Adam Chuderski, Zakład Kognitywistyki, Instytut Filozofii UJ 

Zagadnienia obowiązujące do egzaminu z kursu „Psychologia poznawcza”, Kognitywistyka, II semestr 

 
 
 
 
1. Przedmiot badań psychologii poznawczej 
2. Główne nurty w psychologii eksperymentalnej do początku XX w. 
3. Różnice i podobieństwa między psychologią poznawczą a behawioryzmem 
4. Program badań E. Tolmana 
5. Główne tezy gramatyki generatywnej N. Chomsky’ego 
6. Eksperyment behawioralny 
7. Badania korelacyjne 
8. Badania samoopisowe i obserwacyjne 
9. Rodzaje zmiennych niezależnych najczęściej używane w psychologii poznawczej 
10. Zmienne zależne i metody ich pomiaru w psychologii i neuronauce poznawczej 
11. Standaryzacja, trafność i rzetelność testów psychologicznych 
12. Struktura raportu z badań psychologicznych 
13. Próg bodźca i próg różnicy w psychofizyce 
14. Prawo Webera/Fechnera 
15. Teoria detekcji sygnałów 
16. Własności ruchów sakadycznych 
17. Bufory sensoryczne i badania Sperlinga 
18. Zasady działania spostrzeżeniowych detektorów cech 
19. Wskazówki dla spostrzegania głębi 
20. Zasady spostrzegania kształtów 
21. Morfologia, struktura i kontekst jako cechy obiektu wizualnego 
22. Grzbietowy a brzuszny neuronalny szlak spostrzeżeniowy 
23. Agnozje, ślepowidzenie i inne zaburzenia spostrzegania 
24. Konstruktywistyczne teorii percepcji 
25. Ekologiczne teorii percepcji (tzw. bezpośredniej) 
26. Obliczeniowe teorii percepcji 
27. Percepcja tekstu i mowy 
28. Własności konstruktu uwagi 
29. Uwaga a świadomość 
30. Aktywowanie i dezaktywowanie informacji a uwaga 
31. Priming (torowanie) i inne procesy pozauwagowe 
32. Metody badania uwagi orientacyjnej 
33. Teorie ogniska uwagi wzrokowej 
34. Własności czujności uwagowej 
35. Teorie selekcji uwagowej 
36. Neuronaukowe dowody na wczesną, późną i elastyczną selekcję uwagową 
37. Główne czynniki wpływające na poszukiwanie uwagowe 
38. Teoria integracji cech Treisman a teoria podobieństwa Duncana i Hympreysa 
39. Założenia modelu poszukiwania uwagowego J. Wolfe’a 
40. Teorie podzielności uwagi 
41. Paradygmat psychologicznego okresu refrakcji (PRP) 
42. Metody badania przełączania między zadaniami 
43. Główne efekty obserwowane w przełączaniu między zadaniami 
44. Automatyzacja i procesy automatyczne 
45. Teoria rywalizacji egzemplarzy 
46. Błędy wynikające z dekoncentracji i zaburzeń uwagi 

47. Własności kontroli procesów poznawczych 
48. Teorie Nadzorczego Systemu Uwagi oraz Centralnego Wykonawcy/Zarządcy 
49. Problem homunkulusa w badaniu kontroli poznawczej 
50. Teoria podwójnego mechanizmu kontroli T. Bravera 
51. Teoria kaskadowej kontroli E. Koechlina 
52. Taksonomie funkcji wykonawczych/zarządczych 
53. Hamowanie interferencji na przykładzie zadania Stroopa 
54. Hamowanie dominującej/niepotrzebnej reakcji i metody jego badania 
55. Ataksja, apraksja i akineza 
56. Akty ruchowe i doświadczenia B. Libeta 
57. Argumenty za i przeciw istnieniu reprezentacji wyobrażeniowych 
58. Funkcjonalna równoważność wyobraźni i spostrzegania 
59. Rotacje umysłowe 
60. Skanowanie i skalowanie umysłowe 
61. Zasady konstrukcji modeli umysłowych podczas rozumienia opisów słownych 
62. Kosslyna teoria wyobraźni 
63. Funkcje wyobraźni 
64. Klasyczny model modułów pamięci Atkinsona i Shiffrina (oraz Normana i Waugh) 
65. Hierarchia i własności systemów pamięci  
66. Zadania wymagające odtwarzania (reprodukcji) a zadania rozpoznawania 
67. Kody, w których następuje kodowanie w poszczególnych systemach pamięci 
68. Zdolność retencyjna poszczególnych systemów pamięci 
69. Procesy i techniki ułatwiające kodowanie w pamięci 
70. Własności krzywych uczenia i zapominania 
71. Konsolidacja synaptyczna a konsolidacja systemowa 
72. Wpływ snu na pamięć 
73. Proceduralizacja wiedzy i nabywanie umiejętności 
74. Amnezje 
75. Teorie przyczyn zapominania 
76. Natura i rodzaje interferencji 
77. Rodzaje mechanizmów odpamiętywania 
78. Procedura dysocjacji procesów dostępu do pamięci 
79. Rekapitulacja oraz kontekst a odpamiętywanie 
80. Struktura pamięci semantycznej: pojęcia, sieci semantyczne, schematy i skrypty 
81. Zniekształcenia pamięci: pamięć naocznych świadków i fałszywe wspomnienia 
82. Retencja w pamięci krótkotrwałej 
83. Przyczyny efektów pierwszeństwa i świeżości oraz metody ich eliminacji 
84. Przeszukiwanie pamięci krótkotrwałej w paradygmacie Sternberga 
85. Pamięć krótkotrwała a pamięć robocza 
86. Model wielokomponentowy A. Baddeleya 
87. Model dwukomponentowy N. Cowana 
88. Unitarne modele pamięci 
89. Neuronalne mechanizmy pamięci 
90. Funkcje pamięci roboczej 
91. Testy pamięci roboczej 
92. Pamięć prospektywna 
93. Rodzaje problemów 
94. Fazy procesu rozwiązywania problemów 
95. Stany problemu, cele, operatory, strategie, ograniczenia i przestrzeń problemu 
96. Strategia redukcji różnicy a strategia środków i celów 
97. A. Newella i H. Simona teoria rozwiązywania problemów i jej ograniczenia 
98. Czynniki utrudniające rozwiązywanie problemów 

99. Transfer pozytywny i negatywny przy rozwiązywaniu problemów 
100. Wgląd i metody jego badania 
101. Różnice w rozwiązywaniu problemów między ekspertami a nowicjuszami 
102. Testy i wskaźniki twórczości  
103. Problem racjonalności przy podejmowaniu decyzji 
104. Klasyczna teoria decyzji 
105. Koncepcja subiektywnej użyteczności i subiektywnego prawdopodobieństwa 
106. Teoria spełnienia wymagań H. Simona 
107. Teoria eliminowania według kolejnych aspektów A. Tversky’ego 
108. Strategia take-the-best i inne uproszczone strategie podejmowania decyzji 
109. Teoria perspektywy i efekty obramowania w podejmowaniu decyzji 
110. Wnioskowanie o prawdopodobieństwie na podstawie reguły Bayesa 
111. Zniekształcenia procesu podejmowania decyzji 
112. Rozumowanie dedukcyjne a rozumowanie indukcyjne 
113. Metody syntaktyczne a metody semantyczne w rozumowaniu 
114. Rozumowanie warunkowe, kategorialne i probabilistyczne 
115. Błędy popełniane podczas rozumowania 
116. Teoria logiki umysłu 
117. Teoria modeli umysłowych 
118. Pragmatyczne teorie rozumowania 
119. Składniki procesu rozumowania przez analogię 
120. Pojęcie inteligencji człowieka 
121. Własności dewiacyjnego ilorazu inteligencji 
122. Testy inteligencji: Stanforda-Bineta, Wechslera i Ravena 
123. Teorie ogólnego czynnika inteligencji a teorie czynników równorzędnych 
124. Hierarchiczne teorie struktury inteligencji 
125. Piageta teoria rozwoju poznawczego i jej rozwinięcia 
126. Stałość przedmiotów i stałość ilości we wczesnym rozwoju poznawczym 
127. Rozwój poznawczy w teoriach przetwarzania informacji 
128. Zmiany inteligencji w starzeniu poznawczym 
 
 
 

Przykładowe pytania egzaminacyjne: 
 
1. Psychologię poznawczą stosunkowo najsłabsze związki łączą z: 
a. psychologią rozwojową 
b. modelowaniem procesów poznawczych 
c. psychologią humanistyczną 
d. psychologią społeczną 
 
2. Laboratoryjny eksperyment behawioralny umożliwia badania: 
a. konfirmacyjne i eksploracyjne 
b. konfirmacyjne i psychofizjologiczne 
c. trafne ekologicznie i obserwacyjne 
d. żadne z powyższych 
 
3. Która z poniższych zmiennych zależnych nie stanowi pomiaru psychofizjologicznego: 
a. reakcja skórno-galwaniczna 
b. szybkość reakcji 
c. potencjały wywołane 
d. stężenie testosteronu we krwi 
 
4. Która z poniższych nie stanowi wskazówki głębi podczas percepcji głębi: 
a. gradienty faktury 
b. względna wielkość 
c. paralaksa ruchowa 
d. pragnancja 
 
5. Informacja przetwarzana w grzbietowym neuronalnym szlaku percepcyjnym jest reprezentowana: 
a. tak by zachować relacje przestrzenne między widzianymi obiektami 
b. w egocentrycznym układzie odniesienia 
c. w układzie odniesienia umożliwiającym szybką kategoryzację pojęciową 
d. zawsze w sposób uświadomiony 
 
6. W kategoriach teorii detekcji sygnałów, osoba o względnie ryzykownej strategii  (wysokim beta): 
a. popełnia tyle samo fałszywych alarmów niż ominięć 
b. popełnia znacznie mniej fałszywych alarmów niż ominięć 
c. popełnia znacznie więcej fałszywych alarmów niż ominięć 
d. ma niewielki poziom wrażliwości 
 
7. Która zasada percepcji kształtów nie stanowi zasady Gestalt: 
a. figura-tło 
b. bliskości 
c. wspólnej drogi 
d. pryncypialności 
 
8. Pojęcie uwagi centralnej i peryferyjnej występuje w następującej koncepcji ogniska uwagi: 
a. reflektora 
b. obiektywu 
c. gradientu 
d. w każdej z powyższych 
 
 
 

9. W teorii podobieństwa Duncana i Humpreysa, szybkość detekcji celu (wzorca) nie zależy od: 
a. podobieństwa między celem a dystraktorami 
b. podobieństwa między dystraktorami 
c. nachylenia dystraktorów 
c. liczby dystraktorów 
 
10. Jaka własność wg Schneidera i Shiffrina opisuje procesy automatyczne: 
a. balistyczność 
b. elastyczność 
c. wtórna habituacja 
d. żadne z powyższych 
 
11. Efekt Grattona w zadaniu Stroopa polega na tym, że: 
a. poprzedzający bodziec zgodny zmniejsza czas reakcji na bodziec niezgodny 
b. poprzedzający bodziec zgodny zmniejsza czas reakcji zarówno na bodziec zgodny jak niezgodny 
c. poprzedzający bodziec niezgodny zmniejsza czas reakcji na bodziec niezgodny 
d. poprzedzający bodziec niezgodny zmniejsza czas reakcji na bodziec zgodny 
 
12. Według S. Kosslyna, za uruchomienie procesu wyobrażania odpowiedzialna jest kora: 
a. skroniowa 
b. czołowa 
c. ciemieniowa 
d. wzrokowa 
 
13. Poprawną odpowiedzią w zadaniu odtwarzania swobodnego (free recall), w którym 
zaprezentowano osobie badanej sekwencję bodźców „1 4 2 9 5” będzie: 
a. „1 2 4 5 9” 
b. „1” 
c. „5” 
d. „9” 
 
14. Najlepiej wsparte dowodami empirycznymi teorie zapominania informacji z pamięci to: 
a. teoria zanikania i teoria interferencji 
b. teoria zanikania i teoria utraty dostępu 
c. teoria interferencji i teoria utraty dostępu 
d. jedynie teoria zanikania 
 
15. W modelu Cowana, pamięć aktywna jest cześcią: 
a. pamięci długotrwałej 
b. ogniska uwagi 
c. systemu procesów kontrolnych 
d. bufora epizodycznego 
 
16. Co może utrudniać rozwiązywanie problemów: 
a. fiksacja funkcjonalna 
b. stereotypy 
c. transfer 
d. każde z powyższych 
 
 
 
 

17. „Rewizjonistyczną” teorią twórczości nazywa się teorię: 
a. H. Simona 
b. R. Weisberga 
c. R. Sternberga 
d. R. Finkego 
 
18. Przy ustalonych pozostałych wartościach prawdopodobieństw, prawdopodobieństwo warunkowe 
P(H|D) pewnej hipotezy (H), jeśli zaobserwowano dowód (D), jest tym większe, im:  
a. prawdopodobieństwo aprioryczne hipotezy H będzie mniejsze 
b. prawdopodobieństwo warunkowe hipotezy przeciwnej (nie-H) będzie większe 
c. prawdopodobieństwo warunkowe zaobserwowania dowodu (D) jeśli hipoteza przeciwna (nie-H) 
jest prawdziwa będzie większe 
d. prawdopodobieństwo warunkowe zaobserwowania dowodu (D) jeśli hipoteza (H) jest prawdziwa 
będzie większe 
 
19. Fakt, że ludzie oceniają szansę kolejnych rzutów kością „6-6-6” jako niższą niż szansę rzutów „3-1-
5” Kahneman i Tverski wyjaśniają poprzed odwołanie się do: 
a. heurystyki dostępności 
b. heurystyki reprezentatywności 
c. efektu zakotwiczenia 
d. iluzorycznej korelacji 
 
20. Zdolność do rozumowania za pomocą abstrakcyjnych reguł to: 
a. inteligencja płynna 
b. inteligencja skrystalizowana 
c. płynność werbalna 
d. zdolność na szczycie hierarchii J. Carrolla