background image

Panda

6

Jezyk Polski

Szkola podstawowa Klasa

1. Budowa Stonehenge wymaga³a wiedzy o:

A. transportowaniu bloków skalnych

B. malowaniu kamieni

C. wznoszeniu misternych konstrukcji

D. pos³ugiwaniu siê skomplikowanymi narzêdziami

I. Czytanie ze zrozumieniem

Kilka tysiêcy lat przed narodzeniem Chrystusa cz³owiek nauczy³ siê ruszaæ z miejsca wielkie bloki

kamienne. Dowodem tego jest budowa piramid egipskich, ale jeszcze wczeœniej, dysponuj¹c zupe³nie
prymitywnymi narzêdziami, cz³owiek potrafi³ transportowaæ na du¿e odleg³oœci i ustawiaæ wed³ug potrzeb
olbrzymie bloki skalne zwane megalitami. Dzisiaj, wykorzystuj¹c nowoczesne technologie i wydajne maszyny,
wznosi siê coraz wiêksze, godne podziwu budowle, takie jak gigantyczne tamy, wielkie mosty i d³ugie tunele.
Trzeba jednak jeszcze odczekaæ, by przekonaæ siê, czy przetrwaj¹ one tak d³ugo, jak budowle wznoszone przez
naszych dawnych przodków.

Na równinie Salsbury, w po³udniowo-zachodniej Anglii, znajduje siê bardzo stary kr¹g z ustawionych

pionowo kamieni, nazwany Stonehenge. Zalicza siê go do najs³ynniejszych budowli prehistorycznych. Kr¹g ten,
zbudowany w okresie 3000 do 1500 lat przed narodzeniem Chrystusa, ma œrednicê 30 metrów i sk³ada siê z
kamieni o wysokoœci do 4 metrów. Ka¿dy z kamieni wa¿y ok. 25-40 ton.
Kamienie, które znalaz³y zastosowanie w Stonehenge, pochodz¹ z kamienio³omu odleg³ego o oko³o 130 km. Na
miejsce budowy zosta³y przetransportowane w nie znany nam sposób. Wczeœniej wykopano dla nich wg³êbienia,
a grupy silnych mê¿czyzn ustawi³y je pionowo za pomoc¹ prymitywnych dŸwigni. Od góry u³o¿ono g³azy ³¹cz¹ce.
W jakim celu wybudowano Stonehenge, pozostanie zapewne na zawsze tajemnic¹. Niektórzy naukowcy
twierdz¹, ¿e w krêgu tym odbywa³y siê pogañskie obrzêdy rytualne. Inni znów s¹ przekonani, ¿e kamienny kr¹g
by³ obiektem s³u¿¹cym do obserwacji nieba i gwiazd.

G. Caselli,

Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, Warszawa 1990, s. 6-8.

Siedem cudów œwiata.

2. Stenehenge to budowla z elementów wznoszonych:

A. tylko pionowo, jeden przy drugim

B. poziomo, jeden na drugim

C. w dowolny, bez³adny sposób

D. zarówno pionowo, jak i poziomo

3. Stonehenge prawdopodobnie wzniesiono w celu:

A. uczczenia narodzin boga

B. upamiêtnienia wa¿nej bitwy

C. prowadzenia badañ naukowych

D. z³o¿enia ho³du w³adcy

5. Do budowy Stonehenge stosowano surowiec w postaci:

A. ceg³y

C. ¿wiru

B. megalitu

D. gliny

6. Stonehenge zadziwia ludzi ze wzglêdu na:

A. rozmiary budowli

C. zastosowany surowiec

B. kszta³t budowli

D. po³o¿enie z dala od Ÿród³a surowca

II. Nauka o jêzyku

8. Nieodmienn¹ czêœci¹ mowy jest:

A. przymiotnik

B. zaimek

C. liczebnik

D. spójnik

9. Tylko nieodmienne wyrazy znajduj¹ siê w szeregu:

A. ten, tu, jak

B. ile, ale, ju¿

C. tak, ¿e, pod

D. mój, nie, do

4. Stonehenge to budowla o kszta³cie:

A. szeœciennym

C. kolistym

B. sto¿kowatym

D. pod³u¿nym

7. Autor tekstu snuje rozwa¿ania na temat:

A. trwa³oœci dzie³a cz³owieka

C. historii naszych przodków

B. pracy cz³owieka

D. rozwoju nauki

10. Nieprawid³owo nazwano przypadek rzeczownika w zdaniu:

A. By³ w domu - miejscownik

B. Sprzeciwi³ siê prawu. - celownik

C. Nie by³o ratunku. - dope³niacz

D. Nie wyrzek³ s³owa. - biernik

11. Prawid³owo okreœlono formy czasownika w zdaniu:

A. Przeczytaj to. - tryb rozkazuj¹cy, 2.os. l. pojedynczej

B. Poszliby st¹d. - tryb orzekaj¹cy, 3.os. l. mnogiej

C. Nie zgadzacie siê. - tryb rozkazuj¹cy, 2 os. l. mnogiej

D. Ju¿ siê uspokoi³em. - tryb orzekaj¹cy, 3. os. l. pojedynczej

background image

13. Postaæ niedokonan¹ ma czasownik:

A. poczeka³

B. zrozumia³

C. zajmowa³

D. zabierze

14. Prawid³owe zestawienie wyrazu podstawowego i pochodnego zawiera szereg:

A. lis - listopad

B. morze - marynarz

C. bie¿nia - biegacz

D. puch - puszek

15. Wyraz pochodny sk³ada siê z:

A. wyrazu podstawowego i formantu

B. podstawy s³owotwórczej i formantu

C. podstawy s³owotwórczej i koñcówki

D. rdzenia i formantu

16. Opozycjê g³oski dŸwiêcznej do bezdŸwiêcznej stanowi zestawienie:

A. r : l

B. s : œ

C. a : ¹

D. d¿ : cz

17.

. - to zdanie wspó³rzêdnie z³o¿one:

Przyjdzie tu albo poczeka w domu

A. wynikowe

B. przeciwstawne

C. ³¹czne

D. roz³¹czne

18. Zdaniem podrzêdnie z³o¿onym jest wypowiedzenie:

A. Wiem, ale nie powiem.

B. D³ugo czeka³ na przystanku, niedaleko domu.

C. Nie wiem, co siê tam dzieje.

D. W oddali, za lasem, za rzek¹, stoi ma³a chatka.

19. Równowa¿nikiem zdania jest wypowiedzenie:

A. Jest gor¹co.

B. Zmiana pogody.

C. Pada deszcz.

D. Uciekajmy.

III. Literatura

20. Tematem powieœci I. Jurgielewiczowej pt. „Ten obcy” jest:

A. zabawa dzieci na wyspie

B. ucieczka ch³opca z domu

C. konflikt rodzinny

D. poszukiwanie wujka

21. Problem zawarty w powieœci „Ten obcy” dotyczy:

A. braku przyjaŸni

B. potrzeby akceptacji

C. osi¹gania celu

D. d¹¿enia do samodzielnoœci

22. Dzieci do³¹czaj¹ do kradzie¿y jab³ek przez Zenka, poniewa¿:

A. s¹ g³odne

B. lubi¹ jab³ka

C. chc¹ przypodobaæ siê Zenkowi

D. chc¹ pomóc Zenkowi

23. Ula pracowa³a podczas wakacji, poniewa¿ chcia³a:

A. zarobiæ na w³asne utrzymanie

B. okazaæ Zenkowi przyjaŸñ

C. przekazaæ Zenkowi pieni¹dze

D. ocaliæ honor Zenka

24. W utworze epickim wydarzenia uk³adaj¹ siê w:

A. dialog

B. fabu³ê

C. epizod

D. narracjê

26. Narracja pierwszoosobowa wystêpuje w:

A. wierszach

B. opisach

C. pamiêtnikach

D. powieœciach obyczajowych

27. Robinson Cruzoe (w ksi¹¿ce D. Defoe) traktowa³ dzik¹ przyrodê wyspy z uczuciem:

A. pokory

B. wy¿szoœci

C. pogardy

D. trwogi

28. Robinson Kruzoe na bezludnej wyspie d³ugo nie potrafi³:

A. zaspokoiæ g³odu

B. zaspokoiæ pragnienia

C. znaleŸæ schronienia

D. rozpaliæ ognia

29. Osoba mówi¹ca ujawnia siê w utworze:

A. J. S³owackiego „W pamiêtniku Zofii Bobrówny”

B. L. Maud Montgomery „Ania z Zielonego Wzgórza”

C. E. Knighta „Lassie, wróæ!”

D. K. Makuszyñskiego „Szatan z VII klasy”

30. Powieœæ zwykle zawiera:

A. w¹tki

B. akty

C. refren

D. mora³

12. Czasownikiem nieprzechodnim jest:

A. malowaæ

B. biegaæ

C. napisaæ

D. wyrzuciæ

25. Do elementów œwiata przedstawionego zaliczamy:

A. spis treœci

B. czytelnika

C. autora

D. bohaterów