1. Układ pokarmowy 
a) przewod pokarmowy – droga, ktorą wędruje pokarm 
– jama ustna 
– gardło 
– przełyk 
– żołądek 
– jelito cienkie (dwunastnica, jelito czcze, jelito kręte) 
– jelito grube 
– jelito proste 
– odbyt 
b) gruczoły trawienne 
– ślinianki (podjęzykowe, podżuchwowe, przyuszne) 
– wątroba (pęcherzyk żołciowy) 
– trzustka 
2. Funkcje 
a) ślinianki 
– produkują ślinę zlepiającą pokarm 
– produkują amylazę ślinową – enzym rozpoczynający 
trawienie cukrow złożonych na 
dwucukry: maltozę i dekstryn 
b) żołądek 
– rozpoczyna się trawienie białek 
– środowisko kwaśne aktywuje nieaktywny enzym 
pepsynogen do pepsyny 
– pepsyna przecina długie białka na peptydy 
c) dwunastnica 
* trawienie tłuszczy 
- wątroba produkuje żołć (rozpadająca się hemoglobina, 
cholesterol, kwasy tłuszczowe, barwniki 
żołciowe) wydzielana przez pęcherzyk żołciowy bierze udział 
w emulgacji tłuszczow (rozbicie 

dużych kropli tłuszczu na małe) 
tłuszcze – lipaza-> glicerol + kwasy tłuszczowe 
* trawienie białek 
- dwunastnica wydziela nieaktywne enzymy trypsynogen i 
hymotrypsynogen, ktore w środowisku 
lekko zasadowym (pH 7,2) przekształcają się do trypsyny i 
hymotrypsyny 
peptydy – trypsyna i hymotrypsyna → dwu-, troj-, 
czteropeptydy 
- jelito cienkie 
dwu-, troj-, czteropeptydy - >dwupeptydazy, 
karbokypeptydazy, aminopeptydazy → aminokwasy 
*trawienie cukrow 
- wielocukier dekstryna pod wpływem amylazy trzustkowe 
powstają dwucukry (maltoza, sacharoza, 
laktoza) 
maltoza -maltaza → glukoza + glukoza 
laktoza -laktaza → glukoza + galaktoza 
sacharoza -sacharaza → glukoza + fruktoza 
3. Budowa układu wydalniczego 
– parzyste nerki 
– parzyste moczowody 
– pęcherz moczowy 
– cewka moczowa 
4. Budowa nerki 
a) część korowa – filtracja osocza krwi, resopcja zwrotna 
wody 
b) część rdzenna nerki – piramidy nerkowe zbudowane z 
kanalikow nefronow, zagęszczanie 
moczu 
c) miedniczka nerkowa – mocz ostateczny 

5. Budowa i funkcje nefronu 
a) ciałko nerkowe (kora nerki) – tętniczka doprowadzająca 
krew, kłębuszek nerkowy, tętniczka 
odprowadzająca 
b) kanalik kręty bliższy (kora nerki) 
c) pętla nefronu (Henlego - rdzeń) 
– ramię zstępujące 
– ramię wstępujące 
d) kanalik kręty dalszy (kora nerki) 
e) kanalik zbiorczy 
6. Etapy powstawania moczu 
a) filtracja osocza krwi 
– ciałka nerkowe 
– przez nabłonek jednowarstwowy płaski przenikają do 
torebki Bowmana szkodliwe 
substancje – mocznik, kwas moczowy, drobnocząsteczkowe 
substancje (H2O, sole 
mineralne, cukry proste, aminokwasy, sole mineralne, 
witaminy) 
b) resopcja zwrotna obowiązkowa 
– kanalik kręty bliższy 
– odzyskiwanie substancji tj. woda, sole mineralne, witaminy, 
cukry, aminokwasy 
c) zagęszczanie moczu – odzyskiwanie wody i soli 
mineralnych 
– pętla nefronu 
– ramię zstępujące jest rozpuszczalne dla H2) 
– ramię wstępujące jest przepuszczalne dla jonow N+ 
d) resopcja zwrotna nieobowiązkowa i sekrecja 
- sekrecja – przenikanie z naczyń krwionośnych do kanalika 
barwnikow, lekow, sterydow 

7. Funkcje nerek 
- regulacyjna 
a) regulacja objętości wydalanej wody z organizmu; 
wazopresyna zatrzymuje wodę w organizmie 
b) regulacja stężenia elektrolitow płynow ustrojowych 
poprzez wydalania kationow K+, Na+, Ca+, 
Mg+ i anionow S-, F-, Cl-. 
c) regulacja ciśnienia osmotycznego płynow ustrojowych np. 
ciśnienia krwi 
d) regulacja rownowagi kwasowo – zasadowej w organizmie 
człowieka za pomocą regulacji 
stężenia jonow wodorowych H+ i OH-. 
- wydzielnicza (endokrynna) – nerki produkują hormony 
reninę i erytropoetynę 
a) renina – zapobiega spadkowi ciśnienia krwi 
b) erytropoetyna – wpływa na syntezę erytrocytow w szpiku 
kostnym 
8. Budowa układu oddechowego 
a) gorne drogi oddechowe 
– jama nosowa 
– gardło 
– krtań 
b) dolne drogi oddechowe 
– tchawica 
– 2 oskrzela 
– oskrzeliki I, II, III rzędu 
– pęcherzyki płucne, tworzące płuco 
9. Wymiana gazowa 
a) faza czynna – wdech 
– skurcz mięśni międzyżebrowych (żebra ku gorze) 
– skurcz przepony (przepona w doł) 

– zwiększona objętość klatki piersiowej i płuc (opłucna płucna 
i opłucna ścienna sklejone 
płynem surowiczym umożliwiają wzrost objętości płuc 
podczas wzrostu objętości klatki 
piersiowej) 
– zmniejszenie ciśnienia w płucach 
– powietrze z zewnątrz przedostaje się do płuc 
b) faza bierna – wydech 
– rozkurcz mięśni międzyżebrowych (żebra w doł) 
– rozkurcz przepony (przepona do gory) 
– zmniejszona objętość klatki piersiowej i płuc 
– zwiększenie ciśnienia w płucach 
– powietrze wydostaje się z płuc