Tekst pochodzi z antysemickiej strony Historia Niebezpieczna  . Autorzy strony zajmują się 
tropieniem Żydów i żydowskich spisków. Niezależnie od ich 
in

http://free.of.pl/h/historianiebezpieczna/

tencji trzeba przyznać, że wykonali kawał dobrej 

roboty - bo stworzyli ogromną komunistyczną encyklopedię, gdzie można znaleźć nazwiska, 
daty urodzenia życiorysy i zajmowane funkcje różnych komunistów. Dla nas jako historyków 
ruchu robotniczego autor źródła czy opracowania nie jest ważny. Czy to są archiwa policyjne 
czy antysemickie -korzystamy z nich gdy tylko mogą się nam do czegoś przydać. Jeszcze 
mała uwaga, która jest oczywista - w poniższych artykułach jest wiele przekłamań.

Komunizm a Żydzi -Rosja i 

ZSRR

 

Komunizm a Żydzi w Rosji do 1917

 

I. Okres do rozpadu SDPRR
Ruch rewolucyjno-komunistyczny i wywrotowy rozwijał się w Rosji od lat 60-tych XIX w. 
Pionierami tego ruchu byli Rosjanie, tacy jak utopijny komunista Nikołaj Czernyszewski, 
duchowy patron organizacji Ziemla i Wola (Ziemia i Wolność, pierwszej); bracia Sierno-
Sołojowiczowie, A.A. Slepcow, N.N. Obruczew, A. Hercen, N.P. Ogariow, M.A. Bakunin, jej 
przywódcy, wśród których tylko Nikołaj Utin był Żydem. Rozwijał się ruch narodnicki, o 
ideologii socjalistycznej, którego ideologami byli Hercen i Czernyszewski, także P.Ł. 
Ławrow i P.N. Tkaczow. Działalność komunistyczną prowadzili Rosalia Bogard, Meir 
Mołodecki, Władimir Jochelson, Grigorij Abramowicz Perets. W 1876 powstała masowa 
organizacja narodników Ziemla i Wola (druga). W niej już czołową postacią był Mark 
Andriejewicz Natanson (Bobrow) 1850-1919, poza tym Dmitrij Klemenc, Osip Wsiljewicz 
Aptekman 1849-1926 i Aaron Zundelewicz. Wewnętrzne konflikty dotyczące działań 
terrorystycznych spowodowały rozpad ruchu na Wolność Ludu (Narodna Wola) z programem 
terroru indywidualnego (na czele jego zwolenników stał Lew Tichomirow) i Czarny Podział 
(Czornyj Pieredieł) jemu przeciwny. Do Komitetu Wykonawczego Wolnści Ludu należała 
m.in. Wiera N. Finger. Działaczka ta, wraz z Hesią Helfmann, zorganizowała udany zamach 
na życie cara Aleksandra II, dokonany przez Polaka Hryniewieckiego. Wyrazem terroru obcej 
mniejszości był Grigorij Dawidowicz Goldenberg, który zabił w 1879 księcia Kropotkina. 
Czarnym Podziałem kierowali Gieorgij Plechanow (ros), Pawieł Borysowicz Akselrod i 
Wiera Iwanowna Zasulicz 1849-1919, która po 1903 została liderką mienszewików. Po 
zamachu na cara ruch narodnicki został zlikwidowany, przestała istnieć Wolność Ludu. Na 
początku lat osiemdziesiątych wielu członków Czarnego Podziału wyemigrowało do 
Szwajcarii. W 1883 Plechanow, Akselrod, Zasulicz i Lew Grigorijewicz Deich 1855-1941 
założyli pierwszą "rosyjską" organizację marksistowską Wyzwolenie Pracy (Oswobożdienije 
Truda), która miała na celu propagowanie marksizmu w Rosji, m.in. przez tłumaczenie i 

kolportaż prac komunistycznych. W 1894 z ich inicjatywy powstał Związek Rosyjskich 
Socjaldemokratów za Granicą. Plechanow był przywódcą Wyzwolenia Pracy do 1901. Jego 
uczniem został Władimir Iljicz Lenin (Blank), potem przeciwnik Plechanowa, który przybył 
do Szwajcarii w 1895 i spotkał się z członkami Wyzwolenia Pracy. Wrócił do Rosji z Julijem 
Martowem (Cederbaumem). W 1895 w Petersburgu stworzył nielegalny Związek Walki o 
Wyzwolenie Klasy Robotniczej (Sojuz Bor'by za Oswobożdienije Raboczego Klassa) zalążek 
partii komunistycznej. W grudniu 1895 większość przywódców aresztowano. Głównymi 
działaczami, prócz Lenina, byli Julij Martow 1873-1923, Gleb Maksymilianowicz 
Krzyżanowski, Nadieżda Krupska, P. Zaporożec, , A.N. Potriesow (ros), S.I. Radczenko (ros). 
W lutym 1897 Lenin został zesłany na Syberię. Polityczni zesłańcy, w przeciwieństwie do 
kryminalnych, nie byli tam więzieni, co więcej, dostawali od państwa zapomogę i mogli 
podjąć pracę. Lenin, Martow i Potriesow w okresie tym stworzyli plan połączenia marksistów 
w jeden ruch i wydawania gazety. W 1898 na I zjeździe w Mińsku utworzona została 
Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji, w skład której wszedł ZWoWKR Lenina, 
grupa "Gazety Robotniczej" z Kijowa i etnicznie żydowski Bund - Ogólny Żydowski 
Związek Robotniczy na Litwie, w Rosji i w Polsce. W lutym 1900 Lenin, Krupska i Martow 
opuścili Rosję i wyjechali do Szwajcarii, gdzie przyłączyli się do członków Wyzwolenia 
Pracy. W grudniu zaczęła wychodzić "Iskra". W redakcji pracowali Lenin, Martow, Zasulicz, 
Akselrod, Lew Trocki (Bronstein), Krupska, Plechanow i Potriesow. Dodatkowo w gazecie 
pisywali inni Żydzi: Parwus (Izrael Łazarewicz Gelfand) i Róża Luksemburg. Wydawcą innej 
komunistycznej gazety, "Sprawa Robotników" ("Raboczoje Dieło"), był Fedor Iljicz Dan 
(Gurwich) 1871-1947. Na emigracji przebywały setki żydowskich komunistów, którzy 
uciekali przed aresztowaniami w Rosji. Burżuazyjne pochodzenie społeczne i zasobne 
portfele pozwalały im na podróżowanie po całej Europie i prowadzenie kosztownej 
działalności. Za typowy przykład może posłużyć jedna z czołowych postaci ruchu - Dawid 
Szub.

II. II Zjazd SDPRR 1903 w Brukseli
Jego celem było doprowadzenie do zjednoczenia wszystkich marksistów, czego nie udało się 
dotąd dokonać. Wśród delegatów tylko czterech było kiedyś robotnikami, reszta składała się 
w większości z wykształconych żydowskich inteligentów i drobnomieszczan. Byli nimi m.in. 
Martow (Cederbaum), Trocki (Bronstein), Dan (Gurwicz), Martynow (Pikker), Liber 
(Goldmann), Abramowicz (Rein), Goriew (Goldmann) - potem mienszewicy, oraz Borodin 
(Gruzenberg), Frumkin, Hanecki (Fuerstenberg), Jaroslawski (Gubelmann), Kamieniew 
(Rosenfeld), Łasewicz, Litwinow (Finkelstein), Liadow (Mandelstamm), Zinowiew 
(Apfelbaum), Sokolnikow (Brilliant), Swierdłow (Ginzburg) i Lenin (Blank) - potem 
bolszewicy. Swą reprezentację przysłały grupy założycielskie z 1898r. oraz SDKPiL Róży 
Luksemburg. Zjazd został przerwany przez belgijską policję i musiał przenieść się do 
Londynu. Efektem zjazdu był rozłam w partii na bolszewików Lenina i mienszewików 
Martowa, Dana i Akselroda. Koncepcje Lenina (dyktatura proletariatu, powstanie zbrojne, 
centralizm demokratyczny, dyscyplina partyjna, oparcie na robotnikach) zaakceptowała 
większość delegatów po opuszczeniu zjazdu przez żydowskich komunistów z Bundu (chcieli 
partii federacyjnej) i SDKPiL (sprzeciw wobec leninowskiej koncepcji narodowościowej). 
Odłamy te nie należały do żadnej frakcji, potem poparły bolszewików.

III. Terror
Za metodę walki z Rosją niektórzy rewolucjoniści wybrali terror. Należeli do nich m.in. 
bolszewik Urinson, Nikołaj Ernestowicz Bauman 1873-1905, Derental - morderca z bandy 
Sawinkowa, Naumow (Purkin), Trauberg, Aleksandr Iljicz Ulianow (Blank) 1866-1887. Na 
przełomie 1901 i 1902 utworzona została partia socjalistów-rewolucjonistów, czyli 
eserowców, kierowana m.in. przez Aleksandra Fiodorowicza Kiereńskiego (Adlera) i 

Michaiła Rafaiłowicza Gotza 1866-1906. Powstała z organizacji narodnickich. Organizacja 
Bojowa eserowców kierowana była kolejno przez Grigorija Andriejewicza Herszuniego 1870-
1908, Jewno Fiszelewicza Azefa i Borisa Wiktorowicza Sawinkowa (Ropszyna) 1879-1925. 
Zamordowano wysokich funkcjonariuszy caratu: Karpowicz ministra szkolnictwa 
Bogolepowa (1901), ministra spraw wewnętrznych Sipiagina (1902), gubernatora Ufy 
Bogdanowicza (1903), Sazonow minista spraw wewnętrznych Von Pleve (1904), generała 
Dubrasowa (1906), ponadto księcia Sergiusza Aleksandrowicza (1905). Żydowscy mordercy 
dokonali również zamachów na premiera Loris-Melikowa w 1901 (Młodicki) i gubernatora 
wileńskiego w 1902 (Hirsz). Także żydowscy bundowcy nie próżnowali. Podczas rewolty w 
Odessie w 1904, Stillman zamordował szefa miejscowej Policji. 

IV. Rewolucja 1905 i jej konsekwencje
W Rosji narastały wysiłki rewolucjonistów takiej kategorii jak Jakob Zalmanowicz Itkin, 
Pergament, Ratner, Finkelstein, Grigorij Izaakowicz Czudnowski 1890-1918, Abel Szmerling 
(Lejba Girszew), Moisiej Lurie, A.I. Sammer, Iwan Samuelowicz Kadomcew 1884-1918, 
Michaił Samuelowicz Kadomcew 1886-1918, Erazm Samuelowicz Kadomcew 1881-1965, 
Semen Michajłowicz Nahamkes (Nahimson) 1885-1918 - organizator żydowskich band w 
latach rewolucji 1905 roku, czy B.L. Edelman. Na początku 1905 Rosja poniosła klęskę w 
wojnie z Japonią, co spowodowało w kraju stan wrzenia. W dniu 22 stycznia doszło do 
wydarzenia początkującego rewolucję. Rząd carski, zwalczając już wcześniej żydowskich 
komunistów, zalegalizował związki zawodowe, do których nie mieli oni wstępu. Po upadku 
Fortu Artura w zakładach Putiłowa wynikł konflikt między kierownictwem a załogą. 
Przywódca związkowy, pop Gapon, zdecydował oddać spór w ręce cara. Pokojowa 
manifestacja robotników szła pod pałac z petycją (zawierającą też postulaty polityczne), 
śpiewając pieśni religijne, niosąc ikony i sztandary wyrażające wierność carowi. Przy 
bramach policja i wojsko zastrzeliły ok. 1000 osób. Mikołaja II nie było wtedy w 
Petersburgu, jednak propaganda komunistyczna oskarżyła go o masakrę. Rosję zalała fala 
strajków i wystąpień. Eserowcy zintensyfikowali zamachy na funkcjonariuszy. Mienszewicy i 
bolszewicy organizowali Rady Delegatów Robotniczych i Chłopskich. Bolszewicy pod 
wodzą Lenina wszczynali powstania zbrojne, z których największe wybuchło w Moskwie w 
grudniu 1905. Utworzono Rewolucyjną Radę Petersburga (w większości mienszewicy), która 
uznała się za rząd. 9 grudnia na jej czele stanął Lew Trocki (wtedy jeszcze mienszewik), 
jednak po kilku dniach został aresztowany wraz z 300 członkami. Wówczas kierownictwo 
komitetu wykonawczego rady objął Parwus, organizator powstania w Moskwie i Petersburgu. 
W okresie rewolucji pogłębiły się różnice między mienszewikami a bolszewikami. Ci pierwsi 
rewolucję chcieli oprzeć na burżuazji, drudzy na robotnikach i chłopstwie. Po zdławieniu 
rewolucji Rosja stała się monarchią konstytucyjną. Premier Piotr Stołypin przeprowadził 
reformę rolną (prawo nabywania ziemi dla chłopów, nadał im prawa cywilne, ułatwienia w 
kupnie ziemi dzięki pożyczkom rządowym). Został zamordowany we wrześniu 1911r przez 
Mordechaja Herszowicza Bogrowa 1887-1911. Jego dalsze reformy wprowadzono 
pośmiertnie (ubezpieczenia zdrowotne, system szkół publicznych). 

V. Okres do rewolucji lutowej 
W 1907 w Londynie odbył się piąty zjazd SDPRR, ostatni przed 1917. Wzięli w nim udział 
bolszewicy (99) kierowani przez Lenina, mienszewicy (89) kierownani przez Martowa i 
Dana, SDKPiL (44) kierowana przez Różę Luksemburg, Bund (55) kierowany przez Rafaela 
Abramowicza i M. Liebera (Goldmana) oraz łotewscy socjaldemokraci kierowani przez 
Daniszewskiego (Hermana). Wśród 312 delegatów było 116 robotników. Oprócz 
wymienionych przybyli Plechanow, Akselrod, Deich, Zasulicz, Trocki, Zinowiew 
(Apfelbaum), Kamieniew (Rozenfeld) i jeszcze niewiele znaczący Stalin. Ostatnia trójka 
odegra olbrzymią rolę w przyszłośći. Jesienią 1908 bolszewicy rozpoczęli wydawanie pisma 

"Proletariat" w składzie: Lenin, Zinowiew, Kamieniew, Dubrowiński, natomiast 
mienszewickim organem został "Głos Socjaldemokracji", redagowany przez Plechanowa, 
Akselroda, Martowa, Dana, Martynowa (Pikiela). Trocki wydawał "Wiedeńską Prawdę". Już 
rok później wykształciła się "trojka" bolszewików złożona z Lenina, Zinowiewa i 
Kamieniewa. Stanie się najściślejszym przywództwem ruchu i przetrwa do śmierci wodza 
rewolucji w 1924. W styczniu 1910 nastąpiło spotkanie dziewiętnastu przywódców partii na 
plenum Komitetu Centralnego. Podjęto próby porozumienia się dwóch frakcji. Gazeta 
"Socjaldemokracja", redagowana przez Lenina, Zinowiewa, Martowa i Dana została 
centralnym organem partii. Na VI Ogólnorosyjskiej Konferencji SDPRR w Pradze w 1912 
następuje jednak ostateczny rozłam. Skrzydło leninowskie przyjmuje nazwę SDPRR 
(bolszewików). W 1911 Lenin, Zinowiew i Kamieniew wyjechali do Francji, gdzie w małej 
wiosce Longuejumeaux pod Paryżem zorganizowali szkołę agentów komunistycznych, 
wysyłanych do pracy w Rosji. Powstał tu plan przejęcia kontroli nad partią na konferencji w 
Pradze, co doprowadziło do wykluczenia mienszewików. W bolszewickiej szkole nauczali 
też: Jurij Stekłow (Nahamkes), Riazanow (Goldendach), Dawidson, Rappoport. W 1913 
Lenin przeniósł się do Galicji, gdzie w sierpniu zorganizował konferencję dla przywódców 
partyjnych. Po wybuchu wojny został na krótko aresztowany, po czym pozwolono mu 
wyjechać do Szwajcarii. Uznał on wojnę za imperialistyczną i nakreślił wizję przekształcenia 
tej wojny w wojnę domową i rewolucyjną (konferencje w Zimmerwaldzie 1915 i Kientalu 
1916). Powstała też koncepcja "słabego ogniwa" w obozie imperialistycznym, gdzie można 
przeprowadzić rewolucję. Rosja w miarę wojny pogrążała się w kryzysie, ponosząc 
milionowe ofiary. W kraju narastał chaos, wykorzystany potem przez garstkę zawodowych 
komunistów. 
VI. Podsumowanie
Nie jest celem tego krótkiego wstępu wskazanie wszystkich Żydów prowadzących 
działalność rewolucyjną (stan wiedzy na to nie pozwala), lecz tylko tych najważniejszych. 
Nie jest też celem dokładny i szczególowy opis historyczny wydarzeń, ogólnie dostępny dla 
zainteresowanych, lecz tylko nakreślenie zamilczanej roli tej grupy. Informacje na temat 
działań przed 1917 poszczególnych komunistów zawarte są w ich notach biograficznych, 
jeżeli je posiadają. 

Wypada jeszcze zwrócić uwagę na położenie ludności żydowskiej w Europie Środkowo-
Wschodniej. Przez 900 lat państwa i narody tej części Europy bezmyślnie i naiwnie zezwalały 
na napływ Żydów usuwanych z krajów Zachodu ze względu na swój wrogi, nienawistny 
stosunek do tamtejszych społeczeństw i chrześcijaństwa (zobacz Szowinizm i rasizm 
Talmudu) oraz niezwykle negatywne doświadczenia we współżyciu. Wystarczy wspomnieć 
przymusową emigrację Żydów z Hiszpanii przeprowadoną przez żydowskiego neofitę, 
Tomasza de Torquemadę, który pełnił funkcję Wielkiego Inkwizytora Kastylii i Aragonii i z 
autopsji znał treści judaizmu i praktykę życia swych ziomków. Znaleźli oni schronienie i 
niezwykle dogodne warunki we wschodniej części naszego kontynentu. Trudno naprawdę 
zrozumieć, jak mogło dojść do sytuacji, gdzie ludność napływowa posiadała przywileje 
(nadawane przez władców), o których chłopi autochtoni mogli tylko marzyć. W krajach tych 
wystąpiło katastrofalne zjawisko zdominowania przez obcą ludność handlu i pośrednictwa. 
Nie wykształciło się, jak na Zachodzie, propaństwowe i narodowe mieszczaństwo będące 
motorem rozwoju gospodarczego i dobrobytu, mogące stanowić równowagę dla szlachty. 
Ludność żydowska dominowała w miastach, na wsi, prócz zajęć handlowych, nie 
występowała. Klinicznym przykładem takiego chorego państwa była Polska, o której 
mawiano "paradis Judeorum" ("raj Żydów"). Stanowiła największe skupisko Żydów na 
świecie. Po upadku większość z nich znalazła się w obrębie Cesarstwa Rosyjskiego. Państwo 
broniło się przed zdominowaniem przez ustalenie obszaru osiedlenia, poza którym Żydom nie 
wolno było zamieszkiwać. Wdrożono program asymilacji, m.in. udostępniając im publiczne 

szkoły, na co ogrom Rosjan (85% żyło na wsi) nie mógł sobie pozwolić. W 1914 tylko 55% 
rdzennej ludności Cesarstwa mogło uczęszczać do szkół. Żydzi stanowili najlepiej 
wykształconą warstwę w kraju. W drugiej połowie XIX w. carat zezwolił wykształconym 
Zydom na zajmowanie się dowolnym zawodem i osiedlanie się na całym terytorium. 
Doprowadziło to do tego, iż na ośmiu w wolnych zawodach było ich siedmiu. Bunt przeciwko 
ograniczeniom chroniącym Rosjan doprowadził do wspomnianego zabójstwa cara Aleksandra 
II, co spowodowało reakcję przeciwko żydowskiemu szowinizmowi. Ograniczono ich 
dominację w gospodarce, wprowadzono proporcjonalność liczby Żydów w szkołach w 
stosunku do ich ogólnej liczby, by umożliwić naukę ludności Cesarstwa. Chciano rozładować 
napięcia wynikające z nikczemnych praktyk ekonomicznych Żydów i odwetu Rosjan w 
postaci rabunków i zamieszek antyżydowskich. Posunięcia caratu wzbudziły jeszcze większą 
niż dotąd nienawiść intruzów. Zaczęły zdobywać popularność dwie ideologie: komunizm 
Marksa i syjonizm Teodora Herzla, niemieckich Żydów. W 1914, wg Uniwersalnej 
Encyklopedii Żydowskiej, w Rosji mieszkało niecałe siedem milionów Żydów, stanowiących 
4,2% ludności, przy czym główne skupisko na terenach rozbiorów Polski.

 

Komunizm a Żydzi w Rosji roku 1917

 

Rewolucja lutowa i październikowa 1917
Klęski armii rosyjskiej na froncie, kryzys gospodarczy i towarzyszący mu brak żywności, 
rozkład systemu państwowego, wzrost sprzeciwu wobec dalszego prowadzenia walki, to 
wszystko spowodowało wybuch rewolucji, która rozpoczęła się 3 marca (18 lutego wg 
kalendarza juliańskiego) w St. Petersburgu strajkiem i walkami z wojskiem. 12 marca (27 
lutego) aresztowany został carski rząd. 15 (2) marca abdykował Mikołaj II na rzecz brata 
Michała, który następnego dnia zrzekł się korony. Wcześniej, bo 12 marca (27 lutego), 
rozpoczęła działalność Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich, a rady 
powstawały na terenie całego kraju. 12 marca powstał także Tymczasowy Komitet Dumy 
Państwowej, z którego powstał burżuazyjno-ziemiański Rząd Tymczasowy na czele z 
księciem Gieorgijem Lwowem. Nastał okres dwuwładzy tych dwu ośrodków. W radach 
uczestniczyli eserowcy, mienszewicy i bolszewicy, ci ostatni sprzeciwili się współpracy z 
Rządem. Jednym z pierwszych posunięć Rządu Tymczasowego była deklaracja o 
demokratyzacji życia w państwie. W jej ramach ogłoszono amnestię dla przestępców 
politycznych. Od 6 sierpnia premierem był Aleksander Kiereński (Adler), eserowiec, a 
podczas wojny przywódca Partii Pracy (trudowicy). Poprzednio posiadał tekę ministra 
sprawiedliwości i wojny. Następował wyraźny konflikt z komunistami, sytuacja wewnętrzna 
kraju była katastrofalna, postanowiono jednak prowadzić dalej działania zbrojne. Do 
zachodniej Rosji na mocy amnestii wróciło blisko 100 tysięcy wywrotowców i ekstremistów, 
między innymi Józef Stalin, Jakob Swierdłow (Ginzburg), Grigorij Jewsiejewicz Zinowiew 
(Apfelbaum) przybyli z Syberii. Lenin (Blank) z Martowem (Cederbaumem), podobnie jak w 
roku 1905, o rewolucji dowiedzieli się za granicą w Szwajcarii. Lew Trocki (Bronstein) 
przebywał w Nowym Jorku. Powrót Lenina, Martowa, Karola Radka (Sobelsona), Lwa 
Kamieniewa (Rozenfelda) i innych członków bandy do kraju zorganizowały służby 
niemieckie tuż po abdykacji cara, w nadziei na chaos i zakończenie wojny na froncie 
wschodnim.

W kwietniu 1917, z Berna w neutralnej Szwajcarii wyruszyło około 200 zawodowych, 
wyselekcjonowanych, doskonale wyszkolonych bolszewickich bandytów. Wśród nich byli:

Abramowicz Maja Zelikowna 
Ajzenbund Meer Kiwowich 
Armand Inessa Fedorowna 
Goberman Michaił Wulfowich 
Grebelska Fania 
Kohn Elena Feliksowna 
Konstantinowicz Anna Jewgienijewna 
Krupska Nadieżda Konstantinowna 
Lenin (Uljanow-Blank) Władimir Iljicz 
Linde Jogan (Arnold Joganowicz) 
Miringof Ilja Dawidowicz 
Miringof Maria Efimowna 
Mortoczkina Walentina Siergiejewna 
Pejneson Semen Herszowicz 
Rawicz Sara Naumowna 
Radek (Sobelson) Karl Bernardowicz 
Radomylska Złata Jewnowna 
Radomylski-Zinowiew (Apfelbaum) Grigorij Jewsiejewicz 
Radomylski Stefan Owsiejewicz 
Riwkin Zalman (Berk Oserowicz) 
Rozenblum Dawid Mordkowicz 
Safarow (Wołdin) Georgij Iwanowicz 
Skowno Abram Ancziłowicz 
Slusarewa Nadieżda Michajłowna 
Sokolnikow (Brilliant) Hirsh Jankielewicz 
Suliaszwili Dawid Sokratowicz 
Usiewicz Grigorij Aleksandrowicz 
Haritonow Moisiej Motkowicz 
Szakaja Michaił Grigoriewicz 
Awdiejew Iwan Ananewicz (z żoną i synem) 
Akselrod Towia Lejzerowicz (z żoną) 
Aptekman Josif Wasiljewicz 
Asiriani Sosipatr Samsonowicz 
Astrow (Powes) Izaak Sergiejewicz 
Baugidze Samuel Grigorjewicz 
Bielenski 
Belenski Zahar Dawidowicz (z żoną i dzieckiem) 
Bogrowa Walentina Leonidowna 
Bronsztejn Roza Abramowna 
Wanadze Aleksandr Semenowicz 
Wojkow (Wajner) Pinkus Łazarewicz 
Heronimus Josif Borisowicz 
Gerszten 
Giszwaliner Petr Josifowicz 
Gogiaszwili Polikarp Dawidowicz (z żoną i dzieckiem) 
Gohblit Matwiej Josifowicz 
Gudowicz 
Dobrowicki Zahar Lwowicz 

Doidze Salomon Jassewicz 
Zhwif (Makar) Semen Moisiejewicz 
Joffe Dawid Naumowicz (z żoną i dzieckiem) 
Kogan Władimir Abramowicz 
Kogan Izrail Jeremiewicz (z żoną i dzieckiem) 
Kopelman 
Kristi Michaił Petrowicz 
Lebiediew (Poljanski) Pawieł Iwanowicz (z żoną i dzieckiem) 
Lewina 
Lewin Johim Dawidowicz 
Lewitman Liba Berkowna 
Łunaczarski (Balich-Mandelstam) Anatolij Wasiljewicz 
Liudninska 
Manewicz Abram Jewel Izrailewicz (z żoną) 
Manuilski Dmitrij Zaharowicz 
Martow (Cederbaum) Julij Osipowicz 
Martynow (Pikker) Semen Julijewicz (z żoną i dzieckiem) 
Mgeładze Własa Dżarismanowicz 
Mowszowicz Moisiej Salomonowicz (z żoną i dzieckiem) 
Muntjan Siergiej Fedorowicz (z żoną) 
Nazarjew Michail Fedorowicz 
Orzerowski Mark (z żoną i dzieckiem) 
Orłow (Mender) Fedor Iwanowicz 
Ostaszkinska Roza Hirsh-Arapowna 
Pewzaja Wiktor Wasiljewicz 
Psziborowski Stefan Władisławowicz 
Plastinin Nikanor Fedorowicz (z żoną i dzieckiem) 
Pozin Władimir Iwanowicz 
Rabinowicz (Skenrer) Pilja Josifowna 
Rajtman (z żoną i dzieckiem) 
Rozenblum German Haskielewicz 
Rohlin Mordechaj Wuhlfowicz 
Ruzer Leonid Izaakowicz (z żoną) 
Riazanow (Goldendah) Dawid Borisowicz 
Sagredo Nikołaj Petrowicz (z żoną) 
Sadokaja Josif Bezanowicz 
Semkowski (Bronsztejn) Semen Julijewicz (z żoną) 
Sokolinska Gitlja Łazarewna (z mężem) 
Sokolnikowa (z dzieckiem) 
Strojewa 
Turkin Michaił Pawłowicz 
Finkel Moisiej Adolfowicz 
Haperija Konstantin Aleksiejewicz 
Szejkman Aaron Lwowicz 
Szifrin Natan Kalmanowicz 
Erenburg Ilja Łazarewicz 
Abramowicz (Rejn) Rafaił Abramowicz (z żoną i dwojgiem dzieci) 
Alster Estera Izrailewna (z dzieckiem) 
Barak 
Boltin Lejzer Haimowicz 
Wejnberg Markus Aaronowicz 

Galperin 
Diment Lejzer Naumowicz 
Drankin Wuhlf Meerowicz (z żoną i dzieckiem) 
Drejzensztok Anna Meerowna 
Zanin Majrom Monaszewicz 
Idelson Mark Linmanowicz 
Joffe Pinkus Joselewicz 
Klawir Lew Solomonowicz 
Kantorski Samuel Dawidowicz 
Lewit (Gellert) Ejdel Meerowna (z dzieckiem) 
Lerner Dawid 
Lipnin Juda Lwowicz 
Liubinski Mieczisław (Abram) Osipowicz (z żoną i dzieckiem) 
Luksemburg Moisiej Salomonowicz 
Mahlin Tajwa-Zejlik Zelmanowicz 
Meerowich Mowsza Gilelewicz 
Nahimzon Meer Ickowicz 
Pinlis Meer Bencianowicz 
Rakow Moisiej Iljicz 
Rozen Chaim Judowicz (z żoną) 
Sweticki A.A. 
Skeptor Jakob Lejbinowicz 
Słobodski Walentin Osipowicz 
Tuseniew Izaak Markowicz 
Hefel Abram Jakubowicz 
Cukiersztejn Salomon Srulewicz (z dwojgiem dzieci) 
Szejnberg 
Szejnis Iser Chaimowicz 
Bezzemielny (Ustinow) Aleksiej Michajłowicz 
Bielajewa (Ures) Maria Aleksandrowna (z dzieckiem) 
Bobrow (Natanson) Mark Andriejewicz (z żoną) 
Wesnsztejn Izrael Aaronowicz 
Winogradowa Elizawieta Jewrowna 
Gawronski Dimitrij Osipowicz 
Dahlin Dawid Grigorjewicz (z żoną i dzieckiem) 
Kljan Jewgienija Nikołajewna 
Kliuszin Boris Izrailewicz (z żoną) 
Lewinson Meer Abramowicz (z żoną i dzieckiem) 
Łunkiewicz Zoja Pawłowna 
Perel Rebekka 
Proszjan Tron Perszowicz 
Rosenberg Lew Josifowicz (z żoną i dwojgiem dzieci) 
Uljanow Grigorij Karlowicz 
Tendelewicz Leonid Abramowicz (z żoną i dwojgiem dzieci) 
Frejfeld Lew Władimirowicz (z żoną i dzieckiem) 
Bucewicz Aleksandr Stanisławowicz 
Wjugin Jakob (z żoną i dziećmi) 
Giterman Abram Moisiejewicz (z żoną i dzieckiem) 
Goldsztejn Abram Borisowicz 
Lipdic Olga (z dzieckiem) 
Maksimow (Jastrzembski) Timofiej Fedorowicz 

Miller Abram Lipowicz (z żoną i dwojgiem dzieci) 
Riwkin Abram Jakubowicz 
Rubinczik Efraim Abram Aaronowicz 
Segałow Abram Wulfowiczh (z żoną) 
Skutelski Josif Izaakowicz 
Tojbiseman Wetia Izrailewna 
Szmulewicz Ester Izaakowna 
Justin Dawid 
Goldblum Roza Mawrikiewna 
Urban Ernst Iwanowicz (z żoną i dzieckiem) 
Szuster Iwan Germanowicz 
Kohn Feliks Jakubowicz 
Łapinski (Lewinson) Meer Abramowicz 
Szpakowski Jan Ignatij Aleksandrowicz 
Wołownina Ałassa Owsiejewna 
Kara 
Dines Riwka Chaimowna 
Rosenberg Lew Josifowicz 
Martna Michaił Jurewicz 
Awerbuch Szmul Lew Josifowicz 
Bałabanowa Angelika Izaakowna 
Braginski Monus Osipowicz 
Goniondskij Josif Abramowicz 
Zifeld Artur Rudolfowicz 
Karadzaj Georgij Artemiewicz (z żoną) 
Kimmel Jogan Wołdemarowicz 
Makarowa Olga Michajłowna 
Mararam Elja Ewelszewna 
Mejsner Iwan (z żoną i dwojgiem dzieci) 
Odojewski (Sewerow) Afanasij Semenowicz 
Okudżawa Władimir Stepanowicz 
Raszkowski Chaim Punkusowicz 
Słobodski Salomon Mordkowicz 
Sokołow Pawieł Jakubowicz 
Stuczeski Pawieł Władimirowicz 
Trojanowski Konstantin Michajłowicz 
Szapiro Mark Leopoldowicz 
Przyszłych władców Rosji przewieziono zaplombowanymi wagonami. W chwili ich powrotu 
Rada Piotrogrodzka była zdominowana przez mienszewików (na czele rady stał Czeidze, 
wiceprzewodniczył Skobelew) i eserowców. W skład Komitetu Centralnego Sowieta 
wchodzili m.in. Dan (Gurwicz), Michaił Izaakowicz Liber (Goldman) 1880-1937, Abram 
Rafaiłowicz Goc 1882-1940, Gendelman, Kamieniew(Rozenfeld). Jednak mienszewicy 
dzielili się na frakcję Dana (Gurwicha) i Libera z Bundu oraz grupę Martowa. Lenin 16 
kwietnia ogłosił tzw. tezy kwietniowe, wysuwając hasło przejęcia przez rady pełni władzy. 
Potem uznał, iż jedyną drogą do tego jest powstanie zbrojne. Bolszewicy stanęli naprzeciw 
Rządu, któremu udzielali poparcia mienszewicy i eserowcy, od maja uczestniczący w nim. 3 
czerwca miał miejsce I Ogólnorosyjski Zjazd Rad w celu zjednoczenia poszczególnych 
komórek, na którym bolszewicy stanowili mniejszość. Od 8 do16 sierpnia odbył się VI zjazd 
SDPRR. Wybrać miano Komitet Centralny. Lew Trocki w książce "Stalin" podaje, iż 
największą ilość głosów uzyskali Lenin (133), Zinowiew (132), Kamieniew (131) i on sam 
(131). W sierpniu miał też miejsce pucz gen. Ławra Korniłowa, który został stłumiony przez 

władze. Równocześnie rozpoczęły się aresztowania komunistów. Ta sytuacja spowodowała 
dodatkowy chaos. We wrześniu ciągle rosła siła bolszewików, którzy zdobyli większość w 
radach delegatów, jednak Lenin był zmuszony do emigracji, z której potajemnie powrócił. 5 
listopada (23 października) Komitet Centralny SDPRR(b) podjął na jego wniosek uchwałę o 
powstaniu zbrojnym i ustanowieniu władzy radzieckiej. 12 października (29 września) 
bolszewicy utworzyli pod pretekstem obrony rewolucji przed obcą interwencją Czerwoną 
Gwardię, własną siłę zbrojną, z inicjatywy Trockiego, nowego przewodniczącego 
Piotrogrodzkiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. 25(12) października Komitet 
Wykonawczy Piotrogrodzkiej Rady Delegatów stworzył Komitet Wojskowo-Rewolucyjny na 
czele z Adolfem Abramowiczem Joffe, pod kontrolą przewodniczącego Rady. Zamach stanu 
zaplanowano na dzień przed II Ogólnorosyjskim Zjazdem Rad, 7 listopada (25 października). 
5 listopada (23 października) poparcie dla przewrotu zadeklarował garnizon stolicy. Dzień 
później Kiereński wydał rozkaz aresztowania członków Komitetu Wojskowo-Rewolucyjnego, 
zakazu propagandy bolszewickiej i zmiany żołnierzy w garnizonie, jednak rozkazy nie zostały 
wypełnione. Z 6 na 7 (24/25 października) Czerwona Gwardia, żołnierze i marynarze zajęli 
główne punkty Piotrogrodu. 7 listopada (25 października) Lenin ogłosił obalenie Rządu 
Tymczasowego, a Rada Delegatów oznajmiła przejęcie władzy w kraju. Rząd przebywał w 
Pałacu Zimowym pod słabą ochroną. Szturm nastąpił z 7 na 8 listopada (26 października), 
zakończył się jego zdobyciem oraz aresztowaniem ministrów. Obradujący II Zjazd Rad 
usankcjonował przejęcie władzy przez rady. Mienszewicy i prawica eserowców opuściła 
zebranie. Potem przywódcy Martow, Dan, Potriesow, Michaił Goldman, Rafaił Abramowicz 
uciekli z kraju przed represjami. Zjazd ustanowił rewolucyjne organy władzy: Ogólnorosyjski 
Centralny Komitet Wykonawczy Rad (bolszewicy i lewicowi eserowcy) pod 
przewodnictwem Lwa Kamieniewa, którego po 13 dniach zastąpił Jakob Swierdłow oraz 
Radę Komisarzy Ludowych (bolszewicy) na czele z Leninem. W listpoadzie odbyły się 
wybory do nowej Piotrogrodzkiej Rady Delegatów, której przewodniczącym został Grigorij 
Zinowiew. Do końca listopada bolszewicy opanowali główne ośrodki przemysłowe. W kraju 
miały odbyć się wybory do Zgromadzenia Konstytucyjnego, który miał zatwierdzić 
postanowienia II Zjazdu. Wybory przeprowadzone 25 (12) listopada wygrali eserowcy. 
Konstytuanta została jednak rozpędzona i rozwiązana dekretem RKL z 18 na 19 stycznia 
1918. Zwołano III Zjazd Rad, który ustanowił nowy Centralny Komitet Wykonawczy i 
zatwierdził powstanie nowego państwa - Rosyjskiej Socjalistycznej Federacyjnej Republiki 
Rad. Wyżej wymienieni najwyżsi przywódcy rewolucji nie osiągnęliby zwycięstwa, gdyby 
nie byli wspomagani przez innych żydowskich komunistów, kierujących rewolucją. Możemy 
tu wymienić chociażby takie nazwiska: Jurij Stekłow (Nahamkes) 1873-1941, Izrail 
Łazarewicz Parwus (Helfand) 1869-1924, Martinow (Zibar), Abraham Sagierski (Krochmal), 
Sołtancew (Bleichmann), Akselrod (Ortodoks), Glazunow (Schultze), Łapiński (Loewenson), 
Zuriesan (Weinstein), Bogdanow (Silberstein), Kamkow (Katz), Moisiej Czernomorski 
(Czernomordik), Makłakowski (Rosenblom), Garin (Garfeld), Kamneff (Goldberg), 
Meszkowski (Goldberg), Gusiew (Drabkin), Goriew (Goldman), Wołodarski (Goldstein), 
Zerwdicz (Fonstein), Litwinow (Finkelstein), Kamieński (Hoffmann), Naout (Ginzburg), 
Igojew (Goldman), Władimirow (Feldman), Bounskow (Fundamencki), Dmitrij Zaharowicz 
Manuilski, Lebiediewa (Simson), Liadow (Mandelstam), Szkłowski, Saltz, Rozalia 
Samojłowna Zemliaczka (Załkind) 1876-1947, Helena Rozmirowicz, Serafima Gopner, 
Jarosławski (Gubelman), Jakowlew (Epstein), Samuel Agurski, Grigorij Jakowlewicz 
Sokolnikow (Brilliant) 1886-1938, Jakob Stanisławowicz Hanecki (Furstenberg) 1879-1937, 
Riaznanow (Goldendach), Moisiej Salomonowicz Urycki, Julij Łarin (Lourie) i tysiące 
pomniejszych. 

Żydowscy komuniści w aparacie terroru i 

ludobójstwa

Aparat terroru i ludobójstwa: Czeka, GPU (OGPU), NKWD, Gułag, Smiersz, NKGB, MGB, 
KGB. Armia Czerwona. Wywiad i kontrwywiad.
I. Organy
Czeka - Ogólnorosyjska Nadzwyczajna Komisja Do Walki Z Kontrrewolucją I Sabotażem 
(Wsierossijskaja czriezwyczajnaja komissija po bor'bie s kontrriewolucyjej i sabotażem, czyli 
WCzK) - została powołana 20 XII 1917 na polecenie Lenina i z inicjatywy Feliksa 
Edmundowicza Dzierżyńskiego (Rufina) dla ochrony i umacniania władzy sowieckiej. 
Wprowadziła terror i eksterminację potencjalnych i rzeczywistych przeciwników władzy 
bolszewickiej. Po zamachu na Lenina dokonanym przez eserówkę Fanię Kaplan, Rada 
Komisarzy Ludowych uchwaliła 5 listopada 1918 dekret o likwidacji wrogów rewolucji 
nawet bez zbrodniczego, doraźnego wyroku trybunału rewolucyjnego. Czeka wykształciła się 
z Komitetu Wojskowo-Rewolucyjnego. Z niego to pochodzili najbliżsi współpracownicy 
Dzierżyńskiego, w późnejszych latach zajmujący najwyższe kierownicze stanowiska w 
aparacie terroru: Martyn Iwanowicz Łacis (Ian Friedrichowicz Sundrabs), Wiaczesław 
Mienżyński (prawdopodobnie pochodzenia polskiego), Stanisław Messing, Grigorij Moroz 
(Morozow), Jakob Christoforowicz Peters, Michaił Abramowicz Moskwin (Meer Trillisser), 
Józef Unszlicht i Gienrich Grigoriewicz Jagoda (Herszel Jehuda). 

GPU (OGPU) - Państwowy Zarząd Polityczny (Gosudarstwiennoje politiczeskoje 
uprawlenije) - powstał 6 lutego 1922, w praktyce zmieniono tylko nazwę z Czeka, co 
oznaczało nowy rozdział państwowego ludobójstwa. Czeka z samej nazwy miała być 
instytucją nadzwyczajną i przejściową. W 1922 władza bolszewicka była już ugruntowana. 
GPU zostało utworzone dekretem Centralnego Komitetu Wykonawczego, a po utworzeniu 30 
grudnia 1922 ZSRR zmieniło nazwę na OGPU - Objedinnoje GPU, Zjednoczone GPU. 
Stanowiło centralny organ radzieckich władz bezpieczeństwa podległy bezpośrednio Radzie 
Komisarzy Ludowych. Na czele GPU (OGPU) stał Dzierżyński, a po jego śmierci w 1926r. 
Mienżyński. Stanowisko ich zastępcy pełnił Jagoda. 10 lipca 1934. OGPU zostało włączone 
do NKWD.

NKWD - Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych (Narodnyj komissariat wnutriennich 
dieł) - centralny organ administracji państwowej (1917-1924) i od 1934, po wchłonięciu 
OGPU, samoistny aparat terroru i eksterminacji. W skład NKWD wchodziły wszystkie siły 
policyjne i porządkowe (milicja, służba ochrony pogranicza, specjalne jednostki wojskowe, 
więziennictwo, straż pożarna, urzędy stanu cywilnego), Gułag i wywiad. Komisariat otrzymał 
uprawnienia sądownicze, które realizowały kolegia prowadzące tajne przewody sądowe bez 
apelacji. Funkcję ludowego komisarza spraw wewnętrznych pełnili: Gienrich Jagoda (1934-
1936), Nikołaj Iwanowicz Jeżow (1936-1938), Ławrientij Pawłowicz Beria (1938-1945). W 
1941 i w latach 1943-1946 wyłączono z niego polityczną policję NKGB. W 1946 został 
przekształcony w Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Ministierstwo wnutriennich dieł, 
MWD). 

GUŁAG - Główny Zarząd Poprawczych Obozów Pracy (Gławnoje uprawlenije isprawitielno-
trudowych łagieriej) - wydział sowieckiego aparatu terroru (1917-1922 w Czeka, 1922-1934 
OGPU, 1934-1946 NKWD, 1946-1954 MGB, 1954-1991 KGB) kierujący systemem obozów 

koncentracyjnych, w których prowadzono likwidację więźniów głównie poprzez niewolniczą 
pracę, głód, zbrodnicze traktowanie i warunki biologicznego wyniszczenia.

Smiersz - Śmierć szpiegom (Smiert' szpionam) - powstał w 1943 jako organ kontrwywiadu 
wojskowego. Na jego czele stał Wiktor Siemionowicz Abakumow (Aba Kum). Podlegał 
bezpośrednio Państwowemu Komitetowi Obrony, czyli Stalinowi.

NKGB - Ludowy Komisariat Bezpieczeństwa Państwowego (Narodnyj komissariat 
gosudarstwiennoj biezopasnosti) - policja polityczna wyodrębniona w 1941 i w latach 1943-
1946 z NKWD. Odpowiadał za terror i działalność wywiadowczą. Dowódcą NKGB był bliski 
współpracownik Berii, Wsiewołod Mierkułow.

MGB - Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego (Ministierstwo gosudarstwiennoj 
biezopasnosti) - zastąpiło NKGB w 1946, kiedy zmieniono komisariaty w ministerstwa. 
Ministrem został Abakumow (1946-1951), następnie S. Ignatjew (1951-1953). 
Zapoczątkowało powojenny terror, po czym zostało zlikwidowane po śmierci Stalina.

KGB - Komitet Bezpieczeństwa Państwowego (Komitiet gosudarstwiennoj biezopasnosti) - 
powstał w 1954 przy Radzie Ministrów ZSRR z MGB. Kierował siłami bezpieczeństwa 
wewnętrznego, kontrwywiadem i wywiadem. Kierownikami byli: Iwan Aleksandrowicz 
Sierow (1954-1958), Aleksandr Nikołajewicz Szelepin (Shoen) 1958-1961, W.J. 
Siemiczastny (1961-1967), Jurij W. Andropow (Lieberman) 1967-1982, W.M. Czebrikow 
(1982-1988), W.A. Kriuczkow (1988-1991).

II. Kierownictwo aparatu terroru.

1.Skład centrali Czeka w Moskwie w 1918: 
Feliks Edmundowicz Dzierżyński - przewodniczący Czeka 
Jakob Peters - zastępca przewodniczącego 
Szkłowski 
Kneifiss 
Zeistine 
Elena Fedorowna Razmirowicz (Trojanowska)1886-1953 
Kronberg 
Maria Chaikina 
Karlson - łotewski 
Schaumann - łotewski 
Leontowicz 
Jakob Goldine 
Galperstein 
Kniggisen 
Łacis (Sundrabs) - łotewski 
Schillenkus 
Janson - łotewski 
Riwkine 
Antonow - Rosjanin 
Delafabre 
Cytkine 

Roskirowicz 
G. Swierdłow (Ginzburg) 
Bieneński 
Jakob Grigorijewicz Blumkin (Blum) 1898-1929 
Aleksandrowicz - Rosjanin 
Jakob Model 
Routenberg 
Pines 
Sachs 
Daybol - łotewski 
Saissoune - Ormianin 
Deylkenen - Łotysz 
Liebert 
Fogel - niemiecki 
Zakiss - Łotysz 

Ogółem 35 Żydów, 2 Rosjan, 1 Ormianin, 2 Łotysze. 
2. Skład centrali Czeka w Moskwie w 1919: 

Feliks Edmundowicz Dzierżyński - przewodniczący Czeka 
Jakob Peters - zastępca przewodniczącego 
Limbert - dyrektor więzienia Tagańskiego w Moskwie - katowni, gdzie mordowano carskich 
ministrów, arystokrację, generalicję, dyplomatów, artystów i pisarzy, ogólnie mówiąc 
rosyjską elitę 
Fogel 
Deipkin 
Bieneński 
Elena Fedorowna Razmirowicz (Trojanowska) 1886-1953 
G. Swierdłow (Ginzgurg) 
Janson 
Kneifiss 
Pines 
Delawanoff 
Ziskin 
Jacob Goldine 
Szkłowski 
Routenberg 
Galperstein 
Zakiss Łotysz 
Kniggisen 
Skeltizian - Ormianin 
Jakob Grigorijewicz Blumkin (Blum) 1898-1929 
Grunberg 
Latz 
Maria Chaikina 
Riwkine 
Boris Kamkow (Katz) 
Aleksandrowicz - Rosjanin 
Jacks 
Woinstein (Zwesdin) 

Leontowicz 
Gleistein 
Parwus (Helfand) 
Schillenkus 
Jacob Model - dowódca komanda śmierci 

Ogółem 32 Żydów, 1 Łotysz, 1 Ormianin, 1 Rosjanin. 
3. Skład komisarzy oddziału Czeka w Piotrogrodzie z lat 1919-1924: 
Iselewicz 
Anwelt 
Meichman 
Judit Rosmirowicz 
Giller 
Buhan Ormianin 
Sispper (Disperoff) 
Chaim Model 
Krasnik 
Kozłowski - Polak 
Mehrbej 
Pajkis 

Ogółem 10 Żydów, 1 Polak, 1 Ormianin. 
4. NKWD - rok 1936 - środek ludobójczego okresu w sowieckim komunizmie: 
Ludowy komisarz spraw wewnętrznych ZSRR - Gienrich Jagoda 
Pierwszy zastępca ludowego komisarza spraw wewnętrznych ZSRR - Jakob Saulowicz 
Agranow (Soronson) 
Zastępca ludowego komisarza spraw wewnętrznychw ZSRR - G.E. Prokofiew 
Kierownik działu kontrwywiadu - Mark Gay 
Kierownik działu gospodarczego - Samuel Mironow 
Kierownik działu zagranicznego - Abram Słucki 
Kierownik działu transportu - Abram Moisiejewicz Szanin 
Kierownik działu operacyjnego - Karl Beniaminowicz Pauker 
Kierownik działu specjalnego - Beniamin Izaakowicz Dobrodicki 
Kierownik działu zwalczania relgii - Isaj Lwowicz Joffe 
Kierownik działu kryminalno-śledczego - Leonid Josifowicz Wuhl 
Kierownik Głównego Urzędu Milicji Robotniczo-Chłopskiej - Lew Naumowicz Bialski 
Urząd ochrony zewnętrznej i wewnętrznej NKWD: 
Kierownik - Boris Efimowicz Mogilski 
Inspektor wojsk ochrony pogranicza NKWD - Semen Szirwindt 
5. Mordercy Rosjan, Ukraińców, Białorusinów, Polaków, Litwinów, Łotyszy, Estończyków, 
Tatarów, Kozaków, Ormian, Czeczenów, Inguszów, Azerów, Gruzinów, Kazachów, 
Uzbeków, Tadżyków, Turkmenów, Kirgizów, Niemców Nadwołżańskich oraz członków 
dziesiątek innych ludów, które zamieszkiwały najbardziej zbrodnicze państwo historii: 

Schulmann (Gruzja), Steinberg, Deutsch (Saratow), Ewgienija Bogdanowna Bosch 1879-
1929 (Pensa), Rebeka Meisel-Plastenina (Archangielsk), Braude (Moskwa), Larisa 
Michajłowna Rejsner 1895-1926, M.V. Rotkin - dowódcy Czeka 
Artemik Bagratowicz Chałatow - dowódca Czeka odpowiedzialny za zaopatrzenie państwa; 
organizator zbrodniczych karnych ekspedycji przeciwko chłopom i konfiskaty żywności, co 

doprowadziło do Wielkiego Głodu 1920-1921
Feldmann, Portugeis, Liwszitz, Szwarcman, Łacis, Rosa Schwarz (Towarzyszka "Wiera"), 
Harkawyj, Katowski, Frinowski, Litwinow - dowódcy Czeka na Ukrainie
Jakob Agranow (Soronson) - zastępca Jagody 1934-1936, Moisiej Gorb, Lew Elbert - 
generałowie Czeka/GPU/NKWD
Karl Danker, Izaak Salomonowicz Feffer, Szlawa Okudżawa, Józef Stanisławowicz 
Unszlicht, Abraham Izaakowicz Rottenberg, Aleksander Goldberg, Michaił Brener, Olga 
Dawidowna Bronstein 1883-1941 (siostra Trockiego), Mogilewski, Artusow, Breslau, 
Safarow, Kohn, Nachimson, Weinberg, Schwarz, Ehlenkrieg, Grünstein, Meisel-Kedrow, 
Kwaśnicki, Brodski - wysocy funkcjonariusze Czeka/GPU/NKWD
Michaił Siergiejewicz Kedrow (Zederbaum) 1878-1941- kierownik od marca 1919 działu 
kontrwywiadu Czeka, ludobójca słowiańskich powstańców
Timofiej Samsonow - szef tajnego wydziału Czeka ds. zwalczania religii - list do 
Dzierżyńskiego z 4 grudnia 1920: "(...) Zniszczyć religię może jedynie aparat Czeka. (...) W 
ostatnich czasach w swoich planach likwidacji cerkwi Czeka skupia całą uwagę na klerze. 
Tylko poprzez żmudną i niewdzięczną pracę z masami popów zdołamy ostatecznie 
wykorzenić i zlikwidować religię."
Karl Lander - łotewski Żyd, jeden z głównych kierowników Czeka, dowódca terroru na 
Kaukazie i nad Donem
Moisiej Salomonowicz Urycki - przewodniczący Czeka w Piotrogrodzie w 1918 
Mark Iljicz Gay - jeden z głównych dowódców NKWD (na czele działu) podczas "Wielkiego 
terroru" 1934-1938, kierował masowymi mordami, aresztowaniami i wysyłką do łagrów
Karl Beniaminowicz Pauker - szef wydziału operacji NKWD, zastępca Jagody 1934-1936, 
szef ochrony Stalina
Abram Aaronowicz Słucki (zastępca Jagody 1934-1936) i Boris (Baruch) Berman (brat 
Matwieja, ludobójca Białorusi) - główni dowódcy działań wywiadowczo-szpiegowskich 
NKWD za granicą w latach 30-tych
Siergiej Michajłowicz Spiegelglas i Leonid (Naum) Izaakowicz Eitingon - dowódcy działu do 
zadań specjalnych NKWD, jego członkiem był też Grigorij Rabinowicz
Jakob Michajłowicz (Jankiel Chaimowicz) Jurowski 1878-1938 - komendant "domu 
specjalnego przeznaczenia", Chaim (Szaja) Izaakowicz Gołoszczekin 1874-1941, Lew 
Semenowicz Sosnowski, Petr Łazarewicz Wojkow (Pinkus Wainer) 1888-1927, Petr 
Zaharowicz Jermakow, Grigorij Iwanowicz Safarow (Woldin), Fedor Fedorowicz 
Siromołotow - zabójcy na polecenie Swierdłowa rodziny carskiej w Jekaterynburgu

Zahar Iljicz Wołowicz, Moisiej Bogusławski, Jakob Weinshtok, Mark Gay, Matwiej Gerzon, 
Moisiej Gorb, Ilja Grach, Jakob Deich, Grigorij Rapoport, Abram Ratner, Abram Słucki 
(zastępca Jagody 1934-1936), Dawid Sokoliński, Salomon Stoibelman, Meer Trilisser, 
Samuel Firin, Władimir Cesarski, Leonid Chertok, Izaak Szapiro, Grigorij Jakubowski - 
dyrektorzy NKWD
Generałowie Arkady Gercowski, Beniamin Gulst, Ilja Iljuszin-Edleman, Matwiej Potasznik, 
Salomon Milsztein (dyrektor transportu NKWD zajmujący się deportacjami, m.in. 
Czeczenów i Inguszów), Lew Nowobracki, Leonid Fedorowicz Raichman, Leonid Naum 
Eitingon - najbliżsi współpracownicy dowódcy NKWD Ławrientija Berii Pułkownicy Boris 
Rodos, Lew Aaronowicz Szwarcman, Izajasz Babicz, Josif Babicz, Josif Lorkisz, Mark 
Szpekter , Szneidman - najwyżsi oficerowie śledczy NKWD

Rozalia Samojłowna Zemliaczka (Załkind) 1876-1947, Feldman i Bela Kun (Kohen) - 
dowódcy terroru Czeka na południu Ukrainy (Krym), którego ofiarą padło od 60 do 70 
tysięcy ludzi

Lew Romanowicz Szejnin - sędzia śledczy w procesach moskiewskich
Aleksander Orłow (Lew Łazarewicz Feldbin) - krewny Z. Kancelsona, dowódca misji NKWD 
w Hiszpanii podczas wojny domowej, organizator ludobójstwa ludności cywilnej i 
duchowieństwa; potem nauczyciel prawa na uniwersytecie w Michigan (!!!)
Mendel Chatajewicz - dowódca NKWD w obwodzie Kubania
Wsiewołod Apollonowicz Balicki (1892-1937) - ludowy komisarz spraw wewnętrznych 
Ukraińskiej SRR, Zinowij B. Kancelson - zastępca Balickiego - zastępcy Jagody 1934-1936; 
wraz z Dawidem Sokolińskim szefowie NKWD na Ukrainie
Chaim Apeter - kierownik więziennictwa NKWD w latach 30-tych, kierownik zarządu 
miejscami zsyłek w latach 20-tych
Kogenmann - kapitan wojsk bezpieczeństwa NKWD, zastępca szefa zarządu operacyjnego 
Gułagu
Naftalij Aaronowicz Frenkel - twórca Gułagu

Matwiej Dawidowicz Berman - kierownik Gułagu w latach 30-tych, podległy komisarzowi 
spraw wewnętrznych
Łazar Josifowicz Kogan - naczelny funkcjonariusz Gułagu, naczelnik budowy Kanału 
Białomorskiego w latach 30-tych, zastępca M. Bermana, zarządca obozów w okręgu 
karelskim
Semen Grigoriewicz Firin 1898-1937 - naczelny funkcjonariusz Gułagu, zastępca kierownika 
Gułagu M. Bermana w latach 30-tych, kierownik łagru 
Finkelstein - naczelny funkcjonariusz Gułagu, zarządca obozów w północnej części ZSRR w 
latach 30-tych
L.B. Solin - naczelny funkcjonariusz Gułagu, zarządca obozów i obszarów dla 
deportowanych w Kazachstanie w latach 30-tych
Serpuchowski - naczelny funkcjonariusz Gułagu, kierownik obozu na Wyspach Sołowieckich 
w latach 30-tych
Matwiej Pogrebiński - naczelny funkcjonariusz Gułagu, zarządca obozów i obszarów zesłania 
na Uralu (obwód swierdłowski) w latach 30-tych
Mendel Kerman, Nachimson, Firsh, Abramson, Bikson (Sibłag), Jakob Moisiejewicz Moroz 
(łagry nad Peczorą) - funkcjonariusze Gułagu
Sabo - zarządca obozów w obwodzie zachodniosyberyjskim
Volin - zarządca obozów w Kazachstanie
Mezner - kierownik więzienia izolacyjnego na Uralu
Jakob Dawidowicz Rappaport - naczelny funkcjonariusz Gułagu, kierownik łagru w latach 
30-tych, zastępca Ł. Kogana, szef działu gospodarczego Gułagu
Lew Inzhir - główny księgowy i administrator Gułagu w latach 30-tych Łazar Berenson - szef 
działu finansowego NKWD, zarządca finansowy Gułagu w latach 30-tych
Siergiej Zhuk - szef wydziału technicznego Gułagu w latach 30-tych
Aaron Aleksandrowicz Soltz, Samuel Leonidowicz Kogan, Samuel Jakubowicz Firin - 
kierownicy łagrów
Ginsburg (lekarz); Dorfmann, Kagner, Angert (sekcja finansowa) - funkcjonariusze Gułagu
Abraham Izaakowicz Rottenberg - dyrektor więzienia izolacyjnego i jeden z przywódców 
działalności bezbożniczej

Andriej Zakowski - szef NKWD w obwodzie leningradzkim w okresie "Wielkiego terroru"
Błat - szef NKWD w obwodzie zachodnim
Ritkowski - szef NKWD w kraju siewierskim
Fridberg - szef NKWD w kraju azowsko-czarnomorskim

Pilljar - szef NKWD w kraju saratowskim
Rappoport - szef NKWD w okręgu stalingradzkim
Rajski - szef NKWD w obwodzie orenburskim
Abrampolski - szef NKWD w kraju gorkowskim
Fajwiłowicz - szef NKWD w kraju północnokaukazkim 
Szkljar - szef NKWD w obwodzie swierdłowskim
Zelikman - szef NKWD Baszkirskiej ASRR
Gogol - szef NKWD Zachodniej Syberii
Trocki - szef NKWD Wschodniej Syberii
T.G. Deribas - szef NKWD kraju dalekowschodniego
Krukowski - szef NKWD Średniej Azji
Izrael M. Leplewski - Ludowy komisarz spraw wewnętrznych Białoruskiej SRR
K.M. Karlson - szef NKWD w okręgu charkowskim
Purkisz - szef NKWD na zakaukaziu
Semen Dukielski- szef NKWD w Woroneżu
A.I. Uspenski - szef NKWD w Orenburgu
Raiberg, Kaspers, Preobrażeński - szefowie NKWD na północy ZSRR
Drabkin, Litwin, Szapiro - szefowie NKWD w północno - zachodnim ZSRR
Ławrientij F. Canawa - ludowy komisarz spraw wewnętrznych Białoruskiej SRR
Sołonicyn, Artuzow, Arschakuni, Słominski, Meier, Kurmin, Zalin, Rywkin, Grodis, 
Formeister, Rozenberg, Minkin, Kładowski, Kac, Szpigelman, Pater, Dorfman, Sotnikow, I. 
Iwanow, Jusis, Gindin, B. J. Zaidman, D. J. Zaidman, Wolfson, Dyment, I. G. Weisman, M. 
M. Weicman, B. W. Ginzburg, Baumgart, Joganson, Wodarskii, A. A. Abramowicz, 
Wainsztein, Kudrik, Lebedź, Putilik, Goldsztein, Goszkin, Kurin, Jezuitow, N.M. Lerner, S.B. 
Puzicki, M.A. Kagan, R.A. Listengurt, I.A. Mikelson, S.A. Messing, I. Reingold - 
kierowniczy funkcjonariusze NKWD
Nikołaj Puzicki - kierownik GPU/NKWD odpowiedzialny za przesiedleńców
N. Rosental - inspektor Zarządu Oddziałów Specjalnych Czeka
Zarajski - pracownik księgowy Czeka
Samuel Mironow - kierownik działu gospodarczego NKWD
L.G. Mironow - kierownik departamentu NKWD ds. zwalczania szpiegostwa
Raichman - dowódca GPU/NKWD w okręgu Charkowa
Bronstein - komisarz spraw wewnętrznych w Jekaterinodarze w 1918
Wichman, Galperin (śledczy), Deich, Dora Jawlińska - funkcjonariusze kierowniczy Czeka w 
Odessie
L.B. Zalkis - kierownik NKWD w Kazachstanie w latach 30-tych
Kogan, J. A. Deich - dowódcy rostowskiego NKWD
Stanisław Francewicz Redens (1892-1939) - ludobójca z Czeka podczas pacyfikacji Krymu w 
1920 r.; pełnomocnik GPU/NKWD w okręgu moskiewskim; kierownik NKWD Kazachskiej 
SRR
Michaił Petrowicz Frinowski (1898-1940) - zastępca ludowego komisarza spraw 
wewnętrznych 1936-37
Szapiro - sekretarz ludowego komisarza spraw wewnętrznych 1936-37
Leonid Michajłowicz Zakowski - kierownik moskiewskiego NKWD po Redensie
Nikołaj Pietrowski, Michaił Jakubowicz, Pawieł A. Karutski - kolejni kierownicy 
moskiewskiego NKWD po Zakowskim
Jokob Olski - przewodniczący Czeka na Białorusi
Josif Aleksandrowicz Adamowicz 1896-1937 - ludowy komisarz spraw wewnętrznych 
Białorusi
Josif Ostrowski - kierownik działu NKWD w latach 30-tych
Boris Samojłowicz Utewski 1887-1970 - w aparacie terroru od 1920 r., konsultant urzędu do 

spraw miejsc zesłania i deportacji
E.G. Szirwindt - kierownik urzędu ds. miejsc zesłania ludowego komisariatu sprawiedliwości 
RSFRR
Majranowski - kierownik laboratorium bakteriologicznego NKWD
Josif Isajewicz Jokelles - pomocnik najwyższego prokuratora ZSRR
Dmitrij Dmitrijewicz Greszua (Greszuin) - kierownik rostowskiego NKWD w 1938
Siergiej Szwarc - sekretarz Nikołaja Jeżowa
Wuhl - kat z Łubianki
Apeter - kierownik urzędu ds. miejsc zsyłek i deportacji ludowego komisariatu 
sprawiedliwości ZSRR
Behterew, Golenkiewicz, Brodowski, Golc, Kessler, Kornblitt, Jakubson - kierownicy 
działów urzędu ds. miejsc zsyłek i deportacji 
Blauberg, Wojcicki, Miller - inspektorzy urzędu ds. miejsc zsyłek i deportacji 
Bogdan Zaharewicz Kobułow 1894-1953 - zastępca ludowego komisarza spraw 
wewnętrznych ZSRR
Djorka (Zorka) - komisarz Czeka w Piotrogrodzie

III. Armia Czerwona

Lew Dawidowicz Trocki (Bronstein) - ludowy komisarz armii i marynarki w pierwszej 
Radzie Komisarzy Ludowych (1917); twórca i najwyższy dowódca Armii Czerwonej; 
przewodniczący Rady Wojenno-Rewolucyjnej

Witalij Markowicz Primakow 1897-1937 - dowódca komunistycznego korpusu kazachskiego, 
ludobójca rosyjskich chłopów, generał

Hieronim Petrowicz Uborewicz 1896-1937 - żydowski bolszewik, generał, pacyfikował 
powstanie Antonowa (1921), wiceprzewodniczący Rady Wojenno-Rewolucyjnej ZSRR, 
kierownik działu uzbrojenia (1930-1931) 

Gen. Jona Emmanuelowicz Jakir 1896-1937 - w partii bolszewickiej od 1917; 1925-37 
dowódca okręgów wojskowych, m.in. Kijowskiego Okręgu Wojskowego; w latach 1930-34 
członek Rady Wojenno-Rewolucyjnej ZSRR, w latach 20-tych kierował szkoleniem 
wojskowym

Gen. Dimitrij Arkadijewicz Schmidt (Dawid Gutman)
Gen. Jakob (Jankiel) Kreiser
Gen. Miron Semenowicz (Meer Salomonowicz) Wowsi 1897-1960 - profesor kardiologii, 
główny lekarz Armii Czerwonej (Radzieckiej) 1941-1950
Gen. Dawid Abramowicz Dragoński 1910-1993 - dwukrotny bohater ZSRR, przewodniczący 
Komitetu Antysyjonistycznego, członek Komisji Rewizyjnej KC KPZR
Gen. Grigorij Sztern
Gen. Michaił Chazkielewicz
Gen. Szimon Kirwoszejn
Gen. Robert Eideman
Gen. Fred Feldman
Gen. Jakob Smuszkiewicz - dowódca sowieckich sił powietrznych w II w.ś.
Gen. Lew Michajłowicz Dowator 1903-1941 - Bohater ZSRR

Arseni Raskin
Chaim Fomin

Samuel Schwarzbart - komisarz Armii Czerwonej, morderca ukraińskiego przywódcy 
niepodległościowego - Semena Petlury (1926r. w Paryżu)

Siergiej Iwanowicz Gusiew (Jakob Dawidowicz Drabkin) - wysoki komisarz polityczny 
Armii Czerwonej w 1918, następnie przewodniczył działowi prasowemu KC WKP(b) 1925-
1927

Efraim Markowicz Skliański 1892-1925 - żydowski bolszewik, zastępca Trockiego w Radzie 
Wojenno-Rewolucyjnej (1918-1924)

Petr Hermogenowicz Smidowicz 1874-1935 - przewodniczący Trybunału Rewolucyjnego 
Armii Czerwonej

B.P. Pozern - członek Rady Wojenno-Rewolucyjnej

Józef Stanisławowicz Unszlicht 1879-1938 - wiceprzewodniczący Czeka i GPU (1921-1923), 
wicekomisarz wojny (1925-1930) 

Lata 20-te:
Askoldow - dowódca wojsk inżynieryjnych 1922-1924
Rozengolc - dowódca wojsk powietrznych; jego zastępcą był Smuszkiewicz
Barski - dowódca wojsk specjalnego przeznaczenia

Ludowy komisariat armii i marynarki (1918r.):
Szorodak, Slanks, Petz, Gerszfeld - osobiści doradcy Trockiego 
Fruntze - najwyższy dowódca armii południa
Fischmann - szef rewolucyjnego sztabu głównego armii północnej
Potzern - prezydent Sowieta armii frontu zachodniego
Szutzman (Szusmanowicz) - doradca wojskowy w moskiewskim okręgu wojskowym, 
komisarz oddziału rekwizycyjnego okręgu moskiewskiego
Gubelman - komisarz polityczny moskiewskiego okręgu wojskowego
Lewienson - doradca prawny Armii Czerwonej 
Dietz - doradca polityczny witebskiego okręgu wojskowego
Glusman - doradca wojskowy Komunistycznej Brygady w Samarze 
Beckman - komisarz polityczny samaryjskiego okręgu wojskowego
Kalmanowicz - doradca wojskowy komunistycznych sił zbrojnych Słucka i komisarz 
rekwizycji wojennych
Romm - komisarz wojenno-sądowy 12. Armii
Meiczik - komisarz polityczny 12. Armii
Liwenson - komisarz polityczny sztabu 4. Armii
Gleizer - komisarz Szkoły Straży Granicznej
Polonski - komisarz polityczny 15. Dywizji
Lehtiner - komisarz wojennego sowieta armii Kaukazu
Bruno, Schullman - nadzwyczajni komisarze frontu wschodniego
Rozengolc, Meigof, Nazengolc - członkowie wojennego sowieta kazańskiego
Anatolij Iljicz Gekker 1888-1938 - dowódca Armii Czerwonej w Jarosławiu
Ceiger - kierownik Piotrogrodzkiego Komisariatu Wojennego
Gittis - komisarz polityczny piotrogrodzkiego okręgu wojskowego

Lazimer - członek sowieta komuny wojennej
Kollman (były oficer C.K. armii) - kierownik komuny wojennej
Metkaz - komisarz wojenny Moskwy
Zak - dowódca obrony Krymu
Słuzin, Zilberman - dowódcy frontu kurskiego
Szpiro - komisarz polityczny frontu rumińskiego
Dawidowicz - pełnomocnik do rokowań pokojowych z Niemcami

Ludowy komisariat obrony - połowa lat 30-tych:

Jankiel Borisowicz Gamarnik 1894-1937 - zastępca ludowego komisarza obrony i szef 
kierownictwa politycznego Armii Czerwonej 1930-1937
Funkcjonariusze polityczni komisariatu - Ozol, Bulin, Blumenthal, Reisin, Berlin, Reitam, 
Politmann, Katzeson, Meises (komisarz armii na Ukrainie), Szyfres (komisarz armii Kaukazu)
Komisarze polityczni w armii: Izaak Moisiejewicz Grinberg, Larz Jakubowicz Bruber, 
Morduch Lajbowicz Chorosz, Moisiej Pawłowicz Bergard, Izydor Dawidowicz Weineros, 
Grigorij Isajewicz Gorin, Michaił Moisiejewicz Zeldowicz, Izaak Abramowicz Mustafin, 
Grigorij Salomonowicz Szymanowski, Lew Izrailewicz Szczegolew, Lew Grigorjewicz 
Jakubowski, Aleksander Salomonowicz Aleksandrow, Moisiej Jefimowicz Piwowarow, Boris 
Izaakowicz Pugaczewski, Semen Borisowicz Reisin, Izydor Mojsiewicz Szubin, Markus 
Grigorjewicz Altszu, Władimir Markowicz Berlin, Emmanuel Michaiłowicz Chanin, Josef 
Isajewicz Szfran, Josef Borisowicz Powzner, Josef Borisowicz Ajzenberg, Izaak Lwowicz 
Zelenow, Władimir Dawidowicz Lipiec, Efraim Chaimowicz Gerszon.

Arkadij Lwowicz Szifres - kierownik akademii wojskowej, Gregorij Izaakowicz Stern - 
zwierzchnik komisarzy wojennych, Samuel Aaronowicz Gekker - kierownik działu ds. 
stosunków zewnętrznych w komisariacie, Jewgenij Szymonowicz Kozanski, Jakob 
Moisiejewicz Fischmann - kierownik działu chemicznego Armii Czerwonej, Petr 
Moisiejewicz Aszlej - kierownik działu finansowego Armii Czerwonej, Naum Jozjaszewicz 
Rogowski - kierownik zarządu gospodarki zbrojeniowej, Moisiej Moisiejewicz Landa - 
redaktor naczelny gazety "Czerwona Gwiazda", Szymon Jakubowicz Turowski - kierownik 
zarządu politycznego lotnictwa bojowego Armii Czerwonej, Moisiej Jakubowicz 
Germanowicz - komisarz polityczny dowództwa północnokaukaskiego okręgu wojskowego, 
Salomon Uricki - komisarz polityczny dowództw okręgów wojskowych Kaukazu, G. 
A.Tairow - komisarz polityczny dowództw okręgów wojskowych Syberii, Łazar Naumowicz 
Aaronstam - komisarz polityczny dowództwa armii dalekowschodniej, Aaron Samuelowicz 
Griszin (Rabinowicz) - komisarz polityczny floty bałtyckiej 

Lew Zaharowicz Meklis - wicekomisarz obrony, szef kierownictwa politycznego Armii 
Czerwonej 1937-1940 

IV. Wywiad i szpiegostwo

Michaił Moskwin (Meer Abramowicz Trilisser) 1883-1940 - żydowski bolszewik, w latach 
1921-1929 kierownik wywiadu sowieckiego za granicą, organizator eksterminacji Rosjan w 
początkach władzy bolszewickiej 
Lew Leopold Trepper - szef siatki szpiegowskiej "Czerwona Orkiestra" w Niemczech

Izajasz Bir, Alter Strom - szefowie siatki szpiegowskiej we Francji w latach 30-tych
Lew Grosswogel, Jules Jasper, Abracham Raichman, kpt. Gurewicz - członkowie siatki 
Treppera
Ignatij Reiss (Natan Porecki) - rezydent sowieckiego wywiadu w Polsce i Francji
Walter Kriwicki (Samuel Ginsberg) - generał NKWD, szef GRU i wywiadu na Zachodzie w 
latach 30-tych
Gen. Moisiej Milstein - wiceszef służb dezinformacji GRU
Szymon Iwanowcz Arałow - szef GRU w latach 50-tych
A.M. Nikonow (Nikonson) - szef wywiadu wojskowego w latach 20-tych
Jakob Mraczkowski (Gorew), Moisiej Milstein, Ruth Werner, Rolf Werner, Lew Manewicz, 
Karl Ramm - współpracownicy szefa GRU, Jana Karlowicza Berzina
Józef Stanisławowicz Unszlicht - zastępca szefa GRU od 1923
Salomon Petrowicz Uricki - przejściowy szef GRU podczas absencji Berzina
Matwiej Wasiljewicz Zacharow - szef GRU na początku lat 50-tych 
Gen. Iwan Sierow - szef GRU 1958-1962, członek KC 1956-1961
Izrael Beer - szpieg w Izraelu
Samuel Kagan - szpieg w Wielkiej Brytanii
Otto Katz - szpieg Czeka i asasyn Smiersza
Ruth Kuczyńska - szpieg w Chinach, Szwajcarii i Wlk. Brytanii
Paweł Monat - szpieg z Polski
Gertruda Schildbach - agentka NKWD we Włoszech
Jakob Blumkin - agent NKWD w Turcji
Mark Zborowski - agent wszechczasów ZSRR (m.in. Francja), asasyn dysydentów w latach 
30-tych, potem imigrant do USA i profesor uniwersytecki (!!!)
 

Żydowscy komuniści w aparacie 

państwowym, propagandzie, sztuce, kulturze i 

nauce bolszewickiej Rosji i ZSRR

 

I. Władze państwowe

Rada Komisarzy Ludowych - połowa 1918: 
Przewodniczący - W.I. Lenin (Blank) 
Komisarz ludowy spraw zagranicznych - Georgij Wasiljewicz Cziczerin (Mejerdorf) 1872-
1936 
Komisarz ludowy narodowości - Józef Wissarionowicz Stalin (Dżugaszwili) - Gruzin 
Komisarz ludowy rolnictwa - Protjan - Ormianin 
Komisarz ludowy gospodarki - Julij Łarin (Michaił Aleksandrowicz 'Zalmanowicz' Lourie) 
1882-1932 - teoretyk komunizmu wojennego, członek sowieta piotrogrodzkiego, jego siostra 
- Anna Michajłowna Łarina - była żoną Bucharina 
Komisarz ludowy aprowizacji - Aleksandr Grigorijewicz Schlichter 1868-1940 - 
przewodniczący tambowskiego gubernialnego komistetu wykonawczego (1920-1921), jeden 
z kierowników bestialskiej pacyfikacji powstania Antonowa 

Komisarz ludowy Armii Czerwonej i marynarki - L.D. Trocki (Bronstein) 
Komisarz ludowy kontroli państwowej - Karl Iwanowicz Lander 1883-1937 
Komisarz ludowy gruntów państwowych - Samuel Kaufman 
Komisarz ludowy pracy - Beniamin Schmidt 
Komisarz ludowy opieki społecznej - E. Lilina (Kniggisen) 1882-1929 - pierwsza żona 
Zinowiewa 
Komisarz ludowy oświaty - Anatolij Wasiljewicz Łunaczarski (Balicz Mandelstam) 1875-
1933 
Komisarz ludowy wyznań religijnych - Spitzberg 
Komisarz ludowy spraw wewnętrznych - G. Zinowiew (Apfelbaum) 
Komisarz ludowy zdrowia - Anwelt 
Komisarz ludowy finansów - Isidor Emmanuiłowicz Goukowski 1871-1921 - potem 
ambasador w Estonii 
Komisarz ludowy prasy - W. Wołodarski (Moisiej Markowicz Goldstein) 1891-1918 
Komisarz ludowy sprawiedliwości - Izaak Zaharowicz Steinberg 1888-1957 
Komisarz ludowy wyborów - Moisiej Salomonowicz Urycki 
Komisarz ludowy handlu - Kukorski (Kukor) 
Komisarz ludowy ds. uchodźców - Moisiej Fenigstein 
Asystenci komisarza ludowego ds. uchodźców - Rawicz, Zasłowski 

Ludowy komisariat spraw wewnętrznych 1918: 

Ederer - przewodniczący komisji gospodarczej Sowieta Piotrogrodu 
Rosental - komisarz bezpieczeństwa Moskwy 
Goldenrubin - dyrektor urzędu propagandy lk spraw zagranicznych 
Krasikow - komisarz prasowy Moskwy 
Rudnik - wiceprezes lk zdrowia 
Abraham Sagurski (Krohmal) - pierwszy sekretarz lk ds. uchodźców 
Martinson - dyrektor biura prasowego lk spraw wewnętrznych 
Pfeierman - naczelny komisarz Czeka w Piotrogrodzie 
Schneider - komisarz polityczny Piotrogrodu 
Minnor - komisarz polityczny Moskwy (z USA) 
Goldenrudin - kierownik propagandy 
Rudin - wiceprzewodniczący komisji zdrowia 

Ludowy komisariat spraw zagranicznych: 

Karahan - doradca Cziczerina 
Margolin - dyrektor biura paszportowego 
Fritz - dyrektor komisariatu 
Joffe - sowiecki ambasador w Berlinie 
Lewin - pierwszy sekretarz ambasady sowieckiej w Berlinie, następnie komisarz ludowy 
Bawarskiej Republiki Rad 
Askerlod - dyrektor biura prasy i informacji ambasady sowieckiej w Berlinie 
Beck - specjalny poseł rządu sowieckiego w Londynie i Paryżu 
Benitler (Beintler) - sowiecki ambasador w Oslo 
Martius - sowiecki ambasador w Waszyngtonie 
Lew Kamieniew (Rosenfeld) - sowiecki ambasador w Wiedniu 
Wacław Worowski - sowiecki ambasador w Rzymie 
Petr Łazarewicz Wojkow - sowiecki ambasador w Warszawie 
Malkin - sowiecki konsul w Glasgow 

Kain Rako (Rokiewski) - prezes Komitetu Pokojowego w Kijowie 
Manuilski - współpracownik Rako i wysoki dygnitarz na Ukrainie 
Astcumb-Ilssen - pierwszy doradca prawny ludowego komisariatu spraw zagranicznych 
Abel Beck - konsul generalny w Odessie 
Grundbaum (Cewinski) - konsul generalny w Kijowie 
Gillerson - ambasador w Pradze 
Szkłowski - ambasador w Sztokholmie 

Iwan Abramowicz Załkind 1885-1928 - funkcjonariusz kompletujący skład pierwszego 
komisariatu spraw zagranicznych, na którego czele stał L.D. Trocki 

Delegacja sowiecka na rozmowy pokojowe z Niemcami w Brześciu Litewski (10 lutego 
1918): L.D. Trocki - przewodniczący; Bicenko, Karelin, Joffe, Pokrowski - członkowie; 
Miedwiediew - przewodniczący CKW Ukrainy; Szachraj - ludowy komisarz wojny Ukrainy; 
Lew Michajłowicz Karahan (Karahanjan) 1889-1937 - sekretarz delegacji 

Ludowy komisariat gospodarki: 

Mierzwinski (Merzwin) - pierwszy komisarz handlu 
Solwein - sekretarz Merzwina 
Haskjin - sekretarz generalny komisariatu handlu 
Berta Hinewitz - asystentka Haskjina 
Isidor Gurko (Gurkowski) - drugi komisarz handlu 
Zaks (Gładneff) - sekretarz Gurko 
Latz (Latsis) - prezes rady handlowej 
Weisman - sekretarz rady handlowej 
Zaks (brat Gładneffa) - administracja banków ludowych 
Akselrod (Ortodoks) - administracja banków ludowych 
Michelson - administracja banków ludowych 
Hanecki (Furstenberg) - komisarz urzędu sowiecko-niemieckich stosunków handlowych; 
głównym jego zadaniem były kontakty z żydowskimi grupami bankowymi na Zachodzie, tj. 
Kuhn-Loeb & Co. w Nowym Jorku, bankiem Warburga w Sztokholmie, Speyer & Co. w 
Londynie, Lazar Freres z Paryża i innymi, finansującymi rewolucjonistów. 
Kogon (jeden z braci Ł. M. Kaganowicza) - pierwszy sekretarz Furstenberga 
Kahn - główny rewizor banków 
Gorenstein - doradca Kahna 
Rada ds. jakości produkcji - Trocki - przewodniczący, Szuchalter - sekretarz, Grincer, Galina 
Konstantinowna Flakserman 1888-1958 - żona lidera mienszewików Suchanowa, wcześniej 
członkini sekretariatu KC SDPRR(b) w 1917, Szein. 

Członkowie komisji ds. konfiskaty, wywozu i sprzedaży zagrabionych dzieł sztuki i 
kosztowności za granicą: L.D. Trocki - przewodniczący, Grigorij Dmitrijewicz Bazilewicz 
1889-1939 - wiceprzewodniczący, F.A. Weis - reprezentant komisariatu finansów i pracownik 
Gohrana (Państowej Ochrony Cenności), Igor Emmanuelowicz Grabar (artysta, restaurator, 
znawca sztuki) 1871-1960 - reprezentant komisariatu oświaty, S.N. Trojnicki - przedstawiciel 
Muzeum Głównego.

Przedstawiciele handlowi RFSRR za granicą: 
Abraham Shekman - przedstawiciel handlowy w Sztokholmie przy Banku Warburga i Nya 
Banken 
Landau - przedstawiciel handlowy w Berlinie 
Worowski - przedstawiciel handlowy w Kopenhadze 
Georgij Aleksandrowicz Solomon (Isecki) 1868-1923 - przedstwiciel handlowy ZSRR na 
Łotwie 

Członkowie Najwyższej Rady Gospodarstwa Ludowego - Moskwa: 
Kamieniew (Rosenfeld) - przewodniczący Rady 
Krassikow - wiceprzewodniczący Rady 
Abraham Schotman - wiceprzewodniczący moskiewskiej rady gospodarstwa ludowego 
Heikina - sekretarka Schotmana 
Eismondt - przewodniczący piotrogrodzkiej rady gospodarstwa ludowego 
Landeman - wiceprzewodniczący piotrogrodzkiej rady gospodarstwa ludowego 
Kreinitz - dyrektor piotrogrodzkiej rady gospodarstwa ludowego 
Abel Alperowicz - komisarz ds. wyrobu stali 
Hertz (Herzen) - komisarz transportu 
Schilmon - sekretarz Hertza 
Tawrid - komisarz ds. zbiorów słonecznika 
Rotemberg - komisarz ds. wydobycia węgla 
Klammer - komisarz przemysłu rybnego 
Kisswalter - komisarz odbudowy gospodarczej 
N.A. Rozenberg - obserwator odbudowy gospodarczej 
Sandicz - pomocnik Rosenberga 

Członkowie sekcji ekonomicznej Najwyższej Rady Gospodarstwa Ludowego:
Rabinowicz, Weinberg, Larin, Galalt, Kreitman, Zupper, Krasnin (ros), Alperowic, Łomow 
(ros)

Członkowie komitetu donieckiego Najwyższej Rady Gospodarstwa Ludowego:
Połoński, Rosental, Krunze (niem), Kogan (Bernstein), Zimanowicz, Klassen (łot), Ochkis, 
Wichter, Kirsch (niem), Lipszyc, Bisk (łot)

Członkowie sekcji spółdzielczej Najwyższej Rady Gospodarstwa Ludowego:
Sidelgeim, Heikin, Lubomirski, Krizewski (Kritzer), Tager, Kintsztuk

Członkowie sekcji wydobycia węgla Najwyższej Rady Gospodarstwa Ludowego:
Kosior, Goldman, Lengnic, Holcman, Shmit, Falkner, Rudzutak, Sortel, Smit, Blum, Kacel, 
Sul, Czetkow (ros)

Ludowy komisariat sprawiedliwości: 

Josef Steinberg - brat ludowego komisarza, główny doradca 
Jakob Berman - przewodniczący Trybunału Rewolucyjnego Moskwy, prowadzącego 
zbrodnicze doraźne procesy 

Lewendorf, Słucki - śledczy Trybunału 
Fridkin - prokurator Trybunału 
Łuck (Łucki) - komisarz sądowy sił zbrojnych 
Berg - komisarz sądowy Piotrogrodu 
Goinbark - dyrektor departamentu ds. tworzenia prawa 
Scherwin - sekretarz komuny ludowej w Moskwie 
Glausman - przewodniczący komisji kontrolnej komisariatu sprawiedliwości i komisji 
śledczej przy Trybunale 
Schrader - główny komisarz Sądu Najwyższego w Moskwie, zajmujący się kasacjami 
Trocki (Bronstein) - przewodniczący najwyższej komisji rewolucyjnej republiki 
Sędziowie "ludowi" w Moskwie:
Jakob Dawidow, Paul Bitzk, Jakob Antokolski, Josef Bejer, Abraham Gundram, Kastariaz 
(orm), Beniamin Aronowicz

Najwyżsi sędziowie w państwie:
Katsell, Goldman, Walkperr, Kasior, Schnell, Schorteil, Sercow (ros), Schmidt, Blum, 
Rudzistarck

Ludowy komisariat oświaty: 

Pozner - dyrektor działu 
Eihengolc - główny sekretarz komisariatu 
Groinim - komisarz oświaty południowej Rosji 
Lourie (brat Michaiła) - dyrektor działu szkolnictwa podstawowego w komisariacie 
O. Z. Rosenfeld - dyrektorka sekcji ds. teatru komisariatu - żona Kamieniewa 
Rebeka Zatz - sekretarz sekcji ds. teatru 
Sternberg - dyrektor działu rzeźbiarstwa komisariatu 
Jakob Zołotin - prezes Rządowej Rady Instytutu Edukacji Komunistycznej 
Grünberg - komisarz oświaty północnej Rosji 
Alter - kierownik działu 
A.B. Załkind - funkcjonariusz komisariatu oświaty, bolszewizator kultury 

Ludowy komisariat zdrowia: 

Dauge - wicekomisarz komisariatu 
Wempertz - prezes Komitetu Zwalczania Chorób Wenerycznych 
Rappoport - dyrektor departamentu farmaceutycznego komisariatu, potem komisarz 
polityczny Piotrogrodu 
Fuchs - sekretarz Rappoporta 
Bloschon - prezes Komitetu Zwalczania Chorób Zakaźnych 

Sowiecki Czerwony Krzyż: 
Przewodniczący KC Czerwonego Krzyża w Moskwie - Beniamin Mowszewicz Swierdłow

Zagraniczni przedstawiciele sowieckiego Czerwonego Krzyża: 
Karol Radek (Sobelson) - Berlin 
Neinsenbaum - Bukareszt 
Bergman - Wiedeń 

Abraham Baum - Kopenhaga 
Wesełowski, Alter, Klotzman - Warszawa

Członkowie komisariatu pracy w Moskwie: 

Radus - pomocnik ludowego komisarza 
Zencowicz - sekretarz Schmidta, ludowego komisarza 
Raskjin - główny sekretarz komisariatu 
Zarch - dyrektor departamentu zaopatrzenia dla robotników 
Woltman - komisarz budów publicznych 
Kaufman - asystent komisarza budów publicznych 
Goldbark - przewodniczący komisji budów publicznych 
Kuchner - doradca komisji robót publicznych 

Ludowy komisariat opieki społecznej: 

Pauzner - dyrektor komisariatu 
Gelfman - główny sekretarz komisariatu 
Roza Kaufman - pomocnica sekretarza 
Lewin - kierownik działu płac 
K.F. Rozental - dyrektor kancelarii

Biuro Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich w Moskwie: 

Przewodniczący pierwszej Rady Delegatów Żołnierskich - Lew Kunicz 
Przewodniczący Rady Dalegatów Robotniczych - Szmidowicz 
Przewodniczący pierwszej RDRiŻ - Model 
Członkowie:
Rozengolc - dyrektor biura, Sarh, Klammer, Gronberg, Sheinkman, Rotsztein, Lewinson, 
Krasnopolski, Martow (Cederbaum), Riwkin, Simson, Tapkin, Schik, Falin, Anderson (łot), 
Vimba (łot), Solo (łot), Michelson, Ter-Michan (orm), Klauzner - sekretarz, Katzstein

Władze partyjne: 
Komitet Centralny partii bolszewickiej:
Trocki (Bronstein), Lenin (Blank), Zinowiew (Apfelbaum), Łarin (Lourie), Krylenko (ros), 
Łunaczarski (Balich-Mandelstam), Uricki, Wołodarski (Goldstein), Kamieniew (Rosenfeld), 
Smidowicz, Swierdłow (Ginzburg), Stekłow (Nahamkes)

Komitet Centralny partii mienszewików:
Dimand, Nikołaj Nikołajewicz Suchanow (Himmer) 1882-1940, Straus, Ratner, Liber, Zonn, 
Dan, Abramowicz, Rappoport, Martow (Cederbaum), Lewicki (Zederbaum)

Komitet Centralny partii eserowców:
Kiereński (Adler), Aronowicz, Gissler, Lwowicz-Dawidowicz, Gurewicz, Abram Goc, 
Goldstein, Lihach, Knitshuk, Berlinrut, Distler, Cherniawski, Czajkowski (ros), Rozenberg, 
Ratner

Komitet Centralny lewego skrzydła eserowców (po rozpadzie):
Szternberg, Lewin, Fishman, Lenberg, Stica, Lander, Kagan (Gresser-Kamkow), Katc 
(Bernsztein), Fajga Ostrowska, Nachman, Karelin (ros), Maria Spiridonowa (ros)

Komitet anarchistów w Moskwie:
Krupenin (ros), Jakob Gordin, Lew Czernyj, Bleichman, Jampolski

Działalność anarchistyczną na gruzach Rosji próbował też prowadzić Boris Volin 

Inni członkowie Komitetu Centralnego RKP(b) 1918-1923:
Suchanow (Himmer), Kauner, Rappoport, Wilken, Siatroff, Grabner, Diamandt

Centralny Komitet Wykonawczy Zjzdu Rad - najwyższa władza państwa sowieckiego: 
Członkowie I Centralnego Komitetu Wykonawczego:

Swierdłow - przewodniczący, Awanessof (orm) - sekretarz, Bruno (łot), Babchinski, Bukharin 
(ros), Weinberg, Gailiss, Ganzburg, Daniszewski, Starck, Sachs, Scheinmann, Erdling, 
Landauer, Linder, Wolach (czech), Dimanstein, Encukidze (gru), Ermann, Joffe, Karkline, 
Knigissen, Kameniew (Rosenfeld), Zinowiew (Apfelbaum), Krylenko (ros), Krassikow, 
Kaprik, Kaul (łot), Lenin, Latsis, Lander, Łunaczarski, Peterson (łot), Peters, Rudzutas (łot), 
Rosine, Smidowicz, Stucka (łot), Stekłow (Nahamkes), Sosnowski, Skrytnik, Trocki 
(Bronstein), Teodorowicz, Terian (orm), Uricki (Radomylski), Telechkin (ros), Feldmann, 
Froumkine, Curiupa (ukr), Czawczewadze (gru), Scheikmann, Rosental, Aszkenazi, Karahan, 
Rose, Radek (Sobelson), Schlichter, Schikolini, Szkliański, Prawdine (Lewine)

Członkowie IV Centralnego Komitetu Wykonawczego:

Jakob Swierdłow (Ginzburg) - przewodniczący, Trocki (Bronstein), Kamkow (Katz), 
Goldstein, Abelman, Lewiński (Zederbaum), Uricki (Radomylski), Abramowicz, Smidowicz, 
Ceibusch, Riwkin, Schirota, Cernin Czerniłowski, Lewinski (Lewin), Pawłowicz (Weltman), 
Akselrod (Ortodoks), Lunberg, Zinowiew (Apfelbaum), Fischman, Krassikow, Knitshuk, 
Ratner, Haskin, Goldenrubin, Frich, Sołencew (Bleichman), Lander, Liszac, Lenin (Blank), 
Wołodarski (Goldstein), Suchanow (Himmer), Aaranowicz, Berlinraut, Distler

Członkowie V Centralnego Komitetu Wykonawczego:

Karol Radek (Sobelson) - przewodniczący, Breslau, Babchinski, Bukharin (ros), Weiberg, 
Gailes, Gaincberg, Daniszewski, Starck, Zaks, Lingeg, Erdling, Langer, Shteinman, Wołach 
(czech), Dimenstein, Lewin, Ehrman, Joffe, Harklin, Kniggisen, Kamieinew (Rosenfeld), 
Zinowiew (Apfelbaum), Krilenko (ros), Krassikow, Samuel Kaprik, Kaul (łot), Lenin, Latsis, 
Knitshuk, Łunaczarski, Peterson (łot), Peters, Rudzutas (łot), Rozin, Smidowicz, Stucka (łot), 
Swierdłow, Smilga, Stekłow (Nahamkes), Sosnowski, Skripnik (ukr), Bronstein, 
Teodorowicz, Terian (arm), Uricki (Radomylski), Tegielskin (ros), Feldman, Bruno (łot), 
Frumkin, Curiupa (łot), Circiwadze (gru), Scheikman, Rosental, Askenazi, Karahan, Roze, 

Schlichter, Shhikolini, Szkliański, Awanessof (orm)

Komunistyczni komisarze i wysocy funkcjonariusze terenowi: 

Izaak Łack - najwyższy komisarz Republiki Dońskiej 
Reichenstein - komisarz polityczny Republiki Dońskiej 
Schmulker - sekretarz Reichensteina 
Lewinson - przewodniczący sowieta dońskiego 
Hajtis - komisarz Syberii 
Dretling - przewodniczący sowieta kijowskiego 
Ziumperger - asystent Dretlinga 
Zickheim - przewodniczący sowieta jarosławskiego 
Sheikman - przewodniczący sowieta kazańskiego 
Willing - przewodniczący sowieta orenburskiego 
Berlinski (Berlin) - przewodniczący sowieta sireńskiego 
Limberson - przewodniczący sowieta penzańskiego 
Somur - komisarz handlu na Kaukazie 
Słuski (Schultz) - przewodniczący sowieta taurydzkiego 
Herman - przewodniczący sowieta caryńskiego 
Rotganzen - przewodniczący sowieta białocerkiewskiego 
Lemberg - sekretarz Rotganzena 
Daumann - przewodniczący sowieta narwskiego 

Prasa: 

Redaktorzy gazet "Prawda", "Ekonomiczeskaja Zizin", "Izwiestia":
Stekłow (Nachamkes), Jacob Golin, Kohn, Samuel Daument, Ilin Tziger, Maksim Gorki 
(ros), Dinn, Bitner, Kleisner, Bergman, Alperowicz, Laurie (Rumianzeff), Brahmon, Rozin 
(Grossman), Abraham Torbeth

Redaktorzy gazety "Znamya Truda":
Szteinberg, Lander, Jarosławski, Efron, Shumann, Lewin, Billin, Dawidson, Maksim Gorki 
(ros)

Redaktorzy gazety "Torgwopromislewnoj gazeta":
Abel Pretz, Rafałowicz, Kogan, Bastell, Grochmann, Bernstein, Moch, Abraham Salomon 
Emanson, Goldenberg, Slawenson, Beniamin Rosenberg, Gahman, Schusman, Kulliser, 
Goldman, Jacob Gilew (Giler)

Redaktorzy gazety "Sztandar Pracy" w 1920:
Schumaker, Dawid (Dawidow), Jarin (Jarosławski), Lander, Samson Lewin, Steinbeck, Bilin, 
Ewron

Redaktorzy gazety "Wiola Truwas":
Kamkow (Katz), Zacks, Eisenberg (Polianski)

Członkowie komisji zajmującej się aresztowaniami i likwidacją zwolenników caratu: 

Murawiow (ros) - przewodniczący komisji 
Salomon 
Edelson 
Goldstein 
Gruzenberg 
Tanker 

Członkowie komitetu centralnego korporacji rzemieślniczej:
Raetz, Smirnow (ros), Gitzemberg, Dawidson, Brilliante

Kadra naukowa komunistycznej akademii w Moskwie: 

Skentenberg, Nadieżda Krupska (Krupp), Kraskowsko, Gleitzner - kochanek drugiej żony 
Stalina, rozstrzelany za to w 1932, oczywiście oficjalnie z powodu trockizmu; Keltsman, 
Szucka, Schirolla, Finnish, Rotstein, Reisner, Josif Rakowski, Jacob Lurie, Rozin, Pokrowski 
(ros), Karl Lewin, Suhanow (Himmer), Budin, Ehrperg, Nemirowicz, Coikburg, Rappoport, 
Grossmann, Fritz, Nahamkes, Ludberg, Dauzewski (Dand), Riazanow (Goldendach), 
Kuusinen (fin), Weltman, Salomon Olański, Ursinow (Ursiner), Gurowicz, Róża 
Luksemburg, Elchenkolc, Cerkina, Gatze, Moisiej Ulańsk, Broito (Broitman)

Stali komisarze najwyższego sowieta w Moskwie: 
Piatnicki (Ziwin), Dan (Gurewicz), Bogdanow (Silberstein), Garin (Garfeld), Makłakowski 
(Rosenblum), Czernomordik, Lowenshein, Meszkowski (Goldenberg), Martinow (Cibar)

Doradcy wojskowi z ramienia sowieckiego rządu: 

Leontiner - doradca wojskowego sowieta armii na Kaukazie 
Watsertisz - dowódca frontu zachodniego przeciw Czechosłowacji 
Bruno - specjalny doradca na froncie wschodnim 
Schulman - drugi doradca z ramienia RKL na froncie wschodnim 
Schmidowicz - dowódca komunistycznych sił zbrojnych na Krymie 
Jack - drugi dowódca komunistycznych sił zbrojnych na Krymie 
Meigor - przewodnicący wojskowego sowieta w Kazaniu 
Nazurkolc, Rosenkelz - komisarze wojskowego sowieta w Kazaniu 
Samuel Gleitzer - komisarz i kierownik szkoły straży granicznej 
Kolman - dowódca komuny wojskowej Moskwy 
Łazinow (Katzmer) - adiutant Kolmana 
Dullis, Steinger - doradcy wojskowi RKL 
Gitiz - komisarz polityczny piotrogrodzkiego okręgu wojskowego 
Dzenitz - komisarz polityczny 15. Brygady 
Bitziss - dowódca moskiewskiego okręgu wojskowego 
Gecker - dowódca komunistycznej armii Jarosławia 
Mitkac - doradca wojskowy moskiewskiego okręgu wojskowego 
Ceiger - dowódca wojskowego sowieta Piotrogrodu

Członkowie komisariatu ds. likwidacji prywatnych banków: 

Henrick - specjalny komisarz rządu 
Moisiej Kowsz - asystent Henricka 
Kahan - kontroler depozytów w prywatnych bankach 
Jacob Giftling, Natan Elliasewicz - służba techniczna komisariatu 
Sara Elliasewicz - asystentka w służbie technicznej 
Abraham Ranker, Plat (łot), Abraham Rosenstein, Lemerich - doradcy komisariatu

Biuro literackie moskiewskiego Proletkulta (Proletariacka Organizacja Kultury i Edukacji): 

Eihengolc 
Lebiediew (Poljański) 
Beniamin Zeicer 
Brender 
Hodasewicz 
Szwarc 
Pozner 
Maksim Gorki (ros) 
Alter 
Kelinin 
Kersońska 

Członkowie pokazowej "komisji śledczej" w sprawie mordu na rodzinie carskiej: 
Swierdłow (Ginzburg), Sosnowski, Teodorowicz, Smidowicz, Rozengolc, Rozin, 
Władimirski - Hirszfeld, Awanessow (orm), Maksimow (ros), Mitrofanow (ros)

Członkowie Komitetu Centralnego WKP(b) w 1935: 

W. Balicki 
Karl Janowicz Baumann 
Josif Michajłowicz Wareikis 
Jankiel Gamarnik 
I. Egow 
Izaak Zieleński 
I. D. Kabakow 
Łazar Moisiejewicz Kaganowicz 
Wilhelm G. Knorin (Hugo) 
Maksim Maksimowicz Litwinow (Finkelstein) 
Isidor Liubimow 
Dimitrij Manuilski 
Jakob P. Nossow 
Grigorij Leonidowicz Piatakow (Kijewski) 
Osip Piatnicki (Ziwin) 
Michaił O. Aazumow 
Moisiej L. Ruchimowicz 
K. Rindin 
Michaił M. Chatajewicz 
Michaił Siemionowicz Czoudow 

Nikołaj Michajłowicz Schwernik 
Robert Iwanowicz Eiche 
Gienrich Jagoda (Jehuda) 
Jona Emmanuiłowicz Jakir 
Jakob Arkadijewicz Jakowlew (Epstein) 
F. P. Griadiński 
G. K. Kamiński 
Józef Unszlicht 
A. S. Boulin 
Michaił Kalmanowic 
D. S. Beika 
Moisiej Zifrinowicz 
Abraham Trachter 
Bitner 
Grigorij Kanner 
Lew Krichman 
A. K. Lepa 
Salomon Łozowski 
H. P. Pozern 
T. D. Deribas 
K. Striewski 
N. N. Popow 
S. Schwarc 
E. I. Weger 
Lew Zaharowicz Mechlis 
A. I. Ugarow 
G. Błagonrawow 
Arkadij Pawłowicz Rosenholz 
A. P. Serebrowski 
A. M. Steingart 
I. Pawłonowski 
Grigorij Jakubowicz Sokolnikow (Brilliant) 
C. I. Braido 
W. I. Poloński 
G. D. Weinberg 
Michaił Moisiejewicz Kaganowicz 
S. S. Labow 
W. Osiński 
J.W. Stalin 

Dygnitarze sowieckiego rządu w 1936 i 1937:

Ludowy komisariat spraw zagranicznych - Maksim Maksimowicz Litwinow (Finkelstein) 
Ludowy komisariat obrony - Jankiel Borysowicz Gamarnik - wicekomisarz i najwyższy 
komisarz polityczny Armii Czerwonej 
Ludowy komisariat przemysłu zbrojeniowego - Michaił Moisiejewicz Kaganowicz - 
wicekomisarz, kierownik głównego zarządu przemysłu lotniczego 
Moisiej L. Ruchimowicz 
Ludowy komisariat spraw wewnętrznych - N.I. Jeżow - 1937 
Ludowy komisariat handlu zagranicznego - Arkadij Pawłowicz Rosenholz - komisarz 

Samuel Gurewicz 
Abram Izraelewicz Diwowicz 
Dawid Aaronowicz Rosow 
Jakob Moisiejewicz Barit - główny księgowy komisariatu 
Moisiej A. Briskin - przedstawiciel handlowy ZSRR w Finlandii 
Jakob Moisiejewicz Gendin - kierownik działu importu komisariatu 
Chaim Moisiejewicz Sabeliszinski - kierownik działu kadr komisariatu 
R. Izraelewicz Krajewski - przewodniczący drzewnej firmy eksportowej 
M. J. Lewin - kierownik działu przedstawicielstw handlowych komisariatu 
Aleksander Moisiejewicz Lewin - kierownik giełdy drzewnej w Archangielsku 
Stanisław Adamowicz Messing - kierownik działu kontaktów gospodarczych ZSRR i 
Mongolii, członek Rady Handlu Zagranicznego 
Łazar L. Niepomniasczastny - przedstawiciel handlowy ZSRR w Szwecji 
Josef M. Pewsner - przewoniczący naftowej firmy eksportowej 
Jakob Abramowicz Pickmann - przedstawiciel handlowy na Litwie 
P. J. Rabinowicz - kierownik działu eksportu komisariatu 
M. I. Tajiz - kierownik działu planowania gospodarczego komisariatu
Ludowy komisariat handlu wewnętrznego - Izrael Jakubowicz Weizer - komisarz 
Michaił Abramowicz Lewinson - wicekomisarz 
Zahar Salomonowicz Bołotin 
Grigorij Naumowicz Aronstamm - kierownik państwowej inspekcji handlowej 
Samuel B. Bedezski - kierownik dziłu państwowego 
Łazar Abramowicz Weschner - kierownik handlu galanterią i tkaninami dzianymi 
Izrael E. Ganelin - dyrektor zakładów hodowlanych związku moskiewskich jadłodajni 
Izrael Abramowicz Gittis - dyrektor związku moskiewskich jadłodajni 
Dawid M. Goldmann - kierownik zrzeszenia jadłodajni obwodu dońskiego 
Łazar G. Gordon - dyrektor handlu towarami przemysłowymi w obwodzie moskiewskim 
Tejfel Lwowicz Gumnicki - kierownik handlu wewnętrznego obwodu kalininskiego 
Nachman Hirszowicz Gurewicz - ludowy komisarz handlu wewnętrznego Białoruskiej SRR 
Salomon Izaakowicz Guchmann - dyrektor organizacji "Mostorg" 
Beniamin A. Dawidson - kierownik głównego zarządu lokalnych licytacji 
Moisiej Izaakowicz Salinski - ludowy komisarz handlu wewnętrznego Tatarskiej ASRR 
Izaak Abramowicz Zieleński - przewodniczący Prezydium Centralnego Związku 
Spółdzielczego USRR i RSRR 
G. A. Süssmann - kierownik handlu wewnętrznego obwodu odeskiego 
Lew Naumowicz Kaganowicz - kierownik kijowskiego zarządu zakładu "Sojusprodmag" 
Sophie Kapłan - dyrektor jadłodajni Fruzenskiego w Moskwie 
Łazar Izaakowicz Kremin - dyrektor handlu artykułami żywnościowymi na Białorusi 
Wolf Abramowicz Nodel - redaktor naczelny gazety "Sowieckaja Torgowlja" 
Efim Moisiejewicz Smorgoński - kierownik handlu wewnętrznego w Baku 
H. L. Szalamejser - dyrektor handlu towarami przemysłowymi w obwodzie rostowskim 
Naum J. Schinkarewski - dyrektor państwowego handlu drobnymi artykułami importowymi 
Meier Samuelowicz Epstein - kierownik moskiewskiego zarządu handlu wewnętrznego
Ludowy komisariat transportu - Łazar Moisiejewicz Kaganowicz - komisarz 
Ludowy komisariat przemysłu ciężkiego - A. J. Gurewicz - kierownik głównego zarządu 
przemysłu metalurgicznego 
I. B. Kagan - kierownik i naczelny inżynier wielkich budów oraz główny zarządca przemysłu 
węglowego 
A.I. Izraelowicz - kierownik głównego zarządu przemysłu gazowego 
S. S. Ginsburg - kierownik głównego zarządu przemysłu budowniczego 
E. J. Galperin - naczelny inżynier przemysłu azotowego 

G. S. Bitker - kierownik głównego zarządu przemysłu syntetycznego 
D. A. Buskin - dyrektor fabryki traktorów w Czelabińsku 
A. M. Fuschmann - kierownik głównego zarządu przemysłu kolejowego 
E. M. Alperowicz - kierownik głównego zarządu przemysłu maszynowego 
J. G. Figatner - kierownik sekcji pracy przy komisariacie 
W.G. Fainberg - kierownik głównego zarządu przemysłu maszyn kopalnianych 
B. D. Kagan - kierownik trustu "Prodmaschina" 
M. L. Frumkin - kierownik trustu chemicznego "Sojuszimplastmas" 
M. B. Bierenzweig - kierownik sekcji kontaktów zagranicznych komisariatu 
E. J. Izraelewicz - naczelny inżynier głównego zarządu przemysłu maszyn rolniczych 
S. B. Słucki - kierownik azerskiego kombinatu naftowego 
S. L. Rosenojer - kierownik trustów naftowych i wydobycia gazu na Kaukazie 
S.J. Fałkowicz - kierownik fabryki maszyn "Ordżonikidze" w Kramasorsku 
M.G. Lewenberg - naczelny inżynier fabryki maszyn "Ordżonikidze" 
J. B. Schejmann - dyrektor fabryki lokomotyw w Woroszyłowgrad 
Josef Izaakowicz Izszaken - dyrektor fabryki generatorów w Charkowie 
A. M. Fränkel - dyrektor techniczny kombinatu aluminiowego w Dniepropietrowsku 
Ilja Jozjaszowicz Słoczewski - dyrektor techniczny makiewskiego zakładu metalurgicznego 
Ljubim Izaakowicz Granberg - dyrektor zakładu metalurgicznego "Dzierżyński" 
Efim Moisiejewicz Rowikowicz - jeden z kierowników fabryki zbrojeniowej w Tuli 
Wolf Awerbuch - dyrektor fabryki traktorów w Rostowie 

Przykład z końca lat 40-tych: 
S. Arszawski - kierownik działu finansowego kuźnieckiego kombinatu metalurgicznego 
A.J. Dehtjar - kierownik działu technicznego w kuźnieckim kombinacie metalurgicznym 
G.S. Zelcer - kierownik działu planowania kuźnieckiego kombinatu metalurgicznego 
S.A. Liberman - jeden z kierowników kuźnieckiego kombinatu metalurgicznego 
J.G. Minc - wicedyrektor kuźnieckiego kombinatu metalurgicznego
Ludowy komisariat przemysłu lekkiego - Isidor Eliselewicz Liubimow (Kozielski) 
Ludowy komisariat przemysłu spożywczego - Mark Natanowicz Bieleński - wicekomisarz 
Lewitin 
Hirsz Josefowicz Dukor - kierownik działu finansowego komisariatu 
Abram Szatsan - kierownik zarządu planowania gospodarczego 
Lew Saulowicz Strikowski - kierownik głównego zarządu przemysłu mięsnego 
B. W. Gieber - kierownik głównego zarządu przemysłu tłuszczowego 
G. A. Bronstein - kierownik głównego zarządu przemysłu mleczarskiego 
G. S. Margolin - kierownik głównego zarządu przemysłu tłuszczów syntetycznych 
Abram Łazarewicz Gliński - kierownik przemysłu gorzelnianego 
I. S. Sawodnik - kierownik głównego zarządu przemysłu mącznego 
Abram Ananiaszewicz Kissin - kierownik głównego zarządu przemysłu Bierhefeindustrie 
Miron Izaakowicz Simin - pełnomocnik komisariatu w obwodzie leningradzkim 
Lew Salomonowicz Nikołajewski - pełnomocnik komisariatu na Ukrainie 
Aleksander Salomonowicz Breitmann - kierownik przemysłu konserwowego na Ukrainie
Ludowy komisariat przemysłu papierniczego i drzewnego - Beniamin Gantmann, Łazar 
Kogan 
Ludowy komisariat poczty i telegrafów - Gienrich Jagoda (Jehuda) - 1937 
Ludowy komisariat żeglugi morskiej - Rosental 
Ludowy komisariat rolnictwa - Aaron Izraelewicz Geister 
Ludowy komisariat rezerw państwowych - Moisiej Josifowicz Kalmanowicz, Grigorij 
Łazarewicz Ostrowski 
Ludowy komisariat finansów - Lew Borysowicz Lewin - wicekomisarz, Kagan 

Ludowy komisariat sprawiedliwości - Isaj Borysowicz Solz - wicekomisarz 
Ludowy komisariat zdrowia - Grigorij Naumowicz Kamiński - 1936, M. G. Gurewicz - 1937 
Ludowy komisariat oświaty - Moisiej Salomonowicz Epstein - wicekomisarz 
Ludowy komisariat łączności - Aaron Moisiejewicz Liubowicz - wicekomisarz 
Ludowy komisariat transportu wodnego - Epoh Fridrichowicz Rozental - wicekomisarz 
Ludowy komisariat leśnictwa - Grigorij Jakubowicz Sokolnikow (Brilliant) - wicekomisarz 
Kierownik urzędu rachunkowego gospodarki - Josif Antonowicz Krawal 
Przewodniczący komisji kontroli państwowej - Zahar Moisiejewicz Bieleński, Roisemann - 
jego współpracownik 
Salomon Łazarewicz Kruglikow - jeden z kierowników Banku Państwowego 
Jakob Josifowicz Bojarski, Baruch Szumjacki - komisja spraw artystycznych 
Sąd pracy - Filip Isajewicz Gołoczokin - prezes, Michaił Josifowicz Liwszyc - wiceprezes 
Dyplomacja:

Przedstawicielstwo ZSRR w Lidze Narodów:
Litwinow (Finkelstein) - głowa delegacji, Rozenberg, Stein, Markus, Brenner, Hirshfeld, 
Halfand, Swanidze (gru) - członkowie delegacji

Korpus dyplomatyczny - lata 30-te:

Iwan Michajłowicz Majski (Steinman) - Wielka Brytania 
Jakob Zaharewicz Suritz - Niemcy (w karierze Afganistan, Turcja, Francja) 
Boris Efimowicz Stein - Włochy (w karierze Finlandia) 
Jewgienij Władimirowicz Rubinin - Belgia 
Arkadij Iwanowicz Lorenc - Austria 
Michaił Beniaminowicz Kobecki - Grecja (1924-1933 w Danii) 
Moisiej Semenowicz Ostrowski - Rumunia 
Leonid Borisowicz Brodowski - Łotwa 
Aleksandr Aleksiejewicz Karski (Beiman) - Litwa 
Ignatij Moisiejewicz Jakubowicz - Norwegia 
Kołłontaj Aleksandra Michajłowna (ros) - Szwecja 
Nikołaj Siergiejewicz Timeniew (ros) - Dania 
Karahan - Turcja 
Iwan Michajłowicz Ustinow (ros) - Estonia 
Erik Adolfowicz Asmus (łot) - Finlandia 
Jakob Christoforowicz Dawatjan (orm) - Polska 
Artemij Moisiejewicz Bekzadjan - Węgry 
Fedor Fedorowicz Raskolnikow (ros) - Czechosłowacja 
Siergiej Siergiejewicz Aleksandrowski (ros) - Bułgaria 
Władimirr Petrowicz Potemkin (ros)- Francja 
S.J. Bagocki 1879-1953 - Szwajcaria 
Bogomołow Dmitrij Wasiljewicz (ros) - Chiny 
Louritz - Francja 
Jureniew (Ganfman) - Japonia, Niemcy 
Trojanowski (ros) - USA 
Boris Isajewicz Tairow - Mongolia 
Minkine - Urugwaj 
Marcel Rosenberg - Hiszpania (w czasie wojny domowej) 

Inni żydowscy komuniści 1917-1953: 

Iwan Adolfowicz Teodorowicz 1875-1937 - przyjaciel Swierdłowa, ludowy komisarz 
aprowizacji (1917) 
Izaak Reingold - przewodniczący Dońskiego Komitetu Rewolucyjnego, organizator 
ludobójstwa ludności kozackiej w 1919 
Georgij Hipolitowicz Łomow (Oppokow) 1888-1938 - ludowy komisarz sprawiedliwości 
(1918), członek Politbiura KC KP USRR 
Organizatorzy pierwszego sowieckiego banku zagranicznego Ruskombanku (1922): Olof 
Aschberg - pierwszy kierownik banku, Szejnman - kierownik Gosbanku, Szlezinger - 
dyrektor przedrewolucyjnego banku handlowego w Moskwie, Kałaszkin - dyrektor 
przedrewolucyjnego banku "Junkier", Ternowski - były dyrektor Banku Syberyjskiego 
Izaak Zieleński - sekretarz komitetu moskiewskiego partii bolszewickiej w latach 20-tych 
Arkadij Pawłowicz Rozengolc 1889-1938 - ambasador w Wlk. Brytanii, ludowy komisarz 
handlu wewnętrznego (1929) 
Jakob Liwszyc (1896-1937) - trockista, wicekomisarz komunikacji 
Isidor Eliselewicz Liubimow (Kozielski) - ludowy komisarz przemysłu lekkiego, członek KC 
Robert Iwanowicz Eiche - sekretarz komitetu partii bolszewickiej w kraju syberyjskim 
Petr Ananiaszewicz Krasikow 1870-1939 - członek komisariatu sprawiedliwości i komisji 
antyreligijnej, zastępca przewodniczącego Sądu Najwyższego ZSSR (1933-1938) 
Salomon Abramowicz Łozowski (S.A. Dridzo) 1878-1952 - wicekomisarz spraw 
zagranicznych (1936-1946), przywódca Żydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego. 
Kierownik Czerwonej Międzynarodówki Związków Zawodowych podporządkowanej 
Kominternowi. Rzecznik prasowy rządu ZSRR w okresie II wojny światowej, kierownik 
Radzieckiego Biura Informacji 
Iwan Michajłowicz Majski (Steinman, Lachowiecki) 1884-1975 - członek SDPRR od 1903, 
następnie we frakcji mienszewickiej. W latach 1907-1918 przebywał zagranicą. W 1921 
wstąpił do RKP(b), został dyplomatą ZSRR w Japonii i Finlandii od 1927, a 1932-1943 w 
Wielkiej Brytanii. 1936-1939 przedstawiciel ZSRR w Komitecie do Spraw Nieinterwencji w 
Hiszpanii. Brał udział w konferencjach jałtańskiej i poczdamskiej. Był wicekomisarzem 
spraw zagranicznych (1943-1946). Od 1946 członek AN ZSRR, profesor historii. W 1953 
pod zarzutem szpiegostwa dla Wielkiej Brytanii skazany na 6 lat. 
Georgij Iwanowicz Safarow (Woldin) 1891-1941 - żydowski bolszewik, wiceprzewodniczący 
prezydium sowieta uralskiego, współsodpowiedzialny za mord na rodzinie carskiej 
Grigorij Jakubowicz Sokolnikow (Brilliant) 1888-1939 - trockista, ludowy komisarz finansów 
(1921-1926), poseł w Anglii 1929, od 1934 wicekomisarz spraw zagranicznych 
Aron Aleksandrowicz Solz 1872-1945 - przewodniczący Centralnej Komisji Rozdzielczej 
Więźniów (lata 20-te), zastępca Wyszyńskiego, członek Sądu Najwyższego ZSRR (do 1934) 
Fedor Fedorowicz Syromołotow 1877-1949 - komisarz finansów obwodu uralskiego, członek 
uralskiego sowieta, współsodpowiedzialny za mord na rodzinie carskiej 
Szejnman - dyrektor Gosbanku (Banku Państwowego) RSFRR 
Wasilij Władimirowicz Szmidt 1886-1940 - wiceprzewodniczący RKL ZSRR i STO (1928-
1930), wicekomisarz rolnictwa (1930-1931) 
Pawieł Karlowicz Szternberg 1865-1920 - przewodniczący moskiewskiego rewkomu w 
okresie rewolucji 
Jakob Arkadijewicz Epstein (Jakubowicz) 1896-1938 - ludowy komisarz rolnictwa (1929-
1934), kierował ludobójczym ukołchozowieniem i rozkułaczaniem wsi, współodpowiedzialny 
za ludobójstwo Wielkiego Głodu 
Michaił Chatajewicz - pierwszy sekretarz partii obwodu dniepropietrowskiego, jeden z 
organizatorów głodu na Ukrainie 

Walerij Iwanowicz Mezlauk - kierownik Komitetu Planowania Państwowego (Gospłanu) od 
25 kwietnia 1934 do 25 lutego 1937 i 17 października 1937 do 1 grudnia 1937 
Maksim Zaharowicz Saburow - kierownik Gospłanu od 5 marca 1949 do 5 marca 1953 i od 
29 czerwca 1953 do 25 maja 1955 
Lew Michajłowicz Karahan (1889-1937) - dyplomata, po obaleniu caratu wrócił z zesłania do 
Piotrogrodu i wstąpił do partii bolszewickiej. W 1918 sekretarz delegacji na rokowania 
pokojowe w Brześciu Litewskim. 1918-20 i 1927-34 wicekomisarz spraw zagranicznych, 
1921-22 pierwszy przedstawiciel ZSRR w Polsce, 1923-26 ambasador w Chinach, od 1934 
ambasador w Turcji. 
Jakob Abramowicz Popok - szef partii komunistycznej w Turkiestanie 
Razumow (Sagowicz) - szef partii komunistycznej na wschodniej Syberii w latach 30-tych 
Rumianzew (Rubintczik) - szef partii komunistycznej w zachodniej Rosji w latach 30-tych 
Georgij L. Piatakow (Kijewski) (1890-1937) - początkowo działacz anarchistyczny, następnie 
bolszewik. W latach 1917-18 był komisarzem Banku Narodowego. W 1919 był 
przewodniczącym Tymczasowego Robotniczo-Chłopskiego Rządu Ukrainy. Został następnie 
w 1920 wiceprzewodniczącym Państwowej Komisji Planowania RFSRR. Kierował budową 
Donbasu. Od 1923 był przewodniczącym Ogólnorosyjskiej Rady Gospodarki Narodowej. W 
latach 1923-27 i 1930-36 członek KC, usunięty z partii 1927-28 ze względu na popieranie 
Trockiego. Od 1932 wicekomisarz przemysłu ciężkiego. Skazany w procesie pokazowym 
("proces szesnastu") i rozstrzelany 
Wasilij K. Ulrich (1889-1950) - prawnik w Armii Czerwonej. Został przewodniczącym 
Kolegium Wojskowego Sądu Najwyższego ZSRR. Przeprowadzał procesy pokazowe w 
latach 1926-48, w których zarzucano zdradę ZSRR i szpiegostwo 
Andriej Aleksandrowicz Żdanow (Liwszyc) (1896-1948) - od 1915 w partii bolszewickiej, od 
1930 w KC. W 1934 został sekretarzem KC i komitetu leningradzkiego, zastępując Kirowa, w 
1939 członkiem Politbiura. Kierował czystkami w tym mieście. Jako generał 1941-44 był 
członkiem Rady Wojennej Frontu Leningradzkiego. W 1944 w KC WKP(b) został 
kierownikiem Wydziału ds. Kultury i Ideologii, po wojnie wdrażał wzorce socrealistyczne w 
kulturze 
Andriej Januarewicz Wyszyński (1883-1954) - prokurator, członek SDPRR od 1903, potem 
we frakcji mienszewickiej. W 1920 wstąpił do RKP(b). Od 1931 prokurator RFSRR, w latach 
1933-39 prokurator generalny ZSRR. Oskarżał w procesach pokazowych. Otrzymał Nagrodę 
Stalinowską za teorię prawną, mówiącą, że przyznanie się oskarżonego jest dowodem winy. 
1939-44 wiceprzewodniczący Rady Komisarzy Ludowych i od 1940 wicekomisarz spraw 
zagranicznych. W latach 1949-53 minister spraw zagranicznych i szef delegacji ZSRR przy 
ONZ 
Polina Semenowna Zemczużyna - członkini KC, ludowy komisarz przemysłu rybnego, żona 
Mołotowa, jedna z przywódczyń Żydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego , była siostrą 
biznesmena z Bridgeport w USA Sama Karpa, szefa firmy Karp Export-Import Co. 

Ginsburg - ludowy komisarz budownictwa 1939-1941 
Pałgunow - kierownik rządowej agencji informacyjnej TASS, zginął w "antysyjonistycznych" 
czystkach 
Rozalia Samojłowna Zemliaczka (Załkind) 1876-1947 - w 1898 wstąpiła do SDPRR. Na 
początku wieku brała udział w wydawaniu "Iskry". W 1903 została członkinią KC. Brała 
udział w rewolucji 1905 w Moskwie. W 1917 wróciła z emigracji i została po rewolucji 
bolszewickiej komisarzem politycznym VIII, potem XIII Armii. W 1920 kierowała 
ludobójstwem jako sekretarz partii na Krymie. Od 1927 pracowała w Komisji Kontroli 
Partyjnej, gdzie została kierowniczką działu i sprawowała pieczę nad dyscypliną w partii. W 
latach 30-tych prowadziła politykę czystek, w 1936 odznaczono ją Orderem Lenina. W 1937 
została członkinią Rady Najwyższej ZSRR. W okresie wojny sprawowała funkcję ludowego 

komisarza państwowej kontroli gospodarczej i wicepremiera. Bliska współpracownica Stalina 

Inni okresu 1953-1991, w którym ze względu na śmierć Stalina, koniec ludobójczego okresu i 
ambicje "krajowców" liczebność żydowskich komunistów w systemie uległa znacznemu 
zmniejszeniu:

Lew Nikołajewicz Zajkow 1923-2002 - pierwszy sekretarz Komitetu Moskiewskiego KPZR, 
członek Politbiura od 6 marca 1986 do 14 lipca 1990 
Beniamin Emmanuelowicz Dymszits - kierownik Gospłanu w 1962 
Lew Szapiro - regionalny sekretarz Birobidżanu 
Leonid Witalijewicz Kantorowicz - najważniejszy powojenny ekonomista sowiecki. 
Urodzony 19 stycznia 1912 w Petersburgu. Ekonomista i matematyk, profesor Uniwersytetu 
w Leningradzie (1934-1960) i Nowosybirsku (1961-1970). Od 1958 był członkiem Akademii 
Nauk ZSRR. W 1975 otrzymał Nagrodę Nobla za opracowania o efektywnej alokacji i 
wykorzystaniu zasobów gospodarczych. W latach 1971-1976 prowadził prace badawcze w 
Moskiewskim Instytucie Planowania Gospodarki Narodowej. Zmarł w Moskwie, 7 kwietnia 
1986 
Maksim Zaharowicz Saburow 1900-1977 - działacz KPZR, członek Prezydium KC (1952-
1957) 
Michaił Andriejewicz Susłow (Suess) 1902-1982 - sekretarz KC WKP(b) i KPZR od 1947, 
członek Politbiura od 1966 i główny ideolog partyjny 
Boris Michajłowicz Sucharewski - konsultant Breżniewa 
G.I. Filszin - wiceprzewodniczący Sowmina RSRR 
Nikołaj Michajłowicz Szwernik 1888-1970 - członek Prezydium KC KPZR (1952-1953, 
1957-1966), przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej ZSRR (1946-1953), 
przewodniczący Komisji Kontroli Partyjnej przy KC KPZR (1956-1966) 

Grigorij Aleksiejewicz Jawliński 1952 - członek KPZR 1977-1991, wiceprzewodniczący RM 
ZSRR 

Jurij Władimirowicz Andropow (Lieberman) 1914-1984 - w latach 1938-1941 był działaczem 
Komsomołu w Karelii. 1953-1957 ambasador na Węgrzech, gdzie współorganizował 
interwencję ZSRR w 1956. W latach 1962-1967 i od 1982 sekretarz KC KPZR, od 1973 w 
Politbiurze. Przewodniczący KGB ZSRR (1967-1982), gensek KC KPZR od 12 listopada 
1982 do 9 lutego 1984 i od 1983 przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej ZSRR 
Andriej Andriejewicz Gromyko (Katz) 1909-89 - ekonomista i dyplomata. W latach 1943-46 
był ambasadorem ZSRR w USA. W 1945 uczestniczył w konferencji jałtańskiej i 
poczdamskiej. W latach 1946-52 był wiceministrem spraw zagranicznych i do 1948 stałym 
przedstawicielem ZSRR w Radzie Bezpieczeństwa ONZ. W latach 1953-57 był pierwszym 
wiceministrem spraw zagranicznych. W latach 1952-53 ambasador ZSRR w Wlk. Brytanii, 
1957-85 minister spraw zagranicznych ZSRR i 1983-85 pierwszy wicepremier. W latach 
1973-88 członek Politbiura KC KPZR. Przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej ZSRR 
1985-88. Urodzony w Starych Gromykach koło Homla 

Dymitr Fedorowicz Ustinow (Ulbricht) - 1908-1984, urodzony w Samarze minister obrony 
ZSRR od 29 kwietnia 1976 do 20 grudnia 1984, członek Politbiura od 4 marca 1976 do 20 
grudnia 1984 
Wiktor Wasilijewicz Griszin (Griazel) - 1914-1992, urodzony w Sierpuchowie członek 

Politbiura od 9 kwietnia 1971 do 18 lutego 1986 
Fiodor Dawidowicz Kułakow (Stein) - 1918-1978, urodzony w Staworopolu członek 
Politbiura od 9 kwietnia 1971 do 17 lipca 1978 
Awrid Janowicz Pelsze - 1899-1983, urodzony w Moskwie członek Politbiura od 8 kwietnia 
1966 do 27 maja 1983 
Dymitr Stepanowicz Poliański (Hendrich) - ur. 1917 w Sławianoserbie członek Politbiura od 
4 maja 1960 do 4 marca 1976 
Aleksander Nikołajewicz Szelpin (Schoen) - 1918-1994, urodzony w Woroneżu szef KGB od 
25 grudnia 1958 do 13 listopada 1961, członek Politbiura od 16 listopada 1964 do 16 kwietnia 
1975 
Giennadij Iwanowicz Woronow (Arenszen) - 1910 1994, urodzony w Ramieszkach członek 
Politbiura od 31 października 1961 do 27 kwietnia 1973 
Michaił Sergiejewicz Sułomiencew (Saltzman) - ur. 1913 członek Politbiura od 26 grudnia 
1983 do 30 sierpnia 1988 
Władimir Wasilijewicz Szczerbicki - zm. 1990, członek Politbiura od 9 kwietnia 1971 do 20 
sierpnia1989 
Dyplomaci ZSRR: Dobrynin (Guttman), Malik (Klein), Zorin (Sonnenschein), Judin, Faun, 
Griszin, Mitin, Silin, Roszin, Morozow, Jepiszew, Benediktow 

II. Propaganda, sztuka, kultura i nauka

Abram Moisiejewicz Deborin - filozof i historyk, w 1903 został bolszewikiem, następnie 
mienszewikiem. W latach 20-tych był sekretarzem działu historii w AN ZSRR 
Lew S. Berg 1876-1950 - biolog i geograf, od 1928 członek Akademii Nauk ZSRR. W latach 
1940-1950 był przewodniczącym Wszechzwiązkowego Towarzystwa Geograficznego 
Michaił P. Pawłowicz (M.Ł. Weltman) 1871-1927 - bolszewik, orientalista, uczestnik wojny 
domowej w Rosji 1917-22; organizator badań orientalistycznych w ZSRR 
Jewgienij M. Primakow (Finkelstein) 1929 - od 1962 był redaktorem naczelnym "Prawdy" i 
komentatorem problematyki azjatyckiej i afrykańskiej. W latach 1977-85 dyrektor Instytutu 
Orientalistyki Akademii Nauk ZSRR, a 1985-1989 Instytutu Ekonomiki Światowej i 
Stosunków Międzynarodowych (IMEMO). W latach 1959-1991 członek KPZR. Był 
członkiem Rady Prezydenckiej (czerwiec-grudzień 1990) i Rady Bezpieczeństwa (marzec-
grudzień 1991) Gorbaczowa. 1991-1995 był dyrektorem Federalnej Służby Wywiadu 
Zewnętrznego Federacji Rosyjskiej, 1996-1998 ministrem spraw zagranicznych, od września 
1998 do maja 1999 premierem 
Abram B. Ranowicz 1885-1948 - historyk i religioznawca. W latach 1937-41 profesor 
uniwersytetu w Moskwie, a 1938-1948 Instytutu Historii Akademii Nauk ZSRR. 
Reprezentował marksistowską teorię religioznawstwa, badał hellenizm, judaizm oraz wczesne 
chrześcijaństwo 
Dawid Borysowicz Riazanow (Goldendach) (1870-1938) - dyrektor Instytutu Marksa-
Engelsa-Lenina 
Lew Dawidowicz Landau 1908-1968, Izaak Konstantynowicz Kikoin, Jakob Borysowicz 
Zeldowicz - fizycy, twórcy sowieckiej bomby atomowej 
Leopold Leonidowicz Awerbach 1903-1937 - szwagier Swierdłowa, literat, przewodniczący 
Rosyjskiego Stowarzyszenia Pisarzy Proletariackich, czyli RAPP (1928-1932), który tworzyli 
też A. Afinogenow, Władimir Władimirowicz Ermiłow 1904-1965, Władimir Michajłowicz 
Kirszon, Jurij Nikołajewicz Libediński 1898-1959, A. Seliwanowski, W. Sutyrin, L. Lewin 

Aleksiej Iwanowicz Adżubej 1924-1993 - redaktor naczelny gazety "Izwiestia" (1959-1964) 
Jakob Moisiejewicz Altauzen 1907-1942 - żydowski kompoeta 
Natan Isajewicz Alman 1889-1970 - żydowski malarz, na czele organu zarządzającego 
sowieckim życiem artystycznym w 1918, wraz z D. Szterenbergiem 
Dawid Petrowicz Szterenberg 1881-1948 - żydowski artysta, komisarz 
I. Szkolnik, Malewicz, Tatlin, Szagal - komunistyczni artyści, wprowadzeni na miejsce 
Rosjan w akademii sztuk 
Izaak Emmanuiłowicz Babel 1894-1941 - kompisarz z Odessy, czerwonoarmista i komisarz 
Armii Konnej Budionnego w wojnie polsko-bolszewickiej 
Eduard Georgijewicz Bagricki (Dziubin) 1895-1934 - żydowski poeta, chwalca ludobójstwa 
Czeka 
Grigorij Jakubowicz Bakłanow (Fridman) 1923r. - żydowski literat, redaktor czasopisma 
"Znamia" (1986-1993) 
Aleksandr Iljicz Bezymeński 1898-1973 - żydowski poeta, członek "Frontu Literackiego", 
chwalca Jagody 
Samuel Zalmanowicz Galkin 1897-1960, Czerwiński, D. Mirski, Władimir Zaharowicz Mass 
1896-1979, Abram Zaharowicz Lezeniew (Gorelik), Boris Szawełowicz Laskin 1914-1983, 
Lew Abramowicz Kassil 1905-1970, Ilja Ilif (Ilja Arnoldowicz Fajnzilberg) 1897-1937, 
Wasilij Semenowicz (Josif Salomonowicz) Grossman 1905-1964, M. Gelfand, Osip 
Maksimowicz Brik 1888-1945, Aleksandr Michajłowicz Borszakowski 1913r., Osip 
Martinowicz Beskin 1892-1969, B. Bekker, Boris Jakubowicz Buchsztab 1904-1985, Arkadij 
Georgijewicz Gornfeld 1867-1941, Juda Salomonowicz Grossman-Roszczin 1883-1934, S. 
Drejden, Kornelij Lucjanowicz Zieliński 1896-1970, Petr Semenowicz Kogan 1872-1932, A. 
Lezniew, G. Lelewicz, I. Maszbic-Werow, N. Nasimowicz-Czuzak, M. Olszewiec, A. 
Seliwanowski, Dawid Łazarewicz Talnikow 1882-1961, J. Juzowski, B. Rozenfeld, I. Altman, 
A. Zonin - żydowscy komliteraci i krytycy 
A. Berzin, Jewgenij Josifowicz Gabriłowicz 1899-1993, N. Garnicz, G. Gauzner, Semen 
Grigorijewicz Geht 1903-1963, K. Gorbunow, S. Dikowski, K. Zieliński, M. Zoszczenko, W. 
Iwanow, Wiera Michajłowna Inber 1890-1972, W. Katajew, M. Kazakow, Boris 
Matwiejewicz Lapin 1905-1941, D. Lebedenko, D. Mirski, Lew Beniaminowicz Nikulin 
1891-1967, W. Percow, J. Rykaczew, Lew Isajewicz Slawin 1896-1984, Konstantin 
Jakubowicz Finn (Finnhalfin) 1904-1975 , Z. Hacrewin, Wiktor Borisowicz Szkłowski 1893-
1984, A. Erlih, N. Jurgin, Bruno Jasieński (Wiktor Jakubowicz) 1901-1941 - żydowscy 
komliteraci, opiewający m.in. budowę kanału białomorsko-bałtyckiego 
Aleksandr Ewgienijewicz Bowin 1930r. - żydowski dziennikarz, członek KPZR (1951- 
1991), współpracownik Breżniewa, ambasador Rosji w Izraelu 
Beniamin Aleksandrowicz Kawerin (Zilber) 1902-1989 - żydowski pisarz 
Georgij Abramowcz Browman 1907-1984 - żydowski krytyk 
Fedor Michajłowicz Burłacki 1927r. - dziennikarz, członek KPZR 1946-1991, redaktor 
naczelny "Literaturnoj gazety" 
Jurij Hirszewicz Burtin 1932r. - żydowski kompublicysta 
Galina Borysowna Wołczek 1933r. - żydowska reżyserka w teatrze "Sowremennik" 
Elizawieta (Golda) Dawidowna Woroszyłowa (Gorbman) 1887-1959 - żydowska 
bolszewiczka, żona Woroszyłowa, wicedyrektor centralnego muzeum Lenina 
Michaił Markowicz Gabowicz 1905-1965 - żydowski aktor teatru Balszoj 
Igor Timurowicz Gajdar 1956r. - żydowski komunista, członek KPZR 1980-1990, pracownik 
gazet "Kommunist" i "Prawda" 
Gangnus, Gurwicz - żydowscy bolszewicy, autorzy podręczników szkolnych 
Boris Michajłowicz Jofan 1891-1976 - żydowski architekt 
Moisiej Jakubowicz Ginzburg 1892-1946 - żydowski architekt 
Władimir Georgijewicz Gelfrejh 1885-1967 - żydowski architekt 

Ginzburg - żydowski muzyk, dyrektor konserwatorium leningradzkiego 1942 
Falkowski, Władimirski, Plotkin, Szlifsztejn, Golcman - komitet dzieł sztuki stworzony przez 
KC 
Samuel Abramowicz Samosud 1884-1964 - żydowski muzyk, kierownik teatru Balszoj 
(1936-1943) i symfonicznej orkiestry wszechzwiązkowego radia (1953-1959) 
Leontiew - główny reżyser; Samosud, Fajer, Sztejnberg, Gabowicz, Messerer, Kuper-
Kauman, Zhuk, Sadownikow - dyrygenci w Teatrze Balszoj 
Jurij Fedorowicz Fajer 1890-1971 - żydowski muzyk, dyrygent teatru Balszoj (1923-1963) 
Moskiewskie konserwatorium państwowe: Goldenwejzer - dyrektor; Stoliarow - 
wicedyrektor; Cetlin, Jampolski, Dorliak, Gedike, Pekelis - dyrektorzy katedr 
Leningradzkie konserwatorium państwowe: Ostrowski, Sztejnberg, Ejdlin, Ginzburg 
Rabinowicz, Josif Lwowicz Grinberg 1906-1980, Kogan, Szlifsztejn, Żytomirski, Cukerman - 
krytycy muzyczni 
Zoja Zarubina - dziekan Moskiewskiego Instytutu Języków Obcych i sekretarz partyjny 
Wiktor Borysowicz Szkłowski - czołowy teoretyk bolszewickiej sztuki rewolucyjnej 
Wiktoria Salomonowicz - artystka bolszewicka specjalizująca się w rzeźbie, m.in. masowym 
tworzeniu Pawlików Morozowów. Żydówkę przygniotło zabawnie jedno z jej dzieł, któremu 
pękła konstrukcja nośna. Antysemicki Morozow ukatrupił ją swoją trąbką. Aj jaj... 
Aleksiej Jakubowicz Kapler - pisarz, scenarzysta, korespondent z Stalingradu, znany 
dziwkarz 
Roman Łazarewicz Karmen - reżyser, dziwkarz 
Tankred Grigorijewicz Golenpolski 1931 - członek KPZR, redaktor naczelny "Gazety 
Żydowskiej" (dawniej "Wiadomości Sowieckiej Kultury Żydowskiej") 
Aleksandr Borisowicz Goldenwejzer 1875-1961 - żydowski kompozytor i pianista, dyrektor 
konserwatorium moskiewskiego 1942 
Grigorij Izrailewicz Gorin (Ofsztejn) 1940r. - żydowski scenarzysta 
A.M. Grinsztejn - żydowski profesor neuropatolog 
A. Gurwicz - żydowski krytyk teatralny 
Daniel Semenowicz Danin 1914r. - żydowski literat, członek KPZR 1956-1991 
Andriej Dmitriewicz Dementiew 1928r. - żydowski publicysta 
J. Dobruszin - żydowski reżyser 
Elizawieta Jakubowicz Drabkina 1901-1974 - żydowska bolszewiczka, pisarka opiewająca 
terror, córka Gusiewa 
Dawid Josifowicz Zasławski 1880-1965 - żydowski bolszewik, członek KC Bundu, od 1928r. 
w "Prawdzie" 
Mark Anatolijewicz Zaharow 1933r. - żydowski działacz teatralny, główny reżyser 
moskiewskiego teatru im. Lenińskiego Komsomołu, członek KPZR 1970-1991 
Boris Iljicz Zbarski 1885-1954 - biochemik, konserwator i strażnik trupa Lenina 
Boris Władimirowicz Joganson 1893-1973 - żydowski artysta, kierownik Akademii Sztuk 
ZSRR (1958-1962) 
Jurij Fedorowicz Karjakin 1930r. - żydowski komliterat, członek KPZR (1950-1968) 
Bonifatij Michajłowicz Kedrow (Zederbaum) - żydowski bolszewik, filozof marksistowski, 
dyrektor Instytutu Filozofii AN ZSRR (od 1973), syn M.S. Kedrowa 
Kirszon - bolszewizator rosyjskiej kultury 
Władimir Michajłowicz Kirszon 1902-1938 - żydowski dramaturg 
Boris Borisowch Kogan 1896-1967 - profesor katedry leczenia szpitalnego moskiewskiego 
Instytutu Medycznego 
M.B. Kogan - profesor medycyny 
Lew Grigorijewicz Lewin - lekarz, likwidator "wrogów" Stalina 
Moisiej Abramowicz Korec - fizyk 
Aleksandr Aleksandrowicz Kron (Krejn) 1909-1983 - żydowski dramaturg i publicysta 

L. Lewin - żydowski komliterat 
Lew Dmitriewicz Liubimow - dziennikarz, pracownik "Vozrozhdenie" 
Jurij Petrowicz Liubimow 1917 - żydowski reżyser i aktor 
Perec Dawidowicz Markisz 1895-1952 - żydowski poeta 
Aleksandr Aleksandrowicz Mejer 1875-1939 - filozof, przywódca "Woskresenie" w latach 
20-tych 
Wsiewołod Emiliewicz Mejerhold 1874-1940 - żydowski bolszewik i reżyser teatralny; 1920-
1921 kierownik działu teatralnego Ludowego Komisariatu Oświaty i przywódca 
bolszewickiego ruchu tzw. Października Teatralnego; 1920 założył i kierował Teatrem 
Rosyjskiej FSRR 
Izaak Izrailewicz Minc 1896-1976 - żydowski historyk, nauczyciel akademicki (1946) 
Mark Borisowicz Mitin - filozof marksista, redaktor "Pod znamenem marksizma"(1930-
1944), "Woprosy filosofii" (1960-1967) 
Bułat Szalwowicz Okudżawa 1924-1997 - żydowski literat, członek KPZR (1956-1991) 
Anna Michajłowna Pankratowa 1897-1957 - żydowska bolszewiczka, historyczka, redaktor 
"Voprosy istorii" (1953-1957) 
Boris Leonidowicz Pasternak 1890-1960 - poeta 
Michaił Izaakowicz Pewzner 1872-1952 - lekarz 
A.I. Pinkewicz - żydowski profesor, bolszewizator edukacji 
Wiaczesław Pawłowicz Poloński (Gusin) 1866-1932 - redaktor gazety "Pechat i revolyuciya" 
(1921-1929), krytyk 
Lion Feuchtwanger - autor wydanej na Zachodzie apologetycznej pracy na temat 
bolszewizmu w Rosji pt. "Moskwa w 1937 roku" 

Poswiański - dyrektor Centralnego Instytutu Psychiatrii Ministerstwa Zdrowia RSRR (1949), 
kierownik klniki psychiatrycznej im. Ganuszkina (1949) 
Petr Nikołajewicz Pospiełow (Fogelson) 1898-1979 - redaktor naczelny gazety "Prawda" 
(1940-1949), sekretarz KC KPZR, dyrektor Instytutu Marksizmu - Leninizmu (1953-1960) 
Izaak Izrailewicz Prezent 1902-1969 - żydowski uczony, filozof 
Jurij Lwowicz Prokuszew 1920r. - literat, jeden z kierowników wydawnictwa "Sovremennik" 
Josif Leonidowicz Prut 1900r. - żydowski senarzysta 
Lew Emmanuelowicz Razgon 1908r. - członek KPZR (1932-1991), komliterat 
Zinaida Nikołajewna Rajh 1902-1939 - żydowska bolszewiczka, aktorka 
Mark Moisiejewicz Rozental 1906-1975 - żydowski folozof marksistowski 
Michaił Iljicz Romm 1902-1971 - reżyser i scenarzysta 
Abram Matwiejewicz Room 1894-1976 - reżyser 
Fedor Iwanowicz (Aaronowicz) Rotsztejn 1871-1953 - żydowski historyk 
H.L. Rubinstein - żydowski historyk marksistowski 
K. Rudnicki - żydowski krytyk i dziennikarz 
Anatolij Naumowicz Rybakow 1911 - żydowski kompisarz 
Boris Abramowicz Słucki 1919-1986 - kompoeta, członek sowieckich stowarzyszeń 
literackich 
Leonid Zaharowicz Trauberg 1902-1990 - żydowski reżyser i scenarzysta 
Siergej Michajłowicz Tretjakow 1892-1939 - żydowski pisarz, teoretyk LEFu ("Frontu 
literackiego") 
Ilja Fajndilberg - żydowski komliterat 
Fejnberg - żydowski bolszewik, dyrektor Centralnego Ośrodka Psychiatrii Sądowej im. 
Serbskiego 
A.I. Feldman - profesor medycyny 
Borys Feldman, Jewgienija Siemionowna Ginzburg, Pawieł Dawidowicz Kogan - lekarze 
kremlowscy 

Izaak Salomonowicz Feffer 1900-1952 - żydowski poeta, funkcjonariusz MGB 
Mark Grigorijewicz Fradkin 1914-1990 - kompozytor 
Lew Siergiejewicz Termen - wynalazca, m.in. prototypu syntezatora. Po podróży do USA 
dorobił się milionów, miał za zadanie nakłonić żydowskich fizyków do pracy na rzecz 
wywiadu ZSRR. W 1936 dostał 8 lat, siedział w "szaraszce" - zamkniętym instytucie 
naukowo-badawczym dla więźniów. Opracował tu prototyp samolotu bezzałogowego i 
urządzenia do podsłuchiwania na odległość "Buran". Za Burana dostał Nagrodę Stalinowską 
Ł. Zilber - mikrobiolog 
Światosław Richter - pianista, grał m.in. na pogrzebie Stalina w Sali Kolumnowej 
Nikołaj Marr - marksistowski lingwista, jego teorie wspierane były osobiście przez Stalina 
I. Hansuwarow - żydowski bolszewik, komunizator kultury, autor książki "Latinizaciya - 
orudie leninskoj nacional'noj politiki" 
Jewgienij Lwowicz Szwarc 1896-1958 - bolszewicki dramaturg 
Lina Somojłowna Sztern 1878-1968 - dyrektor Instytutu Fizjologii AN ZSRR (do 1949), 
syjonistka 
A. Ejduk - żydobolszewicki sadysta, członek kolegium Czeka, czekistowski poeta 
Siergiej Michajłowicz Eisenstein 1898-1948 - żydowski reżyser i teoretyk kina, historyk. W 
1925 stworzył filmy "Pancernik Potiomkin" o rewolucji 1905 w Odessie, o kolektywizacji 
"Linia generalna" (zawieszony), o rewolucji bolszewickiej "Październik" (zabroniony, gdyż 
ukazywał niestety Trockiego). Eisenstein wyjechał i w 1932 powrócił do ZSRR, gdzie 
nakręcił "Aleksandra Newskiego" (1938), zgodnie z wytycznymi Stalina co do historii Rosji, 
zawierający treści patriotyczne, ze względu na ukazanie zwycięstwa nad Teutonami. Film był 
zakazany w czasie sojuszu hitlerowsko-bolszewickiego. Następną nagrodę stalinowską 
otrzymał za ikonowatą alegorię Stalina w pierwszej części "Iwana Groźnego", 
przedstawionego według myśli Wodza 
Michaił Jakubowicz Słucki - filmowiec 
Jakob G. Etinger - żydowski lekarz Kirowa, Ordżonikidze, Tuchaczewskiego, Palmiro 
Togliattiego, Tity i Dymitrowa 
Abram Markowicz Efros 1888-1954 - żydowski znawca sztuki 
Olga Frajdenberg - sowiecka uczona 
Stenbeg - malarz zajmujący się dekoracjami Placu Czerwonego na uroczystości w latach 30-
tych 
Paweł Fedorowicz Judin 1899-1968 - żydowski filozof marksista, dyrektor Instytutu Filozofii 
AN ZSRR (1938-1944) 
Maria J. Frukina - rektor Komunistycznego Uniwersytetu Mniejszości Narodowych Zachodu 
Siergiej Josifowicz Jutkiewicz 1904-1985 - żydowski reżyser, teoretyk sztuki kinowej i 
artysta 
W. Wdowiczenko, A. Mackin, A. Gurwicz, Jakub Warszawski, Gozenpud, L. Maljugin, K. 
Rudnicki - pracownicy gazet "Sztuka Radziecka" i "Izwiestia" 
Mass, Czerwiński, Tur, Prut, Finn, Laskin - twórcy teatralni 
G. Bojadziew - krytyk sztuki z "Kultury i Życia" 
Aleksandr Lwowicz Janow 1934r. - żydowski publicysta, pracownik gazety "Molodoj 
kommunist" 
Michaił Bejzer (1950) - redaktor czasopisma "LEA" 
Olga Fiodorowna Berggolc (1910-1975) - poetka i członkini sowieckich stowarzyszeń 
literackich 
Boris Lwowicz Berkowic (1960) - członek redakcji gazety "Gastronomiczeskaja Subbota" 
Siergiej Dawidowicz Dawidow (1928) - poeta i członek sowieckich stowarzyszeń literackich 
Eduard Izaak Natanowicz Erlich (1934) - wydawca czasopisma "LEA" 
Olga Michaiłowna Frejdenberg (1890-1955) - sowiecka językoznawczyni 
Gennadij Samojłowicz Gor (1907-1981) - pisarz, członek sowieckich stowarzyszeń 

literackich 
Jakob Michajłowicz Lerner (1918) - autor z Leningradzkiego Instytutu Teologicznego 
Arkadij Natanowicz Strugacki (1925-1991) - pisarz, sowieckich stowarzyszeń literackich 
Boris Natanowicz Strugacki (1933) - pisarz, członek sowieckich stowarzyszeń literackich 
Grigorij Wasserman (1950) - organizator seminariów nt. żydowskiego języka i kultury, 
redaktor czasopisma "LEA" 
Władimir Gustawowicz Groman 1874-1937 - ekonomista 
Abram Ziwotowski - żydowski bankier, członek sowieta "Rosyjskiego stowarzyszenia 
finansów, przemysłu i handlu" 
A. Rabinowicz - ekonomista sowiecki z lat 20-tych, autor książki "Ekomonika truda" 
A. Golcman - trockistowski ekonomista, autor książki "Reorganizaciya cheloweka" 
Ilja Grigorijewicz Erenburg (1891-1967) - pracował w "Prawdzie", był wysłannikiem 
zagranicznym sowieckich gazet, m.in. w czasie hiszpańskiej wojny domowej. Prowadził w jej 
czasie działalność wywiadowczą dla NKWD. W czasie wojny był głównym komisarzem 
zbrodniczej sowieckiej propagandy, podżegał czerwonoarmistów do zabijania i rabunku 
niemieckich cywilów, co w praktyce spotykało wszystkich, również podbijanych Polaków. 
Udowodnił, że judeobolszewicka propaganda nie była gorsza od hitlerowskiej. W ulotce dla 
Armii Czerwonej pisał: "...Niemcy nie są ludźmi...nic tak nas nie cieszy jak trupy Niemców." 
(Anatol Goldberg "Ilya Ehrenburg" s.197).
Żołnierze bolszewiccy zdobywający Gdańsk mogli przeczytać: "Żołnierze Armii Czerwonej! 
Zabijajcie Niemców! Zabijajcie wszystkich Niemców! Zabijajcie! Zabijajcie! Zabijajcie!" 
(Christopher Duffy, "Red Storm on the Reich").
"Zabijajcie, zabijajcie dzielni żołnierze Czerwonej Armii. Nie ma wśród Niemców nikogo 
niewinnego. Słuchajcie poleceń Towarzysza Stalina i zniszczcie faszystowską bestię w jej 
jaskini. Złamcie siłą rasową arogancję germańskich kobiet. Bierzcie je jako prawowitą 
zdobycz. Zabijajcie, dzielni żołnierze Czerwonej Armii, zabijajcie." (Frankfurter Allgemeine 
Zeitung, luty 1995)
"Jeżeli zabijesz jednego Niemca, zabij następnego. Nie ma nic zabawniejszego dla nas niż 
stos niemieckich trupów. Nie licz dni, nie licz kilometrów. Licz tylko Niemców, których 
zabiłeś." ("Wojna" 1942-43)
"Zabijajcie nawet nienarodzonych faszystów."
Z okazji wizyty delegacji Izraela w 1948 pisał w "Prawdzie": "U nas nie istnieje 
antysemityzm i kwestia żydowska. Nie istnieje też "naród żydowski", ponieważ ZSRR 
zamieszkuje jeden naród radziecki. Izrael jest potrzebny Żydom z krajów kapitalistycznych, w 
których szaleje antysemityzm." 
Odznaczony Orderem Lenina i laureat nagrody stalinowskiej. 

Lew Kuleszow, Mark Doński, Siergiej Eisenstein, Leonid Łukow, Julij Reisman, Jewgienij 
Gabriłowicz, Boris (Baruch) Wołszok, Lillian Hellman - propagandziści filmowi 

Jewgienij Kchaldej - autor zdjęcia z sowietem wznoszącym sztandar zbrodni i dziesiątek 
milionów ofiar nad Reichstagiem. Pracował w sowieckiej propagandzie do 1972, gdy odszedł 
z "Prawdy". Amerykańscy Żydzi z dumą prezentują osiągnięcia rodaka w Jewish Museum of 
New York i Jewish Museum of San Francisco. Jeden z nich, publicysta "NY Times'a" Vicki 
Goldberg określił tą szmatę utopioną we krwi gojów jako "...narodowy i światowy symbol 
zwycięstwa, sprawiedliwości i zemsty." (31 stycznia 1997) 
Michaił Efimowicz Kolcow (Friedland) 1898-1942 - czołowy sowiecki dziennikarz 
Mark Osipowicz Reizen - sowiecki propagandzista, zdobywca trzech nagród stalinowskich 

W początku 1942 powstał w Kujbyszewie z inicjatywy Berii Żydowski Komitet 
Antyfaszystowski, mający zajmować się propagandą i współpracą ze środowiskami 
żydowskimi na Zachodzie, przede wszystkim w USA, m.in. w celu wywierania nacisku na 
szybkie otwarcie drugiego frontu. Tworzyć miał pozytywny wizerunek systemu i ZSRR 
zagranicą, co mu się udało. Komitet tworzyło wielu żydowskich funkcjonariuszy 
bolszewizmu. Przewodniczącym został Salomon Michajłowicz Mikhoels - komisarz 
propagandy, dyrektor Panstwowego Teatru Żydowskiego w Moskwie; sekretarzem poeta, 
były bundowiec I.S. Feffer; członkami - dyrektor Instytutu Fizjologii AN ZSRR L. Sztern, 
generał Aaron Katz ze Stalinowskiej Akademii Wojskowej, poeci Perec Markisz i Samuił 
Marszak, B. Szimeliowicz - lekarz, szef chirurgii w Armii Czerwonej; dziennikarz L. Talmi, 
I. Erenburg, W. Grossman, pianista Emil Gilels, współtwórca sowieckiej bomby A Petr 
Kapica, skrzypek Dawid Oistrak, I.G. Rogaczewski, J.B. Szmerler, Józefowicz, Polina 
Zemczużyna i inni komunistyczni intelektualiści. Szaja Epstein - żydowski dziennikarz, 
redagawał gazetę komitetu "Einikat" ("Jedność"). Szarą eminencją organizacji był Łozowski. 
Bolszewicy z ŻKA wyjeżdzali na Zachód, gdzie rozpływali się nad ZSRR jako krajem bez 
antysemityzmu, nad wysiłkiem w walce z nazizmem itp. Kierownictwo komitetu w lutym 
1944 pisało do Stalina z propozycją stworzenia na Krymie narodowościowej Żydowskiej 
Socjalistycznej Republiki Radzieckiej i odejścia od planów dotyczących Birobidżanu. Był to 
świetny chwyt propagandowy w okresie wielkich wojennych deportacji całych narodów. 
Krym już na początku lat 20-tych został w bestialski sposób oczyszczony przez żydowskich 
bolszewików z ludności (m.in. Tatarów) poprzez ludobójstwo i deportacje, więc wydawał się 
doskonałym miejscem, szczególnie w porównaniu z Birobidżanem, zimnym i bagnistym. To 
właśnie członkom ŻKA, Erenburgowi, Mikhoelsowi i Grossmanowi zawdzięczamy wiele 
elementów dzisiejszej rasistowskiej i szowinistycznej mitologii holokaustu, eliminującej 
miliony Słowian i innych ofiar wojny, ludobójstwa nazistowskiego i sowieckiego. Po 
opowiedzeniu się Izraela po stronie USA, komitet został zlikwidowany, podobnie jak 
żydowscy bolszewicy wchodzący w jego skład, dowcipnie ukazani jako agentura kapitalizmu 
i wrogich mocarstw. Dzisiejsza historia uważa to za przejaw szalejącego w ZSRR 
antysemityzmu, jak zresztą wszystko, co negatywne dla pewnych ludzi.