brzmienie od 2007-06-01 

 

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobów 

ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej

 

z dnia 31 października 2003 r. (Dz.U.    Nr 194, poz. 1902) 

Na podstawie art. 249 § 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 
90, poz. 557, z późn. zm.) zarządza się, co następuje: 

     

§ 1.   Rozporządzenie określa sposoby ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, w tym:   

 1)   formy organizacyjne ochrony tych jednostek;   
 2)  obowiązki funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz przywięziennych zakładów 

pracy, realizowane przez nich przedsięwzięcia, działania ochronne i czynności profilaktyczne;   

 3)  postępowanie z osobami osadzonymi w zakładach karnych i aresztach śledczych;  
 4)  warunki wstępu na teren jednostek organizacyjnych Służby Więziennej osób niebędących 

funkcjonariuszami lub pracownikami Służby Więziennej albo pracownikami przywięziennych 
zakładów pracy;   

 5)  ochronę osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych w czasie ich 

konwojowania przez funkcjonariuszy Służby Więziennej.  

 

   

§ 2.    Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:  

 1)  Centralny Ośrodek – Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej;  
 2)  Centralny Zarząd – Centralny Zarząd Służby Więziennej;  
 3)   dowódca zmiany – funkcjonariusza kierującego zmianą, jego zastępcę albo funkcjonariusza 

kierującego zmianą w wyodrębnionym oddziale;   

 4)   dozorowanie – ochranianie osadzonego podczas jego przemieszczania i pobytu na terenie 

jednostki organizacyjnej;   

 5)   Dyrektor Generalny – Dyrektora Generalnego Służby Więziennej albo jego zastępcę;  
 6)   dyrektor – dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego albo jego zastępcę;  
 7)  dyrektor okręgowy – dyrektora okręgowego Służby Więziennej albo jego zastępcę;  
 8)  funkcjonariusz – funkcjonariusza Służby Więziennej;  
 9)   jednostka organizacyjna – jednostkę organizacyjną Służby Więziennej, o której mowa w art. 3 

ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 
oraz z 2003 r. Nr 90, poz. 844 i Nr 142, poz. 1380);   

 10)   kierownik jednostki organizacyjnej – odpowiednio Dyrektora Generalnego, dyrektora 

okręgowego, Komendanta Centralnego Ośrodka, komendanta ośrodka albo dyrektora;   

 11)   klucze – klucze i nośniki informacji w postaci kart elektronicznych służących do otwierania 

bram, drzwi lub krat;   

 12)  kodeks – ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy;   
 13)  Komendant Centralnego Ośrodka – Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby 

Więziennej albo jego zastępcę;  

 14)  komendant ośrodka – komendanta ośrodka szkolenia lub ośrodka doskonalenia kadr Służby 

Więziennej albo jego zastępcę;  

 15)  kontrola pobieżna – powierzchowne sprawdzenie odzieży, obuwia i przedmiotów posiadanych 

przez osadzonego;   

 16)   konwojent – funkcjonariusza i pracownika wchodzącego w skład konwoju;   
 17)   konwojowanie – ochranianie osadzonego podczas jego przemieszczania i pobytu poza 

terenem zakładu;  

 18)   konwój – funkcjonariuszy i pracowników ochraniających osadzonych poza terenem zakładu;  
 19)  oddział mieszkalny – wyodrębniony organizacyjnie zespół cel mieszkalnych dla osadzonych i 

pomieszczeń niezbędnych do jego funkcjonowania;   

 20)  okręgowy inspektorat – okręgowy inspektorat Służby Więziennej;  
 21)   osadzony – skazanego, tymczasowo aresztowanego, ukaranego i osobę, wobec której 

zastosowany został środek przymusu skutkujący pozbawienie wolności;  

 22)   ośrodek szkolenia – ośrodek szkolenia Służby Więziennej;  
 23)   ośrodek doskonalenia – ośrodek doskonalenia kadr Służby Więziennej;  
 24)   pojazd konwojowy – pojazd samochodowy wykorzystany do konwojowania, w szczególności: 

samochód więźniarkę, samochód sanitarny, autobus, mikrobus, samochód osobowy, samochód 
ciężarowy przystosowany konstrukcyjnie do przewozu osób;   

 25)   pora dzienna – okres od rozpoczęcia apelu porannego do zakończenia apelu wieczornego;   
 26)   pora nocna – okres od zakończenia apelu wieczornego do rozpoczęcia apelu porannego;   
 27)   posterunek – miejsce, odcinek lub rejon powierzony funkcjonariuszowi do realizacji zadań 

związanych z ochroną;  

 28)   posterunek uzbrojony – posterunek, na którym pełnią służbę funkcjonariusze wyposażeni w 

broń palną;  

 29)   pracownik – pracownika Służby Więziennej lub przywięziennego zakładu pracy;   
 30)   przedmioty niebezpieczne – przedmioty, które mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa 

i porządku w jednostce organizacyjnej, w szczególności: broń palną i białą, amunicję, narzędzia 
do cięcia metalu, środki służące do obezwładniania, środki odurzające i substancje 
psychotropowe;  

 31)   przedmioty niedozwolone – przedmioty, które mogą utrudniać prawidłowy tok postępowania 

karnego, w szczególności: sprzęt łączności i urządzenia techniczne służące do rejestrowania oraz 
odtwarzania informacji;   

 32)  siły wsparcia – funkcjonariuszy z innych jednostek organizacyjnych Służby Więziennej 

udzielających pomocy w razie zagrożenia lub naruszenia bezpieczeństwa danej jednostki;   

 33)  stanowisko – stałą lub okresową funkcję pełnioną w związku z ochroną jednostki 

organizacyjnej, niezwiązaną z posterunkiem;   

 34)   stanowisko uzbrojone – stanowisko, na którym pełni służbę funkcjonariusz wyposażony w 

broń palną;  

 35)  teren zakładu –teren, który ogranicza zewnętrzna linia ogrodzenia ochronnego;   
 36)   ustawa o Służbie Więziennej – ustawę z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej;  
 37)   wypadek nadzwyczajny – zdarzenie, które spowodowało zagrożenie lub naruszenie 

bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej albo konwoju, zagrożenie dla zdrowia lub życia 
osadzonego, funkcjonariusza albo pracownika, a także naruszenie prawa przez wymienionych, 
ścigane z urzędu;  

 38)   zabezpieczenia techniczno-ochronne – zabezpieczenia mechaniczne, elektryczne i 

elektroniczne oraz budowlane, stosowane w ochronie jednostki organizacyjnej;   

 39)  zakład – zakład karny lub areszt śledczy wraz z podległymi im wyodrębnionymi oddziałami i 

oddziałami tymczasowego zakwaterowania skazanych;   

 40)  zmiana – grupę funkcjonariuszy kierowaną przez dowódcę zmiany.   

 

   

Rozdział 1. Systemy ochrony i formy organizacyjne ochrony jednostek 

organizacyjnych

 

   

§ 3.  1. W celu zapewnienia ochrony społeczeństwa przed przestępczością w jednostkach 
organizacyjnych tworzy się system ochrony, który różnicuje się w zależności od typu zakładu. 
Zróżnicowanie uzyskuje się w szczególności przez zakres stosowanych przedsięwzięć oraz rodzaje, ilość 
i zakres zabezpieczeń techniczno-ochronnych, a także  środków sygnalizacji i łączności oraz rodzaje i 
liczbę:  

 1)  posterunków;  
 2)  stanowisk.  

 
 2. W zależności od typu zakładu stosuje się pełny, ograniczony lub uproszczony system ochrony. 
 3.  Ochronę jednostki organizacyjnej realizują funkcjonariusze stosownie do zakresów obowiązków 
służbowych, a pracownicy w sposób określony w zakresach czynności. 

   

§ 4.  1. Pełny system ochrony stosuje się w zakładach karnych typu zamkniętego i w aresztach 
śledczych. System ten określają w szczególności następujące elementy:   

 1)  w ochronie zewnętrznej, o której mowa w § 11 ust. 3, mogą być wyznaczane posterunki 

uzbrojone;  

 2)  ogrodzenie ochronne składające się z linii zewnętrznej wykonanej z materiału pełnego oraz linii 

wewnętrznej, a także usytuowanego pomiędzy nimi pasa ochronnego;   

 3)   okna budynków i budowli, w których stale lub czasowo przebywają osadzeni, wyposażone w 

kraty lub spełniające ich funkcje inne zabezpieczenia techniczno-ochronne;   

 4)   drzwi i kraty wejściowe do budynków i oddziałów mieszkalnych oraz wejścia do budowli lub 

przejścia na terenie jednostki organizacyjnej otwierane tylko na czas niezbędny.  

 
  2. W przypadku gdy warunki architektoniczne uniemożliwiają stosowanie wymogów określonych w ust. 1 
pkt 2, odnośnie do usytuowania linii wewnętrznej i pasa ochronnego, dyrektor może ustalić odstępstwa w 
tym zakresie. 
  3. Ustalenia, o których mowa w ust. 2, dyrektor określa w instrukcji ochronnej. 

   

§ 5.  1. Ograniczony system ochrony stosuje się w zakładach karnych typu półotwartego. System ten 
określają w szczególności następujące elementy:   

 1)  w ochronie zewnętrznej mogą być wyznaczane posterunki uzbrojone wyposażone w broń 

palną, z której miotane są pociski niepenetracyjne;   

 2)   ogrodzenie ochronne stanowi co najmniej linia zewnętrzna;  
 3)  okna budynków mogą być wyposażone w zabezpieczenia techniczno-ochronne;   
 4)   drzwi i kraty wejściowe do budynków i oddziałów mieszkalnych oraz wejścia do budowli lub 

przejścia na terenie zakładu, z zastrzeżeniem ust. 2, otwierane są tylko na czas niezbędny.  

 
 2. Dyrektor może podjąć decyzję o otwarciu w okresie od zakończenia apelu porannego do rozpoczęcia 
apelu wieczornego drzwi, krat, wejść i przejść, o  których mowa w ust. 1 pkt 4, określając czas ich 
otwarcia. 

   

§ 6.  1. Uproszczony system ochrony stosuje się w zakładach karnych typu otwartego. System ten 
określają w szczególności następujące elementy:   

 1)  w ochronie zewnętrznej nie wyznacza się posterunków uzbrojonych;   
 2)  teren zakładu może być ograniczony linią zewnętrzną lub oznaczony w inny sposób;   
 3)  okna budynków mogą być wyposażone w zabezpieczenia techniczno-ochronne;   
 4)  budynek i oddziały mieszkalne pozostają zamknięte w okresie od rozpoczęcia apelu 

wieczornego do zakończenia apelu porannego, a otwarte w okresie od zakończenia apelu 
porannego do rozpoczęcia apelu wieczornego.   

 
 2. Dyrektor może podjąć decyzję o otwarciu oddziału w okresie od zakończenia apelu wieczornego do 
rozpoczęcia apelu porannego. 

   

§ 7.   W pełnym i ograniczonym systemie ochrony w budynkach lub budowlach, w których ze względów 
technologicznych może wystąpić zagrożenie zdrowia lub życia osadzonych, dyrektor może odstąpić od 
wymogów, o których mowa odpowiednio w § 4 ust. 1 pkt 4 lub w § 5 ust. 1 pkt 4. Dyrektor w instrukcji 
ochronnej ustala inny sposób zabezpieczenia ochronnego osadzonych przebywających w tych budynkach 
lub budowlach. 
 

   

§ 8.   Sposób ochrony Centralnego Zarządu, okręgowych inspektoratów, Centralnego Ośrodka, 
ośrodków szkolenia i ośrodków doskonalenia realizuje się, uwzględniając potrzeby tych jednostek 
organizacyjnych na podstawie wybranych elementów systemów ochrony określonych odpowiednio w § 
4–6. 

   

§ 9.      W przypadkach, o których mowa w art. 20 pkt 1 i 4 ustawy o Służbie Więziennej, dyrektor zakładu 
typu półotwartego lub otwartego może na czas niezbędny wprowadzić do ochrony zewnętrznej posterunki 
uzbrojone. 

   

§ 10.    1. Jeżeli w zakładzie zorganizowano w wydzielonym rejonie oddział zakładu karnego określonego 
typu lub oddział aresztu śledczego, w oddziale tym i w ochronie zewnętrznej wydzielonego rejonu stosuje 

się odpowiedni system ochrony określony odpowiednio w § 4–6. 
 2. W zakładzie, w którym nie można wydzielić rejonu, o którym mowa w ust. 1, ochronę zewnętrzną i 
ogrodzenie ochronne zakładu dostosowuje się do osadzonych, wobec których stosuje się największy 
stopień zabezpieczenia i izolacji. 

   

§ 11.   1. Ochrona jednostki organizacyjnej realizowana jest poprzez ochronę wewnętrzną i ochronę 
zewnętrzną. 
 2.  Ochrona  wewnętrzna wykonywana jest na terenie jednostki organizacyjnej, w celu zapewnienia 
bezpieczeństwa funkcjonariuszom, pracownikom i innym osobom, a na terenie zakładu dodatkowo w celu 
realizacji ustalonego porządku wewnętrznego oraz zapewnienia bezpieczeństwa osadzonym. 
 3. Ochrona zewnętrzna wykonywana jest wzdłuż linii ogrodzenia ochronnego lub innego oznaczenia 
granic terenu jednostki organizacyjnej, a także podczas konwojowania; ma na celu niedopuszczenie do 
powstania wypadku nadzwyczajnego, a w szczególności ucieczki osadzonego lub napadu na jednostkę 
organizacyjną. 

   

§ 12.   W razie zagrożenia bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej jej kierownik może doraźnie 
zwiększyć ilość posterunków oraz stanowisk, a także liczbę funkcjonariuszy pełniących na nich służbę. 

   

§ 13.    1. Na podstawie protokołu rozpoznania podległej jednostki organizacyjnej:   

 1)   odpowiednio Dyrektor Generalny, dyrektor okręgowy, Komendant Centralnego Ośrodka lub 

komendant ośrodka, zgodnie z § 8, tworzy sposób ochrony podległych jednostek;   

 2)   dyrektor, zgodnie z § 3 ust. 2, ustala i organizuje system ochrony zakładu.  

 
2. Właściwi do zarządzenia przeprowadzenia rozpoznania jednostki organizacyjnej oraz innych miejsc 
przebywania osadzonych, powołania komisji, która dokona rozpoznania, a także określenia ilości 
egzemplarzy i zatwierdzenia sporządzonego na jego podstawie protokołu, są:  

 1)   Dyrektor Generalny w przypadku rozpoznania:   a)  Centralnego Zarządu,  
 b)  Centralnego Ośrodka,  
 c)   Ośrodka Doskonalenia Kadr Służby Więziennej w Popowie,   
 d)   tworzenia nowej albo wznowienia działalności jednostki organizacyjnej,   
 e)  utworzenia oddziału dla osób osadzonych zakwalifikowanych jako wymagające 

osadzenia w wyznaczonym oddziale lub celi aresztu śledczego lub zakładu karnego typu 
zamkniętego, w warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i 
bezpieczeństwo aresztu lub zakładu;  

 

 2)  dyrektor okręgowy w przypadku:   a)  rozpoznania właściwego okręgowego 

inspektoratu,  

 b)  rozpoznania właściwego ośrodka szkolenia lub ośrodka doskonalenia,   
 c)   przejmowania do użytku nowych lub wyremontowanych budynków i budowli albo 

zmiany sposobu wykorzystania dotychczas użytkowanych, w szczególności biorąc pod 
uwagę stopień zabezpieczenia techniczno-ochronnego,   

 d)   zamierzonej zmiany przeznaczenia podległego zakładu w zakresie jego typu, rodzaju 

oraz możliwości umieszczania osób osadzonych zakwalifikowanych jako wymagające 
osadzenia w areszcie śledczym lub zakładzie karnym typu zamkniętego w warunkach 
zapewniających ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwo aresztu lub zakładu oraz 
osadzonych, o których mowa w pkt 1 lit. e;   

 

 3)  dyrektor:  a)   w przypadku organizowania miejsc zatrudnienia osadzonych poza 

terenem zakładu,  

 b)  w przypadku konieczności konwojowania osadzonych do stałych miejsc,   
 c)   w innych przypadkach niewymienionych w pkt 1 i 2.   

 

 

   

§ 14.    1. Podczas rozpoznania analizuje się w szczególności:  

 1)  wpływ położenia jednostki organizacyjnej oraz ukształtowania i pokrycia terenu, a także 

budynków i budowli usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie na stan jej bezpieczeństwa;  

 2)   linie ogrodzenia ochronnego;   
 3)   rodzaje budynków i budowli jednostki organizacyjnej, a także ich wyposażenie w 

zabezpieczenia techniczno-ochronne;   

 4)  rodzaje pomieszczeń, których ściany stanowią linię zewnętrzną ogrodzenia ochronnego 

jednostki organizacyjnej;   

 5)   miejsca w budynkach i na terenie jednostki organizacyjnej usytuowane w pobliżu ogrodzenia 

ochronnego, w których utrudnione jest dozorowanie osadzonych;   

 6)  liczbę i kategorię osadzonych oraz ich rozmieszczenie.   

 
2. Na podstawie rozpoznania ustala się:  

 1)   potrzeby w zakresie wyposażenia jednostki organizacyjnej w zabezpieczenia 

techniczno-ochronne;  

 2)  ilość oraz rodzaj posterunków i stanowisk;   
 3)   rozmieszczenie posterunków oraz pomieszczeń ochronnych, zapewniające bezpieczne 

funkcjonowanie jednostki organizacyjnej;   

 4)   uzbrojenie i wyposażenie funkcjonariuszy;   
 5)   środki łączności, sygnalizacji i alarmowania oraz ich rozmieszczenie;   
 6)  ilość etatów w dziale ochrony.   

 
  3. Ustalenia, o których mowa w ust. 2, określa się w protokole rozpoznania. 

   

§ 15.   1. Odpowiednio, na podstawie ustalonego systemu lub sposobu ochrony, dyrektor, a w 
Centralnym Zarządzie, okręgowym inspektoracie, Centralnym Ośrodku, ośrodku szkolenia i ośrodku 
doskonalenia wyznaczony funkcjonariusz, opracowuje plan ochrony jednostki organizacyjnej. 
 2. Plan ochrony składa się z dokumentów określających przedsięwzięcia i działania ochronne oraz 
czynności profilaktyczne stosowane w jednostce organizacyjnej. 
3. Dokumenty, o których mowa w ust. 2, zatwierdza:   

 1)   Dyrektor Generalny lub osoba przez niego upoważniona dla Centralnego Zarządu, Centralnego 

Ośrodka i Ośrodka Doskonalenia Kadr Służby Więziennej w Popowie;   

 2)  dyrektor okręgowy dla okręgowego inspektoratu i podległych jednostek organizacyjnych.   

 

   

§ 16.    1. Plan ochrony zakładu składa się z następujących dokumentów:   

 1)  instrukcji ochronnej;  
 2)   instrukcji w sprawie podejmowania działań ochronnych wraz z planem sytuacyjnym;   
 3)  instrukcji określającej zasady i sposób doprowadzania osadzonych na zabiegi medyczne i do 

lekarzy oraz przekazywania osadzonego przebywającego poza oddziałem mieszkalnym;   

 4)  instrukcji określającej odstępstwa, w szczególności:   a)  w postępowaniu z 

osadzonymi kobietami, o ile zakład jest dla nich przeznaczony,   

 b)   w ograniczonym i uproszczonym systemie ochrony, o ile taki system jest stosowany;   

 
 5)   instrukcji w sprawie sposobu realizacji czynności profilaktycznych;   
 6)  instrukcji w sprawie wykorzystania środków ochrony osobistej i wzajemnego ubezpieczania się 

funkcjonariuszy i pracowników w trakcie wykonywania zadań służbowych;  

 7)   instrukcji w sprawie przekazywania, gromadzenia i przetwarzania informacji uzyskanych w 

wyniku realizacji czynności profilaktycznych;   

 8)  instrukcji alarmowej;  
 9)   aneksów do dokumentów wymienionych w pkt 1–8.   

 
2. Załącznikami do instrukcji ochronnej są następujące dokumenty:   

 1)   rozliczenie stanu etatowego działu ochrony;   
 2)  zestawienie ilości stanowisk i posterunków ochronnych;   
 3)  instrukcje szczegółowe dla poszczególnych stanowisk i posterunków;   
 4)   plan sytuacyjny jednostki organizacyjnej;   
 5)   opis wykorzystania psów wyszkolonych na specjalistycznych kursach;   

 6)   opis systemu zabezpieczenia elektronicznego.   

 
 3.  Załącznikiem do instrukcji alarmowej jest systematycznie aktualizowany wykaz adresowy 
funkcjonariuszy i pracowników. 
4. Do planu ochrony dołącza się także:  

 1)   dokumenty w sprawie systemu współdziałania sił wsparcia oraz organizacji i wykorzystania 

odwodu Dyrektora Generalnego;   

 2)   porozumienie w sprawie ustalenia trybu współdziałania jednostek organizacyjnych z Policją, w 

przypadkach zagrożenia lub naruszenia bezpieczeństwa tych jednostek.   

 

   

§ 17.      1. W jednostkach wymienionych w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 lit. a-b plan ochrony składa się z 
dokumentów, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1–2 i 8–9, ust. 2 pkt 4 i ust. 3. 
  2. Do planów ochrony Centralnego Zarządu i okręgowego inspektoratu dołącza się dokumenty, o których 
mowa w § 16 ust. 4 pkt 1. 
  3. Do planu ochrony Centralnego Ośrodka dołącza się dokumenty, o których mowa w § 16 ust. 2 pkt 1–3 
i 6, ust. 4 pkt 2, a także dokumenty dotyczące wykorzystania odwodu Dyrektora Generalnego. 

   

§ 18.   Za bezpośrednią realizację planu ochrony odpowiada:   

 1)  w Centralnym Zarządzie i okręgowym inspektoracie funkcjonariusz wyznaczony odpowiednio 

przez Dyrektora Generalnego lub dyrektora okręgowego;  

 2)  w zakładzie i Centralnym Ośrodku pełniący służbę dowódca zmiany, a w ośrodku szkolenia i 

ośrodku doskonalenia dyżurny.  

 

   

§ 19.   1. W uzasadnionych przypadkach, na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, dopuszcza się możliwość 
wprowadzenia zmian w dokumentach planu ochrony, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1–8. 
  2. Zmiany, o których mowa w ust. 1, wprowadza się aneksem. 
 

   

§ 20.    1. Uprawnieni do zapoznawania się z planem ochrony:   

 1)   wszystkich jednostek organizacyjnych są: Dyrektor Generalny oraz upoważnieni przez niego 

funkcjonariusze i pracownicy;   

 2)  okręgowego inspektoratu i jednostek podległych właściwemu dyrektorowi okręgowemu są: 

dyrektor okręgowy tego inspektoratu oraz upoważnieni przez niego funkcjonariusze i pracownicy;   

 3)  zakładu są:   a)  dyrektor,  
 b)  kierownik działu ochrony i jego zastępca,  
 c)   dowódca zmiany, z zastrzeżeniem ust. 2,   
 d)  oficer dyżurny,  
 e)  upoważnieni przez dyrektora funkcjonariusze i pracownicy;   

 
 4)  Centralnego Ośrodka są: Komendant Centralnego Ośrodka, kierownik działu ochrony, dowódca 

zmiany oraz oficer dyżurny i funkcjonariusze upoważnieni przez Komendanta Centralnego 
Ośrodka;  

 5)   ośrodka szkolenia lub ośrodka doskonalenia są: komendant ośrodka i funkcjonariusze przez 

niego upoważnieni.  

 
 2. Kierownik wyodrębnionego oddziału i dowódca zmiany pełniący służbę w tym oddziale są uprawnieni 
do zapoznawania się z planem ochrony tylko tego oddziału. 
 3. Dowódca zmiany, a także funkcjonariusz albo pracownik wyznaczony przez komendanta ośrodka, 
zwany dalej "dyżurnym ośrodka", umożliwiają podległym im funkcjonariuszom zapoznanie się z tymi 
dokumentami planu ochrony, które określają ich obowiązki i zadania na wyznaczonym stanowisku lub 
posterunku. 

   

§ 21.   1. Ochronę jednostki organizacyjnej realizują funkcjonariusze i pracownicy, stosując 
przedsięwzięcia oraz działania ochronne, a także wykonując czynności profilaktyczne określone w planie 

ochrony. 
2. Przedsięwzięcia ochronne polegają w szczególności na:   

 1)   wyznaczaniu stanowisk i posterunków;   
 2)  ustalaniu liczby funkcjonariuszy wykonujących zadania ochronne;   
 3)   organizacji ruchu w jednostce organizacyjnej;   
 4)   otwieraniu i zamykaniu wejść oraz przejść;  
 5)  postępowaniu z kluczami;   
 6)  określaniu sposobu użytkowania przedmiotów niebezpiecznych i przedmiotów niedozwolonych;   
 7)   przeprowadzaniu apeli, kontroli, inspekcji i przeglądów;  
 8)  określeniu szczegółowych zasad wstępu funkcjonariuszy i pracowników do jednostki 

organizacyjnej;  

 9)  stosowaniu:  a)  zabezpieczeń techniczno-ochronnych,   
 b)   środków sygnalizacji i łączności,  
 c)  psów,  
 d)  uzbrojenia.  

 

 
3. Działania ochronne to czynności zmierzające do zapobiegania wypadkom nadzwyczajnym lub 
likwidowania ich skutków, w szczególności:  

 1)  stosowanie środków przymusu bezpośredniego;  
 2)  ogłoszenie alarmu;   
 3)  zorganizowanie pościgu;  
 4)  powołanie sztabu;   
 5)   wykorzystanie grup interwencyjnych.   

 
 4.  Czynności profilaktyczne to w szczególności czynności zmierzające do rozpoznania środowiska 
osadzonych oraz ich zamiarów godzących w porządek i bezpieczeństwo. 

   

Rozdział 2. Obowiązki funkcjonariuszy i pracowników oraz pracowników 

przywięziennych zakładów pracy

 

   

§ 22.      1. Funkcjonariusz pełniący służbę w dziale ochrony może pełnić ją samodzielnie po odbyciu kursu 
przygotowawczego w ramach przeszkolenia wstępnego. 
 2. Funkcjonariusze realizują ochronę jednostki organizacyjnej, pełniąc służbę na stanowiskach lub 
posterunkach. 
  3. Stanowiska i posterunki dzielą się na uzbrojone i nieuzbrojone. 

   

§ 23.   1. Realizując plan ochrony jednostki organizacyjnej, funkcjonariusze działu ochrony obowiązani są 
w szczególności do:   

 1)  stosowania zabezpieczeń techniczno-ochronnych;   
 2)   organizowania i kontrolowania ruchu osadzonych w jednostce organizacyjnej;   

 3)  przeprowadzania:  a)   kontroli w zakresie określonym w § 72 ust. 1,   
 b)   inspekcji w zakresie określonym w § 73 ust. 3;   

 
 4)   dozorowania i konwojowania osadzonych;   
 5)  gospodarowania uzbrojeniem.  

 
 2. Funkcjonariusze działu ochrony wykonują obowiązki, pełniąc służbę w zmianach lub na stanowiskach 
bezpośrednio podległych kierownikowi działu ochrony. 
 3. Funkcjonariusze przydzieleni do pełnienia służby w zmianie oraz funkcjonariusze pełniący służbę na 
stanowiskach niewchodzących w skład działu ochrony – w zakresie wykonywanych zadań ochronnych, 
podlegają odpowiednio dowódcy zmiany lub dyżurnemu. 

   

§ 24.   Do obowiązków dyrektora w zakresie ochrony jednostki organizacyjnej należy w szczególności:  

 1)  określanie:   a)  obowiązków oficera dyżurnego,  
 b)  zadań ochronnych w zakresach obowiązków kierowników działów;  

 
 2)  zatwierdzanie rozkładu służby działu ochrony;   
 3)   inicjowanie i organizowanie rozpoznania nastrojów i atmosfery wśród osadzonych oraz ich 

zamiarów godzących w porządek i bezpieczeństwo, wyznaczanie funkcjonariusza 
odpowiedzialnego za gromadzenie i przetwarzanie informacji uzyskanych w wyniku 
wykonywanych czynności profilaktycznych, a także analizowanie uzyskanych informacji i 
podejmowanie stosownych przedsięwzięć;  

 4)  zarządzanie przeprowadzenia kontroli generalnych oraz przeglądów zabezpieczeń 

techniczno-ochronnych;  

 5)  wyznaczanie dyżurów funkcjonariuszy;   

 6)  określanie organizacji i zabezpieczenia:   a)  zatrudnienia, widzeń, spacerów, kąpieli, 

zakupów artykułów żywnościowych i tytoniowych,   

 b)  zajęć szkolnych, kulturalno-oświatowych, z zakresu kultury fizycznej i sportu oraz 

posług religijnych, a także innych zbiorowych zajęć osadzonych;   

 
 7)  określanie sposobu postępowania z przedmiotami niebezpiecznymi i niedozwolonymi;   
 8)   ustalanie sposobu wykorzystania psów oraz opieki nad nimi.   

 

   

§ 25.   1. Kierownik działu ochrony jest odpowiedzialny za organizację  służby w dziale i realizację 
powierzonych zadań. 
 2. Kierownikowi działu ochrony podlegają również funkcjonariusze i pracownicy innych działów, którzy 
zostali czasowo przydzieleni do wykonywania zadań ochronnych. 
3. Do zakresu obowiązków kierownika działu ochrony należy w szczególności:  

 1)  udział w opracowaniu planu ochrony;   
 2)  opracowywanie rozkładu służby i przedstawianie go dyrektorowi do zatwierdzenia;   
 3)  organizowanie ochrony wewnętrznej i zewnętrznej;  
 4)   nadzorowanie i koordynowanie rozpoznania przez podległych funkcjonariuszy nastrojów i 

atmosfery wśród osadzonych oraz ich zamiarów godzących w porządek i bezpieczeństwo;  

 5)   sprawowanie nadzoru nad gospodarowaniem uzbrojeniem;   
 6)   sprawowanie nadzoru nad dokumentowaniem stosowania środków przymusu bezpośredniego, 

użycia broni palnej lub psa;   

 7)   organizowanie sposobu zabezpieczenia osadzonych, o których mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e;   
 8)   organizowanie wykorzystania i opieki nad psami;   
 9)   organizowanie szkolenia zawodowego funkcjonariuszy działu ochrony;   
 10)  współdziałanie z kierownikami innych służb zakładu w zapobieganiu wypadkom 

nadzwyczajnym;  

 11)  udział w komisyjnych przeglądach ustalających potrzeby w zakresie zabezpieczeń 

techniczno-ochronnych;  

 12)   kontrolowanie sposobu wykonywania i realizacji zadań przez podległych funkcjonariuszy, a 

także zadań ochronnych przez funkcjonariuszy spoza działu ochrony.   

 
 4. Dyrektor dokonuje podziału obowiązków, o których mowa w ust. 3, pomiędzy kierownikiem działu 
ochrony a jego zastępcą. 

   

§ 26.   Dyrektor – kierownikowi wyodrębnionego oddziału, a Komendant Centralnego Ośrodka – 
kierownikowi działu ochrony Centralnego Ośrodka, ustala odpowiednio zakres obowiązków, o których 
mowa w § 25 ust. 3. 

   

§ 27.    1. Do obowiązków dowódcy zmiany przy przyjęciu służby należy w szczególności:  

 1)  zaznajomienie się z wydarzeniami, które miały miejsce od czasu zakończenia przez niego 

poprzedniej służby;  

 2)  porównanie zgodności stanu faktycznego osadzonych ze stanem ewidencyjnym;   
 3)  sprawdzenie ilości i stanu uzbrojenia oraz wyposażenia i sprzętu, znajdującego się w 

magazynie podręcznym;  

 4)  sprawdzenie ilości i stanu zabezpieczeń techniczno-ochronnych, środków sygnalizacji, 

alarmowania i łączności oraz sprzętu i urządzeń przeciwpożarowych znajdujących się w wartowni, 
a także na podstawie prowadzonej dokumentacji, zgodności stanu faktycznego ze stanem 
ewidencyjnym kluczy specjalnych i zwykłych;  

 5)  przejęcie indywidualnego wyposażenia dowódcy, a w szczególności: środka łączności 

bezprzewodowej, osobistego środka alarmowania, zestawu kluczy specjalnych będących w stałej 
dyspozycji dowódcy zmiany;   

 6)   przeprowadzenie odprawy zmiany, w miejscu niedostępnym dla osób postronnych, w czasie jej 

trwania.  

 
2. W czasie odprawy zmiany do obowiązków dowódcy zmiany należy w szczególności:  

 1)  sprawdzenie obecności funkcjonariuszy i ich zdolności do pełnienia służby;  
 2)  przekazanie poleceń przełożonych oraz zaznajomienie funkcjonariuszy z wydarzeniami, które 

miały miejsce od czasu zakończenia poprzedniej służby;  

 3)  dokonanie przeglądu umundurowania i uzbrojenia;   
 4)   sprawdzenie u wybranych funkcjonariuszy znajomości obowiązków wynikających z przepisów i 

instrukcji dla danego stanowiska lub posterunku oraz przepisów w zakresie posługiwania się i 
użycia broni palnej, a także stosowania środków przymusu bezpośredniego.  

 
 3. W uzasadnionych i nagłych przypadkach, w czasie nieobecności dyrektora, dowódca zmiany może 
zmienić podległym mu funkcjonariuszom przydział stanowisk lub posterunków ustalony w książce 
rozkładu służby. Dokonanie zmian dokumentuje w książce przebiegu służby dowódcy zmiany, podając ich 
przyczyny i zakres. 

   

§ 28.    1. Do obowiązków dowódcy zmiany w czasie pełnienia służby należy w szczególności:  

 1)   rozprowadzanie funkcjonariuszy na posterunki uzbrojone oraz nadzór nad przekazywaniem 

tych posterunków;   

 2)   kontrolowanie sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy na stanowiskach i posterunkach 

oraz wykorzystywania i czujności psów pełniących służbę wartowniczą;  

 3)   kontrolowanie ruchu osadzonych i systemu przepustkowego;   
 4)   kontrolowanie sposobu realizacji zabezpieczenia osadzonych, o których mowa w § 13 ust. 2 pkt 

1 lit. e, a także osadzonych zatrudnionych;   

 5)  kontrolowanie sprawności działania zabezpieczeń techniczno-ochronnych;   
 6)  odnotowanie w książce przebiegu służby stwierdzonych nieprawidłowości, braków i usterek w 

zakresie, o którym mowa w § 46 ust. 2, a w przypadku gdy godzą one w bezpieczeństwo zakładu 
niezwłoczne meldowanie o tym dyrektorowi;   

 7)   zapewnienie przestrzegania ustalonego porządku wewnętrznego;  
 8)  organizowanie bieżącej obsługi uzbrojenia;   
 9)   przechowywanie kluczy specjalnych niebędących w użytku w zabezpieczonym miejscu w 

wartowni;  

 10)  nadzorowanie stosowania środków przymusu bezpośredniego;  
 11)   przyjmowanie, wydawanie i zwalnianie osadzonych po godzinach pracy administracji, o ile nie 

pełni dyżuru funkcjonariusz działu ewidencji.   

 
2. Dowódcy zmiany w czasie służby nie wolno w szczególności:  

 1)  opuszczać terenu zakładu bez zgody dyrektora;   
 2)  zmniejszać ustalonych instrukcją ochronną ilości stanowisk i posterunków, z wyjątkiem sytuacji 

stanowiących zagrożenie dla życia lub zdrowia funkcjonariusza albo osadzonego;   

 3)  opuszczać wartowni bez pozostawienia swojego zastępcy, a w przypadkach braku etatowego 

zastępcy – wyznaczonego funkcjonariusza;   

 4)  poruszać się poza wartownią bez środka łączności;  
 5)  zezwalać na wchodzenie do wartowni osobom nieupoważnionym przez dyrektora.   

 
 3. W ograniczonym i uproszczonym systemie ochrony dyrektor może określić odstępstwa od wymogów 
określonych w ust. 2 pkt 3 z zastrzeżeniem konieczności zapewnienia stałej łączności dowódcy zmiany z 
przełożonymi. 

   

§ 29.   Kierownik jednostki organizacyjnej przy udziale kierownika działu ochrony dokonuje podziału 
obowiązków, o których mowa w § 27 ust. 1 i § 28 ust. 1, pomiędzy dowódcą zmiany i jego zastępcą. 

   

§ 30.  Do obowiązków funkcjonariusza dozorującego osadzonego podczas jego przemieszczania się po 
terenie jednostki organizacyjnej lub doprowadzającego interesantów, zwanego dalej "doprowadzającym", 
należy w szczególności:  

 1)   sprawdzanie stanu liczbowego osadzonych, pokwitowanie ich przejęcia, pobieranie oraz 

odprowadzanie;  

 2)   dokonywanie wspólnie z funkcjonariuszem przekazującym kontroli osadzonego;   
 3)  stałe dozorowanie osadzonego;   
 4)   niedopuszczanie do niedozwolonych kontaktów osadzonych pomiędzy sobą lub z osobami 

postronnymi;  

 5)   w przypadku doprowadzania osadzonego na widzenie – pobranie z oddziału mieszkalnego jego 

karty identyfikacyjnej i przekazanie jej funkcjonariuszowi pełniącemu służbę przy udzielaniu 
widzeń, zwanemu dalej "widzeniowym", a po zakończeniu widzenia – sprawdzenie na jej 
podstawie tożsamości osadzonego i przekazanie funkcjonariuszowi pełniącemu służbę w oddziale 
mieszkalnym, zwanemu dalej "oddziałowym";  

 6)   pouczanie interesanta o zasadach zachowania i poruszania się po terenie jednostki 

organizacyjnej;  

 7)  zapewnienie bezpieczeństwa interesantowi w czasie doprowadzania.   

 

   

§ 31.  Do obowiązków funkcjonariusza sprawującego bezpośrednią opiekę nad psami, zwanego dalej 
"przewodnikiem", należy w szczególności:  

 1)   systematyczne tresowanie psów;   
 2)  pielęgnowanie, karmienie i dbanie o stan zdrowia psów;   
 3)  konserwowanie oporządzenia, sprzętu do tresury oraz urządzeń niezbędnych do wykorzystania 

psów;  

 4)   rozprowadzanie psów w rejony pełnienia służby wartowniczej oraz kontrolowanie ich czujności i 

zachowania.  

 

   

§ 32.    1. Do obowiązków oddziałowego przy przyjęciu służby należy w szczególności:  

 1)  zaznajomienie się z wydarzeniami w oddziale mieszkalnym i poleceniami przełożonych od 

czasu zakończenia przez niego poprzedniej służby;  

 2)   porównanie stanu faktycznego osadzonych ze stanem ewidencyjnym;   
 3)  odnotowanie w książce przebiegu służby stwierdzonych nieprawidłowości, braków i usterek, a 

także niezwłoczne meldowanie dowódcy zmiany o nieprawidłowościach godzących w 
bezpieczeństwo oddziału mieszkalnego.   

 
2. Do obowiązków oddziałowego w czasie pełnienia służby w porze dziennej należy w szczególności:  

 1)   dokonywanie kontroli osadzonych;   
 2)   przeprowadzanie kontroli cel i pomieszczeń oddziału mieszkalnego według ustalonego planu;   
 3)   egzekwowanie od osadzonych przestrzegania ustalonego porządku wewnętrznego i 

obowiązków wynikających z kodeksu oraz regulaminów wykonywania kary pozbawienia wolności i 
tymczasowego aresztowania;   

 4)   kontrolowanie i obserwowanie osadzonych oraz niedopuszczanie do niedozwolonych 

kontaktów i zachowań godzących w porządek i bezpieczeństwo zakładu;  

 5)   kontrolowanie zachowania osadzonego odbywającego karę dyscyplinarną umieszczenia w celi 

izolacyjnej, a także osadzonego, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, nie rzadziej niż co trzy 
godziny;  

 6)  bezzwłoczne wzywanie dowódcy zmiany w razie wystąpienia zagrożeń bezpieczeństwa w 

oddziale mieszkalnym albo zdrowia lub życia osadzonych;   

 7)  przekazywanie przełożonym i wychowawcy informacji osobopoznawczych o osadzonych oraz 

spostrzeżeń dotyczących nastrojów i atmosfery wśród nich;   

 8)  współdziałanie z wychowawcą w oddziaływaniu wychowawczym na osadzonych;   

 9)   przyjmowanie od osadzonych próśb, skarg, wniosków i korespondencji oraz przekazywanie ich 

właściwym funkcjonariuszom lub pracownikom;   

 10)  przyjmowanie i rejestrowanie zgłoszeń osadzonych do dyrektora, lekarza oraz innych osób;   
 11)  nadzorowanie wydawania posiłków osadzonym;   
 12)   sprawdzenie w oddziale mieszkalnym stanu zabezpieczeń techniczno-ochronnych w celach i 

innych pomieszczeniach.   

 
3. Do obowiązków oddziałowego w czasie pełnienia służby w porze nocnej, oprócz wymienionych w ust. 2 
pkt 3–4 i 6–7, należy w szczególności:  

 1)   sprawdzenie po apelu wieczornym zamknięcia drzwi cel i pomieszczeń oraz krat wyjściowych z 

oddziału;  

 2)   kontrolowanie, w nieregularnych odstępach czasu, nie rzadziej niż co dwie godziny, 

zachowania osadzonych w celach oraz zwiększanie częstotliwości kontroli, jeżeli wynika to z 
własnych spostrzeżeń lub poleceń przełożonych.  

 
 4. Oddziałowy pełniąc służbę w oddziale szpitalnym, niezależnie od zadań określonych w ust. 2 i 3, jest 
obowiązany stosować się do zaleceń lekarza dotyczących postępowania z osadzonym w procesie 
leczenia. 
5. Oddziałowy pełniąc służbę w oddziale mieszkalnym, w którym wykonuje się karę dyscyplinarną 
umieszczenia w celi izolacyjnej, niezależnie od obowiązków określonych w ust. 2 i 3, jest obowiązany w 
szczególności do:   

 1)   sprawdzenia podstawy prawnej przyjęcia osadzonego do odbycia kary dyscyplinarnej;   
 2)   odnotowania terminu rozpoczęcia i zakończenia kary na wniosku o wymierzenie kary 

dyscyplinarnej oraz w rejestrze wykonywanych kar.   

 

   

§ 33.  Do obowiązków funkcjonariusza pełniącego służbę przy wejściu do jednostki organizacyjnej, 
zwanego dalej "bramowym", należy w szczególności:  

 1)   niedopuszczanie do nieuzasadnionego pozostawiania otwartej bramy oraz drzwi i krat 

przejściowych w rejonie wejścia;  

 2)  sprawdzanie tożsamości osób wchodzących i wychodzących z jednostki organizacyjnej;   
 3)   deponowanie w wyznaczonym miejscu, za pokwitowaniem, przedmiotów niebezpiecznych i 

niedozwolonych;  

 4)   prowadzenie ewidencji pojazdów przejeżdżających przez bramę jednostki organizacyjnej oraz 

sprawdzanie ich ładunków.  

 

   

§ 34.   Do obowiązków funkcjonariusza dozorującego spacery osadzonych, zwanego dalej "spacerowym", 
należy w szczególności:  

 1)  sprawdzenie, przed rozpoczęciem spaceru przez osadzonego lub grupę osadzonych oraz po 

zakończeniu spacerów w danym dniu, placu spacerowego i znajdujących się tam zabezpieczeń 
techniczno-ochronnych, a także sprawdzenie, czy na placu nie znajdują się przedmioty 
niebezpieczne lub niedozwolone;   

 2)   sprawdzanie stanu liczbowego osadzonych w grupie spacerowej, pokwitowanie ich przejęcia;  
 3)   pouczanie osadzonego o możliwości wcześniejszego zakończenia spaceru w razie naruszenia 

ustalonego sposobu jego odbywania;   

 4)   powiadamianie dowódcy zmiany o konieczności wcześniejszego zakończenia spaceru i 

odprowadzenia osadzonego do oddziału;  

 5)   dozorowanie osadzonych w czasie spaceru, egzekwowanie od nich wymogów w zakresie 

porządku i bezpieczeństwa.  

 

   

§ 35.   Do obowiązków widzeniowego należy w szczególności:  

 1)  sprawdzanie ilości i stanu zabezpieczeń techniczno-ochronnych znajdujących się w 

pomieszczeniach, w których udziela się widzeń, przed ich rozpoczęciem i po ich zakończeniu w 
danym dniu;   

 2)   na podstawie karty identyfikacyjnej sprawdzanie tożsamości osadzonego, po jego 

doprowadzeniu i przed odprowadzeniem z pomieszczenia, w którym udziela się widzenia;   

 3)   prowadzenie ewidencji osadzonych, którym udzielane są widzenia;   
 4)  znajomość stanu liczbowego osadzonych przebywających w pomieszczeniach, w których 

odbywają się widzenia;   

 5)   pouczanie osadzonych i osób odwiedzających o możliwości przerwania widzenia lub 

zakończenia go przed czasem w razie naruszenia ustalonego sposobu jego odbywania;   

 6)   niedopuszczanie do przekazywania osadzonemu przedmiotów niebezpiecznych i 

niedozwolonych;  

 7)   przestrzeganie ustalonego czasu oraz sposobu udzielania widzeń.  

 

   

§ 36.  Do obowiązków funkcjonariusza lub pracownika dozorującego osadzonych zatrudnionych na 
terenie zakładu, zwanego dalej "dozorującym zatrudnionych", oraz funkcjonariusza konwojującego 
osadzonych w miejscu zatrudnienia poza terenem zakładu, zwanego dalej "konwojentem grupy roboczej", 
należy w szczególności:  

 1)   pobranie osadzonego, pokwitowanie jego przejęcia oraz odprowadzenie go po zakończeniu 

pracy;  

 2)   dokonywanie, wspólnie z funkcjonariuszem przekazującym lub przyjmującym, kontroli 

osadzonego;  

 3)   patrolowanie miejsca zatrudnienia i sprawdzanie stanu liczbowego osadzonych oraz 

kontrolowanie stanu zabezpieczeń techniczno-ochronnych znajdujących się w rejonie 
zatrudnienia osadzonego;   

 4)  przeciwdziałanie niszczeniu narzędzi, maszyn i urządzeń przez osadzonego oraz 

niedopuszczanie do samowolnego opuszczania przez niego wyznaczonego stanowiska pracy;   

 5)  niedopuszczanie do nawiązywania przez osadzonego kontaktów z osobami postronnymi oraz 

wykonywania przez niego przedmiotów niebezpiecznych lub niedozwolonych.   

 

   

§ 37.  Do obowiązków funkcjonariusza pełniącego służbę patrolową na terenie jednostki organizacyjnej, 
zwanego dalej "patrolowym", należy w szczególności:  

 1)   patrolowanie i obserwowanie wyznaczonego rejonu;   
 2)   niedopuszczanie do niekontrolowanego ruchu osadzonych lub osób postronnych;   
 3)  utrzymywanie stałej łączności z dowódcą zmiany;   
 4)  bezzwłoczne meldowanie dowódcy zmiany o zdarzeniach mogących stworzyć zagrożenie dla 

bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej.   

 

   

§ 38.  Do obowiązków funkcjonariusza pełniącego służbę na posterunku uzbrojonym w ochronie terenu 
jednostki organizacyjnej, zwanego dalej "wartownikiem", należy w szczególności:  

 1)   wydawanie stosownych poleceń osobom wkraczającym w rejon posterunku;   

 2)  zezwalanie na wejście na pas ochronny lub w wyznaczony rejon wyłącznie:   a)  

dowódcy zmiany oraz osobom jemu towarzyszącym,  

 b)  przewodnikowi psów;  

 
 3)   meldowanie dowódcy zmiany o zachowaniach osadzonych lub osób postronnych godzących w 

bezpieczeństwo lub porządek;  

 4)   obserwowanie psów pełniących służbę wartowniczą i meldowanie dowódcy zmiany o ich 

nienaturalnym zachowaniu.   

 

   

§ 39.    1. Do obowiązków dowódcy konwoju należy w szczególności:  

 1)   sprawdzenie stanu zabezpieczeń techniczno-ochronnych pojazdu konwojowego;   
 2)  wyznaczenie swojego zastępcy;  
 3)  dokonanie podziału zadań ze swoim zastępcą;  
 4)  sprawdzenie tożsamości każdego osadzonego oraz odpowiednie ich rozmieszczenie w 

pojeździe konwojowym, uwzględniające w szczególności przypadki określone w art. 20 pkt 7 lit. a 
ustawy o Służbie Więziennej;  

 5)  przejęcie osadzonego konwojowanego wraz z jego dokumentacją i depozytami oraz przejęcie 

od dowódcy zmiany karty osadzonego, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, a także 
korzystanie z informacji w niej zawartych w czasie konwojowania;   

 6)   przekazanie osadzonego wraz z dokumentacją i depozytami, o których mowa w pkt 5, we 

wskazanym zakładzie;  

 7)   zorganizowanie kontroli osadzonego oraz jego bagażu;  
 8)   dopilnowanie zaopatrzenia osadzonego w należne mu na czas konwojowania artykuły 

żywnościowe i napoje;   

 9)  ostrzeżenie osadzonego o możliwości zastosowania środków przymusu bezpośredniego, 

użycia broni palnej lub psa;   

 10)  prowadzenie książki przebiegu służby konwojowej w przypadku konwoju realizowanego na 

innej podstawie niż polecenie dyrektora;   

 11)   podejmowanie i organizowanie działań ochronnych w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa 

konwoju.  

 
2. Do obowiązków dowódcy konwoju kolumny samochodowej należy w szczególności:  

 1)   wyznaczenie dowódcy każdego pojazdu;   
 2)   ustalenie z dowódcami każdego z pojazdów konwojowych trasy przejazdu;   
 3)  ustalenie sygnałów porozumiewawczych pomiędzy dowódcami poszczególnych pojazdów;   
 4)   omówienie z dowódcami pojazdów zasad działania w razie wypadków nadzwyczajnych;   
 5)  określenie czasu zatrzymania się kolumny oraz organizacji ochrony w miejscu postoju.   

 

   

§ 40.   Do obowiązków konwojenta należy w szczególności:  

 1)   przeprowadzenie kontroli osadzonego oraz jego bagażu;  
 2)   obserwowanie zachowania osadzonego;   
 3)   niedopuszczanie do niedozwolonych kontaktów osadzonego z osobami postronnymi;   
 4)  podejmowanie działań ochronnych;   
 5)   pozostawanie w stałej gotowości do przeciwdziałania zagrożeniom dla bezpieczeństwa 

konwoju;  

 6)   niezezwalanie osadzonym na zamianę odzieży oraz bagażu, a także zmianę miejsc w 

pojeździe konwojowym.   

 

   

§ 41.    Dowódcy konwoju i konwojentom w czasie konwojowania nie wolno w szczególności:  

 1)  udzielać osobom nieupoważnionym informacji o   konwoju oraz trasie przejazdu, czasie i 

miejscu jego przeznaczenia;   

 2)  wykonywać innych obowiązków niż wynikające z realizacji konwojowania.   

 

   

§ 42.  Funkcjonariusz stanowiący rezerwę składu zmiany pozostaje w dyspozycji dowódcy zmiany. Do 
jego obowiązków należy w szczególności:  

 1)  pełnienie służby na posterunkach uzbrojonych i w służbie patrolowej, w czasie odpoczynku 

funkcjonariuszy wyznaczonych do pełnienia tej służby;  

 2)  udział w konwojach organizowanych doraźnie;  
 3)  wykonywanie poleceń dowódcy zmiany związanych z ochroną jednostki organizacyjnej.   

 

   

§ 43.   1. Funkcjonariusze spoza działu ochrony i pracownicy realizują obowiązki wynikające z 
ustalonego systemu lub sposobu ochrony w sytuacjach i w zakresie określonych przez kierownika 
jednostki organizacyjnej. 
 2. Funkcjonariuszom, o których mowa w ust. 1, sprawującym stały dozór nad osadzonymi w czasie 
zatrudnienia, nauki lub innych zajęć, określa się zadania ochronne w instrukcjach, o których mowa w § 16 
ust. 2 pkt 3, dla stanowisk niewchodzących w skład działu ochrony, a także w zakresach ich obowiązków. 

   

§ 44.    1. Funkcjonariusz przeciwdziała w szczególności:  

 1)  zachowaniom mogącym zakłócić bezpieczeństwo lub porządek w jednostce organizacyjnej;   
 2)  negatywnym oddziaływaniom osadzonych na współosadzonych;  
 3)   przejawom podkultury przestępczej.  

 
 2. O zaistnieniu lub zaobserwowaniu przypadków określonych w ust. 1 funkcjonariusz bezzwłocznie 
informuje przełożonego. 

   

§ 45.   1. Funkcjonariusz pełniący służbę na posterunku lub stanowisku uzbrojonym ma obowiązek 
utrzymywania broni w stałej gotowości do użycia. 
 2. Funkcjonariusz, o którym mowa w ust. 1, pełni służbę z zachowaniem zasad bezpieczeństwa 
określonych w instrukcji dla danego wzoru broni. 
 

   

§ 46.   1. Funkcjonariusz przed objęciem służby na nowym stanowisku lub posterunku ma obowiązek 
zapoznać się z instrukcją dla tego stanowiska lub posterunku. 
 2. Funkcjonariusz obejmując służbę na stanowisku lub posterunku, sprawdza ilość osadzonych, stan i 
ilość dokumentów znajdujących się w miejscu pełnienia służby, stan i ilość  środków sygnalizacji i 
łączności oraz sprzętu i urządzeń przeciwpożarowych znajdujących się w rejonie jego stanowiska lub 
posterunku, oraz, z zastrzeżeniem § 32 ust. 2 pkt 12, stan zabezpieczeń techniczno-ochronnych. 
 3. Funkcjonariusz niezwłocznie melduje dowódcy zmiany o przyjęciu służby oraz o stwierdzonych 
nieprawidłowościach, brakach lub usterkach w zakresie, o którym mowa w ust. 2. 

   

§ 47.   1. W przypadku ucieczki osadzonego funkcjonariusz ma obowiązek podjąć pościg bezpośredni, 
jeżeli zbieg znajduje się w polu widzenia, o ile nie jest to sprzeczne z innymi obowiązkami ochronnymi 
funkcjonariusza. 
 2.  Po  uzyskaniu  wiadomości o ucieczce dyrektor lub upoważniony funkcjonariusz powiadamia 
bezzwłocznie właściwą miejscowo jednostkę Policji oraz jednostkę Policji w miejscu zamieszkania zbiega, 
a po ustaleniu czasu i kierunku ucieczki podejmuje decyzję o wysłaniu pościgu. 

   

§ 48.   Funkcjonariusz:  

 1)  pełniący służbę na posterunku prowadzi stałą obserwację wyznaczonego miejsca, odcinka lub 

rejonu;  

 2)  wyposażony w urządzenia mechaniczne lub elektroniczne ma obowiązek wykorzystywania ich 

do kontroli, o których mowa w § 72 ust. 1;   

 3)  niezwłocznie powiadamia dowódcę zmiany o wystąpieniu przyczyn uniemożliwiających dalsze 

pełnienie służby;  

 4)  wykonujący obowiązki związane z ochroną nie może, bez zezwolenia bezpośredniego 

przełożonego, opuścić posterunku lub zaprzestać jego ochrony.   

 

   

Rozdział 3. Przedsięwzięcia ochronne

 

   

§ 49.   Wyznaczając funkcjonariuszy do pełnienia służby na poszczególnych stanowiskach i 
posterunkach, uwzględnia się ich cechy fizyczne i psychiczne oraz przygotowanie zawodowe. 

   

§ 50.   1. W pełnym systemie ochrony zmiana liczy co najmniej trzech funkcjonariuszy, a w 
ograniczonym i uproszczonym, z zastrzeżeniem ust. 2 – nie mniej niż dwóch funkcjonariuszy. 
 2. W uproszczonym systemie ochrony stosowanym w oddziale tymczasowego zakwaterowania 
skazanych służbę może pełnić jeden funkcjonariusz. 

   

§ 51.    1. Dla każdej zmiany w zakładzie, z zastrzeżeniem ust. 2, ustala się rezerwę w wysokości do 20% 
jej składu osobowego, jednak nie mniej niż jednego funkcjonariusza. 
 2. Decyzję o rezerwie składu zmiany w zakładzie dla kobiet oraz w zakładzie typu otwartego, a także w 
wyodrębnionym oddziale, podejmuje właściwy dyrektor okręgowy. 

   

§ 52.    1. Po nieprzerwanym pełnieniu służby przez 4 godziny na posterunku uzbrojonym lub patrolowym 
funkcjonariuszowi zmienia się miejsce pełnienia służby. 
 2.  Jeżeli służba na posterunkach uzbrojonych lub patrolowych na terenie jednostki organizacyjnej 
pełniona jest przez 6 godzin, funkcjonariuszom należy zapewnić odpoczynek przez czas nie krótszy niż 30 
minut, o ile nie będzie to stwarzało zagrożenia dla bezpieczeństwa jednostki. 

   

§ 53.   1. Funkcjonariuszy pełniących służbę na posterunkach i stanowiskach wyposaża się w środki 
łączności z wartownią, a w razie potrzeby również z innymi posterunkami i stanowiskami, a także w środki 
alarmowania umożliwiające właściwe wykonywanie zadań  służbowych i zapewnienie bezpieczeństwa 
funkcjonariuszom i pracownikom. 
 2. Funkcjonariusza pełniącego służbę w bezpośrednim kontakcie z osadzonym można, na polecenie 
dyrektora, wyposażyć w środki przymusu bezpośredniego. 
 3. W oddziale dla osadzonych, o których mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, w porze dziennej pełni służbę 
dwóch funkcjonariuszy, z których jeden pełni obowiązki oddziałowego. 

   

§ 54.  1. Wartownicy i konwojenci pełnią  służbę w ochronie zewnętrznej jednostki organizacyjnej w 
szczególności:  

 1)  na wieżyczce ochronnej;   
 2)   na wyznaczonym odcinku linii zewnętrznej ogrodzenia ochronnego;   
 3)   w porze nocnej, przy wejściu do jednostki organizacyjnej;   
 4)  w czasie konwojowania.  

 
 2. Dopuszcza się posiadanie broni palnej w pomieszczeniach wartowni, śluzie wejścia do zakładu oraz 
na pasie ochronnym i w wieżyczce ochronnej przez dowódcę zmiany, a także funkcjonariuszy w nią 
wyposażanych w związku ze służbą w ochronie zewnętrznej. 
 3. W przypadku konieczności stosowania na terenie zakładu  środków przymusu bezpośredniego, o 
których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 7–8 i 12 ustawy o Służbie Więziennej i rozporządzeniu Rady Ministrów z 
dnia 20 listopada 1996 

r. w sprawie szczegółowych warunków stosowania środków przymusu 

bezpośredniego oraz użycia broni palnej lub psa służbowego przez funkcjonariuszy Służby Więziennej 
oraz sposobu postępowania w tym zakresie (Dz.U. Nr 136, poz. 637), wyznaczeni funkcjonariusze w 
określonym czasie i miejscu mogą posiadać broń palną umożliwiającą stosowanie tych środków. 
 4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach dyrektor może zezwolić na przebywanie na terenie 
jednostki organizacyjnej innych osób i funkcjonariuszy posiadających broń palną. 

   

§ 55.     1.  Służbę oficera dyżurnego pełnią wyznaczeni przez kierownika jednostki organizacyjnej 
funkcjonariusze z korpusu oficerów i funkcjonariusze z korpusu chorążych Służby Więziennej. 
 2. Oficer dyżurny podlega bezpośrednio przełożonemu, który wyznaczył go do pełnienia tej funkcji, a w 
czasie jego nieobecności przejmuje uprawnienia i obowiązki w zakresie ochrony jednostki organizacyjnej, 
a także wykonuje obowiązki i zadania określone przez kierownika jednostki organizacyjnej w instrukcji dla 
tego stanowiska. 
  3. W razie nieobecności dyrektora w zakładzie, jeżeli nie został wyznaczony oficer dyżurny, uprawnienia i 
obowiązki dyrektora w zakresie ochrony zakładu i realizacji ustalonego porządku wewnętrznego przejmuje 
kierownik działu ochrony, a w razie jego nieobecności pełniący służbę dowódca zmiany. 
 4. Obowiązki dyrektora w zakresie ochrony podległego mu wyodrębnionego oddziału wykonuje kierownik 
tego oddziału. 

   

§ 56.     Możliwość poruszania się i przebywania osadzonych oraz zakres ich dozorowania na terenie 
zakładu poza oddziałem mieszkalnym różnicuje się w zależności od przeznaczenia tej jednostki i 
stosowanego systemu ochrony. 

   

§ 57.    1. Ruch osadzonych po terenie zakładu:  

 1)   jest dozorowany przez funkcjonariusza lub pracownika;   
 2)  podlega ewidencji w książce zatrudnienia lub zajęć szkolnych, a w innych przypadkach – w 

oddziałowej książce ruchu osadzonych;   

 3)  wymaga wzmocnionego dozoru, jeżeli grupa przekracza 50 osób.   

 
 2. W ograniczonym i uproszczonym systemie ochrony dyrektor może określić odstępstwa od zasad 
określonych w ust. 1. 

   

§ 58.  1. Podstawą wypuszczenia osadzonego z oddziału mieszkalnego są następujące dokumenty 
ochronne:  

 1)  przepustka wewnętrzna, której wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia, 

podpisana przez dyrektora lub:   a)  oficera dyżurnego,  

 b)  dowódcę zmiany,   
 c)   głównego księgowego,  
 d)   dyrektora szpitala lub ordynatora oddziału szpitalnego,   
 e)  kierownika wyodrębnionego oddziału, ośrodka diagnostycznego lub ambulatorium, a 

także kierownika działu lub jego zastępcę,  

 f)  inną osobę, która wykonuje zadania głównego księgowego, dyrektora szpitala, 

ordynatora lub kierownika albo go zastępuje;  

 

 2)   zatwierdzona przez dyrektora, a w wyodrębnionym oddziale przez kierownika tego 

oddziału lub osobę, która go zastępuje:   a)  książka zatrudnienia osadzonych,   

 b)  książka zajęć szkolnych osadzonych;   

 

 3)  zatwierdzone przez dyrektora lub upoważnionego przez niego funkcjonariusza albo 

pracownika:   a)  plany spacerów, kąpieli, zakupu artykułów żywnościowych i 
tytoniowych,  

 b)   listy osadzonych skierowanych do transportu,   
 c)   wykazy osadzonych uczestników zajęć zbiorowych, a także wykazy osadzonych 

doprowadzonych grupowo, sporządzane odrębnie dla każdego oddziału mieszkalnego;   

 
 4)  książka zgłaszających się do lekarza.   

 
 2. W ograniczonym i uproszczonym systemie ochrony dyrektor może określić odstępstwa od wymogów 
określonych w ust. 1. 
 3.  Dyrektor  określa zasady i sposób przekazywania osadzonego przebywającego poza oddziałem 
mieszkalnym oraz doprowadzania osadzonych na zabiegi medyczne i do lekarzy. 
 4. W przypadku pilnej konieczności wypuszczenia osadzonego z oddziału mieszkalnego z uwagi na 
zagrożenie jego zdrowia lub życia, a także ze względów bezpieczeństwa, można odstąpić od wymogów 
określonych w ust. 1 pkt 1, zachowując zasady ewidencji. 

   

§ 59.      1. Osadzony uprawniony do samodzielnego przebywania poza terenem jednostki organizacyjnej i 
zobowiązany do zgłoszenia się do jednostki Policji w miejscu przebywania może ją opuścić na podstawie 
przepustki. Wzór przepustki określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. 
 
 2. Osadzony uprawniony do samodzielnego przebywania poza terenem jednostki organizacyjnej bez 
obowiązku zgłoszenia się do jednostki Policji w miejscu przebywania może ją opuścić na podstawie 
przepustki. Wzór przepustki określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. 
 3. Skazany grupowy uprawniony do samodzielnego przebywania poza terenem jednostki organizacyjnej 
może ją opuścić na podstawie przepustki. Wzór przepustki określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. 
 4. Osadzonemu, o którym mowa w ust. 1–3, na czas pobytu poza terenem jednostki organizacyjnej 
wydaje się kartę tożsamości, której wzór określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. 

   

§ 60.   1. Podstawą wypuszczenia na zewnątrz zakładu osadzonego konwojowanego jest przepustka, 
której wzór określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. Przepustkę przekazuje się bramowemu. 
 2. Konwojowanie osadzonych przez funkcjonariuszy odbywa się na podstawie wykazu transportowego 
lub zatwierdzonego przez dyrektora wykazu osadzonych, z zastrzeżeniem ust. 3, a w innych przypadkach 
kopii przepustki, o której mowa w ust. 1. 
 3.  Przepustkę, o której mowa w ust. 1, oraz wykaz osadzonych, o którym mowa w ust. 2, w 
wyodrębnionym oddziale lub oddziale tymczasowego zakwaterowania skazanych, podpisuje upoważniony 

przez dyrektora funkcjonariusz. 

   

§ 61.   Zatrudnienie osadzonego poza ustalonymi godzinami jego pracy, a także w odmiennych niż 
ustalone warunkach, wymaga każdorazowo zgody dyrektora i określenia przez niego sposobu 
dozorowania lub konwojowania zatrudnionego. 

   

§ 62.   1. Spacery osadzonych odbywają się na wyznaczonych placach pod dozorem spacerowego i, w 
miarę możliwości, pod ochroną wartownika pełniącego służbę na posterunku uzbrojonym. 
 2. Spacery przeprowadzane są na podstawie planu spacerów, zatwierdzonego przez dyrektora lub 
upoważnionego przez niego funkcjonariusza albo pracownika, w którym określa się podział osadzonych 
na grupy spacerowe oraz kolejność i miejsce odbywania spacerów. 
 3. W ograniczonym i uproszczonym systemie ochrony dyrektor może określić odstępstwa od wymogów 
określonych w ust. 1–2. 
 4.  Opracowując plan spacerów, bierze się pod uwagę w szczególności względy bezpieczeństwa i 
względy resocjalizacyjne oraz konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego. 

   

§ 63.      1. W rejonie placów spacerowych, na których odbywają się spacery osadzonego, o którym mowa 
w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, pełni służbę nie mniej niż dwóch funkcjonariuszy, którzy sprawują nadzór nad 
tymi spacerami. 
 2. W przypadku gdy place spacerowe są monitorowane, można ograniczyć nadzór nad spacerami 
osadzonego, o którym mowa w ust. 1, do jednego funkcjonariusza. 
 3. Jeżeli warunki architektoniczne na to pozwalają, spacer osadzonego, o którym mowa w ust. 1, jest 
dodatkowo ochraniany przez wartownika. 

   

§ 64.   Klucze używane w jednostce organizacyjnej dzielą się na:   

 1)   klucze specjalne – klucze od bram, drzwi i krat wejściowych do budynków, drzwi i krat 

przejściowych, cel mieszkalnych, cel zabezpieczających i cel dyscyplinarnych oraz wyznaczonych 
pomieszczeń;  

 2)  klucze zwykłe – klucze niewymienione w pkt 1.   

 

   

§ 65.   1. Dyrektor na wniosek kierownika działu ochrony uznaje przedmioty za niebezpieczne, ustala 
sposób ich ocechowania, wyznacza miejsca przechowywania oraz ustala tryb kontroli i wykorzystania. 
 2. Wykaz przedmiotów, o których mowa w ust. 1, sporządza i podpisuje kierownik działu sprawującego 
nadzór nad miejscem pracy osadzonego lub upoważniony przez niego funkcjonariusz, a zatwierdza 
dyrektor. 

   

§ 66.    1. Przedmioty niebezpieczne podlegają:  

 1)  ocechowaniu;  
 2)  ewidencjonowaniu.  

 
 2. Sposób użytkowania przedmiotów niebezpiecznych podlega systematycznym kontrolom. 

   

§ 67.   1. Przedmioty wnoszone lub wynoszone przez funkcjonariuszy lub pracowników oraz pojazdy, 
którymi oni wjeżdżają lub wyjeżdżają, mogą podlegać kontroli przez bramowego lub funkcjonariusza albo 
pracownika pełniącego służbę przy wejściu do jednostki organizacyjnej. 
 
 2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach można polecić wyznaczonym funkcjonariuszom lub 
pracownikom przeprowadzenie kontroli osobistej funkcjonariusza lub pracownika wchodzącego lub 
wychodzącego z jednostki organizacyjnej, jak również w niej przebywającego. 

   

§ 68.   1. Kontrolę osobistą funkcjonariusza lub pracownika można wykonywać przez:   

 1)   sprawdzenie przy użyciu urządzeń technicznych;   
 2)  wykorzystanie psa;  
 3)   sprawdzenie ubrania i obuwia;   
 4)  oględziny ciała i bielizny.   

 
 2. Kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, dokonuje co najmniej dwóch funkcjonariuszy lub 
pracowników tej samej płci co osoba poddawana kontroli. Przeprowadza się  ją w odrębnym 
pomieszczeniu. 

   

§ 69.   1. Decyzję o przeprowadzeniu kontroli, o której mowa w § 67 ust. 2, podejmuje kierownik 
jednostki organizacyjnej. 
 2. Z przebiegu kontroli osobistej, o której mowa w § 68 ust. 1 pkt 3 i 4, sporządza się protokół, według 
wzoru stanowiącego załącznik nr 7 do rozporządzenia. 
 3. W razie ujawnienia przez funkcjonariusza lub pracownika, w wyniku czynności kontrolnych, 
przenoszenia lub przewożenia przedmiotów niebezpiecznych lub niedozwolonych sporządza się protokół 
według wzoru stanowiącego załącznik nr 8 do rozporządzenia. Protokół i zakwestionowane przedmioty 
przekazuje się do decyzji kierownika jednostki organizacyjnej. 

   

§ 70.   Apel poranny i wieczorny przeprowadza dowódca zmiany, sprawdzając zgodność stanu 
faktycznego osadzonych ze stanem ewidencyjnym. W części zakładu apel może przeprowadzić 
funkcjonariusz wyznaczony przez dowódcę zmiany. 

   

§ 71.   Pojazd nienależący do Służby Więziennej, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 
Agencji Wywiadu, Straży Granicznej lub Żandarmerii Wojskowej, podczas pobytu na terenie zakładu o 
pełnym lub ograniczonym systemie ochrony, jeżeli znajduje się w miejscu dostępnym dla osadzonych, 
pozostaje pod stałym dozorem wyznaczonego funkcjonariusza. 

   

§ 72.  1. W celu odnalezienia przedmiotów niebezpiecznych i niedozwolonych oraz udaremnienia 
ucieczki albo w innych uzasadnionych przypadkach przeprowadza się w jednostce organizacyjnej 
następujące rodzaje kontroli:   

 1)  osobistą lub pobieżną osadzonego;   
 2)   cel i innych pomieszczeń;  
 3)  paczek i przedmiotów;  
 4)  pojazdów;  
 5)  generalną.  

 
 2.  Oprócz  urządzeń, o których mowa w § 48 pkt 2, do przeprowadzania kontroli mogą być 
wykorzystywane także psy. 

   

§ 73.      1. Stan zabezpieczenia zakładu, Centralnego Ośrodka, ośrodka szkolenia i ośrodka doskonalenia 
podlega inspekcji odpowiednio przez dyrektora, Komendanta Centralnego Ośrodka, komendanta ośrodka, 
a także funkcjonariuszy przez nich wyznaczonych. 
 2. Właściwy dyrektor okręgowy wyznacza podległych funkcjonariuszy i pracowników do przeprowadzania 
inspekcji jednostek okręgowego inspektoratu. 
3. W czasie inspekcji sprawdza się:  

 1)  realizację wybranych elementów ustalonego systemu lub sposobu ochrony;   
 2)  znajomość przepisów i obowiązków oraz sposób ich realizacji przez funkcjonariuszy i 

pracowników;  

 3)   przestrzeganie ustalonego porządku wewnętrznego.  

 

   

§ 74.  1. Do wszystkich jednostek organizacyjnych, na podstawie legitymacji służbowej, mogą wejść w 
porze dziennej i nocnej:   

 1)   Dyrektor Generalny, dyrektorzy biur i ich zastępcy oraz kierownicy zespołów, a także 

funkcjonariusze i pracownicy posiadający upoważnienie wystawione przez Dyrektora 
Generalnego zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 9 do rozporządzenia;  

 2)   funkcjonariusze i pracownicy wchodzący w skład konwoju.   

 
 2. Funkcjonariusze i pracownicy Centralnego Zarządu niewymienieni w ust. 1 wchodzą na teren 
jednostek organizacyjnych w godzinach pracy administracji na podstawie legitymacji służbowej, a w innym 

czasie dodatkowo na podstawie polecenia wyjazdu służbowego. 

   

§ 75.   Do podległej jednostki organizacyjnej na podstawie legitymacji służbowej mogą wejść w porze 
dziennej i nocnej dyrektor okręgowy oraz funkcjonariusze i pracownicy posiadający wystawione przez 
właściwego dyrektora okręgowego upoważnienie zgodnie z wzorem, o którym mowa w § 74 ust. 1 pkt 1. 
 

   

§ 76.  1. Do jednostki organizacyjnej, w której pełnią  służbę, na podstawie legitymacji służbowej, 
wchodzą:  

 1)   w porze dziennej i nocnej: kierownik jednostki organizacyjnej, kierownik działu ochrony i jego 

zastępca, a także funkcjonariusze przeprowadzający inspekcję;  

 2)   w ustalonych godzinach służby – funkcjonariusze niewymienieni w pkt 1.   

 
 2. Pracownicy zatrudnieni w jednostce organizacyjnej lub przywięziennym zakładzie pracy wchodzą do 
jednostki na podstawie legitymacji lub przepustki stałej, w godzinach ustalonych przez kierownika tej 
jednostki organizacyjnej. 
 3. Zasady wejścia do jednostki organizacyjnej funkcjonariuszy i pracowników niepełniących służby lub 
niezatrudnionych w tej jednostce organizacyjnej, z zastrzeżeniem § 74 i 75, określa właściwy kierownik 
jednostki organizacyjnej. 

   

§ 77.    W ochronie jednostki organizacyjnej można stosować:  

 1)   zabezpieczenia techniczno-ochronne, a w szczególności:   a)  linię zewnętrzną 

ogrodzenia ochronnego, wykonaną z materiału pełnego, którą może stanowić również 
ściana budynku, w którym mogą także czasowo lub na stałe przebywać osadzeni, albo 
wykonaną z materiałów tworzących ogrodzenie ażurowe – wyposażoną w zabezpieczenia 
utrudniające jej pokonanie,   

 b)  linię wewnętrzną ogrodzenia ochronnego, którą może stanowić ogrodzenie pełne lub 

ażurowe albo oznaczoną w inny sposób,   

 c)  wygrodzenia wewnętrzne oddzielające poszczególne rejony jednostki organizacyjnej,   
 d)   bramy, drzwi i kraty o szczególnie silnej konstrukcji zamontowane przy wejściach do 

jednostki organizacyjnej i ważniejszych budynków,   

 e)   bramy, drzwi i kraty o silnej konstrukcji zamontowane przy wejściach i przejściach do 

poszczególnych budynków, rejonów i cel oraz pomiędzy kondygnacjami budynków,   

 f)  kraty okienne oraz wewnętrzne kraty koszowe instalowane za drzwiami wejściowymi i 

przed otworami okiennymi,   

 g)  przesłony i siatki mocnej konstrukcji, montowane po zewnętrznej stronie okien,   
 h)   zamki i blokady do bram, drzwi i krat,   
 i)  agregat prądotwórczy lub inne zastępcze źródła energii elektrycznej i oświetlenia,  
 j)   zabezpieczenia studzienek, kanałów, urządzeń wentylacyjnych, rynien, odgromników, 

słupów, masztów antenowych, kominów i innych punktów wysokościowych, świetlików, 
wejść na strychy i dachy oraz wejść do piwnic,   

 k)  urządzenia telewizji przemysłowej i urządzenia kontroli dostępu;  

 

 2)   środki sygnalizacji i łączności, a w szczególności:   a)  urządzenia do kontroli osób, 

bagaży, pojazdów i ładunków,  

 b)  instalację przyzywową,  
 c)   środki łączności radiowej i przewodowej,   
 d)   środki alarmowania.   

 

 

   

§ 78.   1. Cele wyznaczone do wykonywania kary dyscyplinarnej umieszczenia w celi izolacyjnej 
wyposaża się w wewnętrzne kraty zainstalowane za drzwiami wejściowymi i przed otworami okiennymi. 
 2. Okna celi, o której mowa w ust. 1, wyposaża się na zewnątrz otworów okiennych w siatki, a w miarę 
potrzeb można je wyposażyć także w przesłony. 
 3. Sprzęt kwaterunkowy będący w wyposażeniu celi, o której mowa w ust. 1, może być trwale mocowany 

do ścian lub podłóg. 

   

§ 79.   Cele przeznaczone dla osadzonych, o których mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, usytuowane poza 
oddziałem dla tych osadzonych, wyznacza dyrektor na wniosek kierownika działu ochrony, uzgodniony z 
kierownikami działów penitencjarnego i ewidencji. 

   

§ 80.   1. W czasie wykonywania obowiązków służbowych w bezpośrednim kontakcie z osadzonym, 
o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, oddziałowy i funkcjonariusz z nim współdziałający pełnią służbę w 
kamizelkach ochronnych i wyposażeni są w osobiste sygnalizatory alarmowe oraz w środki przymusu 
bezpośredniego. 
 2. W kamizelki ochronne, sygnalizatory alarmowe i w środki przymusu bezpośredniego wyposaża się 
również funkcjonariuszy dozorujących poza oddziałem mieszkalnym lub konwojujących osadzonego, o 
którym mowa w ust. 1. 
 3. Ilość i rodzaj środków przymusu bezpośredniego określa dyrektor. 

   

§ 81.  1. Celę mieszkalną dla osadzonego, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, wyposaża się w 
szczególności w:   

 1)  wewnętrzne kraty zainstalowane za drzwiami wejściowymi i przed otworami okiennymi;   
 2)   siatki, a w miarę potrzeb również w przesłony, na zewnątrz otworów okiennych;   
 3)   kraty okienne ze stali o podwyższonej wytrzymałości na przecinanie lub zabezpieczone 

elektronicznie;  

 4)  sprzęt kwaterunkowy mocowany trwale do ścian i podłóg.  

 
 2. Cele można dodatkowo wyposażyć w kamery telewizyjne i urządzenia umożliwiające nasłuch. 
 3. Zabezpieczenia techniczno-ochronne, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3 oraz § 78 ust. 1 i 2, można 
zastąpić innymi zabezpieczeniami, które będą odpowiednio spełniać ich zadania ochronne. 
 

   

§ 82.      1. Miejsca i pomieszczenia dla osadzonego, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, wyznaczone 
do pracy, nauki, widzeń, czynności procesowych, odprawiania nabożeństw, spotkań religijnych i 
nauczania religii oraz zajęć kulturalno-oświatowych, z zakresu kultury fizycznej i sportu, wyposaża się 
odpowiednio w zabezpieczenia techniczno-ochronne, o których mowa w § 81 ust. 1 pkt 1–3, a także 
zabezpieczenia uniemożliwiające samowolne ich opuszczenie przez osadzonego. 
 2. Plac spacerowy zabezpiecza się w sposób uniemożliwiający samowolne jego opuszczenie przez 
osadzonego, o którym mowa § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, w szczególności poprzez przykrycie placu siatką, 
prętami lub drutem. 
  3. Miejsca i pomieszczenia, o których mowa w ust. 1 i 2, można wyposażyć w urządzenia umożliwiające 
monitoring. 
 4. Zabezpieczenia techniczno-ochronne łaźni i innych pomieszczeń niewymienionych w ust. 1 i § 81, w 
których czasowo może przebywać osadzony, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, określa dyrektor. 
  5. Przepis § 78 ust. 3 stosuje się odpowiednio. 

   

§ 83.   Pies może być wykorzystywany do:   

 1)  pełnienia służby wartowniczej poprzez zabezpieczanie ogrodzenia ochronnego lub rejonów 

jednostki organizacyjnej;   

 2)   ochrony funkcjonariuszy i pracowników;   
 3)  wzmocnienia konwojów;  
 4)  pościgu;  
 5)   przeszukiwania budynków, budowli, pojazdów i terenu jednostki organizacyjnej;   
 6)  poszukiwania i wskazywania ukrycia środków odurzających i substancji psychotropowych;   
 7)  tropienia śladów;  
 8)  poszukiwania i wskazywania materiałów wybuchowych.   

 

   

Rozdział 4. Działania ochronne i czynności profilaktyczne

 

   

§ 84.     1.  Działania ochronne podejmuje się niezwłocznie po uzyskaniu informacji o zagrożeniu 
bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej. 
  2. W działaniach ochronnych mogą być wykorzystani funkcjonariusze sił wsparcia oraz oddziały Policji, a 
także inne osoby pełniące służbę lub zatrudnione w służbach ratowniczych. 
 3. W działaniach ochronnych można wykorzystywać psy wyszkolone na specjalistycznych kursach. 
 4. Działaniami ochronnymi kieruje dyrektor lub upoważniony przez niego funkcjonariusz. 

   

§ 85.    1. Systemy ochrony, o których mowa w § 3 ust. 2, a także sposób ochrony, o którym mowa w § 8, 
w przypadkach uzasadnionych względami bezpieczeństwa mogą podlegać wzmocnieniu poprzez 
wprowadzenie dodatkowych przedsięwzięć i działań ochronnych, a w szczególności:  

 1)  wprowadzenie służby oficera dyżurnego;  
 2)  zwiększenie składu zmiany, również o funkcjonariuszy spoza działu ochrony;   
 3)   wystawienie dodatkowych posterunków, a także stanowisk, lub wzmocnienie obsady 

istniejących;  

 4)  wprowadzenie dyżurów kadry kierowniczej w sposób określony przez kierownika jednostki 

organizacyjnej.  

 
  2. Rodzaj i zakres stosowanych dodatkowych przedsięwzięć i działań ochronnych zależy od rozpoznania 
zamierzeń osadzonych, a także stopnia zagrożenia bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej. 
 3. W przypadku wzmocnienia ochrony jednostki organizacyjnej mogą być wykorzystane siły innych 
jednostek organizacyjnych, jeżeli zarządzający wzmocnienie ochrony uzna, że siły własne nie wystarczą 
do zapobieżenia lub zlikwidowania naruszenia bezpieczeństwa. 

   

§ 86.    1. Wzmocnienie ochrony można zarządzić po:   

 1)   uzyskaniu informacji o zagrożeniu bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej;   
 2)   zaistnieniu wypadku nadzwyczajnego.   

 
2. Wzmocnienie ochrony zarządzają:  

 1)   Dyrektor Generalny – w każdej jednostce organizacyjnej;   
 2)  dyrektor okręgowy – w podległych jednostkach organizacyjnych;   
 3)  Komendant Centralnego Ośrodka – w Centralnym Ośrodku;  
 4)  komendant ośrodka – w ośrodku szkolenia lub ośrodku doskonalenia;   
 5)   dyrektor – w podległym zakładzie.  

 
 3. Zarządzenie o wzmocnieniu ochrony wydaje się bez zbędnej zwłoki. 
 4. Osoba zarządzająca wzmocnienie ochrony lub osoba przez nią upoważniona podejmuje działania 
ochronne i nimi kieruje. 
 
5. O wykorzystaniu funkcjonariuszy, a także środków i sprzętu, decydują:  

 1)   Dyrektor Generalny – z każdej jednostki organizacyjnej;   
 2)  dyrektor okręgowy – z podległych jednostek organizacyjnych;   
 3)  odpowiednio Komendant Centralnego Ośrodka, komendant ośrodka lub dyrektor – z 

Centralnego Ośrodka, ośrodka szkolenia, ośrodka doskonalenia lub zakładu.  

 

   

§ 87.  Sprawność funkcjonariuszy i pracowników Centralnego Ośrodka lub zakładu w działaniach 
ochronnych doskonali się co najmniej dwa razy w roku, w trakcie ćwiczeń przeprowadzanych na 
podstawie planu sporządzonego przez kierownika działu ochrony i zatwierdzonego odpowiednio przez 
Komendanta Centralnego Ośrodka lub dyrektora, uwzględniając w szczególności:  

 1)   stosowany system lub sposób ochrony;   
 2)  występujące i przewidywane zagrożenia;  
 3)   wykorzystanie funkcjonariuszy i pracowników.   

 

   

§ 88.   Czynności profilaktyczne to w szczególności:  

 1)  obserwowanie zachowań i relacji w środowisku osadzonych;   

 2)   rozpoznawanie struktur podkultury więziennej i udziału w niej osadzonych;   
 3)   rozpoznawanie atmosfery i nastrojów wśród osadzonych oraz ich zamiarów godzących w 

bezpieczeństwo jednostki.   

 

   

Rozdział 5. Postępowanie z osobami osadzonymi w zakładach

 

   

§ 89.   1. Funkcjonariusze i pracownicy w postępowaniu z osadzonymi powinni zachować ostrożność, 
mając na uwadze możliwość agresji z ich strony, groźnego nieposłuszeństwa albo postępowania 
naruszającego porządek lub bezpieczeństwo. 
 2.  Funkcjonariusze  mają obowiązek przeciwdziałania postępowaniu innych osób sprzecznemu z 
zadaniami ochronnymi albo naruszającemu ustalony porządek lub bezpieczeństwo jednostki 
organizacyjnej oraz niezwłocznego meldowania o takich zdarzeniach właściwemu przełożonemu lub 
informowania odpowiednio dowódcy zmiany albo dyżurnego. 

   

§ 90.    1. Decyzje w sprawie rozmieszczenia w celach osadzonych, o których mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 
lit. e, podejmuje kierownik działu ochrony w porozumieniu z kierownikiem działu penitencjarnego – w 
odniesieniu do skazanych, a ponadto z kierownikiem działu ewidencji – w odniesieniu do tymczasowo 
aresztowanych. 
  2. W celi mieszkalnej nie można umieszczać więcej niż trzech osadzonych, o których mowa w § 13 ust. 2 
pkt 1 lit. e, ani osadzać ich wspólnie z innymi osadzonymi. 
 3. W uzasadnionych przypadkach dyrektor może podjąć decyzję o umieszczeniu innych osadzonych niż 
wymienieni w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e w celi mieszkalnej, o której mowa w § 81. 

   

§ 91.      1. Osadzony, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, porusza się po terenie zakładu pojedynczo. 
  2. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się poruszanie osadzonych, o których mowa w § 13 ust. 2 
pkt 1 lit. e, w grupach nie większych niż trzyosobowe. 
  3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, dozór funkcjonariuszy należy odpowiednio wzmocnić. 
 4. Poza celą mieszkalną oraz miejscami i pomieszczeniami, o których mowa w § 82, osadzony, o którym 
mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, pozostaje pod stałym i bezpośrednim dozorem co najmniej dwóch 
funkcjonariuszy. 
 5. W uzasadnionych przypadkach dyrektor może zdecydować o niestosowaniu przepisu ust. 4 w czasie 
przebywania osadzonego, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, poza celą mieszkalną oraz w 
miejscach i pomieszczeniach niewymienionych w § 82. 

   

§ 92.    Osadzony, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, nie może być zatrudniony:   

 1)  przy pracach wymagających posługiwania się przedmiotami niebezpiecznymi;   
 2)  przy obsłudze maszyn i urządzeń umożliwiających wyrób przedmiotów niebezpiecznych lub 

niedozwolonych;  

 3)   na stanowiskach umożliwiających spowodowanie pożaru, wybuchu lub innych zdarzeń 

groźnych dla bezpieczeństwa zakładu;  

 4)  w miejscach umożliwiających ucieczkę lub niekontrolowane kontaktowanie się z innymi 

osobami.  

 

   

§ 93.   Osadzony, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, dokonuje w zakładzie zakupów poprzez 
złożenie zamówienia wyznaczonemu funkcjonariuszowi lub pracownikowi. Zamówione przedmioty, 
artykuły żywnościowe i wyroby tytoniowe dostarcza się osadzonemu do celi. 

   

§ 94.   1.

1

  Osadzonego poddaje się kontroli pobieżnej: 

 

1)    przed opuszczeniem oddziału mieszkalnego lub miejsca zatrudnienia i po powrocie do nich; 

 

2)    przed indywidualnymi rozmowami lub spotkaniami odbywającymi się w oddziale mieszkalnym z 

przedstawicielami administracji lub innych podmiotów; 

 

                                                            

1

 

  § 94 ust. 1 w brzmieniu rozporządzenia z dnia 29.03.2007 r. (Dz.U. Nr 69, poz. 463), które wchodzi w życie 1.06.2007 r. 

3)   niezwłocznie po zastosowaniu środka przymusu bezpośredniego, o ile jest to możliwe ze 

względu na jego rodzaj; 

 

4)   bezpośrednio przed rozpoczęciem konwojowania; 

 

5)    w innych przypadkach uzasadnionych względami porządku lub bezpieczeństwa.

 

 
 2. W ograniczonym i uproszczonym systemie ochrony dyrektor może określić odstępstwa od zasad 
określonych w ust. 1. 

   

Rozdział 6. Warunki wstępu na teren jednostek organizacyjnych osób 

niebędących funkcjonariuszami albo pracownikami

 

   

§ 95.    1. Do jednostek organizacyjnych, na podstawie dokumentu umożliwiającego ustalenie tożsamości i 
zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji, mogą wejść w porze dziennej i nocnej:   

 1)  Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, sekretarz stanu i podsekretarze stanu w 

Ministerstwie Sprawiedliwości oraz zastępcy Prokuratora Generalnego;   

 2)   kierownicy komórek organizacyjnych Ministerstwa Sprawiedliwości;  
 3)   Pierwszy Prezes i prezesi Sądu Najwyższego;  
 4)  Rzecznik Praw Obywatelskich.  

 
 2. Na podstawie dokumentu umożliwiającego ustalenie tożsamości i pisemnego upoważnienia mogą 
wejść do jednostek organizacyjnych w porze dziennej, a w porze nocnej – jeżeli w upoważnieniu zostało 
to określone – osoby delegowane przez podmioty wymienione w ust. 1 oraz Dyrektora Generalnego. 

   

§ 96.  Do jednostki organizacyjnej na podstawie legitymacji służbowej mogą wejść w porze dziennej i 
nocnej właściwi ze względu na siedzibę tej jednostki:   

 1)   prezes i wiceprezes sądu apelacyjnego;   
 2)   prezes i wiceprezes sądu okręgowego i rejonowego oraz przewodniczący wydziału 

penitencjarnego i sędziowie penitencjarni;   

 3)   prokuratorzy apelacyjni, okręgowi i rejonowi oraz ich zastępcy;  
 4)  prezesi okręgowego i garnizonowego sądu wojskowego i ich zastępcy oraz sędziowie 

sprawujący nadzór penitencjarny;   

 5)   wojskowy prokurator okręgowy i garnizonowy, a także szef ośrodka zamiejscowego wojskowej 

prokuratury okręgowej.  

 

   

§ 97.  1. Do jednostki organizacyjnej na podstawie legitymacji służbowej mogą wejść w godzinach 
urzędowania administracji, celem dokonania czynności służbowych:  

 1)   sędziowie, asesorzy i aplikanci sądowi;  
 2)   prokuratorzy, asesorzy i aplikanci prokuratorscy;   
 3)   adwokaci i aplikanci adwokaccy;   
 4)  kuratorzy sądowi;  
 5)  funkcjonariusze Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży 

Granicznej i żołnierze Żandarmerii Wojskowej.   

 
 2. Kierownik jednostki organizacyjnej może wyrazić zgodę na wejście do podległej mu jednostki w 
godzinach urzędowania administracji, na podstawie legitymacji służbowej lub dokumentu umożliwiającego 
ustalenie tożsamości, innych osób niż wymienione w ust. 1. 
 3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą wejść do 
jednostki organizacyjnej również po godzinach urzędowania administracji, jeżeli jest to konieczne ze 
względu na charakter wykonywanych czynności, po uprzednim uzgodnieniu z kierownikiem tej jednostki 
lub osobą przez niego upoważnioną. 
 4. Obowiązek uzgodnienia, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy przypadków konwojowania osadzonych. 
 5. Jeżeli w czynności procesowej ma uczestniczyć osoba inna niż wymieniona w ust. 1 oraz w § 96, 
może ona wejść do jednostki organizacyjnej wraz z prowadzącym czynność, na podstawie jednorazowej 
przepustki, której wzór określa załącznik nr 10 do rozporządzenia, wydanej po okazaniu dokumentu 
umożliwiającego ustalenie tożsamości. 

   

§ 98.   Do jednostki organizacyjnej w porze dziennej i nocnej na podstawie legitymacji służbowej lub 
innego dokumentu umożliwiającego ustalenie tożsamości mogą wejść funkcjonariusze Państwowej Straży 
Pożarnej i pracownicy pogotowia ratunkowego oraz innych służb udzielających pomocy, wezwani przez 
kierownika tej jednostki. 

   

§ 99.   Osoba uprawniona do widzenia z osadzonym wchodzi do jednostki organizacyjnej, w ustalonych 
dniach i godzinach odbywania widzeń, po okazaniu dokumentu umożliwiającego ustalenie tożsamości. 

   

§ 100.   1. Zasady wstępu do jednostki organizacyjnej emerytów i rencistów Służby Więziennej oraz 
członków rodzin funkcjonariuszy i pracowników określa właściwy kierownik jednostki organizacyjnej. 
  2. Osoby, o których mowa w ust. 1, wchodzą na teren jednostki organizacyjnej na podstawie dokumentu 
umożliwiającego ustalenie tożsamości. 
 

   

§ 101.    Osoba niewymieniona w § 95–99:   

 1)  może wejść do jednostki organizacyjnej w godzinach urzędowania administracji na podstawie 

jednorazowej przepustki, wydanej po okazaniu dokumentu umożliwiającego ustalenie tożsamości;  

 2)  wykonująca w jednostce organizacyjnej zadania wynikające z kodeksu albo z innych ustaw 

może otrzymać stałą przepustkę uprawniającą do wejścia, której wzór określa załącznik nr 11 do 
rozporządzenia.  

 

   

§ 102.   W uzasadnionych przypadkach kierownik jednostki organizacyjnej może wyrazić zgodę na 
wejście do podległej jednostki osobom niewymienionym w § 95–99 w innym czasie i na innej podstawie, 
niż to określono w § 101. 

   

§ 103.   Pobyt na terenie jednostki organizacyjnej osób wymienionych w § 97–99 i 101 podlega 
ewidencjonowaniu. 

   

§ 104.    1. Osobie niebędącej funkcjonariuszem lub pracownikiem:   

 1)   właściwy kierownik jednostki organizacyjnej albo osoba przez niego upoważniona wydaje 

jednorazową przepustkę uprawniającą do wstępu na teren jednostki;   

 2)   kierownik jednostki organizacyjnej wydaje stałą przepustkę uprawniającą do wstępu na teren 

podległej jednostki.   

 
 2.  Stałą przepustkę można unieważnić w każdej chwili bez podania przyczyn. Upoważniona do 
unieważnienia stałej przepustki jest osoba, która ją wystawiła, albo jej przełożony. 

   

§ 105.   Osoba, o której mowa w § 104, porusza się po terenie jednostki organizacyjnej w asyście 
wyznaczonego funkcjonariusza lub pracownika, chyba że kierownik jednostki organizacyjnej postanowi 
inaczej. 

   

Rozdział 7. Ochrona w czasie konwojowania osób osadzonych w zakładach

 

   

§ 106.      1. Kierownik jednostki organizacyjnej albo osoba przez niego upoważniona podejmuje decyzję o 
uzbrojeniu i wyposażeniu konwoju oraz wyznacza dowódcę konwoju i konwojentów. 
 2. W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa konwoju dowódca konwoju może zażądać niezbędnej 
pomocy od kierownika najbliższej jednostki organizacyjnej. 
 3. Dowódca konwoju w przypadku bezpośredniego zagrożenia  życia konwoju lub konwojowanych 
osadzonych może podjąć wszelkie niezbędne, doraźne działania zapobiegające zagrożeniu. 

   

§ 107.   1. Do konwoju wyznacza się funkcjonariuszy o pełnej sprawności fizycznej i odpowiednio 
przygotowanych zawodowo. 
  2. Do konwojowania jednego osadzonego lub grupy do 10 osadzonych wyznacza się co najmniej dwóch 
funkcjonariuszy. 

3. Liczbę konwojentów zwiększa się, w szczególności jeżeli:  

 1)  konwojowanie odbywać się będzie w godz. 22

00

–6

00

.  

 2)  konwojowanie trwać będzie ponad 12 godzin;   
 3)   grupa konwojowanych osadzonych jest większa, niż to określono w ust. 2;   
 4)   konwojowany stwarza szczególne zagrożenie dla bezpieczeństwa konwoju.   

 
 4.  Wyposażenie i uzbrojenie konwoju ustala się w zależności od warunków i trasy konwojowania, 
odległości do miejsca przeznaczenia, a także liczby osadzonych oraz ich stopnia demoralizacji lub 
zagrożenia dla bezpieczeństwa konwoju. 
 5. W ograniczonym i uproszczonym systemie ochrony dyrektor może określić odstępstwa od wymogów 
określonych w ust. 2 i ust. 3 pkt 1–3. 

   

§ 108.   1. W zakładach o pełnym systemie ochrony w sytuacji bezpośredniego zagrożenia  życia 
osadzonego dyrektor, a w przypadku braku możliwości nawiązania z nim kontaktu dowódca zmiany, może 
podjąć decyzję o konwojowaniu osadzonego w czasie przewożenia go pojazdem sanitarnym zakładu 
opieki zdrowotnej przez jednego funkcjonariusza. 
 2. Skazany zakwalifikowany do odbywania kary w zakładzie typu półotwartego lub otwartego może być 
konwojowany przez jednego funkcjonariusza. 
 3. Skazany zakwalifikowany do odbywania kary w zakładzie typu półotwartego zatrudniony w systemie 
bez konwojenta lub skazany zakwalifikowany do odbywania kary w zakładzie typu otwartego – w 
przypadku korzystania z zabiegów lub hospitalizowania w pozawięziennym zakładzie opieki zdrowotnej – 
może udać się tam bez konwojenta. 
  4. W przypadku konwojowania skazanych, o których mowa w ust. 2, konwojent może być nieuzbrojony. 
 

   

§ 109.   1. Przed wyjazdem konwoju kierownik działu ochrony lub upoważniony przez niego 
funkcjonariusz udziela instruktażu wszystkim konwojentom. 
2. Instruktaż powinien zawierać w szczególności:  

 1)  zasady postępowania z konwojowanym;   
 2)  krótką charakterystykę konwojowanego osadzonego, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e.   

 
  3. Funkcjonariusz, o którym mowa w ust. 1, informuje dowódcę konwoju innego niż Służby Więziennej w 
zakresie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2. 
 4. Udzielenie instruktażu lub odebranie informacji odnotowuje się w książce instruktaży dla konwojentów, 
co potwierdzają podpisami wszyscy jego uczestnicy lub w przypadku, o którym mowa w ust. 3 – dowódca 
konwoju. 

   

§ 110.    1. Osadzonego konwojuje się pojazdem konwojowym. 
  2. Konwojowanie osadzonych pieszo jest dopuszczalne tylko na niewielkie odległości, na wybranej trasie 
o małym nasileniu ruchu. 

   

§ 111.   1. Do konwojowania osadzonego, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 1 lit. e, wykorzystuje się 
samochody więźniarki, a jeżeli stan zdrowia osadzonego tego wymaga samochody sanitarne. 
  2. W konwojowanej grupie osadzonych może być tylko jeden osadzony, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 
1 lit. e, a jej liczebność nie może przekraczać 10 osób. 

   

§ 112.   W dokumentacji ochronnej miejsca pracy poza terenem zakładu dyrektor określa w 
szczególności obowiązki i wyposażenie konwojentów grupy roboczej oraz środki  łączności i sposób 
alarmowania. 

   

§ 113.    Konwojowanie osadzonych zatrudnionych poza terenem zakładu wykonuje się:  

 1)  w pełnym systemie konwojowania;   
 2)  w zmniejszonym systemie konwojowania;  
 3)  bez konwojenta.  

 

   

§ 114.   W pełnym systemie konwojowania w szczególności:  

 1)   rejon zatrudnienia zabezpiecza się ogrodzeniem ochronnym;   
 2)   w linii ogrodzenia ochronnego wyznacza się posterunki uzbrojone;   
 3)  wewnątrz rejonu zatrudnienia wyznacza się posterunek nieuzbrojony;   
 4)  określa się liczbę konwojentów, mając na uwadze m.in. czas pracy, miejsce pracy, kategorię 

osadzonych.  

 

   

§ 115.   W zmniejszonym systemie konwojowania:  

 1)  konwojenta można wyposażyć w broń palną;  
 2)  grupa robocza może być podzielona na podgrupy;   
 3)  dyrektor określa w dokumentacji ochronnej miejsca pracy osadzonych, ich sposób 

konwojowania i liczbę konwojentów.   

 

   

§ 116.   1. Zatrudnienie bez konwojenta organizuje się w grupach lub na pojedynczych stanowiskach 
pracy. 
  2. Liczba osadzonych w grupie nie może przekraczać 15 osób. 
 3. Osadzeni zatrudnieni bez konwojenta podlegają częstszej kontroli niż zatrudnieni w pełnym lub 
zmniejszonym systemie konwojowania. 

   

§ 117.  Dla pracownika kontrahenta wyznaczonego do współpracy z zakładem podczas zatrudnienia 
osadzonego, a także sprawującego nad nim nadzór, opracowuje się pisemną instrukcję stanowiącą 
załącznik do umowy o zatrudnieniu osadzonego, określającą w szczególności:  

 1)  obowiązki w zakresie współdziałania z funkcjonariuszem kontrolującym miejsce pracy;   
 2)  zakres zadań ochronnych.   

 

   

§ 118.   1. Spośród osadzonych zatrudnionych w grupie można wyznaczyć osadzonego funkcyjnego, 
zwanego dalej "grupowym". 
 2. Obowiązki grupowego określa dyrektor. 

   

§ 119.   1. Osadzony zatrudniony poza terenem zakładu w systemie bez konwojenta, niewykonujący 
pracy na własny rachunek, pozostaje pod nadzorem pracownika wyznaczonego przez pracodawcę 
zatrudniającego osadzonego. 
 2. Zadania ochronne pracownika, o którym mowa w ust. 1, określa się w pisemnej instrukcji stanowiącej 
załącznik do umowy o pracę. 
 

   

Rozdział 8. Przepisy przejściowe i końcowe

 

   

§ 120.   Plany ochrony i bezpieczeństwa opracowane na podstawie przepisów dotychczasowych 
obowiązują do czasu zastąpienia ich planami ochrony wydanymi na podstawie niniejszego 
rozporządzenia. 

   

§ 121.    Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia. 

   
 

Załącznik 1. 

Przepustka wewnętrzna (wzór) 

 

Załącznik 2. 

Przepustka dla skazanego przebywającego samodzielnie poza terenem jednostki 
organizacyjnej służby więziennej, zobowiązanego do zgłoszenia się do jednostki 
policji w miejscu przebywania (wzór) 

 

Załącznik 3. 

Przepustka dla skazanego przebywającego samodzielnie poza terenem jednostki 
organizacyjnej Służby Więziennej bez obowiązku zgłaszania się do jednostki 

Policji (wzór) 

 

Załącznik 4. 

Przepustka dla skazanego grupowego (wzór) 

 

Załącznik 5. 

Karta tożsamości skazanego (wzór) 

 

Załącznik 6. 

Przepustka dla osadzonych konwojowanych poza terenem jednostki 
organizacyjnej Służby Więziennej (wzór) 

 

Załącznik 7. 

Protokół przeprowadzenia kontroli osobistej (wzór) 

 

Załącznik 8. 

Protokół zatrzymania przedmiotów niebezpiecznych lub niedozwolonych (wzór) 

 

Załącznik 9. 

Upoważnienie do wejścia w porze dziennej i nocnej na teren jednostki SW (wzór)

 

Załącznik 10. 

Przepustka jednorazowa dla osoby wchodzącej na teren jednostki SW (wzór) 

 

Załącznik 11. 

Przepustka stała (wzór)