Ocena pracy w zakładzie:



ilościowa (normowanie pracy)



jakościowa (wartościowanie pracy) 



ocena efektów pracy (system ocen 

pracowników)

Wartościowanie pracy

to proces analizy i oceny wymagań danej
pracy, którego celem jest jej zróżnicowanie
pod względem trudności. Proces ten jest
wykorzystywany w ustalaniu i kształtowaniu
wynagrodzeń stałych.

Podmiotem wartościowania jest stanowisko,  

zawód a nie pracownik.

METODY 

WARTOŚCIOWA-

NIA PRACY

SUMARYCZNE

WYCENY 

RYNKOWEJ

ANALITYCZNE

RANGOWANIE

KLASYFIKO-

WANIE

PORÓWNYWANIE

CZYNNIKÓW

PUNKTOWE

Metody wartościowania pracy

Metody rangowania



sumaryczno-porównawcza



porównywania parami

L = n(n-1)/2, gdzie:

L – liczba porównań, 
N – liczba stanowisk

Dla n = 10  L = 45, 
Dla n = 100  L = 4950

METODA PORÓWNYWANIA PARAMI 

 

LP.  STANOWISKO 

1  2  3  4  5  6  7  8 

L. 
PKT 

POZY-
CJA 

1 

KIEROWNIK 

RESTAURACJI 

X 
 

2  2  2  2  2  2  2 

14 

I 

2 

KIEROWNIK SALI 

0  X  2  2  0  2  2  1 

  9 

III 

3 

KELNER 

0  0  X  0  0  1  1  0 

  2 

VI 

4 

BARMAN 

0  0  2  X  0  2  2  0 

  6 

IV 

5 

KUCHARZ 

0  2  2  2  X  2  2  2 

 12  

II 

6 

POMOCNIK KUCHARZA 

0  0  1  0  0  X  0  0 

  1 

VII 

7 

ZAOPATRZENIOWIEC 

0  0  1  0  0  2  X  0 

  3 

V 

8 

KSIĘGOWY 

0  1  2  2  0  2  2  X    9 

III 

 

Metody analityczno-punktowe

składają się z następujących elementów:


analizy i opisu stanowiska pracy, 



kryteriów oceny trudności pracy,



wag odzwierciedlających ważność 

kryteriów,



zasad przyznawania punktów dla każdego 

kryterium (kluczy analitycznych)

UMEWAP

Uniwersalna Metoda Wartościowania Pracy –
najbardziej znana polska metoda analityczno-
punktowa opracowana w roku 1985 i
modyfikowana w latach: 1987, 1995 i 2000. 

UMEWAP-(95)

UMEWAP-2000

KRYTERIA WARTOŚCIOWANIA 

PRACY

MAKS. 
LICZBA
PKT.

KRYTERIA WARTOŚCIOWANIA
PRACY

MAKS. 
LICZBA
PKT.

A. ZŁOŻONOŚĆ PRACY

A.1. WYKSZTAŁCENIE ZAWODOWE
A.2. DOŚWIADCZENIE ZAWODOWE
A.3. INNOWACYJNOŚĆ, TWÓRCZOŚĆ
A.4. ZRĘCZNOŚĆ
A.5. WSPÓŁDZIAŁANIE

60
35
25
20
20

A. ZŁOŻONOŚĆ PRACY

A.1. WYKSZTAŁCENIE ZAWODOWE
A.2. DOŚWIADCZENIE ZAWODOWE
A.3. INNOWACYJNOŚĆ, TWÓRCZOŚĆ
A.4. ZRĘCZNOŚĆ

60
35
25
20

B. ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA

B.1. PRZEBIEG I SKUTKI PRACY
B.2. DECYZJE
B.3. ŚRODKI I PRZEDMIOTY PRACY
B.4. BEZPIECZEŃSTWO INNYCH 

OSÓB

B.5. KONTAKTY ZEWNĘTRZNE

35
35
25
25

20

B. ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA

B.1. PRZEBIEG I SKUTKI PRACY
B.2. DECYZJE
B.3. FINANSE I ŚRODKI ORAZ PRZED-

MIOTY PRACY

B.4. BEZPIECZEŃSTWO INNYCH OSÓB
B.5. KIEROWANIE

30
30
25

25
50

Porównanie metod UMEWAP-1995 i UMEWAP-2000

C. UCIĄŻLIWOŚĆ PRACY

C.1. WYSIŁEK FIZYCZNY
C.2. WYSIŁEK

PSYCHONERWOWY

C.3. WYSIŁEK UMYSŁOWY
C.5. MONOTONIA

30
20

20
10

C. WSPÓŁPRACA

C.1. WSPÓŁDZIAŁANIE
C.2. MOTYWOWANIE
C.3. KONTAKTY ZEWNĘTRZNE

25
20
20

D. WARUNKI PRACY

D.1. UCIĄŻLIWOŚĆ 

ŚRODOWISKA   PRACY 

D.2. CZYNNIKI NIEBEZPIECZNE

25

15

D. UCIĄŻLIWOŚĆ PRACY

D.1. WYSIŁEK FIZYCZNY
D.2. WYSIŁEK PSYCHONERWOWY
D.3. WYSIŁEK UMYSŁOWY
D.4. MONOTONIA
D.5. WARUNKI PRACY

30
20
20
10
25

ŁĄCZNA LICZBA PUNKTÓW

420

ŁĄCZNA LICZBA PUNKTÓW

470

System taryfowy

Jest to system płac składający się z:


kart taryfikacyjnych zawierających zadania i 

wymagania pracy na poszczególnych 

stanowiskach i ich wycenę punktową,



tabelę taryfową zawierającą liczbę kategorii 

zaszeregowania, 



tabelę płac zasadniczych w poszczególnych 

kategoriach.

Siatka taryfowa - przykład

KATEGORIA ZASZEREGOWANIA LICZBA PUNKTÓW W KATEGORII

I

do 40

II

41-55

III

56-70

IV

71-85

V

86-100

VI

101-120

VII

121-140

VIII

141-160

IX

161-180

X

181-200

XI

201-225

XII

226-250

XIII

251-275

XIV

276-300

XV

pow. 300

Tabela stawek płac zasadniczych (1pkt = 16 zł)

KATEGORIA 

ZASZEREGOWANIA

STAWKI PŁAC 

MIESIĘCZNE (ZŁ)

GODZINOWE 

STAWKI PŁAC

I

do 640  

do 3,80

II

656-880

3,90-5,20

III

896-1120

5,30-6,60

IV

1136-1360

6,70-8,00

V

1376-1600

8,10-9,40

VI

1616-1920

9,50-11,30

VII

1936-2240

11,40-13,20

VIII

2256-2560

IX

2576-2880

X

2896-3200

XI

3216-3600

XII

3616-4000

XIII

4016-4400

XIV

4416-4800

XV

pow. 4800

Taryfikator kwalifikacyjny zawiera:



liczbę kategorii wraz z przypisanymi im 

wartościami punktowymi, 



nazwy stanowisk pracy przyporządkowane 

odpowiednim kategoriom 

Taryfikator jest narzędziem ściśle wiążącym
stanowisko pracy z wynagrodzeniem. Stanowi
ułatwienie przy ustalaniu pionowych różnic
w płacach i zapewnieniu właściwej hierarchii
poszczególnych prac i stanowisk. 

Sposoby obliczania płacy zasadniczej

1)  OBLICZENIE WARTOŚCI 1 PUNKTU ZGODNIE ZE WZOREM: 

 

W

p

 = F

pz

 /S

p

,  

 

GDZIE: 

W

p

 – 

WARTO

ŚĆ PIENIĘŻNA 1 PUNKTU

,  

F

pz

 – 

FUNDUSZ PŁAC ZASADNICZYCH WSZYSTKICH PRACOWNIKÓW,  

S

p

 – 

SUMA PUNKTÓW NA WSZYSTKICH STANOWISKACH W ZAKŁADZIE 

 

 

P

z

 = P

wp

 

x

 W

p 

 

GDZIE: 

P

z

 – 

PŁACA ZASADNICZA,

 

P

wp

 – 

LICZBA PUNKTÓW UZYSKANA WYNIKU WARTOŚCIOWANIA NA 

         

 DANYM  STANOWISKU

 

2) UWZGLĘDNIENIE NAJNIŻSZEJ PŁACY ZASADNICZEJ 

W

p

 = P

nj

 (N-1)/Pkt

max

 

GDZIE: 

P

nj 

– 

NAJNIŻSZA PŁACA ZASADNICZA,

 

   N

 – WSPÓŁCZYNNIK ZALEŻNY OD PRZYJĘTEJ ROZPIĘTOŚCI PŁAC MIĘDZY PŁACĄ  

           NAJNIŻSZĄ A NAJWYŻSZĄ (NP. PRZY ROZPIĘTOŚCI 1:5 N = 5),  

Pkt

max 

– 

NAJWIĘKSZA, REALNA LICZBA PUNKTÓW MOŻLIWA DO  

                 UZYSKANIA W DANYM PRZEDSIĘBIORSTWIE 

P

z

 = P

nj 

+ (P

wp

 - P

wnj

) W

p 

 

GDZIE: 

P

z

 – 

PŁACA ZASADNICZA, 

P

nj

 – 

NAJNIŻSZA PŁACA ZASADNICZA,

  

P

wp

 

– LICZBA PUNKTÓW UZYSKANYCH W WYNIKU WARTOŚCIOWANIA  

         

NA DANYM STANOWISKU PRACY, 

P

wnj

 – 

LICZBA PUNKTÓW UZYSKANA PRZEZ STANOWISKO O NAJNIŻSZEJ  

          

PŁACY,

  

W

p

 – 

WARTOŚĆ PIENIĘŻNA 1 PUNKTU 

 

Przykład (zakład mięsny – dział produkcji)



sprzątaczka – 31 pkt (min) 



główny technolog – 260 pkt (max)

I metoda:
Wp = Fpz/Sp = 51666/1728 = 29,9 zł/pkt

Płaca zasadnicza sprzątaczki 
29,9 * 31 = 927 zł

(płaca minimalna w kraju 1386 zł!)

II metoda:
N= 3:
Wp = Pmin(N-1)/Pktmax = 1386(3-1)/260 = 

10,66 zł/pkt

N = 4:
Wp = 1386(4-1)/260 = 16,0 zł/pkt

Płaca zas. sprzątaczki dla N=3:
1386 + (31-31)10,66 = 1386

czyli płaca minimalna w kraju

Wynagrodzenie

Zapłata za pracę podporządkowaną świadczoną
na rzecz pracodawcy. Z mocy prawa część 
wynagrodzenia stanowi zapłata za  czas
nieprzepracowany:


urlop wypoczynkowy, 



urlop macierzyński, 



urlop opiekuńczy, 



urlop szkoleniowy, 



urlop okolicznościowy (z tytułu ślubu, śmierci 

najbliższych członków rodziny, narodzin 

dziecka – czas tych urlopów określa  Kodeks 

Pracy), 



święto danej organizacji, 



czas choroby, 



czas niezawinionego postoju zakładu, 



czas pełnienia  funkcji społecznych z 

wyboru.

Składniki pakietu wynagrodzeń całkowitych

 

PŁACE STAŁE 

BODŹCE 

KRÓTKOTERMINOWE 

BODŹCE 

DŁUGOTERMINOWE 

ŚWIADCZENIA DODATKOWE 

 

PŁACA  

     ZASADNICZA 

 

WZGLĘDNIE 

STAŁE DODATKI 

 

PŁACA ZA CZAS 

NIEPRZEPRACO-

WANY 

 

RYCZAŁTY 

  PREMIE 

  NAGRODY 

 

INNE PŁACE 

RUCHOME 

(NP.NADWYŻKA 

AKORDOWA) 

 

CAŁKOWITE WYNAGRODZENIE 

GOTÓWKOWE 

 

WŁASNOŚCIOWE (NP.  

     AKCJE) 

 

WŁASNOŚCIOWE 

POWIĄZANE Z EFEKTAMI 

FIRMY I (LUB) PRACOW-

NIKA  

  FINANSOWE (W TYM 

EFEKTYWNOŚCIOWE) 

 

OSZCZĘDNOŚCIOWE 

  UBEZPIECZENIOWE 

(SYSTEMY SPECJALNYCH 

UBEZPIECZEŃ PRACOW-

NICZYCH) 

CAŁKOWITE WYNAGRODZENIE EFEKTYWNOŚCIOWE 

  TRANSPORTOWE  

  MIESZKANIOWE  

  REKREACYJNE 

  TURYSTYCZNE  

  WYJAZDY SZKOLENIOWO-

REKREACYJNE 

  ZDROWOTNE  

  KOMUNIKACYJNE 

 

WYPOSAŻENIE W SPRZĘT DO  

      PRACY 

  DORADZTWO FINANSOWO- 

     PODATKOWE 

  SOCJALNE 

  ODPRAWY SPECJALNE 

WYNAGRODZENIE CAŁKOWITE 

 

Uwaga!!!

Wynagrodzenia nie pokrywają się z kosztami
pracy. Koszty pracy są pojęciem szerszym,
obejmują ogół wydatków związanych z: 


pozyskiwaniem (rekrutacją),



utrzymaniem (m. in. wynagrodzenia),



przekwalifikowaniem i doskonaleniem 

pracowników,



obligatoryjnymi składkami na ubezpieczenia 

społeczne

Funkcje wynagrodzeń



społeczna,



kosztowa,



dochodowa, 



motywacyjna

 

 

WYBITNI MENEDŻEROWIE  

DO PRACY MOŻE ICH PRZYCIĄGNĄĆ PAKIET AKCJI LUB  

BENEFICJA UBEZPIECZENIOWE 

 

 

MŁODZI, WYKSZTAŁCENI LUDZIE  

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU OSOBISTEGO, MIESZKANIE,  

URZĄDZENIA SPORTOWO-REKREACYJNE 

 

  STARSI PRACOWNICY  

BENEFICJA UBEZPIECZENIOWE, OPIEKA ZDROWOTNA 

 

 

OSOBY  ŁĄCZĄCE  PRACĘ  ZAWODOWĄ  Z  ŻYCIEM  RODZINNYM 

(MŁODE MATKI) 

PŁATNA OPIEKA NAD DZIECKIEM, CHORYM CZŁONKIEM RO-   

        DZINY, ELASTYCZNY CZAS PRACY (NP. WYKONYWANIE  

        PRACY W DOMU PRZEZ 1 LUB 2 DNI W TYGODNIU) 

 

Oddziaływanie motywacyjne różnych składników płac na 

różne grupy pracowników

Oddziaływanie różnych elementów wynagrodzeń na 

pracownika



związanie pracownika z firmą – płace stałe, 

świadczenia dodatkowe, bodźce 

długoterminowe, 



osiąganie efektów w krótkim czasie –

premie, 



osiąganie efektów długotrwałych – bodźce 

długoterminowe, 



rozwój pracowników – pełne lub częściowe 

finansowanie różnych form edukacji

1) KOSZTY POZYSKANIA ZASOBÓW LUDZKICH: 

  KOSZTY REKRUTACJI I SELEKCJI 

  KOSZTY KSZTAŁCENIA I DOSKONALENIA ZASOBÓW LUDZKICH 

 

2) KOSZTY UTRZYMANIA ZASOBÓW LUDZKICH: 

  KOSZTY BHP 

  KOSZTY ZAKŁADOWYCH ŚWIADCZEŃ SOCJALNO-BYTOWYCH 

  KOSZTY DOJAZDÓW I ZAKWATEROWANIA PRACOWNIKÓW  

  INNE KOSZTY ZWIĄZANE Z UTRZYMANIEM ZASOBÓW 

LUDZKICH W STANIE GOTOWOŚCI EKSPLOATACYJNEJ  

Podział kosztów pracy według rodzaju działań 

podejmowanych przez przedsiębiorstwo

3) KOSZTY WYKORZYSTANIA ZASOBÓW LUDZKICH 

  PŁACE PODSTAWOWE I UZUPEŁNIAJĄCE 

  NAGRODY I PREMIE Z ZYSKU 

  SKŁADKI NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE 

  FUNDUSZ PRACY  

  FUNDUSZ GWARANTOWANYCH ŚWIADCZEŃ 

PRACOWNICZYCH