1
Księgi i rachunkowość
Za księgi podatkowe w rozumieniu Ordynacji podatkowej uważa się księgi rachunkowe, podatkową księgę
przychodów i rozchodów, ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia, do celów podatkowych, na podstawie
odrębnych przepisów, obowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci,
( Księgi podatkowe prowadzi każdy podatnik, oprócz rozliczających się na karcie podatkowej ).
Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych są obowiązani do prowadzenia ewidencji księgowej, pod
postacią księgi rachunkowej.
Do prowadzenia księgi rachunkowej zobowiązani są, mający siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółki komandytowe,
Podmioty, którym przyznano w danym roku podatkowym dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów
jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych, na realizację zadań zleconych, są obowiązane
prowadzić księgę rachunkową.
Księgi rachunkowe mogą być prowadzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poza siedzibą jednostki, jeśli
powierzono ich prowadzenie osobie fizycznej posiadającej uprawnienia do usługowego prowadzenia ksiąg
rachunkowych.
Księgi rachunkowe prowadzi się w języku polskim i w walucie polskiej.
U podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, prowadzących księgi rachunkowe, za dochód z
działalności gospodarczej uważa się dochód wykazany na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg.
Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych prowadzą księgi rachunkowe za rok kalendarzowy lub inny
okres trwający 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych.
Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzą księgi rachunkowe zawsze za rok kalendarzowy.
Prowadząc księgi rachunkowe przy użyciu komputera, zgodnie z ustawą o rachunkowości, należy stosować
właściwe procedury i środki chroniące przed zniszczeniem, modyfikacją lub ukryciem zapisu.
Według Ordynacji podatkowej księgi podatkowe powinny być prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy.
Błędy w księdze rachunkowej prowadzonej przy użyciu komputera poprawia się poprzez wprowadzenie nowego
dowodu zawierającego korektę błędnych operacji księgowych, dokonywaną zapisami dodatnimi albo ujemnymi.
Księgi podatkowe przechowuje się przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął
termin płatności podatku.
Podatnik podatku od towarów i usług zwolniony podmiotowo, jest obowiązany do prowadzenia ewidencji
sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym.
Urząd skarbowy określa wartość sprzedaży niezaewidencjonowanej przez podatnika podatku od towarów i usług
zwolnionego podmiotowo, w drodze oszacowania i ustala podatek wyłącznie według stawki 23%.
Podatnik podatku od towarów i usług nie korzystający ze zwolnienia podmiotowego, jest obowiązany prowadzić
ewidencję, jeżeli świadczy, między innymi, usługi transportowe na terenie kraju.
Wzór ewidencji sprzedaży do prowadzenia, której zobowiązany jest podatnik podatku od towarów i usług
zwolniony podmiotowo nie określono obowiązującego wzoru.
2
Jakie obowiązki ewidencyjne na podatnika podatku od wartości dodanej nakłada ustawa o podatku od towarów i
usług prowadzenie ewidencji towarów przemieszczanych na terytorium kraju.
Podatnik podatku od towarów i usług obowiązany jest do ujęcia w tzw. ewidencji otrzymanych towarów, towary na
których mają zostać wykonane usługi na rzecz podatnika podatku od wartości dodanej, podając w szczególności
datę wydania towaru po wykonaniu usługi.
Niektóre obowiązki ewidencyjne związane z wewnątrz wspólnotowym nabyciem towarów (wynikające z ustawy o
podatku od towarów i usług) dotyczą również osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej.
Ewidencje oraz wszystkie dokumenty związane z rozliczaniem podatku od towarów i usług należy przechowywać
do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Podatnik podatku od towarów i usług zwolniony podmiotowo, jest obowiązany do prowadzenia ewidencji
obejmującej odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz
wewnątrz wspólnotową dostawę towarów.
Rejestr podatku od spadków i darowizn prowadzą podatnicy.
Rejestr podatku od spadków i darowizn, z tytułu podatku od darowizny nie dokonanej w formie aktu notarialnego
obowiązani są prowadzić - nie ma takiego obowiązku.
Rejestr podatku od spadków i darowizn powinien zawierać rubrykę:
miejsce położenia nieruchomości stanowiącej przedmiot czynności.
Rejestr podatku od spadków i darowizn może być zastąpiony przez repertorium A, które prowadzą notariusze.
Repertorium A zastępujące rejestr podatku od spadków i darowizn powinien zawierać również informację o
zastosowaniu 3% stawki podatku od towarów i usług.
Podatnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej są obowiązani zawiadomić w formie
pisemnej naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu
podatkowej księgi przychodów i rozchodów, w terminie 20 dni od dnia jej założenia.
Zapisy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów dokonywane są w języku polskim, w sposób staranny,
czytelny i trwały, na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów.
Stwierdzone błędy w zapisach w podatkowej księdze przychodów i rozchodów poprawia się poprzez skreślenie
dotychczasowej treści i wpisanie nowej , z zachowaniem czytelności błędnego zapisu, oraz podpisanie poprawki i
umieszczenie daty dokonania poprawki.
Dowody obce, będące podstawą zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów mogą być poprawione,
poprzez wystawienie i przesłanie kontrahentowi dowodu korygującego (noty).
Materiały, w rozumieniu przepisów o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów, które na skutek
procesów technologicznych lub na skutek zniszczenia albo uszkodzenia utraciły całkowicie swoją pierwotną
wartość użytkową, to odpady.
Towarami handlowymi w rozumieniu przepisów o podatkowej księdze przychodów i rozchodów są wyroby
przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym.
Zakup materiałów podstawowych musi być wpisany do podatkowej księgi przychodów i rozchodów niezwłocznie
po ich otrzymaniu , najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, przerobu lub sprzedaży.
3
Zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów dotyczących kosztów podróży służbowej dokonuje się na
podstawie rozliczenia tych kosztów sporządzonym na dowodzie wewnętrznym, zwanym rozliczeniem podróży
służbowej.
Podatnik opodatkowany w formie podatkowej księgi przychodów i rozchodów jest obowiązany wypełnić karty
przychodów pracowników w terminie przewidzianym dla przekazania zaliczki na podatek dochodowy od tych
przychodów na rachunek urzędu skarbowego , którym kieruje właściwy naczelnik urzędu skarbowego.
Do wyposażenia, zgodnie z definicją w przepisach o podatkowej księdze przychodów i rozchodów, zalicza się
rzeczowe składniki majątku o wartości przekraczającej 1500 zł.
Ewidencja wyposażenia w rozumieniu przepisów o podatkowej księdze przychodów i rozchodów obejmuje
wyposażenie, którego wartość przekracza 1500 zł,
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wpisują wydatki z tytułu używania
niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego na podstawie miesięcznego
zestawienia poniesionych wydatków, na podstawie faktur zawierających numer rejestracyjny tego pojazdu , w
kwocie nie przekraczającej limitu wynikającego z ewidencji przebiegu pojazdu.
Podatnik opodatkowany w formie podatkowej księgi przychodów i rozchodów jest obowiązany dokonać wyceny
spisu z natury najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zakończenia spisu.
Podatnik prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów zamierzający sporządzić spis z natury w innym
terminie niż na dzień 1 stycznia, 31 grudnia oraz na dzień rozpoczęcia działalności, jest obowiązany powiadomić
w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie co najmniej 7 dni przed datą
sporządzenia tego spisu.
Podatnik prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wpisuje do ewidencji sprzedaży przychody
udokumentowane fakturami i rachunkami.
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wynagrodzenia wypłacane z tytułu umów
zlecenia i o dzieło ujmują w księdze w kol. 13 „ pozostałe wydatki”.
Składki na ubezpieczenie społeczne pracowników opłacane przez pracodawcę ewidencjonuje się w podatkowej
księdze przychodów i rozchodów w kol.13 „pozostałe wydatki”,
Otrzymanie przez podatnika opodatkowanego w formie podatkowej księgi przychodów i rozchodów materiałów i
towarów handlowych musi być potwierdzone na dowodzie zakupu datą i podpisem osoby, która je przyjęła.
Jednym z warunków uznania podatkowej księgi przychodów i rozchodów prowadzonej przy zastosowaniu technik
informatycznych za prawidłową jest określenie na piśmie szczegółowej instrukcji obsługi programu
komputerowego, wykorzystywanego do prowadzenia ksiąg.
Podatnik podatku zryczałtowanego od przychodów ewidencjonowanych, prowadzący ewidencję dla celów podatku
od towarów i usług, może odstąpić od prowadzenia odrębnej ewidencji przychodów pod warunkiem, że podatnik
po zakończeniu każdego miesiąca sporządzi zestawienie na podstawie danych z ewidencji podatku od towarów i
usług, według poszczególnych stawek ryczałtu, w którym uwzględni różnice przychodów pomiędzy obrotami dla
celów podatku od towarów i usług, a przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym.
Podatnicy opodatkowani w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych są obowiązani do sporządzenia
spisu z natury na dzień zaprowadzenia ewidencji przychodów oraz na koniec każdego roku podatkowego.
Spis z natury, sporządzany przez podatnika podatku zryczałtowanego od przychodów ewidencjonowanych,
wyceniany jest według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu wówczas, gdy ceny rynkowe są niższe od cen
zakupu.
4
W
przypadku
nieprowadzenia
ewidencji
przychodów
organ
podatkowy
określa
ryczałt
od
niezaewidencjonowanego przychodu w wysokości 75% tego przychodu.
Zapisów w ewidencji przychodów, podatnicy zryczałtowanego podatku od przychodów ewidencjonowanych są
obowiązani dokonywać, w przypadku sprzedaży bez rachunkowej (bez faktur), na podstawie dowodu
wewnętrznego.
Podatnik opodatkowany w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i prowadzący ewidencję
przychodów przy użyciu komputera oraz programu komputerowego zapewniającego wydrukowanie ewidencji,
według wzoru określonego w rozporządzeniu, po zakończeniu miesiąca sporządza wydruk zapisów dokonanych za
dany miesiąc.
Ewidencję prowadzoną przez podatników zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów
ewidencjonowanych uznaje się za rzetelną, jeżeli nie wpisane lub błędnie wpisane kwoty przychodów łącznie nie
przekraczają 0,5% przychodu wykazanego w ewidencji za dany rok podatkowy.
Podatnik opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, zbywający samochód o wartości 10.000
zł, ujęty w wykazie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jest obowiązany do
zaewidencjonowania sprzedaży z tego tytułu według stawki 3%.
Opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych nie stosuje się do podatników osiągających
w całości lub w części przychody z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie
ś
wiadczenia usług pośrednictwa finansowego.
Opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych z
pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym również, gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki
jawnej.
Ewidencję zatrudnienia ma obowiązek prowadzić podatnik zatrudniający pracowników, który wybrał
opodatkowanie przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach ogólnych.
Wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ma obowiązek prowadzić podatnik
obowiązany do prowadzenia ewidencji przychodów.
Wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie musi zawierać daty ich dostawy.
U podatnika prowadzącego ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych , odsetki od
kredytu zaciągniętego na wytworzenie środka trwałego, naliczone po jego oddaniu do użytkowania nie zmieniają
wartości początkowej wpisanej do ewidencji.
U podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, zakres informacji dotyczących ewidencji środków trwałych
oraz wartości niematerialnych i prawnych określa ustawa o rachunkowości oraz ustawa o podatku dochodowym od
osób prawnych.
Podatnik opodatkowany na zasadzie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wpisuje do ewidencji
wyposażenia rzeczowe składniki majątku niezaliczone do środków trwałych o wartości początkowej powyżej 1500
zł.
Podatnik który używa środki trwałe, po zmianie formy opodatkowania ze zryczałtowanego podatku dochodowego
od przychodów ewidencjonowanych na zasady ogólne, zakładając ewidencję środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych ustala odpisy amortyzacyjne uwzględniając odpisy amortyzacyjne za okres
opodatkowania przed zmianą formy prawnej.
5
Odpisów amortyzacyjnych od składników majątkowych wprowadzonych do ewidencji środków trwałych oraz
wartości niematerialnych i prawnych, dokonuje się począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu,
w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji.
Ewidencję podatkową dla potrzeb podatku od środków transportowych prowadzą nie ma obowiązku jej
prowadzenia.
Przepisy ustawy o rachunkowości stosuje się do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium
Rzeczypospolitej Polski spółek kapitałowych.
Przepisy ustawy o rachunkowości stosuje się do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium
Rzeczypospolitej Polski osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz
spółek partnerskich jeżeli za poprzedni rok obrotowy przychody netto ze sprzedaży wyniosły co najmniej
równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro z następujących tytułów: towarów, produktów i operacji
finansowych.
Przez aktywa netto, w myśl przepisów ustawy o rachunkowości, rozumie się aktywa jednostki pomniejszone o
zobowiązania.
Przez jednostki powiązane w myśl przepisów ustawy o rachunkowości rozumie się grupę jednostek obejmującą
jednostkę dominującą, znaczącego inwestora, jej jednostki zależne, współzależne i stowarzyszone oraz jednostki
znajdujące się wraz z jednostką pod wspólną kontrolą, a także wspólnika jednostki współzależnej.
Do przeliczenia równowartości w walucie polskiej 1.200.000 euro stanowiące podstawę dla określenia obowiązku
stosowania przepisów o rachunkowości dla osób fizycznych i wybranych spółek osobowych stosuje się kurs średni
Narodowego Banku Polskiego z dnia 30 września roku poprzedzającego rok obrotowy.
Przy umowie leasingu operacyjnego w myśl przepisów ustawy o rachunkowości prawo do amortyzacji
leasigowanego środka trwałego przysługuje finansującemu.
Przychody i zyski według ustawy o rachunkowości, to wiarygodnie określona wartość korzyści ekonomicznych
powodująca zwiększenie wartości aktywów.
Dniem bilansowym jest dzień na który jednostka sporządza sprawozdanie finansowe.
Kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie prowadzenia ksiąg
rachunkowych i sporządzania sprawozdań finansowych.
Kierownik jednostki w myśl przepisów ustawy o rachunkowości może scedować odpowiedzialność za
przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury na inną osobę jeżeli potwierdzone to zostanie w formie
pisemnej i za jego zgodą.
Przyjęte zasady (politykę) rachunkowości należy stosować w sposób ciągły, dokonując w kolejnych latach
obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych, wyceny aktywów i pasywów.
Badaniu i ogłaszaniu w myśl przepisów ustawy o rachunkowości podlegają roczne sprawozdania finansowe
jednostek kontynuujących działalność, które w roku poprzedzającym, na który sporządzano sprawozdanie
finansowe spełnione zostały dwa z trzech warunków zawartych w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości.
Biegły rewident badając sprawozdanie finansowe w myśl przepisów ustawy o rachunkowości wydaje opinie i
sporządza raport.
Kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe w terminie 15 dni
od dnia jego zatwierdzenia.
6
Obowiązkowemu badaniu w myśl przepisów ustawy o rachunkowości podlegają sprawozdania finansowe spółek
przejmujących i spółek nowo zawiązanych, sporządzone za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie, a także
roczne sprawozdania finansowe jednostek sporządzone zgodnie z MSR.
Obowiązek badania i ogładzania sprawozdań finansowych w myśl przepisów ustawy o rachunkowości nałożono
bezwarunkowo spółkom akcyjnym.
Do instrumentów finansowych w myśl przepisów ustawy o rachunkowości nie zalicza się rezerw i aktywów z
tytułu odroczonego podatku dochodowego.
Wyboru podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego w myśl przepisów ustawy o
rachunkowości dokonuje organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe lub inny organ wskazany w statucie lub
umowie.
W przypadku obowiązku ogłaszania sprawozdania finansowego w myśl przepisów ustawy o rachunkowości
kierownik jednostki składa do ogłoszenia wprowadzenie do sprawozdania finansowego, bilans, rachunek zysków i
strat, zestawienie zmian w kapitale własnym, rachunek przepływów pieniężnych, opinię biegłego rewidenta oraz
odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i podziale
zysku lub pokryciu straty.
Ogłoszenia sprawozdania finansowego w myśl przepisów ustawy o rachunkowości dokonuje się w Monitorze
Polskim.
Nie zatwierdzenie sprawozdania finansowego w myśl przepisów ustawy o rachunkowości nie zwalnia kierownika
jednostki z obowiązku złożenia sprawozdania do sądu i należy to uczynić w ciągu 15 dni od ostatecznie
zatwierdzonego sprawozdania finansowego.
Spółka akcyjna w myśl przepisów ustawy o rachunkowości udostępnia akcjonariuszom roczne sprawozdanie
finansowe, sprawozdanie z działalności jednostki, opinię wraz z raportem biegłego rewidenta, sprawozdanie rady
nadzorczej lub komisji rewizyjnej albo organu administracyjnego.
Celem badania sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta w myśl przepisów ustawy o rachunkowości
jest wyrażenie pisemnej opinii wraz z raportem o tym, czy sprawozdanie finansowe jest zgodne z zastosowanymi
zasadami ( polityką) rachunkowości oraz czy rzetelnie i jasno przedstawia sytuację majątkową i finansową, jak też
wynik finansowy badanej jednostki.
Przepisy ustawy o rachunkowości stosuje się do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej osób zagranicznych, oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, w
rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Okres sprawozdawczy w myśl przepisów ustawy o rachunkowości to okres, za który sporządza się sprawozdanie
finansowe w trybie przewidzianym ustawą o rachunkowości lub inne sprawozdania sporządzone na podstawie
ksiąg rachunkowych.
Przez aktywa w myśl przepisów ustawy o rachunkowości rozumie się kontrolowane przez jednostkę zasoby
majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w
przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych.
Do aktywów trwałych jednostki w myśl przepisów ustawy o rachunkowości zalicza się wartości niematerialne i
prawne , rzeczowe aktywa trwałe, należności długoterminowe, inwestycje długoterminowe, długoterminowe
rozliczenia międzyokresowe.
Do aktywów obrotowych jednostki w myśl przepisów ustawy o rachunkowości zalicza się zapasy, należności
krótkoterminowe, inwestycje krótkoterminowe, krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe.
7
Zasada ciągłości w myśl ustawy o rachunkowości, to stosowanie tych samych zasad wyceny aktywów i pasywów.
Zachowanie zasady współmierności w myśl ustawy o rachunkowości polega na uwzględnieniu rozliczeń
międzyokresowych w aktywach lub pasywach danego okresu sprawozdawczego.
Ulepszenia w obcych środkach trwałych w myśl przepisów ustawy o rachunkowości zalicza się do środków
trwałych.
Inwestycje w myśl przepisów ustawy o rachunkowości to między innymi nieruchomości i wartości niematerialne i
prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę lecz zostały nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych.
W celu rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji w myśl przepisów ustawy o rachunkowości jednostka może
zmienić dotychczas stosowane rozwiązania na inne, przewidziane ustawą, ale dopiero od następnego roku
obrotowego.
Odpowiedzialność solidarną za zapewnienie, aby sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności
spełniały wymagania przewidziane w ustawie o rachunkowości ponosi kierownik jednostki oraz członkowie rady
nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostki.
Zasady (politykę) rachunkowości ustala i aktualizuje kierownik jednostki.
Czy jednostki gospodarcze, przyjmując zasady (politykę) rachunkowości, mogą stosować MSR lub Krajowe
Standardy Rachunkowości, jeżeli ustawa o rachunkowości nie reguluje odpowiednich spraw?
TAK
W przypadku nieprowadzenia ksiąg rachunkowych w siedzibie jednostki, zobowiązuje się kierownika jednostki do
powiadomienia właściwego urzędu skarbowego o miejscu prowadzenia ksiąg w terminie 15 dni od dnia wydania
ksiąg poza siedzibę.
Podmioty gospodarcze otwierają i zamykają księgi rachunkowe najpóźniej w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia
sprawozdania finansowego za rok obrotowy.
Zakładowy plan kont, jako element zasad (polityki) rachunkowości określa wykaz kont syntetycznych i
analitycznych.
W jednostce prowadzącej działalność gospodarczą księgi rachunkowe powinny być trwale oznaczone co do roku i
okresu sprawozdawczego.
Inwentarz jest wykazem składników aktywów i pasywów, który w myśl przepisów ustawy o rachunkowości
sporządzają jednostki prowadzące księgi rachunkowe zgodnie z ustawą o rachunkowości.
Podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji
gospodarczych dotyczące operacji wewnątrz jednostki jako dokumenty wewnętrzne własne.
Co oznacza rzetelność dowodów księgowych dokumentują rzeczywisty przebieg operacji gospodarczych.
Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bezbłędnie jeżeli wprowadzono do nich kompletnie i poprawnie
wszystkie zakwalifikowane do zaksięgowania w danym miesiącu dowody do zaksięgowania,
Wyceny udziałów w jednostkach podporządkowanych przy metodzie praw własności w myśl przepisów ustawy o
rachunkowości dokonuje się według ceny nabycia.
W przypadku postawienia spółki akcyjnej w stan likwidacji, utworzenie rezerwy na przewidywane dodatkowe
koszty i straty związane z likwidacją w myśl przepisów ustawy o rachunkowości jest obowiązkiem spółki.
8
Odpisy aktualizujące wartość rzeczowych składników majątku obrotowego zgodnie zasadą ostrożnej wyceny w
myśl przepisów ustawy o rachunkowości zmniejszają wynik finansowy okresu, w którym zostały dokonane.
Dokonywane od środków trwałych odpisy amortyzacyjne w myśl przepisów ustawy o rachunkowości odnoszone są
w ewidencji księgowej w ciężar kosztów działalności operacyjnej.
Według ustawy o rachunkowości wartość nabytych programów komputerowych zalicza się do wartości
niematerialnych i prawnych, jeżeli przewidywany okres ich używania jest dłuższy niż 1 rok.
Zakupione środki trwałe w ciągu roku obrotowego w myśl przepisów ustawy o rachunkowości przyjmuje się w
wartości początkowej stanowiącej cenę nabycia.
Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości inwentaryzację zobowiązań wobec budżetu z tytułu podatku
dochodowego należy przeprowadzić na ostatni dzień roku obrotowego drogą porównania danych ksiąg
rachunkowych z odpowiednimi dokumentami.
Zobowiązania z tytułu dostaw w myśl przepisów ustawy o rachunkowości wycenia się na dzień bilansowy w
kwocie wymagającej zapłaty.
Należne na podstawie otrzymanych decyzji dywidendy w myśl przepisów ustawy o rachunkowości stanowią
przychody finansowe.
Stwierdzony w wyniku inwentaryzacji niedobór materiałów w myśl przepisów ustawy o rachunkowości należy
wyjaśnić i rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji.
Zgodnie z ustawą o rachunkowości rozpoczęcie amortyzacji środka trwałego następuje nie wcześniej niż po
przyjęciu środka trwałego do używania.
Zgodnie z ustawą o rachunkowości składniki kapitału własnego spółki z o.o. postawionej w stan likwidacji należy
na dzień rozpoczęcia likwidacji połączyć w jeden kapitał zmniejszając go o udziały własne.
Prowizja od kredytu zaciągniętego na sfinansowanie budowy środka trwałego w okresie budowy tego środka w
myśl przepisów ustawy o rachunkowości obciąża koszty budowy środka trwałego.
Spółka akcyjna posiada udziały spółki z o.o. Z przeprowadzonej w spółce akcyjnej analizy sprawozdania
finansowego spółki z o.o. wynika, że nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji ekonomiczno-finansowej. W tej
sytuacji w myśl przepisów ustawy o rachunkowości spółka akcyjna dokonuje odpisu aktualizującego wartość
udziałów w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych.
Należności uznane za przedawnione lub nieściągalne, od których dokonano uprzednio odpisów aktualizujących ich
wartość w myśl przepisów ustawy o rachunkowości zmniejszają odpisy aktualizujące.
Zapasy rzeczowych składników aktywów obrotowych ujmuje się w księgach rachunkowych w momencie ich
nabycia według cen nabycia.
Podatnik, który nierzetelnie prowadzi księgi rachunkowe z zakresu swojej działalności gospodarczej odpowiada z
kks, a także z ustawy o rachunkowości.
Odmowa udzielenia wyjaśnień biegłemu rewidentowi podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności w myśl
przepisów ustawy o rachunkowości.
Za dzień połączenia się spółek w myśl przepisów ustawy o rachunkowości przyjmuje się dzień wpisania połączenia
do rejestru handlowego właściwego dla spółki przejmującej.
9
Koszty poniesione bezpośrednio w związku z połączeniem spółek metodą nabycia w myśl przepisów ustawy o
rachunkowości powiększają cenę przyjęcia.
Aktywa i zobowiązania spółki przejętej na dzień połączenia w myśl przepisów ustawy o rachunkowości obejmują
także aktywa i zobowiązania niewykazywane dotychczas w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym
spółki przejętej, jeżeli w wyniku połączenia następuje ich ujawnienie i odpowiadają one definicji aktywów i
zobowiązań.
Nadwyżka ceny przejęcia nad wartością godziwą aktywów netto spółki przejętej w myśl przepisów ustawy o
rachunkowości wykazywana jest w aktywach spółki na którą przeszedł majątek połączonych spółek lub spółki
powstałej w wyniku połączenia jako wartość firmy.
Sprawozdanie finansowe spółki, na którą przechodzi majątek połączonych spółek lub nowo powstałej spółki,
sporządzone na koniec okresu sprawozdawczego, w ciągu którego nastąpiło połączenie, w myśl przepisów ustawy
o rachunkowości zawiera dane porównawcze za poprzedni rok obrotowy, określone w taki sposób, jakby
połączenie miało miejsce na początek poprzedniego roku obrotowego.
Sprawozdanie finansowe w myśl przepisów ustawy o rachunkowości sporządza się na dzień bilansowy ustalony w
polityce (zasadach) rachunkowości.
Roczne sprawozdanie finansowe w myśl przepisów ustawy o rachunkowości podlega zatwierdzeniu nie później niż
6 miesięcy od dnia bilansowego,
Do rocznego sprawozdania finansowego w myśl przepisów ustawy o rachunkowości dołącza się sprawozdanie z
działalności jednostki jeżeli obowiązek jego sporządzania wynika z ustawy o rachunkowości lub odrębnych
przepisów.
Jednostka, w skład której wchodzą jednostki organizacyjne sporządzające samodzielnie sprawozdanie finansowe,
w myśl przepisów ustawy o rachunkowości sporządza łączne sprawozdanie finansowe, będące sumą
sprawozdania finansowego jednostki i wszystkich jej oddziałów.
Organem zatwierdzającym roczne sprawozdanie finansowe spółek cywilnych w myśl przepisów ustawy o
rachunkowości jest właściciel(e) spółki.
Spółki akcyjne zobowiązane są do udostępniania akcjonariuszom m.in. sprawozdania finansowego przed walnym
zgromadzeniem akcjonariuszy najpóźniej na 15 dni.
W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w myśl przepisów ustawy o rachunkowości sprawozdanie finansowe
zatwierdza zgromadzenie wspólników.
Roczne sprawozdanie finansowe w myśl przepisów ustawy o rachunkowości podpisuje osoba, której powierzono
prowadzenie ksiąg rachunkowych i kierownik jednostki.
Karty wynagrodzeń pracowników bądź ich odpowiedniki w myśl przepisów ustawy o rachunkowości
przechowywane są przez okres wymaganego dostępu do tych informacji wynikający z przepisów emerytalnych,
rentowych oraz podatkowych, nie krócej jednak niż 5 lat.
Dokumentację przyjętego sposobu prowadzenia rachunkowości w myśl przepisów ustawy o rachunkowości
przechowuje się w jednostce przez okres 4 lat.
Roczne sprawozdanie finansowe w jednostkach kontynuujących działalność w myśl przepisów ustawy o
rachunkowości sporządza się w terminie nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego,
Obowiązek sporządzania rachunku przepływów pieniężnych, bez względu na obroty, w myśl przepisów ustawy o
rachunkowości mają spółki akcyjne.
10
Dzień bilansowy w myśl przepisów ustawy o rachunkowości to dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie
finansowe.
Sprawozdanie z działalności za rok obrotowy spółki kapitałowej w myśl przepisów ustawy o rachunkowości
podpisuje kierownik jednostki (zarząd spółki).
Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe w myśl przepisów ustawy o rachunkowości muszą być
przechowywane trwale.
Dokumentacje jednostek, które zakończyły działalność w wyniku połączenia z inną jednostką w myśl przepisów
ustawy o rachunkowości przechowuje jednostka kontynuująca działalność.
Udostępnienie ksiąg rachunkowych do wglądu na terenie jednostki w myśl przepisów ustawy o rachunkowości
wymaga zgody kierownika jednostki lub osoby przez niego upoważnionej.
Sprawozdanie finansowe w oryginalnej postaci w myśl przepisów ustawy o rachunkowości jednostka przechowuje
w siedzibie jednostki lub oddziałów jeżeli nie zostanie przekazane jednostce świadczącej usługi przechowywania
dokumentów.
Sprawozdanie z działalności jednostki w myśl przepisów ustawy o rachunkowości powinno ujmować w swoim
zakresie przewidywany rozwój jednostki.
Wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe wyrażone są w formie stopy
procentowej, jednakowej dla wszystkich ubezpieczonych.
Składki na ubezpieczenia emerytalne pracowników finansują z własnych środków, w równych częściach,
ubezpieczeni i płatnicy składek.
Stopy procentowe składek na ubezpieczenia rentowe wynoszą 6,00 % podstawy wymiaru.
Osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi mogą po ustaniu tych ubezpieczeń
kontynuować je dobrowolnie, jednakże wówczas, gdy okres tego ubezpieczenia przekracza 10 lat, nie obowiązuje
gwarancja wypłaty minimalnego świadczenia, w wypadku gdy stan własnego konta ubezpieczonego nie będzie go
zapewniał.
Zgłoszenie przedsiębiorcy - osoby fizycznej jako płatnika składek na ubezpieczenie społeczne w ramach tzw.
„jednego okienka” odbywa się w urzędzie gminy.
Przeniesienie własności nieruchomości dokonuje się umową w formie notarialnej.
Obowiązek posiadania numeru NIP nie dotyczy m. in. wyodrębnionych organizacyjnie przedsiębiorstw osób
fizycznych, prowadzących działalność gospodarczą.
O właściwości miejscowej naczelnika urzędu skarbowego w sprawach ewidencji podatników, płatników podatków
oraz płatników składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne będących osobami fizycznymi decyduje w
kolejności: właściwość w sprawach obowiązków podatkowych - odpowiednio dla podatku: od towarów i usług lub
dochodowego; przy ich braku – właściwość wynikająca z miejsca zamieszkania płatnika podatków oraz płatnika
składek na ubezpieczeń społecznych lub zdrowotnych; gdy zaś podmiot nie ma miejsca zamieszkania w Polsce -
właściwym jest naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście.
Obowiązek ewidencyjny wynikający z ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników polega
na dokonaniu jednokrotnego zgłoszenia identyfikacyjnego w zakresie, trybie i terminie wskazanym ustawą oraz
każdorazowej aktualizacji danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym, w trybie i terminach wskazanych w
ustawie.
11
Zgłoszenie identyfikacyjne (aktualizacyjne) zawiera m.in. nazwisko, imię pierwsze, imię drugie, imię ojca, imię
matki, nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia, adres miejsca zameldowania na pobyt stały.
Podatnik dokonuje zgłoszenia identyfikacyjnego jednorazowo, bez względu na rodzaj, formę i liczbę opłacanych
podatków oraz liczbę i rodzaje prowadzonej działalności oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw.
Zgłoszenie identyfikacyjne podatkowej grupy kapitałowej zawiera m.in. dane dotyczące spółek wchodzących w jej
skład.
Zgłoszenie identyfikacyjne spółek cywilnych, jawnych, partnerskich, komandytowych oraz komandytowo-
akcyjnych zawiera m. in. dane dotyczące wspólników, w tym ich numery NIP.
Dane zawarte w dokumentacji związanej z nadaniem NIP oraz aktualizacją danych zawartych w zgłoszeniach
identyfikacyjnych udostępniane są m.in. prokuratorom, przedstawicielom NIK, Policji, ABW, CBA, w celu
realizacji ich zadań ustawowych.
Numer NIP nadany podatnikowi przechodzi na następcę prawnego o w następstwie przekształcenia
przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy.
Decyzja o nadaniu numeru NIP wygasa z mocy prawa z chwilą ustania bytu prawnego spółki cywilnej.
Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na zasadach ogólnych opodatkowania ma obowiązek
prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów.
Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ma
obowiązek prowadzić ewidencję przychodów.
Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na zasadach karty podatkowej ma obowiązek w sytuacji gdy
zatrudnia pracowników prowadzić ewidencję zatrudnienia.
Jakie dokumenty finansowe musi prowadzić podatnik rozliczający się w oparciu o ryczałt „ewidencjonowany”?
Wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
Konto Odchylenia od cen ewidencyjnych wyrobów gotowych nie występuje, jeżeli ewidencję wyrobów prowadzi
się po rzeczywistym koszcie wytworzenia
Jeżeli bilans sporządzony przez zarząd wykaże stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych
oraz 1/3 kapitału zakładowego wówczas zarząd spółki akcyjnej powinien zwrócić się do sądu celem rozpoczęcia
postępowania naprawczego.
Amortyzacja środków trwałych to
zmniejszenie wartości początkowej środka trwałego.
Do grupy "aktywa obrotowe" nie należą
zaliczki na poczet dostaw.