EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII
ARKUSZ PODSTAWOWY
Zadanie 1.
Jaka jest liczba masowa dwuujemnego jonu, którego jądro
składa się z 8 neutronów i 8 protonów?
......................................................................................................
Zadanie 2.
Oblicz stęŜenie procentowe manganianu (VII) potasu sto-
sowanego do płukania gardła, jeŜeli wiadomo, Ŝe w 1200 g wo-
dy rozpuszczono 12,5 mg KMnO
4
?
Rozwiązanie:
Odpowiedź: ..................................................................................
Zadanie 3.
Podaj nazwę pierwiastka E tworzącego tlenek EO
3
zawie-
rający 60% tlenu.
Rozwiązanie:
Odpowiedź:...................................................................................
Zadanie 4.
Podaj wzory sumaryczne odpowiadające głównym skład-
nikom:
a) kamienia kotłowego:.......................
b) soli kuchennej: ...............................
c) spirytusu: .......................................
d) octu:
........................................
Zadanie 5.
Dokończ równania reakcji i określ typ reakcji.
typ reakcji
a)
→
+
ś
wiatło
2
4
Cl
CH
...........
......................
b)
→
3
O
2
Al
5
2
OH
H
C
...........
......................
c)
→
+
HBr
H
C
4
2
.............
......................
d)
→
=
kat.
2
2
CH
CH
n
.........
......................
Zadanie 6.
Uzupełnij równania reakcji i dobierz współczynniki ste-
chiometryczne.
a) ....
→
Temp.
3
Fe(OH)
...............
b) ....
+
K
....
→
O
H
2
..............
c) ....
+
3
2
O
Fe
....
→
CO
..............
d) ....
+
5
2
O
N
....
→
O
H
2
.............
Zadanie 7.
Oblicz masę wody otrzymanej w wyniku spalenia 11,2 dm
3
wodoru (odmierzonego w warunkach normalnych).
Rozwiązanie:
Odpowiedź: ..................................................................................
Zadanie 8.
Konfiguracja elektronowa trzech róŜnych pierwiastków jest
następująca:
I) K
2
L
8
II) K
2
L
6
III) K
2
L
8
M
5
NajwyŜszą wartościowość w związkach z tlenem wykaŜe pier-
wiastek oznaczony cyfrą ............................................................ .
Zadanie 9.
Uzupełnij tabelkę.
nazwa związku rodzaj wiązania
tlenek wodoru
....................
wodorek sodu
....................
cząsteczkowy
azot
....................
amoniak
....................
Zadanie 10.
Napisz równanie spalania propanu, w którym powstaje gaz
niereagujący z wodą wapienną.
......................................................................................................
Zadanie 11.
Określ typy poniŜszych reakcji:
typ reakcji
a)
2HCl
H
Cl
2
2
→
+
.......................
b)
2
O
2Fe
2FeO
+
→
.......................
c)
COOH
CH
3
+
−
+
H
COO
CH
3
.......................
Zadanie 12.
Podaj ile wiązań sigma i ile wiązań pi znajduje się w czą-
steczce propenu.
Rozwiązanie:
Zadanie 13.
Zmieszano 3,6 g Ŝelaza i 7,4 g siarki. Oblicz ile gramów
siarczku Ŝelaza(II) otrzymano.
Rozwiązanie:
Odpowiedź: ..................................................................................
Zadanie 14.
Spośród podanych jonów prostych najsilniejsze właściwo-
ś
ci utleniające ma:
a) Zn
2+
b) Na
+
c) Ni
2+
d) Cu
2+
Wybierz
poprawną odpowiedź: ……
Zadanie 15.
Podaj trzy metody, którymi moŜna otrzymać chlorek sre-
bra.
Rozwiązanie: …………………………………………………
Zadanie 16.
CH
3
COOH+CH
3
OH CH
3
COOCH
3
+H
2
O
To przykład reakcji ................................. Reakcja ta biegnie do
stanu......................................, w którym współistnieją zarówno
....................................... jak i.............................................. tej
reakcji. Katalizatorem tej reakcji jest……………………………….
Zadanie 17.
PoniŜej przedstawiono wzory dwóch aminokwasów.
CH
3
– CH – COOH CH
2
– COOH
| |
NH
2
NH
2
Napisz wzór dipeptydu utworzonego przez te aminokwasy.
Zadanie 18.
Jakich substratów uŜyto do reakcji, jeŜeli produktami były:
a)
NaOH+H
2
b)
MgSO
4
+SO
2
+H
2
O
c)
Cu(NO
3
)
2
+NO+ H
2
O
Substraty:
a)
...................................
b)
...................................
c)
...................................
Zadanie 19.
Wykres przedstawia zmianę energii wewnętrznej podczas
przebiegu pewnej reakcji.
Napisz równanie tej reakcji…………………………………………
Energia aktywacji tej reakcji oznaczona jest literą………………
Energia produktów tej reakcji jest..................od energii substra-
tów.
Energia wydzielona podczas tej reakcji oznaczona jest jako
...........................................
Zadanie 20.
Wzorowi Hawortha (I) przyporządkuj właściwy wzór Fi-
schera (A, B, C lub D).
Odpowiedź: …………………………………………………………
Zadanie 21.
Napisz równanie reakcji rozkładu wodorowęglanu amonu i
podaj nazwy produktów.
......................................................................................................
......................................................................................................
Zadanie 22.
Podanym odmianom alotropowym węgla przyporządkuj
właściwości:
Odmiany alotropowe węgla
Właściwości:
1) diament
A nie przewodzi prądu elektrycznego
2) grafit
B jest bardzo twardy
C słuŜy do wyrobu elektrod
D kryształ ma strukturę warstwową
E po oszlifowaniu nazywany jest bry-
lantem
1:................................... 2: ..........................................
Zadanie 23.
Wyjaśnij dlaczego preparaty anatomiczne przechowuje się
w formalinie:
......................................................................................................
......................................................................................................
..................................................................................................…
Klucz odpowiedzi i wskazówki do zadań
Nr
zada-
nia
Przewidywana odpowiedź
1. Podanie poprawnej odpowiedzi: 16
2. Wyliczenie stęŜenia procentowego
g
1200
=
lnika
rozpuszcza
m
g
0,0125
mg
12,5
=
=
substancji
m
%
100
⋅
+
=
lnika
rozpuszcza
substancji
substancji
m
m
m
Cp
%
100
g
1200
g
0,0125
g
0,0125
⋅
+
=
Cp
%
001
,
0
=
Cp
Podanie odpowiedzi z jednostką:
StęŜenie procentowe wynosi 0,001%.
3. Obliczenie masy molowej pierwiastka
%
60
%
=
tlenu
%
60
%
100
g/mol
16
mole
3
g/mol
16
mole
3
%
=
⋅
⋅
+
⋅
=
E
tlenu
M
=
⋅
=
g
g
%
%
32
E
M
Odpowiedź: Szukanym pierwiastkiem jest siarka.
4. a) CaCO
3
b) NaCl
c) C
2
H
5
OH
d) CH
3
COOH
5. Poprawne dokończenie reakcji wraz z podaniem typu
reakcji
a) CH
4
+ Cl
2
→ CH
3
Cl + HCl podstawianie lub substy-
tucja
b) C
2
H
5
OH → C
2
H
4
+ H
2
O
eliminacja lub dehydrata-
cja
c) C
2
H
4
+ HBr → C
2
H
5
Br przyłączanie lub addycja
d) n CH
2
= CH
2
→ [-CH
2
-CH
2
-]
n
polimeryzacja
6. Poprawne zapisanie równania
a) 2Fe(OH)
3
→ Fe
2
O
3
+ 3H
2
O
b) 2K + 2H
2
O → 2KOH + H
2
c) Fe
2
O
3
+ CO → 2FeO + CO
2
d) N
2
O
5
+ H
2
O → 2HNO
3
7. Napisanie równania reakcji
2H
2
+ O
2
→ 2H
2
O
Obliczenie masy wody
O
H
g
—
H
dm
11,2
2
2
3
x
O
H
g
36
—
H
dm
44,8
2
2
3
⇓
g
9
O
H
g
2
=
x
Podanie odpowiedzi z jednostką
Odpowiedź: Otrzymano 9 g wody.
8. Podanie poprawnej odpowiedzi
Odpowiedź: III
9. Poprawne określenie rodzaju wiązania
nazwa
związku
rodzaj wiązania
kowalencyjne spolaryzowane
jonowe
kowalencyjne niespolaryzowane
kowalencyjne spolaryzowane
10.
Poprawne zapisanie reakcji
2C
3
H
8
+ 7O
2
→ 6CO + 8H
2
O
11.
a) synteza
b) analiza
c) dysocjacja
12.
Podanie poprawnej ilości wiązań sigma - 8
Podanie poprawnej ilości wiązań pi - 1
13.
Napisanie równania reakcji
Fe + S → FeS
Obliczanie masy FeS
FeS
g
—
Fe
g
3,6
x
FeS
g
88
—
Fe
g
56
⇓
g
7
,
5
FeS
g
=
x
Podanie poprawnej odpowiedzi z jednostką
Odpowiedź: Uzyskano 5,7 g siarczku Ŝelaza(II).
14.
Podanie poprawnej odpowiedzi: D
15.
Podanie dowolnej poprawnej metody, np.
metal + niemetal → sól beztlenowa
tlenek metalu + kwas → sól + woda
sól
1
+ sól
2
→
sól
3
+ sól
4
16.
CH
3
COOH+CH
3
OH CH
3
COOCH
3
+H
2
O
To przykład reakcji estryfikacji (kondensacji). Reakcja ta
biegnie do stanu równowagi, w którym współistnieją za-
równo substraty jak i produkty tej reakcji. Katalizatorem
tej reakcji jest kwas siarkowy (VI) (lub inna substancja
odwadniająca).
17.
CH
3
– CH – CONH – CH
2
COOH
|
NH
2
CH
2
– CONH – CH – COOH
| |
NH
2
CH
3
18.
a) Na+H
2
O lub NaH+H
2
O
b) Mg+H
2
SO
4
stęŜony
c) Cu+HNO
3 rozcięczony
19.
Napisz równanie tej reakcji NO
2
+CO NO+CO
2
Energia aktywacji tej reakcji oznaczona jest literą E
Energia produktów tej reakcji jest niŜsza od energii
substratów.
Energia wydzielona podczas tej reakcji oznaczona jest
jako ∆H.
20.
Odpowiedź B lub C
21.
Napisanie równania reakcji
NH
4
HCO
3
→ H
2
O+CO
2
+NH
3
Podanie 3 nazw produktów para wodna, tlenek węgla
(IV) (dwutlenek węgla), amoniak
22.
1- A, B, E ; 2- C, D
23.
Formalina denaturuje białko bakterii, dlatego preparaty
nie psują się.