z życia branży

6/2009

Przemysł Farmaceutyczny

Gdyby nie istniał krajowy przemysł farmaceutyczny, produkowane dziś w Polsce leki trzeba by
importować. Wydatki w systemie zdrowotnym na leczenie byłyby znacznie wyższe niż obecnie.
Oszczędność – w porównaniu z sytuacją teoretycznego braku polskiego przemysłu farmaceu-
tycznego – to około 6,7 miliarda zł rocznie. Także są wyniki analizy Instytutu Badań nad Gospo-
darką Rynkową.

Znaczenie
przemysłu farmaceutycznego
dla gospodarki

Raport Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową

rajowy przemysł farmaceutyczny
odgrywając kluczową rolę w polskim
systemie ochrony zdrowia pełni rów-

nież bardzo istotne funkcje w gospodarce. Jako
sektor zabezpieczający podstawowe potrzeby
ludności, posiada również znaczenie strategicz-
ne z punktu widzenia interesów państwa.

Przemysł ten zaspokaja 60% zapotrze-

bowania na leki w Polsce. Jest to sektor in-
nowacyjny – na inwestycje, badania i rozwój
przeznacza równowartość 70% swoich zysków,
dzięki czemu zwiększa innowacyjność polskiej
gospodarki. Nakłady sektora farmaceutyczne-
go stanowią 8,2 procent nakładów na badania
i rozwój w całej gospodarce.

Poza tym, przemysł ten generuje ciągle

zwiększający się popyt na usługi jednostek ba-
dawczo-rozwojowych, a pośrednio także na kadry
o wysokich kwaliﬁ kacjach. Jest znaczącym w kraju
pracodawcą. Ilość zatrudnionych osób, mimo kry-
zysu gospodarczego, nie maleje i wynosi 25 tys.,
a zarobki są wyższej niż w przemyśle przetwór-
czym. Krajowe ﬁ rmy farmaceutyczne rocznie
odprowadzają ponad 1,7 mld zł podatków.

Krajowy przemysł farmaceutyczny kon-

centruje się na produkcji leków generycznych,
tj. zamienników oryginalnych produktów
leczniczych, posiadających jednak takie same
właściwości jak leki oryginalne. Produkowane
w Polsce leki spełniając te same wymogi co leki
zagraniczne, są jednak tańsze.

Innowacyjność

Przemysł farmaceutyczny, zgodnie z po-

wszechnie  stosowaną  deﬁ nicją  OECD,  jest
przemysłem wysokich technologii o dużej in-
nowacyjności. Generuje on ciągle zwiększający
się popyt na usługi jednostek badawczo-rozwo-
jowych, a pośrednio także na kadry o wysokich
kwaliﬁ kacjach. Sektor farmaceutyczny w Polsce
pod  względem  wysokości  nakładów  przed-
siębiorstw  na  badania  i  rozwój  znajduje  się
w ścisłej czołówce. Większą wartość nakładów
na badania i rozwój przeznaczają jedynie: prze-
mysł  produkujący  sprzęt  transportowy  oraz
produkujący  maszyny  i  urządzenia.  Nakłady
wewnętrzne  na  badania  i  rozwój  w  sektorze
przedsiębiorstw  w  przemyśle  farmaceutycz-
nym w Polsce wyniosły w 2007 r. ponad 166
milionów  złotych.  Nakłady  sektora  farma-
ceutycznego stanowiły 8,2 procent nakładów
B+R w całej gospodarce i 9,7 procent w całym
przemyśle przetwórczym. Pod tym względem
sektor  farmaceutyczny  w  Polsce  nie  odbiega

od swoich odpowiedników w całej Unii Euro-
pejskiej. Według danych Eurostatu 10 procent
nakładów na badania i rozwój w przemyśle
przetwórczym w UE pochodziło od przemysłu
farmaceutycznego. Dzięki temu przyczynia się
on do wzrostu ogólnego poziomu innowacyj-
ności polskiej gospodarki.

Przemysł farmaceutyczny należy również

do gałęzi korzystających w niskim stopniu ze
środków budżetu państwa przy prowadzeniu
prac  badawczo-rozwojowych.  Udział  środ-
ków budżetowych w ﬁ nansowaniu nakładów
na  badania  i  rozwój  w  przedsiębiorstwach
w sektorze farmaceutycznym wynosi około
2  procent,  podczas  gdy  w  przemyśle  prze-
twórczym około 8 procent, a w całej gospo-
darce  niemal  12  procent.  Dzięki  wysokim
nakładom  inwestycyjnym  związanym  z  ko-
niecznością sprostania wymogom Unii Eu-
ropejskiej w okresie przygotowań do akcesji,
przemysł farmaceutyczny został unowocze-
śniony w taki sposób, że aktualnie znajduje

„

Przemysł farmaceutyczny, zgodnie z powszechnie
stosowaną defi nicją OECD, jest przemysłem wysokich
technologii o dużej innowacyjności

z życia branży

Przemysł Farmaceutyczny 6/2009

się w światowej czołówce pod względem
nowoczesności bazy wytwórczej.

Sektor farmaceutyczny należy do sektorów

najlepiej wyposażonych w aparaturę naukowo-
badawczą. Wartość aparatury przeznaczonej
do badań, a zaliczanej do środków trwałych
przedsiębiorstw przemysłu farmaceutycznego,
w 2007 r. szacuje się na ponad 144 miliony zło-
tych, co stanowiło około 14 procent wartości
w całej polskiej gospodarce. Aparaturą o więk-
szej wartości dysponowała jedynie produkcja
sprzętu transportowego – ponad 328 milionów
złotych. Sektor farmaceutyczny należy do tych
gałęzi gospodarki, które przeznaczają najwięcej
środków na rozwój swojej aparatury naukowo-
badawczej.

Według danych z 2007 r. wartość apara-

tury w sektorze zwiększyła się o 20 milionów
złotych, co stanowiło 17 procent zakupów
aparatury w całej gospodarce.

W 2007 r. 42 przedsiębiorstwa w sektorze

posiadały  w  swoich  strukturach  działy  lub
jednostki zajmujące się badaniami naukowymi.
Posiadają  one  własne  zaplecze  badawczo-
rozwojowe  (laboratoria,  działy  badawczo-
technologiczne,  zakłady  i  ośrodki  badawczo-
rozwojowe).

W 2007 r. przedsiębiorstwa farmaceutyczne

zatrudniały w swoich działach badawczo-roz-
wojowych 1229 osób (7 procent ogółu zatrud-
nionych  w  działach  badawczo-rozwojowych
polskich przedsiębiorstw). 73,2 procent z tego
stanowili pracownicy naukowo-badawczy, czyli
specjaliści  zajmujący  się  pracą  koncepcyjną
i  tworzeniem  nowej  wiedzy,  wyrobów,  pro-
cesów  itp.,  a  także  pracownicy  zarządzający
projektami badawczymi.

Mimo, że główny trzon badawczy

w  przemyśle  farmaceutycznym  stanowią
wewnętrzne  działy  badawczo-rozwojowe
ﬁ rm  farmaceutycznych,  to  sektor  aktywnie
korzysta z prac prowadzonych przez wyspe-
cjalizowane zewnętrzne instytuty. Do najważ-
niejszych  należą  Instytut  Farmaceutyczny,
Instytut  Biotechnologii  i  Antybiotyków,
Narodowy Instytut Leków. Mniejszą prawdo-
podobnie wagę ma współpraca z Instytutem
Roślin i Przetworów Zielarskich, Instytutem
Psychiatrii  i  Neurologii,  Instytutem  Prze-

mysłu Organicznego, Instytutem Medycyny
Pracy i innymi.

W ramach współpracy z tymi placówkami

prowadzone  są  prace  np.  nad  opracowaniem
nowych  postaci  leków,  czy  nad  wdrożeniami
nowych technologii do przemysłu. Sektor far-
maceutyczny współpracuje także z niektórymi
wydziałami  najlepszych  polskich  uczelni  (np.
z  Collegium  Medicum  Uniwersytetu  Jagiel-
lońskiego,  Wydziałem  Chemii  Uniwersytetu
Warszawskiego,  Wydziałem  Farmaceutycz-
nym  Gdańskiego  Uniwersytetu  Medycznego,
Wydziałem  Chemii  Politechniki  Gdańskiej),
Uniwersytetem w Toruniu, z wieloma innymi
Akademiami  i  Uniwersytetami  Medycznymi
oraz  instytutami  naukowymi  Polskiej  Akade-

mii Nauk (np. Instytut Immunologii i Terapii
Doświadczalnej PAN we Wrocławiu, Instytut
Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego
PAN w Warszawie).

Przedsiębiorstwa

Według danych GUS, w 2008 r. działały

w  Polsce  102  przedsiębiorstwa  zajmujące
się  produkcją  wyrobów  farmaceutycznych.
Wskaźniki  rentowności  polskiego  przemysłu
farmaceutycznego w ostatnich latach kształto-
wały się bardzo korzystnie. Osiągał on wyniki

znacznie lepsze niż pozostała część przemysłu
przetwórczego, wykazując równolegle niższą
czułość na niekorzystne zmiany koniunktury
gospodarczej.

Pozwala to na postawienie tezy, że obser-

wowane w 2009 r. spowolnienie gospodarcze
w znacznie mniejszym stopniu dotknie prze-
mysł  farmaceutyczny  niż  pozostałą  część
przemysłu  przetwórczego.  Oznacza  to,  że
w nadchodzącym okresie znaczenie przemysłu
farmaceutycznego dla polskiej gospodarki po-
winno się powiększać. Rynek farmaceutyczny
w Polsce cechuje się wysoką dynamiką. W la-
tach 2005-2008 wartość rynku wzrosła o ponad
24 %, a liczba sprzedanych opakowań leków
zwiększyła  się  o  ponad  5  %.  Pod  względem
ilości sprzedawanych w Polsce leków (w prze-
liczeniu na opakowania) większość popytu ryn-
kowego  zaspokajana  jest  przez  producentów
krajowych. W 2008 r. około 60 % sprzedanych
leków pochodziło z produkcji krajowej.

Z uwagi na konkurencyjność cen leków

produkowanych  w  Polsce,  w  porównaniu
z  farmaceutykami  zza  granicy,  w  ujęciu  war-
tościowym udział produkcji krajowej w rynku
wyniósł w tym samym roku jedynie około 33 %.
W 2008 r. działające w Polsce przedsiębiorstwa
przemysłu  farmaceutycznego  sprzedały  na
rynku polskim ponad 774 miliony opakowań
leków  o  łącznej  wartości  ponad  5,3  miliarda
złotych. W porównaniu z rokiem poprzednim
oznacza to niewielki spadek (o około 0,5 pro-
centa zarówno w kategoriach ilościowych, jak
i wartościowych).

Krajowe ﬁ rmy farmaceutyczne poczyniły

też w ostatnich latach istotne inwestycje związa-
ne m. in. z koniecznością sprostania rosnącym
wymaganiom unijnym w zakresie unowocze-

$+*-.%- % '&.&)*/ .
'(.$-)/+ '(.*,0(.& .%.
*&,%&.-$&"() .%
.% '(.$-)/+ ($+*-.%&
#'&#)" !&)'&(" '&, %%&)
'&, ").

-%" ($+*-.%- , &#)

+!) ,-)&"-%$ "#

*,(*&(-%"+,.(&
)/&'&%'(&# .)'(.
%-&'"&,#"0,., ").-/
) &'&%'(&

& ,.#$ #& )'(.,

%-,&#)#"0,,'(.# .% +
% &'"&,% , ").& '&'-*+

(-%"&,& .)'&"!% !)* '(..
'(&+%*0, "(!&,- (
&"&/& '(& )'(.%- #"0,
'&&. /& . '(&+"! "(!&,!
+, % "&%"+(%-!%& %
#"0, '(&+"&,%- , &#)
, '&(0,%% + . ($+*-"$
..(% -,+! +,(*& &,-$

#! !"!%!!"

#$#"!"%!!" "#"

W latach 2005-2008 wartość rynku wzrosła
o ponad 24 %, a liczba sprzedanych
opakowań leków zwiększyła się o ponad 5 %

z życia branży

6/2009

Przemysł Farmaceutyczny

śniania bazy produkcyjnej. Poza tym dokonany
został szereg inwestycji związanych z procesem
harmonizacji  dokumentacji  rejestracyjnej.
W  latach  2003-2007  inwestycje  krajowego
przemysłu farmaceutycznego wyniosły ponad
2,6  miliarda  złotych.  Dodatkowo  inwestycje
związane z procesem harmonizacji dokumenta-
cji rejestracyjnej szacować należy na około 0,5-1
miliarda  złotych.  W  2007  r.  wartość  samych
inwestycji produkcyjnych poniesionych przez
sektor wyniosła ponad 560 milionów złotych.

Dzięki poczynionym inwestycjom, dzia-

łające w Polsce zakłady produkcyjne zaliczyć
należy do grupy najnowocześniejszych w Eu-
ropie. Inwestycje te pozwoliły przedsiębior-
stwom przemysłu farmaceutycznego m. in. na:
wprowadzenie systemów zarządzania jakością,
wdrożenie zasad Dobrej Praktyki Wytwarzania
(GMP), dostosowanie dokumentacji leków do
wymogów UE, restrukturyzację zatrudnienia,
rozwinięcie programów współpracy z nauką,
wzrost liczby patentów, rozwój biotechnologii
oraz dostosowanie produkcji do wysokich
wymogów ochrony środowiska.

Potencjał eksportowy

W 2007 r. eksport polskich farmaceuty-

ków osiągnął wartość 2,52 miliarda złotych,
a import 10,87 miliarda złotych. Saldo handlu
zagranicznego dla produktów sektora zamknę-
ło się zatem deﬁ cytem wartości 8,36 miliarda
złotych. Istnienie względnie wysokiego deﬁ cytu
w obrotach produktami przemysłu farmaceu-
tycznego z zagranicą wynika przede wszystkim

$+*-.%- % '&.&)*/ .
'(.$-)/+ '(.*,0(.& .%.
*&,%&.-$&"() .%
.% '(.$-)/+ ($+*-.%&
#'&#)" !&)'&(" '&, %%&)
'&, ").

-%" ($+*-.%- , &#)

+!) ,-)&"-%$ "#

*,(*&(-%"+,.(&
)/&'&%'(&# .)'(.
%-&'"&,#"0,., ").-/
) &'&%'(&

& ,.#$ #& )'(.,

%-,&#)#"0,,'(.# .% +
% &'"&,% , ").& '&'-*+

(-%"&,& .)'&"!% !)* '(..
'(&+%*0, "(!&,- (
&"&/& '(& )'(.%- #"0,
'&&. /& . '(&+"! "(!&,!
+, % "&%"+(%-!%& %
#"0, '(&+"&,%- , &#)
, '&(0,%% + . ($+*-"$
..(% -,+! +,(*& &,-$

#! !"!%!!"

#$#"!"%!!" "#"

7':,$; 342'7.&-, .4$-28(- 8 491.7
891,<5;86905$09042.7-('91,(
2.2;2342&

# 4 ':,$;$-&( 8 2/5&(

34:('5,%,24568$ 34:(095;7 )$40$
&(769&:1(*2 534:('$;9 1$ 491.7
32/5.,0 321$' 0,/,219 23$.2
8$/(.<82;&:1(-8$462&,321$'
0,/,$4'$:;269&+#324<81$1,7
:42.,(03234:('1,02:1$&:$621,(
8,(/.,53$'(.22.2;2342&(16$
:$4<8128.$6(*24,$&+,/2&,289&+
-$.,8$462&,289&+

4$-28(),409)$40$&(769&:1(32

&:91,;96(8256$61,&+/$6$&+,56261(
,18(569&-(:8,:$1(0,1:.21,(&:
12&,534256$1,$4251&90890$*$
1,2071,-1908:$.4(5,(71282&:(
1,$1,$%$:9342'7.&9-1(-2:$690
'2.21$19 :256$; 5:(4(* ,18(569&-,
:8,:$19&+ : 342&(5(0 +$4021,
:$&-, '2.70(16$&-, 4(-(564$&9-1(-
# /$6$&+ ,18(569&-( .4$
-28(*234:(095;7)$40$&(769&:1(*2
891,25;9321$'0,/,$4'$:;269&+
2'$6.282 ,18(569&-( :8,:$1(
: 342&(5(0 +$4021,:$&-, '2.70(1
6$&-, 4(-(564$&9-1(- 5:$&28$ 1$/(9
1$ 2.2;2 0,/,$4'$ :;269&+

#48$4625$09&+,18(569&-,
342'7.&9-19&+ 321,(5,219&+ 34:(:
5(.624891,25;$321$'0,/,21<8
:;269&+

:,., 32&:91,2190 ,18(569

&-20 ':,$;$-&( 8 2/5&( :$.;$'9
342'7.&9-1(:$/,&:91$/(9'2*47
391$-1282&:(1,(-5:9&+87423,(
18(569&-(6(32:82/,;934:('5,%,24
56820 34:(095;7 )$40$&(769&:1(*2
0 ,1 1$ 83428$':(1,( 5956(0<8
:$4:':$1,$ -$.2&, 8'42(1,( :$
5$' 2%4(- 4$.69., #968$4:$1,$
'2562528$1,( '2.70(16$&-,
/(.<8'28902*<8"4(5647.6749
:$&- :$647'1,(1,$ 42:8,1,&,( 342
*4$0<8853<;34$&9:1$7.8:4256
/,&:%9 3$6(16<8 42:8<- %,26(&+12
/2*,,24$:'2562528$1,(342'7.&-,'2
8952.,&+8902*<82&+421942'2
8,5.$

#4(.5324632/5.,&+)$40$

&(769.<8 25,*1; 8$462 0,
/,$4'$:;269&+$,032460,/,$4'$
:;269&+ $/'2+$1'/7:$*4$1,&:1(*2
'/$342'7.6<85(.624$:$0.1;25,
:$6(0'(),&96(08$462&,0,/,$4
'$ :;269&+ 561,(1,( 8:*/'1,( 89

52.,(*2'(),&96782%426$&+342'7.
6$0, 34:(095;7 )$40$&(769&:1(*2
: :$*4$1,& 891,.$ 34:('( 85:956
.,0:(53(&9),.,5(.624$8$462&,
,0324628$19&+'22/5.,)$40$&(7
69.<8 '(&9'7- *;<81,( /(., &+42
1,21( 3$6(16$0, , :( 8:*/'7 1$
6 2&+421 2':1$&:$-&( 5, %$4':2
8952. &(1 :,$;$-&( 8 2/5&(
34:('5,%,24568$:$-07-5,89;&:
1,( 342'7.&- /(.<8 *(1(49&:19&+
8:8,:.7:690,03246/(.<8249
*,1$/19&+-(561,(2':2819

.53246 342'7.6<8 32/5.,(*2

34:(095;7)$40$&(769&:1(*2&(&+7-(
5,8952.'91$0,.8:42567 :9%.,
34:94256 (.532467 8,$'&:9 2 8952
.,(-.21.74(1&9-12&,32/5.,(*25(.
624$)$40$&(769&:1(*2!4:(%$-('1$.
:$:1$&:9 ( 326(1&-$; (.53246289
.4$-28(*2 34:(095;7 )$40$&(769&:
1(*21,(-(56-(5:&:(83(;1,89.24:9
56$19 2/,8$ -(56 '$/5:$ (.53$15-$
534:('$9.4$-289&+34:('5,%,24568
1$491.,:$*4$1,&:1(%9-('1$.89
.24:956$6(5:$151,(:%'1(-(56:$
3(81,(1,( 56$%,/19&+ , 34:(-4:9569&+
8$471.<8 )71.&-2128$1,$ 5(.624$
:8;$5:&:$8890,$4:(34$8190,$'
0,1,564$&9-190

.(<'& 56&(9/(;(- : 56<*2;1*

+&62&(*98;(<3;2 : 54>4:.*  6
:;3.47>& 56&:.*  8;7.(; 47?'
"8&34:.>4 84 3.*75*>3&  564(*3
8& 1.(<'; 56&(9/(;(- : 56<*2;1*
56<*8:?6(<;2  6<;6?:39/( 84 )4
9)<.&>9 56<*2;7>9 +&62&(*98;(<3*
,4 : 756<*)&; 564)908?: 56<*
2;7>9 56<*8:?6(<*,4  564(*3
8&78:.*6)<.3&1*;*:;)&/34
56&(; 8/ :&684 564)90(/. 56<;
5&)&/(& 3& /*)3*,4 56&(4:3.0&
: 7*0846<* +&62&(*98;(<3;2 /*78
:;7<&3.56<*(.83.*:56<*2;1*
56<*8:?6(<;2

4<.42 :;07<8&>(*3.& 56&(4:3.

0?: <&869)3.&3;(- 56<*< 06&/4:;
56<*2;7>+&62&(*98;(<3;/*78:;7<;
3. 56<*(.83.* : 54<478&>*/ (<(.
,4754)&60. 543.*:& /*78 84 7*0846
7043(*3864:&3; 3& 8<: :;740.*/
8*(-3414,.. 46&< 4 :;740.*/ /&0 3&
:&6930.54170.*.334:&(;/34(.

93)97< :;3&,64)<* :;5>&(&

3;(- 56&(4:3.042 56<*2;7>9 +&6
2&(*98;(<3*,4:;3.?7>:5.*6:7<*/
54>4:.* 6409 543&) 2.
1.43?: <>48;(- <3&(<&>4 84 /*,4
56<;64784564(*38:546?:3&3.9
< &3&14,.(<3;2 406*7*2 6409 54
56<*)3.*,4

%;7<*/ 3. 56<*(.83.* : 56<*

2;1*56<*8:?6(<;2:;)&/34(.56&
(; 84:&6<;7< :;7<* :;3&,64)<*
3.&%5.*6:7<*/54>4:.*6409
56<*(.83* 2.*7.(<3* :;3&,64)<*
3.*56<;5&)&/(*3&474'56&(9/(
: 56<*2;1* +&62&(*98;(<3;2 ';>4
456&:.*564(*38:;7<*4)56<*
(.83*,4 :;3&,64)<*3.& : 56<*2;
1*56<*8:?6(<;2

=(<3& 0:48& 54)&80?: <&5>&

(43;(- 56<*< 06&/4:; 7*0846 +&6
2&(*98;(<3; #$# :;3.47>&
: 6 3.*2&1 2.1.&6)&
<>48;(- % 0&8*,46.&(- 342.3&1
3;(- 4<3&(<& 84 56<;6478 4 3.*2&1
564(*38:546?:3&3.9<640.*2
5456<*)3.2 % 5*675*08;:.*
(&>*,4 &3&1.<4:&3*,4 406*79
8/ 4) 6 3&785.> 543&) 86<;
06483; :<6478 0:48; <&5>&(43;(-
54)&80?: % 406*7.* 8;2 /*);3.*
:63&785.>3.*:.*10.75&)*0
0:48; 4)564:&)<&3;(- 54)&80?:
%54<478&>;(-1&8&(-4)3484:;:&3*
8*254:<64789';>4<&:7<*)4)&83.*

&/:;7<*:478&83.(-1&8&(-34

2.3&13*)4(-4);'9)*84:*<8;89
>954)&8094)47?'56&:3;(-56<*
2;7> +&62&(*98;(<3; :;,*3*64:&>
: 6 %;3.47>; 43* :?:(<&7

2.1.43; <>48;(- ;>& 84 0:48&
543&) ):906483.* :;7<& 3. &3&
14,.(<3*56<;(-4);:6%04
1*/3;(- 1&8&(- :&684
54)&809 # :5>&(43*,4 56<*<
56<*)7.'.4678:& 56<*2;7>9 +&62&
(*98;(<3*,4:&-&>&7.:,6&3.(&(-
2.1.43?:<>48;(-!40
56<;3.?7> 041*/3; 75&)*0 0:48;
54)&809 )4(-4)4:*,4 <&5>&(43*
,4 56<*< 56<*)7.'.4678:& 7*0846&
% 6 56<*)7.'.4678:& 7*0846&
+&62&(*98;(<3*,4 4)3484:&>; <3&
(<(;56<;6478<&5>&(43*,454)&809
4)47?'56&:3;(-)42.1.43?:
<>48;(-

%1&8&(-:<6&78&>;)4

(-4);'9)*84:*<8;89>9<&5>&(4
3*,4 56<*< 56<*)7.'.4678:& 56<*
2;7>9 +&62&(*98;(<3*,4 54)&809
4)84:&6?:.97>9,$#%0&8*
,46.&(- 342.3&13;(- 0:48& 4)564
:&)<43*,4 54)&809 $# :<647>&
: 8;2 (<&7.* 543&) (<8*6406483.*
< 3.*(&>;(- 2.1.43?: <>48;(-
:6)43.*2&12.1.&6)&
:6

*<546*)3.*:5>;:;)4'9)*89

5&78:&78&34:.8;104(<0:48;
64)0?: 59'1.(<3;(- <;70.:&3;(-
56<*< 5&78:4 )<.0. +930(/434
:&3.9 56<*)7.'.4678: 56<*2;7>9

# "!#" "#"!!

„

Krajowe fi rmy
farmaceutyczne poczyniły
też w ostatnich latach
istotne inwestycje związane
m. in. z koniecznością
sprostania rosnącym
wymaganiom unijnym
w zakresie unowocześniania
bazy produkcyjnej.
Poza tym dokonany
został szereg inwestycji
związanych z procesem
harmonizacji dokumentacji
rejestracyjnej.

z życia branży

Przemysł Farmaceutyczny 6/2009

ze specyﬁ ki sektora. O wartości importowa-
nych do Polski farmaceutyków decydują głów-
nie leki chronione patentami i ze względu na tę
ochronę odznaczające się bardzo wysoką ceną.
Działające w Polsce przedsiębiorstwa zajmują
się wyłącznie produkcją leków generycznych,
w związku z tym import leków oryginalnych
jest nieodzowny.

Eksport produktów polskiego przemysłu

farmaceutycznego cechuje się wysoką dynami-
ką wzrostu. Szybki przyrost eksportu świadczy
o wysokiej konkurencyjności polskiego sektora
farmaceutycznego. Trzeba jednak zaznaczyć,

że  potencjał  eksportowy  krajowego  przemy-
słu farmaceutycznego nie jest jeszcze w pełni
wykorzystany.  Możliwa  jest  dalsza  ekspansja
sprzedaży  krajowych  przedsiębiorstw  na
rynki zagraniczne. Aby jednak wykorzystać tę
szansę, niezbędne jest zapewnienie stabilnych
i  przejrzystych  warunków  funkcjonowania
sektora, zwłaszcza w wymiarze prawnym i ad-
ministracyjnym.

Rynek pracy

Liczba pracujących w przemyśle farmaceu-

tycznym w połowie 2008 r. wyniosła prawie
25 tysięcy osób. Stanowiło to niespełna 1,1

$% &%!' #"%&%

&&%!" !!

$% &%!' #"%&%"%& &$!

'$" $! #$!" !"$!

%&%!% " % ! "#&&#"!"

! $ & &$# &$ &"

$ &%!'# #"%& $%

&!"$!" !"$$

%!&)!,% & +%+ /&/
&! #)"'-' ()/%.*0, )
%,+./&' $ ('$*#!"

'*(')#! '.0' *! - $!(, )
- !&!*+)*+-! '*(')#! *')+

/()'*!0 ' ,/!0, - &!% !&!*+)
*+-')'-!#*()+1--/!/!
&! #'&'%!! ! ()- ')/ ()/
*+-!!$!

#)"'-'

()/%.*0,

)%,+./&'

%$ !

&/&!, #)"'-' ()/%.*0

)%,+./&' $ ('$*#!" '
*(')#!()/*+-!0' &.&!
#!-!/ #*()+ &*+.+,+, &

!#$ '#$%!!#'#" &"

#%$%%%$ &"!$%$$$

)%,+./&' *//&'!
/.*#!-& & ),&"! )%,
+.#1- &)./&. ()',#"! #)
"'-" - (')1-&&!, / -.+#%!

#+1) &$0'. ('&! - ()/.
(#,!%(')+,! ').!&$&. '
('-!&!#1- / /)&!. -.&'*/
&!%$%!$!)/0'+. &/

/ +" '*//&'! ()/.(
& '*//&'! )'#1- (,$!/
&. - )% )''-' ,&
,*/,)'-!

procenta  liczby  pracujących  w  przemyśle
przetwórczym.  Przyrównując  to  do  udziału
przemysłu  farmaceutycznego  w  sprzedaży
produktów  przemysłu  przetwórczego  (1,5
procenta),  stwierdzić  należy,  że  wydajność
pracy  (tj.  wartość  produkcji  przypadająca  na
jednego pracownika) w sektorze farmaceutycz-
nym jest wyższa niż przeciętnie w przemyśle
przetwórczym.

Poziom wykształcenia pracowników za-

trudnianych przez krajowy przemysł farmaceu-
tyczny jest wyższy niż przeciętnie w pozostałej
części gospodarki, ponieważ jest to sektor

skoncentrowany na tzw. wysokiej technologii
oraz o wysokiej – jak na warunki polskie – in-
nowacyjności.

Fundusz wynagrodzeń wypłacanych

pracownikom przemysłu farmaceutycznego
wyniósł w pierwszej połowie 2008 roku ponad
705 milionów złotych. Oznaczało to jego przy-
rost o 6 procent w porównaniu z analogicznym
okresem roku poprzedniego.

Wyższej niż przeciętnie w przemyśle prze-

twórczym wydajności pracy towarzyszą wyższe
wynagrodzenia. W pierwszej połowie 2008
roku przeciętne miesięczne wynagrodzenie
przypadające na osobę pracującą w przemyśle

farmaceutycznym było o prawie 60 procent
wyższe od przeciętnego wynagrodzenia w prze-
myśle przetwórczym.

Znaczenie dla budżetu

Łączna kwota podatków zapłaconych przez

krajowy  sektor  farmaceutyczny  (CIT+VAT)
wyniosła w 2008 r. niemal 1,736 miliarda zło-
tych. W kategoriach nominalnych oznacza to
przyrost  o  niemal  16  procent  w  porównaniu
z rokiem poprzednim. W perspektywie całego
analizowanego okresu, tj. od 2000 r. nastąpił
ponadtrzykrotny  wzrost  kwoty  zapłaconych
podatków.  W  okresie  tym  jedynie  w  2007  r.
nastąpił niewielki spadek kwoty odprowadza-
nych podatków.

W pozostałych latach odnotowywane

tempo wzrostu było zawsze dodatnie. Naj-
wyższe  w  ostatnich  latach  nominalne  do-
chody budżetowe z tytułu podatku od osób
prawnych przemysł farmaceutyczny wygene-
rował w 2002 r. Wyniosły one wówczas 332
miliony złotych. Była to kwota ponaddwu-
krotnie  wyższa  niż  analogiczne  przychody
w  2007  r.  W  kolejnych  latach  (2003-2006)
wartość  podatku  CIT  wpłaconego  przez
przedsiębiorstwa przemysłu farmaceutyczne-
go wahała się w granicach 209-250 milionów
złotych. Rok 2007 przyniósł kolejny spadek
kwoty  podatku  dochodowego  zapłaconego
przez przedsiębiorstwa sektora.

W 2008 r. przedsiębiorstwa sektora far-

maceutycznego odnotowały znaczący przy-
rost zapłaconego podatku od osób prawnych
do 254 milionów złotych.

W latach 2000-2008 wzrastały docho-

dy  budżetowe  z  tytułu  zapłaconego  przez
przedsiębiorstwa  przemysłu  farmaceutycz-
nego  podatku  od  towarów  i  usług  (VAT).
W  kategoriach  nominalnych  kwota  odpro-
wadzonego  podatku  VAT  wzrosła  w  tym
czasie ponadczterokrotnie (z niecałych 365
milionów złotych w 2000 r. do niemal 1,482
miliarda  w  2007  r.).  Bezpośrednie  wpływy
do  budżetu  państwa  stanowią  tylko  część
kwoty  środków  publicznych  zyskiwanych
przez  państwo  dzięki  funkcjonowaniu
przedsiębiorstw  przemysłu  farmaceutycz-
nego. Oszczędności zyskiwane na refundacji
far maceutyków  generycznych  produkcji
krajowej w porównaniu z wydatkami, które
należałoby  ponieść  w  przypadku  importu
ich  oryginalnych  odpowiedników  zza  gra-
nicy  wynoszą  niemal  6,7  miliarda  złotych.
Znacząca część tej oszczędności przypada na
oszczędności środków publicznych w ramach
Narodowego Funduszu Zdrowia.

„

Z uwagi na konkurencyjność cen leków produkowanych
w Polsce, w porównaniu z farmaceutykami zza granicy,
w ujęciu wartościowym udział produkcji krajowej w
rynku wzrasta systematycznie