicki  spadły  ostre  represje.  Z  granic  Portugalii
wydalono  wszystkie  zakony.  Zamknięto  domy  modlitwy,  szkoły  i  ośrodki  dobroczynne,
przejmując  je  na  rzecz  państwa.  usunięto  religię  ze  szkół.  Cały  majątek  Kościoła  został

Tło historyczne

znacjonalizowany ze świątyniami i kaplicami włącznie. Do odprawiania nabożeństw państwo je
bezpłatnie wypożyczało. Księżom zabroniono noszenia szat duchownych poza kościołami i
urządzania procesji

[5]

Episkopat  protestował  w  liście  pasterskim  przeciw  zniesieniu  świąt  i  wszystkim  powyższym
zakazom. Rząd zakazał jednak odczytywania go. Wielu księży nie posłuchało, w efekcie czego
usunięto z urzędu biskupa Porto. Także innych biskupów oskarżano o podburzanie księży do
strajku. W dalszej kolejności banicją z ich okręgów diecezjalnych ukarano patriarchę Lizbony,
arcybiskupa Guardy i administratora diecezji Porto, a w rok później dołączyli do nich biskupi
Algarve,  Bragi,  Portalegre,  Lamego  i  Bragancy,  arcybiskup  Evory  i  administrator  Coimbry.
Biskup  Beja  zmuszony  był  opuścić  kraj.  W  rezultacie  tych  posunięć  w  1912  roku  żaden
portugalski  biskup  nie  urzędował  w  swej  diecezji.  Ostatecznie  zerwano  też  stosunki
dyplomatyczne ze Stolicą Apostolską

[5]

Niezależnie od wdrażanego naprędce nowego prawa, ujawniły się antyklerykalne bojówki tzw.
„Białe Mrówki” (Formadas Brancas), które za wiedzą rządu urządziły w 1914 roku ataki na
obchody Świąt Wielkanocnych w kościołach.

Na czele „Białych Mrówek” stał wpływowy członek masonerii Afonso Costa, który był
początkowo ministrem sprawiedliwości, a później premierem. Pełne rządy w kraju objął w 1915
roku, po puczu zorganizowanym i kierowanym przez oficerów-masonów

[6]

. Podczas jego

rządów w latach 1915–1917, zamknięto wszystkie redakcje pism katolickich i uniemożliwiono
funkcjonowanie  diecezjalnych  seminariów  duchownych.  Za  samo  tylko  posiadanie  różańca
można było trafić do więzienia. W tym czasie „Białe Mrówki” bez żadnych przeszkód atakowały
nie tylko osoby duchowne, ale także wiernych świeckich. Spalono w tamtym czasie ponad sto
świątyń,  a  o  wiele  więcej  zostało  sprofanowanych  i  zwyczajnie  obrabowanych.  Nierzadko
wrzucano  bomby  do  kościołów  pełnych  wiernych.  Na  skutek  działań  sponsorowanych  przez
rząd  „nieznanych  sprawców”  zginęło  w  Portugalii  w  latach  1915–1917  dwa  razy  więcej
katolików (świeckich i duchownych) niż żołnierzy portugalskich walczących od marca 1916 r.
na frontach I wojny światowej w Europie

[6]

9 marca 1916 roku Niemcy wypowiedziały Portugalii wojnę

[7]

. W wyniku tego Portugalia

przystąpiła do pierwszej wojny światowej po stronie ententy. Działania wojenne armia
portugalska prowadziła głównie w koloniach w Angoli i Mozambiku. Portugalski korpus
ekspedycyjny walczył też u boku Francji na froncie zachodnim.

W czasie objawień Fatima była niewielką osadą pośród gór. Większość zamieszkującej ją
ludności była analfabetami. Mieszkańcy pracowali na polach, dzieci zajmowały się wypasem
owiec, zaś kobiety spędzały czas na tkaniu i przędzeniu

[8]

. Mieszkańcy Fatimy odznaczali się

religijnością.

Nazwa miasta i parafii jest wersją arabskiego imienia Fátima (ﺔﻤطﺎﻓ Fāṭimah). Imię to nosiła
m.in. Fatimah bint Muhammad córka proroka Islamu Mahometa.

Geneza tej nazwy sięga czasów rekonkwisty, krwawej wojny między muzułmanami a
chrześcijanami toczonej z przerwami od VIII do XV wieku

[8]

. Imię Fatima nosiła mauretańska

księżniczka wzięta do niewoli przez portugalskiego rycerza, Gonçalo Hermiguesa, w czasie
jednej z potyczek. Hermigues zabrał ją do małej wioski na wzgórzach Serra de Aire, w

Fatima – miejsce objawień

Wizjonerzy Matki Bożej: Łucja dos
Santos, Franciszek i Hiacynta Mar to

niedawno utworzonym Królestwie Portugalii. Według legendy, Fatima zakochała się w swoim
porywaczu i postanowiła nawrócić się na chrześcijaństwo, aby wyjść za niego za mąż. Została
ochrzczona i otrzymała chrześcijańskie imię Oureana. Po jej śmierci Gonçalo nadał wiosce jej
muzułmańskie imię

[9]

Fatima niewiele różniłaby się od innych podobnych miejscowości w Portugalii, gdyby nie
objawienia maryjne. Pierwsze z nich, mniej znane miało miejsce w 1758 roku, kiedy to Matka
Boża ukazała się niemej pasterce i przywróciła jej głos

[10]

. Ojciec dziewczynki w podzięce za

cud miał wybudować we wsi kaplicę. Niedługo potem w miejscu, gdzie doszło do wyjątkowego
spotkania, znaleziono figurę Matki Bożej. Choć odniesiono ją do jednego z lokalnych
kościołów, figurka znikała, aby ponownie można było ją odnaleźć w tym samym miejscu – w
pokrzywach. Właśnie stąd pochodzi nazwa, która dała nazwę sanktuarium: Ortiga (pokrzywa).
Rola kaplicy zwiększyła się po 1801 r., kiedy to papież Pius VII ustanowił święto Matki Bożej
Pokrzyw, przypadające na pierwszą niedzielę lipca

[10]

W  chwili  objawień  Najświętszej  Maryi  Panny,  Łucja  de
Jesus,  Franciszek  i  Hiacynta  Marto  mieli  po  dziesięć,
dziewięć i siedem lat. Cała trójka mieszkała w Aljustrel, w
miejscu  należącym  do  parafii  fatimskiej.  Dzieci  nigdy  nie
chodziły  do  szkoły  i  były  niepiśmienne.  Zajmowały  się
wypasaniem owiec na wzgórzach

[11]

Objawienia  miały  miejsce  na  małym  skrawku  ziemi
należącym  do  rodziców  Łucji,  nazywanym  Cova  da  Iria,  i
znajdującym się dwa i pół kilometra od Fatimy na drodze
do  Leirii.  Matka  Boża  ukazała  się  dzieciom  na
ostrokrzewie,  będącym  karłowatą  odmianą  dębu,
mierzącym nieco ponad metr wysokości

[12]

Objawienia Matki Bożej było poprzedzone przez
objawienia Anioła, które miało miejsce przy wzgórzu
Cabeço.

Franciszek widział Anioła i Maryję, lecz ich nie słyszał (dziewczynki relacjonowały mu to co
słyszały

[11]

). Hiacynta widziała i słyszała. Łucja natomiast widziała, słyszała i rozmawiała z

Aniołem i Matką Bożą. Objawienia Matki Bożej miały miejsce około południa

[12]

Według Łucji dos Satos, ujawnionymi w II Wspomnieniu (spisanym w 1937 roku) objawienia
maryjne  poprzedzone  było  niezwykłymi  znakami.  W  okresie  między  kwietniem  a
październikiem  1915  roku,  Łucja  wraz  z  trzema  innymi  dziewczynkami,  Marią  Rosą  Matias,
Teresą  Matias  i  Marią  Justiną,  zobaczyły  ze  wzgórza  Cabeço,  unoszący  się  ponad  lasem  w
dolinie  jakiś  „obłok  bielszy  od  śniegu,  przezroczysty,  w  kształcie  ludzkiej  postaci”

[13]

. Rok

później w 1916, Łucja wraz kuzynami Franciszkiem i Hiacyntą miała trzy objawienia istoty,
która przedstawiła się jako Anioł Pokoju (pierwsze objawienie) oraz Anioł Portugalii (drugie
objawienie)

Dzieci – wizjonerzy z Fatimy

Objawienia Anioła Portugalii

Zgodnie z relacją Łucji pierwsze objawienie Anioła miało miejsce wiosną lub latem 1916 roku,
przed  grotą  przy  wzgórzu  Cabeço,  w  pobliżu  Aljustrel.  Miało  następujący  przebieg:  Dzieci
bawiły  się  przed  grotą  i  nagle  zerwał  się  silny  wiatr.  Wtedy  ujrzały  białe  światło,  w  kształcie
przezroczystego  młodego  mężczyzny.  Postać  zbliżała  się  w  ich  stronę  stopniowo  się
materializując.  Przybrała  postać  młodzieńca  w  wieku  około  14–15  lat,  wielkiej  urody.
Młodzieniec poinformował dzieci, że jest Aniołem Pokoju i zaproponował wspólną modlitwę.
Dzieci uklękły obok Anioła i powtarzały słowa jego modlitwy:

„O Mój Boże, wierzę w Ciebie, wielbię Cię, ufam Tobie i kocham Cię. Błagam Cię
o przebaczenie dla tych, którzy nie wierzą w Ciebie, nie wielbią Cię, nie ufają
Tobie i nie kochają Cię”

[13][niewiarygodne źródło?]

Po trzykrotnym powtórzeniu tych słów Anioł podniósł się i powiedział: „Módlcie się tak. Serca
Jezusa i Maryi uważnie słuchają waszych próśb”. Powiedziawszy to zniknął

[13]

Po raz drugi Anioł pojawił się latem 1916 roku, przy studni domu Łucji. Tym razem przedstawił
się jako Anioł Portugalii. Zaapelował by dużo się modliły i ofiarowywały Bogu umartwienia w
intencji nawrócenia grzeszników.

„Z wszystkiego, co możecie, zróbcie ofiarę Bogu jako akt zadośćuczynienia za
grzechy, którymi jest obrażany, i jako uproszenie nawrócenia grzeszników. W
ten sposób sprowadźcie pokój na waszą Ojczyznę”

[13]

Powiedział też: „Przenajświętsze Serca Jezusa i Maryi chcą okazać przez was miłosierdzie”.

Trzecie objawienie miało miejsce końcem lata i początkiem jesieni 1916 roku przy wzgórzu
Cabeço. Dzieci odmawiały modlitwę, którą Anioł nauczył ich podczas pierwszego objawienia.
Wtedy zobaczyły Anioła trzymającego kielich w lewej ręce. nad kielichem unosiła się hostia, z
której spływały krople krwi do kielicha. Zostawiwszy kielich i hostię zawieszone w powietrzu,
Anioł uklęknął wraz z dziećmi i odmówili modlitwę

[13]

„Przenajświętsza  Trójco,  Ojcze,  Synu,  Duchu  Święty,  wielbię  Cię  z  najgłębszą
czcią  i  ofiaruję  Ci  najdroższe  Ciało,  Krew,  Duszę  i  Bóstwo  Jezusa  Chrystusa,
obecnego  we  wszystkich  tabernakulach  świata,  jako  przebłaganie  za  zniewagi,
świętokradztwa  i  zaniedbania,  którymi  jest  On  obrażany!  Przez  nieskończone
zasługi  Jego  Najświętszego  Serca  i  Niepokalanego  Serca  Maryi  błagam  Cię  o
nawrócenie biednych grzeszników”.

Następnie Anioł podał dzieciom hostie i zawartość kielicha mówiąc:

„Przyjmijcie Ciało i pijcie Krew Jezusa Chrystusa straszliwie znieważanego przez
niewdzięcznych ludzi. Wynagradzajcie zbrodnie ludzi i pocieszajcie waszego
Boga”.

Pierwsze objawienie Anioła

Drugie objawienie Anioła

Trzecie objawienie Anioła

Potem schylił się aż do ziemi, powtórzył z dziećmi trzy razy tę samą modlitwę

[13]

Pierwsze objawienie Matki Bożej trojgu dzieciom miało nastąpić 13 maja 1917 roku. Łucja,
Franciszek i Hiacynta pilnowały stadka owiec na łąki Cova da Iria, należące do ojca Łucji

[11]

Jednocześnie bawiły się budując murek dookoła krzewów

[14]

. Wtedy przestraszył je błysk

światła, który początkowo wzięły za błyskawicę. Postanowiły wraz z owcami powrócić do domu.
Kiedy błysk się powtórzył, dzieci ujrzały w koronie dębu skalnego, około metr nad ziemią,
kobietę otoczoną świetlną poświatą

[14]

. Kobieta ubrana była na biało, na suknię narzuciła

obszerny szal, podobny do tych jakie nosiły miejscowe kobiety.

Postać  przemówiła  do  nich.  Poinformowała,  że  przychodzi  z  Nieba,  ale  nie  ujawniła  jeszcze
swojej tożsamości. Dlatego dzieci nazywały ją Piękna Pani. Poprosiła dzieci, aby przychodziły w
to  miejsce  przez  6  kolejnych  miesięcy,  dnia  13  o  tej  samej  godzinie.  Obiecała,  że  podczas
ostatniego  spotkania  wyjawi  kim  jest.  Łucja  zadała  kilka  pytań,  pytając  m.in.  czy  pójdą  do
Nieba. Piękna Pani odparła, że cała trójka pójdzie do nieba, dodając przy Franciszku, że musi
wcześniej odmówić wiele różańców. Radziła im też odmawiać różaniec w intencji zakończenia
wojny.

Zapytała  też,  czy  chcą  ofiarować  się  Bogu,  aby  znosić  wszystkie  cierpienia,  które  On  ześle  na
nich  jako  zadośćuczynienie  za  grzechy,  którymi  jest  obrażany  i  jako  prośba  o  nawrócenie
grzeszników.  Kiedy  dzieci  odpowiedziały  twierdząco,  oświadczyła:  „Będziecie  więc  musieli
wiele cierpieć, ale łaska Boża będzie waszą siłą!”

[14]

Na koniec dzieci padły na kolana odmawiając modlitwę. Kobieta przez jakiś czas przyglądała
się im, a na koniec uniosła się ku niebu i wzleciała w górę niknąc w oddali.

Łucja postanowiła nie opowiadać o objawieniu nikomu, jednak młodsze dzieci opowiedziały o
wszystkim rodzicom. Wieść się rozniosła. Rodzina Łucji nie przyjęła tej informacji dobrze.
Matka zarzucała jej kłamstwo i kazała wszystko odwołać. Jednak Łucja odmówiła. 13 czerwca
miało miejsce kolejne objawienie. Tym razem dzieciom towarzyszyli zaciekawieni dorośli

[11]

Według dzieci, objawienie znów zostało poprzedzone przez odblask światła (który wcześniej
dzieci wzięły za błyskawice), a następnie ponad ostrokrzewem dzieci miały zobaczyć świetlną
postać, zupełnie podobną do postaci z maja

[14]

. Łucja pierwsza zobaczyła Piękną Panią i

wskazała ją pozostałym dzieciom. Dorośli nie widzieli Matki Bożej, ale zauważyli, że pomimo
bezchmurnego nieba słońce zaczyna gasnąć , zaś korona krzewu ugina się

[11]

Matka Boża przemawiając do dzieci poprosiła, żeby przyszły w to samo miejsce za miesiąc i
żeby codziennie odmawiały różaniec. Zaapelowała też by nauczyły się czytać

[14]

. Zapytana

przez Łucję odpowiedziała, że jej kuzyni wkrótce trafią do nieba, jednak ona sama będzie

Objawienia Matki Bożej

13 maja 1917 – pierwsze objawienie się Matki Bożej

13 czerwca 1917 – drugie objawienie się Matki Bożej

musiała jeszcze poczekać, ponieważ ma do wykonania zadanie – upowszechnienie kultu
Niepokalanego Serca Matki Bożej. Kiedy Matka Boża odchodziła, dzieci ujrzały w jej dłoniach
Niepokalane Serce w koronie z cierni

[11]

Matka Łucji nadal odnosiła się do niej nieprzychylnie. Następnego dnia po drugim objawienia
zaprowadziła ją do proboszcza. Proboszcz ostrzegł dziewczynkę, że wizje może jej zsyłać diabeł,
czym bardzo Łucję przestraszył

[15]

. Niemniej jednak, 13 lipca 1917, dziewczynka wraz z

Franciszkiem i Hiacyntą znowu udała się do Cova da Iria na miejsce objawień. Na miejscu
czekało też około 3 tysiące ludzi, w tym rodzice dzieci

[15]

Matka  Boża  poprosiła  dzieci,  by  nadal  przychodziły  tu  13  każdego  miesiąca.  Ponowiła  też
prośbę by codziennie odmawiały różaniec na cześć Matki Boskiej Różańcowej, dla uproszenia
pokoju  na  świecie  i  o  zakończenie  wojny.  Łucja  poprosiła  Panią,  by  powiedziała  kim  jest.  W
odpowiedzi  usłyszała:  „Przychodźcie  tutaj  w  dalszym  ciągu  co  miesiąc!  W  październiku
powiem, kim jestem i czego chcę, i uczynię cud, aby wszyscy uwierzyli”

[14]

Podczas  tego  objawienia  ujawnione  zostały  „tajemnice  fatimskie”.  Według  zapisków  Łucji,
Matka  Boża  roztoczyła  przed  dziećmi  przerażającą  wizję  piekła.  Zapewniła,  że  dzięki  kultowi
Niepokalanego Serca wiele dusz uniknie potępienia. Poinformowała, że wojna dobiega końca,
ale  jeśli  ludzie  nadal  będą  obrażać  Boga  za  pontyfikatu  papieża  Piusa  XI  wybuchnie  jeszcze
straszniejsza  wojna  (kiedy  to  mówiła  papieżem  był  Benedykt  XV).  Aby  temu  zapobiec
konieczne  jest  poświęcenie  Rosji  Niepokalanemu  Sercu  Matki  Bożej  i  Komunia  św.
wynagradzającą  w  pierwsze  soboty  miesiąca.  Jeżeli  te  życzenia  zostaną  spełnione,  Rosja
nawróci się i zapanuje pokój, jeżeli nie, „bezbożna propaganda rozszerzy swe błędne nauki po
świecie,  wywołując  wojny  i  prześladowanie  Kościoła,  dobrzy  będą  męczeni,  a  Ojciec  Święty
będzie musiał wiele wycierpieć”

[14]

. Niektóre narody zginą. Na koniec jednak, jak zapewniła:

„Moje Niepokalane Serce zatriumfuje”. Zapowiedziała, że Ojciec Święty w końcu poświeci jej
Rosję, która się nawróci i przez pewien czas zapanuje pokój na świecie. W Portugalii będzie
zawsze zachowany dogmat wiary

[14]

Matka Boża przekazała także dzieciom ostatnią tajemnicę, wyłącznie do ich wiadomości

[15]

Dodatkowo Matka Boża poinstruowała dzieci by odmawiając różaniec po każdej tajemnicy,
odmawiały następującą modlitwę:

„O mój Jezu, przebacz nam nasze grzechy, zachowaj nas od ognia piekielnego,
zaprowadź wszystkie dusze do nieba, a szczególnie te, które najbardziej
potrzebują Twojego miłosierdzia”

[14]

Wydarzenia w Fatimie wywołały niepokój antyklerykalnych władz Portugalii. Lokalni
urzędnicy uznali, że trzeba zdusić w zarodku rodzący się kult w okolicach Fatimy. 13 sierpnia
1917 roku w Aljustrel zjawił się zarządca Qurem i zaproponował, że osobiście zawiezie dzieci na
miejsce objawienia, jednak zawiózł je do swojego domu, gdzie przez dwa dni je więził i groził,
że jeśli nie wyjawią mu tajemnicy będą się smażyć w oleju. Dzieci nie dały się zastraszyć. 15
sierpnia zarządca odwiózł je do domu

[15]

. W ten sposób dzieci nie mogły jednak zjawić w Cova

da Iria w wyznaczonym przez Matkę Bożą terminie.

13 lipca 1917 – trzecie objawienie się Matki Bożej

19 sierpnia 1917 – czwarte objawienie się Matki Bożej

Kolejne objawienie miało więc miejsce 19 sierpnia w dolinie Valinhos. Piękna Pani kolejny raz
prosiła pastuszków by przychodzili do Cova da Iria 13-tego każdego miesiąca i odmawiali
codziennie różaniec. Zapowiedziała, że podczas ostatniego z objawień uczyni cud, aby wszyscy
uwierzyli. Dzieci zapytały co robić z pieniędzmi, które ludzie zostawiają w Cova da Iria. Matka
Boża odpowiedziała, żeby zrobić dwa przenośne ołtarzyki. Jeden miała nosić Łucja z Hiacyntą i
dwie inne dziewczynki ubrane na biało, drugi Franciszek i trzech chłopczyków. Pieniądze, które
ofiarują na te ołtarzyki, są przeznaczone na święto Matki Boskiej Różańcowej, a reszta na
budowę kaplicy, która ma tutaj powstać. Matka Boża Obiecała też uzdrowić kilku chorych.

Na koniec przybierając smutny wyraz twarzy powiedziała: „Módlcie, módlcie się wiele, czyńcie
ofiary za grzeszników, bo wiele dusz idzie na wieczne potępienie, bo nie mają nikogo, kto by się
za nie ofiarował i modlił”

[14]

13 września dzieci znowu zjawiły się w Cova. Towarzyszył im tłum ludzi. Niektórzy prosili o
przekazanie Matce Bożej próśb o uzdrowienie swoje lub bliskich.

Matka Boża przemawiając do dzieci obiecała im, że podczas następnego spotkania ujrzą Pana,
Matkę Boską Bolesną, Matkę Boską z Karmelu i św. Józefa z dzieciątkiem. Prosiła ich także aby
nadal odmawiali różaniec, ponieważ to on zakończy wojnę. Obiecała też uzdrowić niektórych
chorych.

13 października w okolicach Cova zebrało się około 50 tysięcy ludzi, którzy modlili się i
śpiewali. Wielu oczekiwało na obiecany przez Matkę Bożą cud. Byli też przedstawiciele
rządowej prasy, którzy liczyli na to, że żadnego cudu nie będzie i dzieci się skompromitują.

Matka  Boża  przybyła  tak  jak  zawsze  i  ukazała  się  dzieciom.  Ujawniła  się,  że  jest  Matką  Bożą
Różańcową.  Nakazała  wybudować  w  tym  miejscu  kaplicę  na  Jej  cześć.  Powiedziała  także,  że
wojna  dobiega  końca,  a  żołnierze  wkrótce  wrócą  do  domów.  Ostatnie  Jej  słowa  brzmiały:
„Niech przestaną obrażać Boga, On zniósł już zbyt wiele zniewag”. Po tych słowach uniosła się
ku  słońcu,  które  przedarło  się  w  tej  chwili  przez  chmury.  Obok  słońca  dzieci  zobaczyły  św.
Józefa z dzieciątkiem błogosławiących światu, Maryję pod postacią Matki Boskiej Bolesnej, a
następnie Matki Boskiej z Góry Karmel, aż wreszcie dorosłego Pana Jezusa.

Wtedy  też  zdarzył  się  Cud  Słońca,  dzięki  któremu  cała  Portugalia  uwierzyła  w  objawienia.
Tarcza  słońca  zawirowała,  a  potem  słońce  krążyło  wokół  własnej  osi  z  zawrotną  szybkością.
Ludzie  byli  przerażeni.  Zachowując  tempo  rotacji,  słońce  oderwało  się  od  firmamentu,
przybrało czerwony kolor i zbliżało się do ziemi, jak gdyby miało spaść. Ludzie zaczęli krzyczeć
z  przerażenia.  Niektórzy  zaczęli  się  głośno  spowiadać  ze  swoich  grzechów,  sądząc,  że  „to  jest
koniec świata”. Wielu stało, lecz wielu klęczało i płakało, modląc się

[16]

Ateistyczne władze, były zaskoczone i przestraszone rozwojem wydarzeń w Fatimie. 13 sierpnia
1917 roku, jeden z lokalnych urzędników aresztował dzieci usiłując je zastraszyć i zmusić do
przyznania się, iż wszystko zmyśliły. Jednak ani groźba śmierci ani tortur nie nic nie dała.

13 września 1917 – piąte objawienie się Matki Bożej

13 października 1917 – szóste objawienie się Matki Bożej

Reakcja władz w Portugalii

Dzieci zostały w końcu wypuszczone

[17]

13  października  1917  roku,  kiedy  miał  się  zdarzyć  Cud  Słońca,  na  miejsce  objawień  zaczęły
napływać  tłumy  ludzi.  Władze  Portugalii  zrobiły  wszystko,  aby  przez  akcję  propagandową  i
zastraszenie  nie  dopuścić  do  zgromadzenia.  Wysłano  kilka  tysięcy  żołnierzy,  aby  blokowali
drogi  prowadzące  do  miejsca  objawień  i  nie  pozwalali  ludziom  tam  się  zgromadzić.  Jednak
napływ pielgrzymów był tak wielki, że wszystkie działania władz okazały się nieskuteczne.

Kiedy  wydarzył  się  zapowiadany  Cud  Słońca,  wielu  ludzi,  także  ateistów  zaczęło  się  masowo
nawracać.  Wywołało  to  panikę  władz,  które  swoje  rządy  opierały  na  antyklerykalizmie.  W
środkach masowego przekazu usiłowano ośmieszyć to wydarzenie oraz dziesiątki tysięcy jego
świadków. Wydawano biuletyny i pamflety wyszydzające objawienia, albo nadające im formę
spisku  lub  manipulacji  dokonanej  przez  jezuitów.  Równocześnie  zdarzały  się  zamachy
bombowe  w  kościołach  i  próby  zastraszania

[17]

. W 1922 r. agenci rządowi wysadzili w

powietrze kaplicę zbudowaną na miejscu objawień.

Mimo  tych  działań  w  całej  Portugalii  zaczął  róść  opór  przeciwko  antyklerykalnym  władzom,
które coraz bardziej traciły poparcie. W 1917 roku, władze przejął Sidónio  Pais,  których  choć
także  był  masonem,  to  jednak  był  bardziej  przychylny  sprawom  religii.  Za  jego  rządów
zezwolono  na  powrót  portugalskich  biskupów  z  wygnania.  Przywrócono  wówczas  także
funkcjonowanie  seminariów  duchownych,  a  księżom  zezwolono  na  noszenie  sutann  w
miejscach publicznych

[18]

. Ustały działania „nieznanych sprawców” napadających na kościoły

oraz wiernych

[18]

. Afonso Costa udał się na emigrację.

Sidónio Pais nie utrzymał się długo przy władzy. 14 grudnia 1918 roku padł ofiarą zamachu
przeprowadzonego przez jego przeciwników politycznych, który próbowali odzyskać władze.
Jednak po jego śmierci w kraju zaczął narastać chaos polityczny i gospodarczy

[19]

Stabilizację w kraju przyniosły dopiero rządy znanego z przywiązania do religii katolickiej
Antonia Salazara, który dość szybko uregulował budżet państwa i przywrócił stabilizację

[20]

. W

roku 1935 rząd Salazara zakazał działalności lóż masońskich na terenie Portugalii. Rok później
do urzędów powróciły krucyfiksy, a do szkół – katecheza

[18]

W październiku 1918 r. Franciszek zapadł na grypę zwaną „hiszpanką”. Jego choroba trwała do
wiosny  1919  r.  2  kwietnia  Franciszek  przystąpił  do  pierwszej  spowiedzi,  a  następnego  dnia
przyjął  Pierwszą  Komunię  Świętą.  Zmarł  4  kwietnia  1919  roku.  Został  pochowany  na
cmentarzu  w  Fatimie.  17  lutego  1952  roku  nastąpiła  ekshumacja  jego  ciała,  które  13  marca
przeniesiono do fatimskiej bazyliki

[21]

W tym samym czasie Hiacynta, także zaraziła się grypą „hiszpanką”. Od 1 lipca do 31 sierpnia
1919 r. dziewczynka przebywała w szpitalu w Vila Nova de Ourém. W styczniu 1920 roku trafiła
do ochronki M.B. Cudownej w Lizbonie, a stamtąd do szpitala D. Estefânia. Przeszła tam
operację usunięcia dwóch żeber, która przyniosła bolesne komplikacje. Zmarła wieczorem 20
lutego 1920 roku, a przed śmiercią zdążyła przystąpić do pierwszej w życiu spowiedzi. Cztery

Dalsze losy dzieci

Franciszek i Hiacynta Marto

dni później została pochowana w Vila Nova de Ourém. 12 września 1935 r. jej ciało
przeniesiono na cmentarz w Fatimie i złożono obok ciała Franciszka, skąd 1 maja 1951 roku
zostało przeniesione do bazyliki

[21]

Według relacji rodziny, Hiacyncie, w trakcie choroby Matka Boża objawiła się trzy razy

[22]

Według Łucji, Hiacynta miała też wcześniej objawienia prywatne. Treścią tych objawień było
cierpienie Ojca świętego oraz wizja zbliżającej się wojny. Zwierzyła się kiedyś Łucji, że myśli o
wojnie, w czasie której: „Bardzo wielu ludzi umrze i prawie wszyscy pójdą do piekła! Wiele
domów zostanie zrównanych z ziemią i wielu księży zabitych (...)”

[23]

. Być może była to

zapowiedź II wojny światowej.

Proces beatyfikacyjny rodzeństwa trwał w latach 1952–1979. Zakończył się promulgacją
dekretu Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych o heroiczności ich cnót. W 1999 r. została uznana
autentyczność pierwszego z cudów za ich przyczyną, dotyczącego uzdrowienia franciszkańskiej
tercjarki Marii Emilii Santos, która przez 20 lat pozostawała unieruchomiona z powodu
choroby kości

[24]

Jan Paweł II beatyfikował Franciszka i Hiacyntę Marto 13 maja 2000 roku w Fatimie podczas
swojej wizyty w Jubileuszowym Roku 2000.

Następny cud uznany w procesie kanonizacyjnym dotyczył uzdrowienia brazylijskiego chłopca,
do  którego  doszło  w  2007  r.  Wówczas,  w  trzy  dni  po  tragicznym  wypadku,  podczas  którego
chłopiec  wypadł  z  okna  i  doznał  poważnych  uszkodzeń  mózgu,  które  groziły  utratą  życia  lub
głęboką  niepełnosprawnością,  dziecko  w  niewytłumaczalny  sposób  odzyskało  zdrowie  i
sprawność

[24]

Papież Franciszek kanonizował ich 13 maja 2017.

17 czerwca 1921 Łucja opuściła Fatimę i wyjechała do szkoły prowadzonej przez Siostry
Doroteuszki w Porto. Chciała wypełnić polecenia Matki Bożej, która nakazała jej nauczyć się
czytać (II objawienie). Spełniła też polecenie miejscowego biskupa, który nie chciał wzbudzać
niepotrzebnych sensacji wokół objawień

[25]

. W 1925 roku wstąpiła do Zgromadzenia Sióstr św.

Doroty w Vilar (Porto), a w 1948 za specjalnym pozwoleniem Papieża Piusa XII Łucja odeszła
ze zgromadzenia św. Doroty i wstąpiła do zakonu Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel w
Coimbrze. Przyjęła w zakonie imię siostry Marii Łucji od Jezusa i Niepokalanego Serca Maryi.

Według relacji siostry Łucji, 10 grudnia 1925 Matka Bożą ukazała się w towarzystwie
Dzieciątka Jezus, by wyrazić życzenie wprowadzenia w Kościele nabożeństwa pierwszych sobót
miesiąca, poświęconych Jej Niepokalanemu Sercu, a także Komunii św. wynagradzającej. Z
praktyką tego nabożeństwa Matka Boża związała liczne łaski

[25]

15 lutego 1926 roku, Dzieciątko Jezus objawiło się Siostrze Łucji ponownie, pytając się czy ona
jest już gotowa, aby upowszechnić nabożeństwo do Jego Najświętszej Matki

[26]

Łucja dos Santos

Kolejne objawienia

Kolejny raz Matka Najświętsza ukazała się Łucji w 1927 roku Dała jej pozwolenie na ogłoszenie
pierwszych dwóch części orędzia fatimskiego: wizji Anioła, obietnic zabrania dzieci do nieba,
wizji piekła, zapowiedzi następnej wojny, męczeństwa chrześcijan, prześladowania Kościoła i
Ojca Świętego oraz rozpowszechnienia się komunizmu i ateizmu. Wszystko to uprzednio było
trzymane w tajemnicy

[25]

13  czerwca  1929  roku  siostra  Łucja  przebywająca  w  klasztorze  w  Tuy,  otrzymała  kolejne
objawienia,  w  których  orędzie  fatimskie  zostało  ukoronowane  wizją  Trójcy  Przenajświętszej.
Usłyszała  słowa:  „Przyszła  chwila,  w  której  Bóg  wzywa  Ojca  Świętego,  aby  wspólnie  z
biskupami całego świata poświęcił Rosję mojemu Niepokalanemu Sercu, obiecując za pomocą
tego środka ją uratować. W obliczu Bożej sprawiedliwości tak wiele dusz zostaje potępionych z
powodu  grzechów  popełnionych  przeciwko  mnie.  Dlatego  przychodzę  prosić  o
zadośćuczynienie. Ofiaruj się w tej intencji i módl się”

[25]

Prawdopodobnie objawienia z 1929 roku, nie było ostatnim widzeniem Maryi przez siostrę
Łucję, ponieważ w innych jej wspomnieniach znajdujemy notatki o rozmowach z Jezusem, o
przynagleniach, aby papież dokonał zawierzenia Rosji Niepokalanemu Sercu Maryi

[25]

Siostra  Łucja  kilkakrotnie  opisywała  objawienia,  ale  nie  za  każdym  razem  tak  samo.  W
kolejnych  opublikowanych  Wspomnieniach  rozwijała  niektóre  wątki.  Czyniła  to  w
posłuszeństwie  biskupowi,  na  jego  wyraźne  życzenie,  aby  zajęła  się  jakimś  konkretnym
fragmentem

[25]

Pierwsze  Wspomnienie  spisała  przed  Bożym  Narodzeniem  1935  roku,  niedługo  po  śmierci
Hiacynty.  Do  powstania  tego  dokumentu  przyczynił  się  list  s.  Łucji  do  biskupa,  w  którym
dziękowała mu za przesłane zdjęcie zmarłej Hiacynty. Biskup, poruszony listem, polecił Łucji
spisanie  o  Hiacyncie  wszystkiego,  co  zapamiętała.  Ta  pierwsza  relacja  Łucji  o  Hiacyncie
utwierdziła  biskupa  w  przekonaniu,  że  siostra  Łucja  jeszcze  wiele  spraw  zachowuje  w
tajemnicy.  Dlatego  później,  wskutek  ponawianych  nakazów  biskupa,  siostra  Łucja  stopniowo
wyjawiała różne szczegóły objawień.

Dwa  lata  później  biskup  Leirii  uznał,  że  wydarzenia  fatimskie  powinny  być  głębiej
przestudiowane,  zwrócił  się  do  Łucji,  aby  opisała  historię  swego  życia  z  uwzględnieniem
objawień  Matki  Bożej,  zgodnie  z  ich  przebiegiem.  Łucja  posłusznie  spisała  wówczas  drugie
Wspomnienie  (1937)  składające  się  z  38  stron.  W  tym  Wspomnieniu  Łucja  po  raz  pierwszy
opowiedziała  o  objawieniach  Anioła,  wywołując  wielkie  poruszenie.  Zaskoczony  biskup
zarządził oficjalne przesłuchanie s. Łucji, polecił jej także, aby przypomniała sobie wszystko, co
jeszcze pamięta o Hiacyncie.

Tym  sposobem  powstało  trzecie  Wspomnienie  (31  sierpnia  1941).  W  tym  „Wspomnieniu”
wyjawiła  dwie  pierwsze  części  tajemnicy,  które  nigdy  przedtem  nie  zostały  ujawnione,  to
znaczy  –  wizję  piekła  i  kult  Niepokalanego  Serca  Maryi.  Były  w  nim  również  nowe  fakty  i
znacznie  więcej  szczegółów  dotyczących  objawień.  Łucja  pisze  w  nim  o  „nocy  oświetlonej
nieznanym światłem”, które to zjawisko zaistniało 25 stycznia 1938 r., i w opinii Siostry było
zapowiedzią  zbliżającego  się  wybuchu  II  wojny  światowej  –  co  Matka  Boża  zapowiedziała  13
lipca 1917 r.

Relacja Łucji o objawieniach

Na końcu tego wspomnienia s. Łucja dodała, aby przypomniano papieżowi o poświęceniu Rosji
Matce Bożej. Biskup Leirii, Jose Alves Correia da Silva osobiście napisał w tej sprawie do
papieża Piusa XI.

Wreszcie  powstało  czwarte  Wspomnienie,  najobszerniejsze,  również  napisane  na  polecenie
przełożonych  i  biskupa.  Biskup  Jose  Alves  Correia  do  Silva  zlecił  Siostrze  Łucji  spisanie
wszystkiego,  co  pamięta  w  odniesieniu  do  swego  zmarłego  brata  Franciszka,  na  wzór
poprzedniej  relacji  o  Hiacyncie.  Łucja  otrzymała  również  polecenie  spisania  dalszych
szczegółów  o  objawieniach  Anioła  i  zanotowania  wszystkiego,  co  sobie  jeszcze  przypomina  o
Hiacyncie,  a  także  spisanie  dalszej  historii  objawień.  W  tym  Wspomnieniu  siostra  Łucja
przemilczała świadomie tylko trzecią część tajemnicy – o papieżu, który będzie cierpiał.

Już w trzecim objawieniu w Fatimie, 13 lipca 1917 roku, Matka Boża poinformowała dzieci, że
ważne  dla  pokoju  na  świecie  jest  poświęcenie  Rosji  Jej  Niepokalanemu  Sercu.  Dodając,  że  w
przeciwnym  razie:  rozsieje  ona  swoje  błędy  po  całym  świecie,  prowokując  wojny  i
prześladowania skierowane przeciw Kościołowi; dobrzy będą wydani na męczeństwo, Ojciec
Święty  będzie  wiele  cierpiał,  wiele  narodów  będzie  unicestwionych

[27]

. Matka Boża dodała

ponadto, że jeśli jej życzenie zostanie spełnione Rosja się nawróci i zapanuje pokój na
świecie

[27]

13 lipca 1929 roku, podczas ponownego objawienia, Matka Boża powróciła, odwiedzając s.
Łucję w Tuy i przekazała wizjonerce swoje życzenie: Bóg wzywa Ojca Świętego, aby wspólnie
z biskupami całego świata poświęcił Rosję Memu Niepokalanemu Sercu

[27]

Siostra  Łucja  przekazała  za  pośrednictwem  swych  spowiedników  i  biskupa  Leirii  s.  Łucja
prośbę  Matki  Bożej  papieżowi  Piusowi  XI.  Pius  XI  był  papieżem,  który  w  październiku  1930
roku  uznał  objawienia  fatimskie  za  autentyczne,  jednak  nie  zdecydował  się  na  spełnienie
prośby o poświęceniu Rosji.

Kiedy  nowym  papieżem  został  Pius  XII,  Łucja  napisała  do  niego  list,  upominając  się  o
konieczność  konsekracji  Rosji.  Prośbę  tę  papież  spełnił,  ale  tylko  częściowo  w  1942  roku,
poświęcając  narody  świata  Niepokalanemu  Sercu  Maryi.  Trwała  właśnie  II  wojna  światowa,
która  sam  papież  określiła  jako  „wojnę  dwóch  szatanów”,  ale  nie  odważył  się  oddzielnie
wspomnieć o Rosji

[28]

W 1952 roku Pius XII powtórzył akt poświęcenia, tym razem wymieniając „wszystkie narody w
Rosji” –, ale według Łucji wola Matki Bożej nie została w pełni wypełniona, ponieważ nie
dokonał tego w łączności ze wszystkimi biskupami Kościoła katolickiego

[28]

Kolejni papieże, choć okazywali szacunek objawieniom w Fatimie nie zdecydowali się na
spełnienie prośby Łucji.

Dopiero Jan Paweł II,  który  początkowo  nie  interesował  się  specjalnie  Fatimą,  zainteresował
się  nią  po  zamachu  z  13  maja  1981  roku  (przepowiedzianym  w  I  tajemnicy  fatimskiej).
Zdecydował  się  ponowić  akt  konsekracji  Rosji.  25  marca  1984  r.  Jan  Paweł  II  w  duchowej
jedności  ze  wszystkimi  biskupami  świata  (uprzednio  do  tego  wezwanymi)  zawierzył  świat
Maryi.  Siostra  Łucja  osobiście  potwierdziła,  że  taki  uroczysty  i  powszechny  akt  odpowiadał
temu,  czego  żądała  Matka  Boża.  Jednocześnie  dodała,  że  być  może  akt  ten  ustrzegł  świat  od
wojny atomowej

[28]

Poświęcenie Rosji Niepokalanemu Sercu Maryi

Matka Boża w Kaplica Objawień

Jednak we wrześniu 1985 roku w wywiadzie opublikowanym na łamach „Sol de Fatima”
(wydawanego w Hiszpanii przez Błękitną Armię) s. Łucja stwierdziła, że poświęcenie wciąż nie
zostało przeprowadzone, ponieważ w trakcie ceremonii z roku 1984 nie wspomniano o Rosji, a
ponadto nie uczestniczyli w niej katoliccy biskupi z całego świata

[29]

Łucja zmarła 13 lutego 2005 w Coimbrze. Po jej śmierci w Portugalii ogłoszono żałobę
narodową. 13 lutego 2008, w trzecią rocznicę śmierci Łucji dos Santos, papież Benedykt XVI
rozpoczął jej proces beatyfikacyjny.

13 maja 1917 – miały mieć miejsce pierwsze
objawienia Matki Bożej trójce pasterzy z Fatimy.
13 października 1917 – ostatnie relacjonowane
objawienie Matki Bożej trójce pasterzy z Fatimy, cud
Słońca. Cud (tzw. taniec Słońca) był widziany przez
70 000 osób

[30]

, wśród nich byli dziennikarze bardzo

sceptyczni do objawień, którzy zostali zdumieni tym
zjawiskiem. Dziennikarz Avelino de Almeida, z
antyklerykalnego pisma O seculo, powtarzał wiele razy
w swojej relacji: „Widziałem to... Widziałem to...”

[31]

4 kwietnia 1919 – umiera Franciszek Marto
28 kwietnia 1919 – początek budowy kaplicy w
miejscu, pięciu z sześciu objawień
20 lutego 1920 – umiera Hiacynta Marto
13 października 1921 – pierwsze pozwolenie na odprawienie Mszy w tym miejscu.
13 czerwca 1929 – Matka Boża ponownie ukazuje się Łucji. Prośba o poświęcenie Rosji
Jej Niepokalanemu Sercu.
13 października 1930 – biskup Leirii zezwolił na kult Matki Bożej z Fatimy.
13 maja 1931 – pierwsze poświęcenie Portugalii Niepokalanemu Sercu Maryi, uczynione
przez Episkopat kraju, mające związek z objawieniami.
31 sierpnia 1941 – Łucja publikuje trzecie Wspomnienie. Ujawnia w nim dwie z trzech
tajemnic fatimskich
31 października 1942 – Pius XII poświęcił świat Niepokalanemu Sercu Maryi.
1944 – papież Pius XII ustanowił święto Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny
1952 – Pius XII powtórzył akt, tym razem wymieniając „wszystkie narody w Rosji”
13 grudnia 1962 roku – papież Jan XXIII ustanowił święto Fatimskiej Matki Bożej
Różańcowej.
13 maja 1967 – Paweł VI udał się do Fatimy w 50. rocznicę objawień, aby prosić o pokój
na świecie oraz o jedność Kościoła.
12 i 13 maja 1982 – Jan Paweł II udał się do Fatimy jako pielgrzym, aby podziękować za
ujście z życiem po zamachu na Placu Św. Piotra.
25 marca 1984 r. – Jan Paweł II w duchowej jedności ze wszystkimi biskupami świata
(uprzednio do tego wezwanymi) zawierzył świat Matce Bożej
12 i 13 maja 1991 – Jan Paweł II udał się do Fatimy w 10. rocznicę zamachu.

Śmierć Łucji

Chronologia wydarzeń