background image

Kordyś M., Nienotowana boratynka z 1661 roku, [w:] "Przegląd 

Numizmatyczny", nr 1 (56) 2007, s. 51.

 

 
 
 
 

Miedziane  szelągi  litewskie  Jana  Kazimierza  z  1661  roku,  wykonywane  były  w  mennicy 

ujazdowskiej.  Monety  z  tego  rocznika  należą  do  pospolicie  spotykanych  w  licznych  odmianach 
literowych  i  interpunkcyjnych.  Poniżej  przedstawiam  nienotowaną  dotychczas  w  literaturze 
numizmatycznej odmianę boratynki z roku 1661 zawierającą aż dwa błędy literowe! 

 
Opis monety: 
Awers:  Głowa  króla  w  wieńcu  laurowym,  rozdzielająca  u  góry  napis  otokowy: 

IOAN• - CAE•REX  

Pod spodem inicjały: T•B 
Rewers:  Pogoń  (bez  strzemion),  pod  nią  herb  Korwin.  W  otoku  napis  rozdzielony  u  góry  koroną 

książęcą: SOLI•MAG•DVC•LIT•1661• 

 

 

 

 

 
 
W przypadku tego szeląga mamy do czynienia z dwoma ewidentnymi błędami popełnionymi przez 

rytownika  w  momencie  przygotowywania  stempla  awersu.  Pierwszy  w  imieniu  króla,  gdzie  zamiast 
CAS,  na  tym  egzemplarzu  jest  CAE.  Drugi  w  inicjałach  zarządcy  mennicy  ujazdowskiej  Tytusa 
Liwiusza  Boratyniego,  gdzie  zamiast  skrótu  T.L.B  jest  T

.

B.  Poziom  artystyczny  i  techniczny 

wykonania:  portretu  króla,  herbów  „Pogoń”  i  „Ślepowron”  oraz  zastosowanie  puncy  do  wykonania 
liter,  pozwala  ponad  wszelką  wątpliwość  wykluczyć,  aby  ta  moneta  pochodziła  z  jakiegoś  warsztatu 
fałszerskiego.  Również  nie  mamy  tu  do  czynienia  z  przesunięciem  się  stempla  czy  podwójnym 
uderzeniem. 

Zastanawiający jest jednak fakt jak doszło do powstania tak wyjątkowej monety, mającej aż dwa 

błędy. Trudno jest jednak na nie odpowiedzieć. Najprawdopodobniej pośpiech i niedopatrzenie przy 
produkcji sprawiły, że powstał ten ciekawy egzemplarz.