QPrint

EPLS 107

U dzieci zatrzymanie krążenia i oddychania jest
przeważnie wtórne w stosunku do urazu i choroby, i
jego rokowanie jest złe. Dlatego też strategie
postępowania w rozpoznaniu i leczeniu chorób mogą
być pomocne w zapobieganiu rozwinięcia się
niewydolności narządowej i zatrzymania krążenia i
oddychania (patrz Rozdział 1).

Niewydolność oddechowa lub / i krążeniowa są zawsze
pierwszym etapem równi pochyłej i do prawidłowego
postępowania w tej sytuacji nie jest wymagana
precyzyjna diagnoza. Jakkolwiek w szczególnych
okolicznościach wiedza na temat chorób może
dokładnie pomóc we właściwym postępowaniu i tym
samym poprawić szanse wyleczenia.

Krup jest definiowany jako zespół ostrych klinicznych
objawów ze świstem wdechowym, szczekającym
kaszlem, chrypką i zaburzeniami oddychania o różnym
stopniu nasilenia. Ostry krup wirusowy (zapalenie krtani,
tchawicy i oskrzeli - laryngotracheobronchitis) jest
najczęstszą formą krupu i jest odpowiedzialny za ponad
95% stanów zapalnych krtani i tchawicy.

Wirus paragrypy jest najczęstszym patogenem, ale
zakażenie innymi wirusami dróg oddechowych takimi

jak RSV (respiratory syncytial virus) czy adenowirusami
daje podobny obraz kliniczny. Większość dzieci chora
na krup jest leczona w domu, podczas gdy te z
niewielkim nasileniem zaburzeń oddechowych mogą
wymagać przyjęcia do szpitala i leczenia
wspomagającego. Kortykosteroidy są stosowane w celu
zmniejszenia obrzęku krtani. Niewielka liczba dzieci
może wymagać intubacji z powodu wyczerpania i
niewydolności oddechowej.

Drrrro

gi oddechowe

i oddechowe

Drożność dróg oddechowych jest zagrożona, gdy
zaczyna pojawiać się obrzęk. Może on rozwinąć się
tylko częściowo lub prawie całkowicie powodując
skrajną niedrożność.

Oddychanie

Oddychanie: wzrasta częstość oddechów i zwiększa się
wysiłek oddechowy wprost proporcjonalnie do nasilenia
stopnia niedrożności dróg oddechowych.

Krążenie

Krążenie: pozostaje bez zmian aż do końcowego etapu
niewydolności oddechowej.

Udrożnij drogi oddechowe, jeśli istnieje taka
konieczność

Podaj 100% tlen i rozpocznij wentylację workiem
samorozprężalnym z maską, jeśli są wskazania.
Intubacja może być wyzwaniem, dlatego powinno się
poprosić o wykwalifikowaną pomoc (doświadczony
zespół i / lub laryngolog umiejący wykonać
tracheostomię)

Z powodu obrzęku krtani może być wymagana rurka
intubacyjna o mniejszym rozmiarze niż obliczona wg.
wzoru (wiek/4 + 4) lub wybrana na podstawie taśmy
(np.: Broselow - przyp. tłum.). Niewydolność oddechowa
jest spowodowana niedrożnością górnych dróg
oddechowych i ulega ona poprawie, gdy drogi
oddechowe są odpowiednio zaopatrzone.

Jest to nasilony obrzęk nagłośni i tkanek otaczających
spowodowany głównie przez zakażenie Haemophilus
influenzae typu B i w przeważającej mierze występuje u
dzieci pomiędzy 1. a 6. rokiem życia. Obecnie
występuje rzadko z powodu szczepień w okresie
niemowlęcym.

Typowo nagle pojawia się wysoka gorączka, dzieci są
ospałe, blade i mają toksyczny wygląd. Dziecko

Cele:

Po przeczytaniu tego rozdziału czytelnik
powinien:

Rozpoznać i omówić różne sytuacje
szczególne, które mogą mieć miejsce w
resuscytacji pediatrycznej

Zrozumieć i omówić w jaki sposób dochodzi
do upośledzenia w drożności dróg
oddechowych i wentylacji w takich stanach
jak: zapalenie krtani i tchawicy (krup),
zapalenie nagłośni, zapalenie oskrzelików
(bronchiolitis), niedrożność tracheostomii,
śpiączka, drgawki

Zrozumieć i omówić w jaki sposób dochodzi
do upośledzenia w układzie krążenia w
przebiegu anafilaksji lub odwodnienia

Opisać różne sposoby leczenia powyższych
zaburzeń postępując zgodnie ze schematem
ABCD

Sytuacje Szczególne w

Sytuacje Szczególne w Resuscytacji

Resuscytacji

Pediatrycznej

ROZDZIAŁ

ZAPALENIE KRTANI I

ZAPALENIE KRTANI I
TCHAWICY (KRUP)

TCHAWICY (KRUP)

Postępowanie

ZAPALENIE NAGŁOŚNI

Rozdział 10 Sytuacje Szczególne w Resuscytacji Pediatrycznej

EPLS 108

zazwyczaj siedzi nieruchomo z otwartymi ustami i
wysuniętą brodą. Może występować nadmierne ślinienie
wynikające z niemożności połknięcia śliny.

Drogi oddechowe

Drogi oddechowe: obrzęk nagłośni prowadzi do ostrej
niedrożności górnych dróg oddechowych.

Całkowita niedrożność jest fatalna w skutkach i może
pojawić się w przypadku braku leczenia lub przy
niepokojeniu dziecka np.: przy próbie zbadania mu
gardła, zmuszaniu go do położenia się lub przy
wykonywaniu innych czynności mogących wystraszyć
dziecko takich jak: założenie dostępu dożylnego lub
wykonywanie zdjęcia bocznego szyi.

Oddychanie

Oddychanie: występuje zwiększenie częstości
oddechów i zwiększony wysiłek oddechowy, ściszony
lub chrapliwy głos, cichy świst oddechowy i niewielki
kaszel lub brak kaszlu. Niewydolność oddechowa jest
spowodowana niedrożnością górnych dróg
oddechowych.

Krążeni

Krążenie

Krążenie pozostaje bez zmian aż do końcowego etapu
niewydolności oddechowej. Niewłaściwe postępowanie
może doprowadzić do nagłego zatrzymania krążenia i
oddychania.

Dziecko należy pozostawić wraz z rodzicami mając je
pod ścisła obserwacją w trakcie przygotowań do
zabezpieczenia jego dróg oddechowych poprzez
intubację wykonywaną w odpowiednich warunkach
przez doświadczony zespół.

Natychmiast po zabezpieczeniu dróg oddechowych
decydujące jest uzyskanie normalizacji oddychania.
Dlatego też stosowanie antybiotyków dożylnych
przynosi doskonałe wyniki.

Gdy dojdzie do zatrzymania oddychania i krążenia
należy rozpocząć wentylację workiem
samorozprężalnym z maską i kontynuować ją aż do
momentu wykonania intubacji lub uzyskania
chirurgicznego dostępu do dróg oddechowych.

Zapalenie oskrzelików jest częstą i poważną infekcją
układu oddechowego występującą u niemowląt i w 75%
przypadków wywołaną przez RSV (respiratory syncytial
virus). Pozostałą część zachorowań wywołują wirusy
paragrypy, grypy i adenowirusy.

Pojawia się głównie zimą i jest przyczyną hospitalizacji
1-2% niemowląt. Dziewięćdziesiąt procent pacjentów
jest w wieku 1-9 miesięcy, infekcja ta rzadko występuje

u dzieci powyżej 1.roku życia. Jak do tej pory brak jest
specyficznego leczenia, postępowanie jest głównie
objawowe.

Drogi oddechowe

Może pojawić się niedrożność przewodów nosowych z
powodu wydzieliny.

Jeśli wydzielina ogranicza przepływ powietrza, należy
delikatnie odessać nos dziecka.

Oddychanie

Proces zapalny powoduje obrzęk drobnych dróg
oddechowych i wzrost wydzielania prowadzący do
hipoksji i hiperkapnii oraz zaburzenia stosunku
wentylacji do perfuzji.
Mogą również wystąpić bezdechy i wyczerpanie.

Połączenie tych wszystkich czynników może stworzyć
konieczność zastosowania wentylacji mechanicznej,
aczkolwiek wiele dzieci może radzić sobie dzięki
zastosowaniu wentylacji w trybie CPAP, podczas
którego ciągłe dodatnie ciśnienie jest dostarczane przez
dobrze dopasowane zestaw ( kaniule do nosa lub
maskę twarzową). W wielu ośrodkach wentylacja
nieinwazyjna jest postępowaniem z wyboru u niemowląt
z niewydolnością oddechową w przebiegu zapalenia
oskrzelików.

Zastosowanie wentylacji mechanicznej jest konieczne u
< 2% niemowląt przyjętych do szpitala z powodu
którejkolwiek przyczyny: nawracających bezdechów,
wyczerpania i hipoksji spowodowanych niedrożnością
drobnych dróg oddechowych utrzymujących się pomimo
zastosowania nieinwazyjnej wentylacji.

Krążeni

Krążenie

Krążenie pozostaje bez zmian aż do końcowego etapu
niewydolności oddechowej.

Poziom świadomości może ulec zmianie w trakcie
choroby, urazu lub zatrucia. Zmienia się on począwszy
od stanu czuwania (A ang. alert) poprzez senność
(niewielkie obniżenie świadomości i wzrost ilości godzin
snu) ale z odpowiadaniem na głos (V ang. voice)
następny etap to odpowiadanie tylko na ból (P ang.
pain) aż ostatecznie występuje stan nieprzytomności (U
ang. unconsciousness) (bez reakcji).

Poziomy świadomości można zapamiętać poprzez
angielski akronim AVPU.

Postępowanie

ZAPALENIE O

ZAPALENIE OSKRZELIKÓW

SKRZELIKÓW

(BRONCHIOLITIS)

Postępowanie

ŚPIĄCZKA

EPLS 109

Drogi oddechowe

Należy rozważyć możliwość wystąpienia niedrożności
dróg oddechowych przy zaburzeniach świadomości.
Wraz z narastaniem śpiączki język i tkanki miękkie mają
tendencję do zapadania i powodowania niedrożności.
Gdy dziecko jest głęboko nieprzytomne i nie ma
odruchu kaszlowego lub odruchu z tylnej ściany gardła
może również u niego dojść do zachłyśnięcia.

Oddychanie

Oddychanie: śpiączka może prowadzić do zwolnienia
częstości oddechów i/lub niedostatecznej pracy
oddechowej.

Należy udrożnić drogi oddechowe i utrzymać drożność
za pomocą różnych manewrów i przyrządów (tzn.
rękoczyny udrażniające drogi oddechowe, rurki nosowo-
gardłowe, ustno-gardłowe lub rurka intubacyjna). Jeśli
wymagane jest zabezpieczenie dróg oddechowych
przed aspiracją treści pokarmowej, konieczne jest
zaintubowanie pacjenta, w taki sposób, aby uniknąć
wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Zwykle
oznacza to konieczność zastosowania szybkiej indukcji
(RSI)

Krążeni

Krążenie

Musi być ocenione i odpowiednio zaopatrzone.
Zaburzenia krążenia mogą pojawić się w związku z
przyczyną śpiączki (wstrząs hipowolemiczny w
cukrzycowej kwasicy ketonowej, wstrząs septyczny,
wstrząs hipowolemiczny w przypadku urazu) i powinny
być wyrównywane i leczone w odpowiedni do przyczyny
sposób.

Stan świadomości należy ocenić i leczyć jego
zaburzenie dopiero po zabezpieczeniu drożności dróg
oddechowych, oddychania i krążenia; są to uniwersalne
priorytety również w przypadku drgawek.

Drogi oddechowe

Drożność dróg oddechowych jest zagrożona lub są one
niedrożne. Niedrożność w górnym odcinku dróg
oddechowych może być spowodowana wydzielinami lub
spadkiem napięcia mięśni języka.

Oddychanie

Niewydolność oddechowa rozwija się z powodu
niedrożności dróg oddechowych lub obniżenia stopnia
świadomości i zwolnienia napędu oddechowego.
Zatrzymanie oddechu może rozwinąć się z powodu
depresji ośrodkowego układu nerwowego; ta sytuacja
jest bardziej prawdopodobna, jeżeli dziecko otrzyma leki
przeciwpadaczkowe (np. benzodiazepiny), w
postępowaniu doraźnym w drgawkach, z powodu

ubocznego działania depresyjnego na ośrodek
oddechowy tych leków.

Krążen

Krążeniiiie

Krążenie pozostaje zwykle bez zmian, aż do końcowego
etapu niewydolności oddechowej, chyba, że przyczyna
drgawek (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z
towarzyszącym wstrząsem, uraz głowy ze wstrząsem
hipowolemicznym) oddziałuje bezpośrednio na układ
krążenia.

Zaburzenia te mogą pojawić się w wyniku niedrożności
tracheostomii prowadząc do nieskutecznej wentylacji.
Rurkę tracheostomijną należy usunąć i wymienić na
nową. Gdy nie ma czystej rurki, należy rozpocząć
wentylację przez otwór tracheostomijny do momentu
oczyszczenia rurki. Jeśli górne drogi oddechowe
dziecka są drożne, być może będzie możliwe wdrożenie
wentylacji przez usta i nos przy zastosowaniu
standardowego worka samorozprężalnego z maską,
podczas gdy otwór tracheostomijny pozostaje zatkany.

Anafilaksja jest rzadką, ale zagrażającą życiu
uogólnioną lub systemową reakcją nadwrażliwości
obejmującą kilka układów. Najczęściej wywoływana jest
przez leki (np. antybiotyki, aspirynę, niesterydowe leki
przeciwzapalne), lateks, owady posiadające żądło (tzn.
z rzędu Hymenoptera takie jak: szerszeń, osa,
pszczoła) i pokarmy (np. owoce morza, orzeszki
ziemne). Należy ją rozważyć, kiedy objawy dotyczą
dwóch lub więcej układów (skóry, układu oddechowego,
sercowo-naczyniowego, nerwowego i pokarmowego).

Drogi oddechowe

Istnieje ryzyko, że staną się lub są niedrożne. U dziecka
słyszalny jest świst krtaniowy (stridor) i objawy
niewydolności oddechowej z powodu obrzęku krtani i
tkanek miękkich.

Oddychanie

Niewydolność oddechowa również może być
spowodowana skurczem oskrzeli.

Krążeni

Krążenie

Krążenie rozszerzenie naczyń powoduje względną
hipowolemię nasilaną przez ucieczkę płynów do
przestrzeni pozanaczyniowej w wyniku wzrostu
przepuszczalności naczyń.

Skóra

Skóra: zaczerwienienie, bladość, pokrzywka

Postępowanie

DRGAWKI

ZABURZENIA ODDECHOWE U

ZABURZENIA ODDECHOWE U
DZIECKA Z TRACHEOSTOMIĄ

DZIECKA Z TRACHEOSTOMIĄ

ANAFILAKS

ANAFILAKSJA

Rozdział 10 Sytuacje Szczególne w Resuscytacji Pediatrycznej

EPLS 110

1. Usuń substancje podejrzane o wywołanie reakcji

alergicznej (np.: antybiotyk, przetaczaną krew)

2. Udrożnij drogi oddechowe

3. Podaj 100% tlen, a jeśli istnieje taka konieczność,

wspomagaj wentylację workiem samorozprężalnym
z maską. Rozważ wczesną intubację szczególnie u
dzieci z obrzękiem języka, warg, jamy ustnej, gardła
i chrypką. Obowiązkowe jest wezwanie
doświadczonego anestezjologa.

4. Podaj adrenalinę domięśniowo każdemu dziecku z

objawami wstrząsu, obrzękiem dróg oddechowych
lub z wyraźnie zaznaczoną dusznością.

Rycina 10.1 Dawkowanie Adrenaliny w anafilaksji

5. Powtórz dawkę adrenaliny przy braku poprawy

stanu klinicznego

6. Podaj leki antyhistaminowe (chlorphenamina)

1-6 rok życia 2,5-5 mg domięśniowo lub

powoli dożylnie

6-12 rok życia 5-10 mg domięśniowo lub

powoli dożylnie

>12 roku życia 10-20 mg domięśniowo lub

powoli dożylnie

Rozważ również podanie ranitydyny w dawce 1 mg/kg

7. Jeśli brak jest zmian w klinicznych objawach

wstrząsu i brak odpowiedzi na leki, podaj
krystaloidy dożylnie w dawce 20 ml/kg.

8. W wypadku nasilonych bądź nawracających

objawów i u pacjentów z astmą, podaj
hydrokortyzon

1-6 rok życia 50 mg domięśniowo lub

powoli dożylnie

6-12 rok życia 100 mg domięśniowo lub

powoli dożylnie

>12 roku życia 100-500 mg domięśniowo lub

powoli dożylnie

Odwodnienie jest spowodowane narastającą utratą
płynów i / lub zmniejszoną podażą, której nerki nie są w
stanie wyrównać. Wstrząs hipowolemiczny jest
wynikiem utraty mechanizmów utrzymujących
homeostazę krążenia centralnego.

Głównymi przyczynami odwodnienia u dzieci są:
oparzenia, urazy (patrz rozdział 9), zaburzenia w
układzie pokarmowym i kwasica ketonowa w przebiegu
cukrzycy. Objawy odwodnienia poprzedzają wystąpienie
objawów wstrząsu.

Umiarkowane i ciężkie odwodnienie wymaga
precyzyjnego uzupełnienia niedoboru płynów i
monitorowania poziomu jonów w surowicy krwi. W
kwasicy ketonowej w przebiegu cukrzycy po wstępnej
resuscytacji płynowej należy ostrożnie uzupełniać
niedobory, w przeciwnym razie może dojść do
przewodnienia i obrzęku mózgu.

Drogi oddechowe

Są drożne jeśli tylko poziom świadomości nie jest
obniżony

Oddychanie

Wzrasta częstość oddechów, co ma na celu
skompensowanie kwasicy w przebiegu odwodnienia,
ketokwasicy lub wstrząsu

Krążeni

Krążenie

Oceń objawy wstrząsu (częstość pracy serca i 4 P –
patrz rozdział 1)

Podaj 100% tlen, a jeśli istnieje taka konieczność,
wspomagaj wentylację workiem samorozprężalnym z
maską.

Zapewnij dostęp donaczyniowy i podaj bolus płynów (20
ml/kg) według zapotrzebowania określonego przez
regularną ocenę pacjenta (patrz Rozdział 5).

U krytycznie chorych dzieci istnieje wysokie ryzyko
zatrzymania oddychania i krążenia z powodu ich
choroby pierwotnej lub ze względu na wdrożone
leczenie np. pooperacyjne powikłania po operacjach
kardiochirurgicznych. W grupie najwyższego ryzyka są
dzieci, które przebyły zatrzymanie krążenia.

Dawkowanie adrenaliny w rozcieńczeniu 1:1000 we

wstrząsie anafilaktycznym

Domięśniowo

Ampułko

Strzykawka

Epipen

Niemowlęta < 6 m-cy

> 6 m-cy do 6. r. ż.

6 -12 r. ż.

>12 r. ż.

50 µg (0.05 ml)

120 µg (0.12 ml)

250 µg

500 µg

150 µg

300 µg

Postępowanie

DWODNIENIE

WODNIENIE

Postępowanie

DZIECI WYMAGAJĄCE

DZIECI WYMAGAJĄCE
INTENSYWNEJ OPIEKI

INTENSYWNEJ OPIEKI

EPLS 111

Niektóre zaburzenia elektrolitowe mogą wywołać
zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie krążenia i
oddychania lub mogą spowodować, że resuscytacja
będzie mniej skuteczna.

W niektórych przypadkach można rozpocząć leczenie
spodziewanych zaburzeń elektrolitowych w oparciu o
objawy kliniczne przed otrzymaniem wyników
laboratoryjnych.

Przyczyny hiper- i hipokaliemii zostały przedstawione na
Rycinie 10.2.

Różnica stężeń jonów potasu pomiędzy płynem
wewnątrzkomórkowym i zewnątrzkomórkowym
warunkuje przewodnictwo w komórkach mięśnia
sercowego i tym samym ich kurczliwość. Nawet
niewielki wzrost poziomu jonów potasu w surowicy krwi
może spowodować osłabienie przewodnictwa i
zmniejszyć kurczliwość mięśnia sercowego. Wartość pH
krwi tętniczej ma bezpośredni związek ze stężeniem
jonów potasu: w kwasicy stężenie jonów potasu wzrasta
(0,5 – 1,1 mmol/l na każde obniżenie wartości pH o 0,1),
a w zasadowicy maleje (0,3 mmol/l na każdy wzrost
wartości pH o 0,1)

Hiperkaliemia

Znaczna hiperkaliemia (K

> 7 mmol/l) objawia się

osłabieniem siły mięśniowej, niedrożnością porażenną,
zatrzymaniem oddechu i zaburzeniami przewodzenia w
mięśniu sercowym prowadzącymi do wystąpienia
zaburzeń rytmu serca i ostatecznie do zatrzymania
krążenia.

Fałszywie dodatni wysoki poziom jonów potasu może
być wynikiem hemolizy krwi wynikającej z trudności w
uzyskaniu próbki krwi włośniczkowej do badań. Typowe
związane z hiperkaliemią zmiany w zapisie EKG zależą
zarówno od poziomu jonów potasu jak i
towarzyszącemu tempowi wzrostu stężenia jonów.

Początkowo obserwuje się uniesienie załamka T, a
następnie wraz ze wzrostem stężenia jonów potasu w
surowicy krwi, przechodzenie w rytm komorowy i
migotanie komór.

Leczenie hiperkaliemii zależy od szybkości narastania
objawów i stanu klinicznego dziecka.

Jeśli dziecko ma zatrzymanie krążenia lub zapis EKG
sugeruje toksyczny poziom jonów potasu, należy:

1. Podać dożylnie chlorek wapnia jako bolus lub u

dziecka bez zatrzymania krążenia wlew w czasie 2 -
5 min, aby zmniejszyć toksyczny wpływ wysokiego
stężenia jonów potasu na błonę komórek mięśnia
sercowego

2. Podać wodorowęglan sodu (w kwasicy lub

niewydolności nerek)

3. Podłączyć wlew glukozy z insuliną

4. Wykonać hemodializę

Jeśli u dziecka stwierdza się jedynie podwyższony
poziom jonów potasu w surowicy krwi, trzeba usunąć
potas z organizmu poprzez:

1. Diuretyki: furosemid

2. Żywice jonowymienne (calcium resonium podane

doustnie lub doodbytniczo). Początek działania
występuje późno, ale leczenie można rozpocząć w
początkowej fazie, natychmiast po stwierdzeniu
podwyższonego stężenia jonów potasu

3. Salbutamol podany w nebulizacji lub dożylnie

4. Wodorowęglan sodu, jest bardziej skuteczny przy

towarzyszącej kwasicy

5. Hemodializę lub dializę otrzewnową.

Rycina 10.2 Przyczyny zaburzeń poziomu potasu.

Hipo

Hipokaliemia

kaliemia

Hipokaliemia (K

< 3.5 mmol/l) objawia się osłabieniem

mięśni, zaparciami, parestezjami i tężyczką.

Znaczna hipokaliemia (<2.5 mmol/l) może spowodować
zatrzymanie krążenia, wystąpienie zagrażających życiu
zaburzeń rytmu (migotanie komór, częstoskurcz
komorowy, aktywność elektryczna bez tętna lub
asystolia), paraliż, rabdomiolizę, niedrożność porażenną
i alkalozę metaboliczną.

Leczenie hipokaliemii (K

2.5 - 3.5 mmol/l) obejmuje

wczesne rozpoznanie przyczyny zaburzenia. Pacjenci
leczeni digoksyną są szczególnie narażeni na
pojawienie się zaburzeń rytmu serca w przebiegu
hipokaliemii.

Hiperkaliemia

Hipokaliemia

Niewydolność nerek

( ostra / przewlekła)

Kwasica

Niewydolność nadnerczy

Zespół nadnerczowo-

płciowy

Nadmierna podaż

Zażywanie leków

oszczędzających potas

Rozpad komórek (guz)

Rabdomioliza

Hemoliza

Masywne przetoczenia

Utrata przez przewód

pokarmowy

(biegunka, wymioty)

Zasadowica

Utrata płynów

Pierwotny

hiperaldosteronizm

Leki diuretyczne

Hipomagnezemia

Niedożywienie

Niedostateczne spożycie

ZABU

ZABURZENIA

RZENIA

ELEKTROLITOWE

POTAS

Postępowanie

Rozdział 10 Sytuacje Szczególne w Resuscytacji Pediatrycznej

EPLS 112

Na leczenie znacznej hipokaliemii (<2.5 mmol/l) lub
hipokaliemii towarzyszącej zaburzeniom rytmu serca
składa się powolny, ostrożnie podawany, wlew jonów
potasu (preferowany centralny dostęp dożylny) pod
kontrolą zapisu EKG.

Najlepiej wykonywać to na oddziale Intensywnej Terapii
Pediatrycznej lub na oddziale zwiększonego nadzoru,
ponieważ istnieje ryzyko zatrzymania krążenia
spowodowanego zaburzeniami rytmu serca. Wlew
chlorku potasu z szybkością przepływu 0.5
mmol/kg/godz. jest podawany do momentu ustąpienia
arytmii i / lub wzrostu stężenia jonów potasu do poziomu
> 3.5 mmol/l. Może być konieczne zastosowanie
maksymalnej dawki od 2 do 3 mmol/kg. Podaż jonów
potasu należy ograniczyć, gdy tylko dojdzie do
ustabilizowania się stanu klinicznego dziecka.

Hiperkalcemia

Hiperkalcemia zazwyczaj objawia się jako długo
trwająca anoreksja, złe samopoczucie, utrata masy
ciała, niedobór wzrostu i wymioty. Inne objawy to:
drgawki, śpiączka, poliuria, odwodnienie, hipokaliemia,
bradykardia, nadciśnienie tętnicze i zmiany w zapisie
EKG (skrócenie odstępu QT, poszerzenie zespołów
QRS, blok przedsionkowo-komorowy).

Przyczyny

Nadczynność przytarczyc

Hiperwitaminoza D lub A

Idiopatyczna hiperkalcemia niemowląt

Nowotwory złośliwe

Przedawkowanie diuretyków tiazydowych

Choroby układu kostnego

Leczenie hiperkaliemii należy rozpocząć natychmiast po
wystąpieniu objawów.

Początkowe postępowanie obejmuje resuscytację
płynową, w tym celu jest stosowana sól fizjologiczna.
Należy podać podwójne zapotrzebowanie podstawowe
w zależności od stopnia odwodnienia, czynności
mięśnia sercowego i pod kontrolą ciśnienia tętniczego
krwi pozwalającego na znaczącą podaż płynów.

Konieczne jest monitorowanie zarówno poziomu jonów
wapnia jak i magnezu. U pacjentów nadmiernie
nawodnionych skuteczny może okazać się furosemid,
aczkolwiek u dzieci z niewydolnością nerek i oligurią
konieczne jest wykonanie dializy.

Hipokalcemia

Przyczyny:

Niedoczynność przytarczyc (zespół di George’a,
niedobór magnezu, rodzinnie,...)

Niedobór witaminy D

Oporność na witaminę D

Hipoproteinemia

Zatrucie fosforanami

Objawy:

Nadmierne pobudzenie neuronalne

Drgawki

Świst krtaniowy

Krzywica

Zmiany w zapisie EKG: wydłużenie odstępu QT,
blok przedsionkowo-komorowy, migotanie komór.

Inne niespecyficzne objawy to: wymioty, osłabienie
mięśni i drażliwość.

Leczenie nasilonej hipokalcemii (bez hipomagnezemii)
obejmuje dożylne lub doszpikowe podanie chlorku
wapnia a następnie ewentualną suplementację doustną.

Hipokalcemia może także występować razem z
hipomagnezemią i w tej sytuacji wymagane jest również
uzupełnienie niedoboru jonów magnezu.

WAPŃ

Postępowanie

EPLS 113

Podsumowanie

• Zapalenie krtani i tchawicy (krup) jest

definiowane jako zespół ostrych klinicznych
objawów ze świstem wdechowym,
szczekającym kaszlem, chrypką i zaburzeniami
oddychania o różnym stopniu nasilenia, którym
towarzyszy zmniejszenie drożności górnych
dróg oddechowych

• Zapalenie nagłośni jest to nasilony obrzęk

nagłośni, który może być przyczyną całkowitej
niedrożności górnych dróg oddechowych

• Zapalenie oskrzelików jest częstą infekcją

układu oddechowego i jest przyczyną
hospitalizacji 1-2% niemowląt każdego roku

• Odwodnienie jest spowodowane narastającą

utratą płynów i / lub zmniejszoną podażą, która
może prowadzić do rozwinięcia wstrząsu
hipowolemicznego

• Reakcja anafilaktyczna na pokarmy, leki lub

lateks jest sytuacją zagrażającą życiu
prowadzącą do upośledzenia drożności dróg
oddechowych, wentylacji i krążenia. Leczenie
polega na postępowaniu zgodnie ze schematem
ABC, domięśniowym podaniu adrenaliny i
podaniem leków antyhistaminowych.

• Hiperkaliemia może prowadzić do

zagrażających życiu zaburzeń rytmu

• Bolus chlorku wapnia zmniejsza toksyczny

wpływ wysokiego stężenia jonów potasu na
błonę komórek mięśnia sercowego