W 2011 r. na Politechnice Krakowskiej przeprowadzone zostały ba-

dania ankietowe wśród projektantów, wykonawców i użytkowników 
dachów  zielonych 

[

1]

.  Badanie  zostało  wykonane  w  formie  kores­

pondencji e­mailowej, forów internetowych, rozmów telefonicznych 
oraz bezpośrednich rozmów i przeglądów dachów. Ankietowanych 
pytano o orientacyjne powierzchnie dachów dotychczas wykonanych, 
najczęściej zastosowane konstrukcje dachu, dane dotyczące wieku 
dachów, sposobu ich zagospodarowania, problemów technicznych 
i eksploatacyjnych (o ile występowały na dachach). Badania obej-
mowały  także  ocenę  zalet  dachów  i  stopnia  zadowolenia  z  nich 
respondentów.

ANALIZA

 PRZEPROWADZONYCH BADAŃ SONDAŻOWYCH

Z powodu małej popularności dachów zielonych w Polsce napotkano 

w badaniach problem z dotarciem do większej liczby projektantów, 
wykonawców oraz użytkowników dachów zielonych. Ponadto część 
respondentów  była  trudna  do  zaktywizowania  przy  wypełnianiu 
ankiety. Obserwowano trudności w nawiązaniu współpracy badaw-

czej z projektantami i wykonawcami sporadycznie biorącymi udział 

w realizacji dachów zielonych, a także użytkownikami dachów do-
tychczas bezawaryjnie eksploatowanych.

Ankietę przesłano do ok. 200 firm zajmujących się projektowa-

niem i wykonawstwem dachów zielonych oraz do 50 użytkowników 
tego  rodzaju  dachów,  jednak  liczba  zebranych  odpowiedzi  była 
ograniczona. Zapewne nie odzwierciedla ona stanu faktycznego, ale 
daje pewien ogólny pogląd na problematykę niezawodności dachów 

zielonych zrealizowanych w Polsce.

W  sumie  przeprowadzono  21  ankiet,  13  wśród  wykonawców 

i  projektantów  oraz  9  wśród  użytkowników  dachów  zielonych. 
Pierwsza  grupa  wypowiadała  się  na  temat  wszystkich  realizowa-
nych przez siebie inwestycji, druga zaś tylko jednej, którą użytkuje. 
Respondenci  ankiety  odpowiadali  na  podstawie  doświadczeń 

zebranych w sumie 56 realizacji odpowiadającym ok. 46 tys. m

2

 

powierzchni dachów zielonych. Pytania dotyczyły aspektów użytko-
wania dachów zielonych omawianych w publikacjach: „Design and 
executive problems regarding green roofs built in Poland” 

[

2]

, „Zielo-

ne dachy. Typowe błędy w projektowaniu i wykonaniu” 

[

3]

 i „Dachy 

zielone. Kilka uwag o projektowaniu i realizacji” 

[

4]

. Ankiety były 

tak skonstruowane, by na jedno pytanie można było odpowiedzieć 
wielokrotnie i by odpowiedzi w grupie użytkowników oraz w grupie 
projektantów  i  wykonawców  można  było  przynajmniej  w  części 
wspólnie interpretować.

Na  potrzeby  artykułu  ankiety  analizowane  były  głównie  pod 

względem stanu technicznego dachów zielonych oraz korzyści, ja-
kie wynikają z ich zastosowania, a także problemów spotykanych 
w trakcie ich użytkowania.

WIEK DACHÓW ZIELONYCH

Z informacji podanych przez respondentów wynika, że w większości 

badanie dotyczy dachów, których wiek nie przekracza 2 lat (54,2%). 
Najmniejszą  liczbę  stanowią  dachy  starsze  niż  10  lat  (4,2%),  co 
może świadczyć o tendencji wzrostowej w realizacji takich inwestycji. 

W wyniku przeprowadzonych badań odnotowano, że częściej jako 

dachy zielone realizuje się dachy płaskie niż strome. Większość zre-
alizowanych inwestycji to dachy z ograniczonym dostępem.

UPRAWY NA DACHACH ZIELONYCH

W  badanej  grupie  na  dachach  najczęściej  uprawiane  są  mchy 

i  trawy,  byliny  i  inne  uprawy  ekstensywne.  Procentowy  udział  po-
szczególnych upraw na dachach na podstawie wykonanych badań 
sondażowych pokazano na 

RYS. 1

.

Stan upraw na dachu w większości wypadków w badanej próbie 

oceniany  jest  jako  dobry  lub  bardzo  dobry 

(

RYS.  2)

.  Utrzymanie 

dobrego stanu roślinności w niektórych wypadkach wymaga jednak 
opieki i okresowego nawadniania 

(

RYS. 3)

.

dr

 

inż

. A

leksAnder

 B

yrdy

, 

mgr

 

inż

. i

gA

 i

skrA

WYNIKI BADANIA SONDAŻOWEGO STANU 

TECHNICZNEGO 

DACHÓW ZIELONYCH 

WYKONANYCH W BUDYNKACH W POLSCE

Results of random sample testing of the condition of living roofs constructed in polish buildings 

ABSTRAKT    S. 42

W Polsce budownictwo dachów zielonych wciąż się 

rozwija, ale nadal nie jest jeszcze zbyt popularne. 

Być może na bardziej powszechne zastosowanie tych 

konstrukcji miałoby wpływ określenie niezawodności 

dachów zielonych wykonanych w budynkach 

w Polsce.

Drzewa

0,0% 10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% 70,0% 80,0% 90,0%

Krzewy

Kwiaty

Mchy i trawy

Byliny

11,1%

33,3%

44,4%

77,8%

44,4%

RYS. 1. 

Udział upraw poszczególnych rodzajów roślinności stosowanych na dachach 

zielonych określony na podstawie oceny użytkowników dachów; 

rys.: archiwum autorów

40

nr 3/2012

Dachy

PROBLEMY TECHNICZNE NA DACHACH ZIELONYCH

Podstawowym  celem  badania  ankietowego  była  ocena  jakości 
użytkowania  dachów  zielonych  w  badanej  grupie.  Wyniki  badań 
problemów  technicznych  odnotowanych  przez  użytkowników  oraz 
projektantów i wykonawców pokazano na 

RYS. 4

 i 

5

. Spośród pro-

blemów technicznych badani najczęściej wskazywali przecieki dachu 

(66,7%  badanych  użytkowników  dachów  oraz  41,7%  ankietowa-

nych projektantów i wykonawców).

Badania najczęstszych problemów technicznych występujących 

w dachach wykonane wśród ich projektantów i wykonawców były 
bardziej szczegółowe. W ankietach dla tych respondentów zadano 
bardziej  szczegółowe  pytania  dotyczące  problemów  technicznych 
występujących  podczas  eksploatacji  dachów  zielonych 

(

RYS.  5)

. 

Najczęściej  wskazywanymi  problemami  były  przecieki  (41,7%  re-

spondentów).  Kolejnymi  problemami  eksploatacyjnymi  dachów 
najczęściej  wymienianymi  przez  tych  samych  respondentów  było 

zagrzybienie powierzchni wewnętrznych dachów (33,3%) oraz zbyt 

słaba izolacyjność termiczna dachów (25%). Następną wskazywaną 
niedogodnością były niedrożności odwodnienia (16,6%).

Kolejne pytania w ankiecie dotyczyły oceny częstotliwości wystę-

powania problemów technicznych na dachach zielonych. Zebrane 
odpowiedzi projektantów i wykonawców pokazano na 

RYS. 6

.

Ponad  66%  ankietowanych  projektantów  i  wykonawców  odpo-

wiedziało,  że  problemy  techniczne  występują  czasami  lub  nigdy, 

tylko zaś 8,3% respondentów spotkało się z problemami występują-
cymi regularnie. Jest to bardzo dobry wynik, jednak trzeba wziąć pod 
uwagę, że dachy, o których mowa, są stosunkowo nowe, a ich wiek 
w większości wypadków nie przekracza 10 lat. W tym kontekście 
może być niepokojące, że ponad 16% badanych często ma z nimi 
problemy.

Konsekwencją  analizy  częstotliwości  występowania  problemów 

technicznych  w  dachach  zielonych  wykonanych  w  budynkach 
w Polsce było badanie poziomu zadowolenia użytkowników dachów 

Bardzo dobry

stan roślin

(33,3%)

Dobry

stan roślin

(44,4%)

Dostateczny

stan roślin

(11,1%)

Brak opinii

(11,1%)

RYS. 2. 

Stan upraw stosowanych na dachach zielonych określonych w sondażu  

przez użytkowników dachów; 

rys.: archiwum autorów

Okresowe problemy

z nadmierną wilgotnością

0,0% 5,0% 10,0% 15,0% 20,0% 25,0% 30,0% 35,0%

Konieczność

stałej pielęgnacji

Konieczność

nawadniania upraw

Konieczność

okresowej pielęgnacji

Brak problemów

w utrzymaniu roślinności

11,1%

33,3%

33,3%

33,3%

22,2%

RYS. 3. 

Konieczne zabiegi związane z utrzymaniem roślinności na dachu 

określone na podstawie doświadczeń badanej grupy użytkowników dachów; 

rys.: archiwum autorów

Osuwanie się podłoża 

roślinności (gleby uprawnej)

Niedrożność instalacji

odwodnienia stropodachu

Zalewanie pomieszczeń

na poziomie dachu

Przecieki dachu

0,0% 10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% 70,0%

11,1%

11,1%

22,2%

66,7%

RYS. 4. 

Problemy techniczne dachów zielonych odnotowane wśród badanych 

użytkowników dachów; 

rys.: archiwum autorów

Osuwanie się podłoża 

roślinności (gleby uprawnej)

Niedrożność instalacji

odwodnienia stropodachu

Zalewanie pomieszczeń

na poziomie dachu

Przecieki dachu

0,0%

10,0%

20,0%

30,0%

40,0%

50,0%

Zagrzybienie dolnej

powierzchni dachu

8,3%

8,3%

25,0%

33,3%

41,7%

16,6%

Słaba izolacyjność

termiczna dachu

RYS. 5. 

Problemy techniczne dachów zielonych odnotowane w badanej próbie 

przez projektantów i wykonawców; 

rys.: archiwum autorów

Nigdy

(33,3%)

Czasami

(33,3%)

Regularnie

(8,3%)

Często

(8,3%)

Brak opinii

(8,3%)

RYS. 6. 

Częstotliwość występowania problemów technicznych w ocenie 

ankietowanych projektantów i wykonawców dachów zielonych; 

rys.: archiwum autorów

41

nr 3/2012

pokazane na 

RYS. 7

. Optymizmem może napawać fakt, że pomimo 

zaobserwowanych  problemów  eksploatacyjnych  i  konieczności 

dokonywania zabiegów pielęgnacyjnych roślinności większość użyt-
kowników, tj. 66,7% w badanej próbie, wykazała wysoki poziom 

zadowolenia z możliwości użytkowania dachów zielonych.

PRZYCZYNY WYBORU KONSTRUKCJI DACHU ZIELONEGO

Stosowanie  dachów  zielonych  może  być  podyktowane  względami 
ekologicznymi,  estetycznymi  lub  ekonomicznymi.  Najczęstsze  po-
wody stosowania dachów zielonych wymieniane w badanej próbie 
na podstawie oceny użytkowników oraz projektantów i wykonawców 
pokazuje 

RYS. 8

.

Podstawowym  powodem  zastosowania  dachów,  wymienianym 

przez  ponad  85%  respondentów,  była  możliwość  odzyskiwania 
terenów  zielonych.  Było  to  prawdopodobnie  związane  z  tym,  że 
w  ten  sposób  można  osiągnąć  narzucony  wskaźnik  powierzchni 
terenu  biologicznie  czynnego  i  dzięki  temu  realizować  inwestycję 
budowlaną na stosunkowo małych działkach. Kolejną, ważną przy-
czyną wyboru takiej konstrukcji dachu była świadomość ekologiczna 
i względy estetyczne (po 66,7% badanych). Na kolejnych miejscach 
w  badanej  grupie  wymieniano  poprawę  mikroklimatu  otoczenia 

(42,9%) oraz poprawę izolacyjności i przedłużenie trwałości pokry-

cia (po 38,1%).

PODSUMOWANIE

Na  podstawie  przeprowadzonego  sondażu  nie  powinno  się  for-
mułować  wniosków  ogólnych  dotyczących  wszystkich  dachów 
zielonych  wykonanych  w  Polsce.  Jednakże  wyniki  badań  mogą 
być wykorzystane do wstępnej diagnozy stanu technicznego takich 
konstrukcji.

W  większości  wypadków  projektanci  i  wykonawcy  oraz  użyt-

kownicy  udzielali  zbliżonych  odpowiedzi.  Jednakże  grupa  projek-
tantów  i  wykonawców  ze  względu  na  ich  styczność  ze  znacznie 
większą liczbą wykonanych dachów oraz poziom wiedzy powinna 

A

leksAnder

  B

yrdy

 

ukończył  Wydział  Inżynierii  Lądowej  Politechniki  Kra-

kowskiej. Jest adiunktem w Zakładzie Budownictwa i Fizyki Budowli Instytutu 
Materiałów i Konstrukcji Budowlanych Politechniki Krakowskiej. Współpracuje 
z biurami projektowymi oraz z firmami zajmującymi się projektowaniem i usłu-
gami kamieniarskimi. Interesują go zagadnienia budownictwa energooszczęd-
nego, konstrukcji zespolonych oraz okładzin z kamienia naturalnego.

i

gA

 i

skrA

 

ukończyła studia I stopnia na Wydziale Inżynierii Lądowej Politech-

niki Krakowskiej. Kontynuuje tam naukę na studiach II stopnia i odbywa staż 
dydaktyczny. Bierze czynny udział w pracach Studenckiego Koła Naukowego 
Konstrukcji Betonowych CONKRET, współorganizuje ogólnopolską Studencką 
Konferencję Budowlaną EUROINŻYNIER. Interesuje się budownictwem ener-
gooszczędnym oraz konstrukcjami żelbetowymi.

Wysoki

(66,7%)

Średni

(22,2%)

Niski

(11,1%)

Niezadowalający

(0,0%)

RYS. 7. 

Poziom zadowolenia użytkowników z dachów zielonych określony  

w badanej próbie; 

rys.: archiwum autorów

być  źródłem  bardziej  obiektywnych  wyników  dotyczących  stanu 
technicznego.

Dokonana próba oceny stanu technicznego dachów byłaby bar-

dziej reprezentatywna, gdyby została przeprowadzona na większej 
próbie,  dlatego  kontynuowane  będą  dalsze  badania  ankietowe 
w Polsce. Jednak w celu poprawy jakości sondażu byłoby wskazane 
przeprowadzenie podobnych badań w regionie o zbliżonym klimacie 
i warunkach użytkowania, jakim są np. kraje Grupy Wyszehradzkiej, 
i opracowanie kompleksowego raportu stanu technicznego dachów 

zielonych w tym regionie.

LITERATURA

1.

I. Iskra, „Dachy zielone w kontekście ich użytkowania”, Praca 

dyplomowa, Politechnika Krakowska, Kraków 2011.

2.

A. Byrdy, „Design and executive problems regarding green roofs 

built in Poland”, [in:] „XI

th

 International Conference Defects and 

Renovation of Building Envelope Structures. Podbanske 03

th

–15

th

 

March 2011”, pp. 23–28.

3.

J. Stanowski, „Zielone dachy. Typowe błędy w projektowaniu 
i wykonaniu”, „Dachy”, nr 7/2009, s. 41–44.

4.

I. Tkaczyk, „Dachy zielone. Kilka uwag o projektowaniu 
i realizacji”, „Dachy Płaskie”, nr 3/2009, s. 26–30.

ABSTRAKT 

W  artykule  przedstawiono  wyniki  badań  ankietowych  przepro-

wadzonych  wśród  projektantów,  wykonawców  i  użytkowników 
dachów  zielonych.  Na  podstawie  badań  dokonano  próby  okre-
ślenia  stanu  technicznego  dachów  zielonych  eksploatowanych 
w Polsce.

The article presents the results of public opinion polls conducted 

among designers, contractors and users of living roofs. Results of 
the survey formed the basis for making an attempt to determine 
the condition of living roofs which are in use in Poland.

Poprawa izolacyjności

termicznej i akustycznej

Przedłużenie trwałości

pokrycia dachowego

Względy ekologiczne

Poprawa

estetyki dachu

Możliwość odzyskania

terenów zielonych

Poprawa mikroklimatu

otoczenia dachu

0,0% 10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% 70,0% 80,0% 90,0%

38,1%

38,1%

42,9%

66,7%

66,7%

85,7%

RYS. 8. 

Przyczyny stosowania dachów zielonych wymieniane przez respondentów 

w badanej próbie; 

rys.: archiwum autorów

42

nr 3/2012

Dachy