dr  Justyna Strykowska

▸

Kontrolowanie to uzyskiwanie 

informacji o przebiegu i 

rezultatach procesu kształcenia.

▸

Ocenianie to wartościowanie 

rezultatów kształcenia, osiągnięć 

uczniów.

▸

Zbieranie informacji o przebiegu 

i rezultatach (efektach) procesu kształcenia 

oraz ich analizowanie w celu udoskonalenia 

tego procesu

… nie można w tak krótkim czasie uchwycić 

istotnych cech egzaminowanego

 

                                             (J. J. Rousseau)

… zadawanie pytań powoduje wyniosły 

stosunek nauczyciela do ucznia i 

niepotrzebnie męczy tego ostatniego 

                                             (L. Tołstoj)

… 

egzaminy burza własną linie rozwoju 

ucznia narzucając mu orientację nauczyciela

                     



Reakcje fizjologiczne: zaburzenia żołądkowo-

jelitowe, przyśpieszenie czynności serca, 

pocenie się, zaburzenia snu, ból głowy, 

suchość w ustach, częste oddawanie moczu



Reakcje natury psychologicznej: napięcie 

nerwowe, przejawy lęku, pobudzenie 

emocjonalne, gonitwa myśli, trudności w 

kojarzeniu, przeskoki myślowe, niemożność 

skupienia się

1.

Funkcja diagnostyczna

2.

Funkcja motywacyjna

3.

Funkcja dydaktyczna

4.

Funkcja wychowawcza

5.

Funkcja klasyfikacyjna

6.

Funkcja metodyczna

▸

Dzięki kontroli uczeń otrzymuje informacje o 

poziomie swoich osiągnięć w zakresie wiedzy 

i umiejętności, a także o swoim rozwoju 

intelektualnym, emocjonalnym 

i społecznym.

▸

Kontrolowanie i ocenianie mobilizuje uczniów 

do wysiłku, zachęca do uczenia się, motywuje 

do pracy.

▸

Kontrolowanie wymusza powtarzanie 

materiału nauczania, stwarza okazję 

do uzupełnień i korekty wiedzy.

▸

Ocenianie wdraża do systematyczności, 

uczciwości, rzetelnego traktowania nauki. 

Kreuje zatem pożądane postawy wobec 

szkoły, pracy i uczenia się.

▸

W wyniku kontrolowania oceniamy 

i klasyfikujemy uczniów dzieląc ich 

na lepszych i gorszych

▸

Na podstawie wyników kontroli wyciągamy 

wnioski dotyczące wartości pracy,  zmieniamy 

i udoskonalamy nasze postępowanie 

metodyczne.

▸

Ocena powinna być:

◦

Obiektywna

◦

Sprawiedliwa

◦

Uzasadniona

◦

Prognostyczna

◦

Jawna

◦

Życzliwa

▸

co kontrolujemy i oceniamy:

◦

Uzyskane rezultaty,

◦

Własny wysiłek ucznia,

◦

Zdolności ucznia,

▸

Ocenianie jest aktem społecznym 

angażującym dwie osoby:

◦

 OCENIAJĄCY - nauczyciel, zwierzchnik,

◦

 OCENIANY – uczeń, podwładny,

▸

Nauczyciel może uruchamiać relacje formalne 

(zwierzchnik – podwładny)

▸

Lub relacje partnerskie 

(„jestem twoim 

doradcą, instruktorem, życiowym partnerem”)

▸

Kontrolowanie pociąga za sobą 

konsekwencje:

◦

Błahe – 

„nic się nie stało”

◦

Poważne – 

„jestem słaby, nie dostałem się na 

uczelnię”

▸

Kontrolowanie i ocenianie wewnętrzne

- szkoła opracowuje swój własny wewnętrzny 

system oceniania.

▸

Kontrolowanie i ocenianie zewnętrzne

- szkoła podlega ocenie zewnętrznej, 

przeprowadzanej przez Centralną Komisję 

Egzaminacyjną.

▸

początkowe, wstępne

▸

bieżące

▸

końcowe, sumujące

▸

sprawdzające –porównywanie rezultatów 

kontroli ze stanem pożądanym.

▸

różnicujące – porównywanie rezultatów 

poszczególnych uczniów tworzących grupę.