Artykuł pochodzi z dodatku:
Zasady odliczania VAT naliczonego
Dodatek nr 26 do Biuletynu Informacyjnego dla Służb Ekonomiczno - Finansowych
nr 25 (708) z dnia 2010-09-01
www.czasopismaksiegowych.pl
wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.
www.gofin.pl sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl
Zakup samochodu osobowego w celu odsprzedaży a prawo do odliczenia VAT
Jak już wspomniano, ograniczenia w odliczaniu VAT przy zakupie samochodu osobowego nie stosuje się m.in. w przypadku,
gdy przedmiotem działalności podatnika jest odsprzedaż samochodów (art. 86 ust. 4 pkt 7 lit. a) ustawy o VAT).
Zauważmy jednak, że nie zawsze zakup samochodu w celu jego odsprzedaży dokonywany jest przez podatnika
prowadzącego działalność w zakresie handlu pojazdami. Może bowiem zdarzyć się tak, że zakup pojazdu w celach
handlowych jest sporadyczny (np. wykup samochodu z leasingu operacyjnego w celu jego odsprzedaży). Czy w takim
przypadku podatnik może odliczyć cały VAT wykazany w fakturze zakupu?
Niestety, organy podatkowe zajmują niekorzystne dla podatników stanowisko w powyższej sprawie uznając, że nabywca
samochodu osobowego nieprowadzący działalności w zakresie handlu pojazdami może odliczyć jedynie 60% kwoty
podatku naliczonego, nie więcej niż 6.000 zł.
Podobne stanowisko zaprezentował również WSA w Rzeszowie w wyroku z 5 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 739/08. Sąd
uznał, że odliczenie VAT w całości od zakupu samochodów osobowych przysługuje nie tylko importerom i dealerom
samochodów, lecz również podatnikom, których przedmiotem działalności jest odsprzedaż samochodów, nawet jeżeli
działalność ta ma charakter uboczny. Jak podkreślił Sąd, o prowadzeniu działalności w zakresie handlu samochodami nie
decyduje odpowiedni wpis w dokumentach rejestrowych, lecz faktyczne wykonywanie tych czynności. Istotne jest zatem, aby
sprzedaż pojazdów była przez podatnika rzeczywiście prowadzona, lub z okoliczności towarzyszących wynikało, że taką
działalność podatnik ma zamiar podjąć. Ponadto Sąd podkreślił, że w tym zakresie przepisy krajowe są zgodne
z uregulowaniami unijnymi.
Wprawdzie stanowisko prezentowane przez organy podatkowe oraz WSA w Rzeszowie jest zgodne z literalnym brzmieniem
przepisu, lecz niewątpliwie istnieją wątpliwości co do słuszności takich uregulowań. Skoro bowiem ustawodawca
wprowadził możliwość odliczania VAT w całości w przypadku zakupu samochodu osobowego, gdy przedmiotem działalności
jest odsprzedaż tych pojazdów, można przypuszczać, że przepis ten miał na celu uniknięcie kumulowania podatku, który
w części nie podlegałby odliczeniu na każdym etapie obrotu. Niestety, w przypadku, gdy zakup pojazdu w celu odsprzedaży
dokonany będzie przez inny podmiot, niż prowadzący działalność w tym zakresie, nieodliczony VAT będzie kumulowany, a
w konsekwencji naliczany będzie podatek od podatku. Nie wydaje się to wprawdzie słuszne, lecz obecne brzmienie przepisu
nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, aby możliwość odliczania VAT od zakupu pojazdu mieli również nabywcy, którzy
zakupują samochód w celu dalszej odsprzedaży, gdy sprzedaż ta ma jedynie charakter sporadyczny. Pozostaje zatem jedynie
postulować, aby przy kolejnej nowelizacji ustawy o VAT ustawodawca zajął się również kwestią odliczania VAT od zakupu
samochodów osobowych nabytych w celu ich odsprzedaży, gdy zakup dokonany jest przez podmiot nieprowadzący
działalności w zakresie handlu pojazdami. Wystarczyłoby np. przeredagować art. 86 ust. 4 pkt 7, zezwalając na pełne
odliczenie VAT w sytuacji, gdy samochód został nabyty jako towar handlowy, tj. w celu odprzedaży.
Skoro przepisy dotyczące odliczania VAT od samochodów osobowych nabytych w celu ich odsprzedaży są dla podatnika
bardzo niekorzystne (gdyż przy zakupie pojazdu podatnik odliczy jedynie część podatku, a przy sprzedaży będzie musiał
zapłacić cały wykazany VAT), to warto przeanalizować, czy nie korzystniej byłoby zaliczyć ten samochód do środków trwałych
i sprzedać go dopiero po półrocznym okresie używania. Wówczas sprzedaż pojazdu korzystałaby ze zwolnienia z VAT na
podstawie art. § 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie VAT. Wprawdzie zmieni się przeznaczenie towaru (ze związku
z działalnością opodatkowaną na związek z działalnością zwolnioną z VAT) i podatnik może być zobowiązany do korekty
odliczonego VAT (jeżeli sprzedaż nastąpi w tzw. „okresie korekty”, który wynosi 12 miesięcy lub 5 lat - w zależności od
wartości początkowej pojazdu), to i tak będzie to korzystniejsze, niż sprzedaż tego pojazdu jako towaru handlowego.
Przykład
