Tabletki 

 

Tabletki (tabuletta, -ae) są najczęstszą formą leków o działaniu ogól-

nym. Powstają one przez kompresję środka farmaceutycznego z podło-

żem (skrobia, sacharoza lub inne) oraz substancjami pomocniczymi 

(środki wiążące, przedłużające trwałość, barwniki itp.). 

 

Tabletki dzielimy na: 

1. Tabletki do stosowania doustnego: 

• 

rozpadające się w żołądku (

tabulettae perorales

) – większość 

• 

rozpadające się w jelitach (

tabulettae eneterales

) 

• 

o przedłużonym działaniu (

tabulettae prolongatae

) 

• 

do ssania (

tabulettae sugendae

) 

• 

podjęzykowe (

abulettae sublinguales

)

 

– lingwetki 

t

• 

musujące (

tabulettae effervescentes

) 

2. Tabletki do stosowania dopochwowego (

tabulettae vaginales

) – np. 

metronidazol 

3. Tabletki do implantacji (

implantabulettae

) – np. Esperal 

4. Tabletki do sporządzania roztworów do użytku zewnętrznego (

soluta-

bulettae

) – np. Rivanol 

 

Najpopularniejszą formą tabletek są  tabletki powlekane i drażetki 

(

dragettae

), które stosuje się wyłącznie doustnie. Są one otoczone spe-

cyficzną masą w celu np.: 

• 

maskowania smaku i zapachu środka leczniczego 

• 

ochrony środka leczniczego od czynników zewnętrznych 

• 

zapewnienia rozpuszczenia się leku w odpowiednim miejscu p. pok. 

• 

przedłużenia działania substancji leczniczej 

Tabletek powlekanych i drażetek nie wolno dzielić!!! 

 

Kapsułka jest to fabryczna postać leku przeznaczona do stosowania 

per os

. Wykonane są z żelatyny i glicerolu i stanowią opakowanie dla 

środków leczniczych stałych lub płynnych, które pacjent zażywa w cało-

ści (nie dzieli!!!). Czasem w kapsułkach pakowane są leki służące do in-

halacji za pomocą specjalnego inhalatora. Mogą także służyć do pako-

wania leków robionych (proszków). 

 

 

1 

Mikrodrażetki są to drobne kuleczki o średnicy ok. 1 milimetra zawira-

jące substancje lecznicze powlekane warstwą cukru, żelatyny lub poli-

merów. W zależności od grubości otoczki substancja lecznicza jest 

uwalniana po określonym czasie od podania. Mikrodrażetki są używane 

do produkcji postaci leku o nazwie spansula. Są to żelatynowe kapsuł-

ki wypełnione mikrodrażetkami, które uwalniając się w rozmaitych od-

cinkach przewodu pokarmowego zapewniają stałe stężenie leku we 

krwi. 

 

Pastylki przyrządzane są z masy wilgotnej przez uformowanie i wysu-

szenie. Działają głównie w obrębie miejscowo w obrębie jamy ustnej. 

 

Paracetamol w tabletkach doraźnie: 

Rp. 

Paracetamoli in tabl. 0,3 

20 tabl. 

S. Doustnie, w razie gorączki 2 tabletki, nie więcej niż 13 na dobę. 

Data. 

 

Przy recepcie na środek podawany doraźnie („w razie....”) zawsze 

sprawdzamy czy przepisana przez nas ilość leku nie przekracza dawki 

jednorazowej i dobowej!!! Jeśli tak – piszemy „nie więcej niż....” 

 

Doksycyklina w kapsułkach: 

Rp. 

Doxycyclini in caps. 0,1 

8 kapsułek 

S. Doustnie, pierwszego dnia 2 kapsułki, następnie 1 kapsułka co 24 

godziny 

Data. 

 

Wypisywanie antybiotyków: 

• 

zawsze na co najmniej 7 dni kuracji (sulfonamidy na 5 dni) 

• 

nie wypisujemy opakowań tylko ilość tabletek, ampułek itp. 

(opakowania tylko przy syropach, zawiesinach) 

• 

w sygnaturze nie piszemy ile razy dziennie tylko co ile godzin 

 

2 

Wzory recept różnych form tabletek 

k – ilość tabletek 

Pastylki: 

Rp. 

[preparat]

 in pastil. 

[k]

 pastylek 

S. Doustnie, ssać 

m

 pastylek 

n

 razy dziennie. 

Data. 

 

Kapsułki wziewne: 

Rp. 

[preparat]

 in caps. ad inhal. 

[dawka g]

 

[k]

 kapsułek 

S. Wziewnie, zawartość kapsułki inhalować n razy dziennie, przy użyciu 

specjalnego inhalatora. 

Data. 

 

Tabletki do ssania: 

Rp. 

[preparat]

 in tabl. sugend. 

[dawka g]

 

[k]

 tabletek 

S. Doustnie, ssać 

n

 razy dziennie po 

m

 tabletek 

Data. 

 

Tabletki o przedłużonym działaniu 

Rp. 

[preparat]

 prol. in tabl. 

[dawka g]

 

[k]

 tabletek 

S. Doustnie, 

m

 tabletek 

n

 razy dziennie  

Data. 

 

Tabletki musujące 

Rp. 

[preparat]

 in tabl. efferv. 

[k]

 tabletek 

S. Doustnie, 

m

 tabletek 

n

 razy dziennie po rozpuszczeniu w ½ szklanki 

wody. 

Data. 

 

3 

Tabletki dopochwowe 

Rp. 

[preparat]

 in tabl. vag. 

[dawka g]

 

[k]

 tabletek 

S. Dopochwowo, 

n

 razy dziennie 

m

 tabletek 

Data. 

 

Tabletki podjęzykowe 

Przykład: 

Nitrogliceryna w tabletkach podjęzykowych: 

Rp. 

Nitroglycerini in tabl. subling. 0,0005 

20 tabletek 

S. Podjęzykowo, w razie bólu wieńcowego 1 tabletkę, w razie koniecz-

ności dawkę powtórzyć po 5 minutach, maksymalnie 8 tabletek na do-

bę. 

Data. 

 

4