background image


 

Przedmiot: Zagrożenia w środowisku pracy 

Temat:

 Ocena zagrożeń w podstawowych procesach pracy, z uwzględnieniem prac  – przy elektrolitycznej 

obróbce powierzchni

 

Na przykładzie prac GALWANIZERA 
Kto to jest galwanizer? 
 
Jest  to  wykwalifikowany  pracownik,  który  w  procesie  galwanicznym  obrabia  powierzchnię  przedmiotów 
metalowych  oraz  tworzyw  sztucznych  z  wytworzeniem  powłok  metalowych  lub  konwersyjnych  do  celów 
ochronnych,  technicznych  lub  dekoracyjnych.  Procesy  galwaniczne  prowadzone  są  w  roztworze  chemikaliów 
metodami elektrochemicznymi – z użyciem prądu elektrycznego lub metodami chemicznymi bez użycia prądu. 
Termin  proces  galwaniczny  obejmuje  cały  cykl  obróbki  powierzchniowej,  począwszy  od  przygotowania 
powierzchni  (polerowanie,  odtłuszczanie,  trawienie  i  in.),  nakładanie  powłoki,  wykończenie  powierzchni  (np. 
pasywacja, uszczelnianie, szlifowanie) oraz operacje pomocnicze, jak np. płukanie i suszenie wyrobów. 
Jakie zagrożenia wiążą się z wykonywaniem tego zawodu? 

 

Galwanizerzy są narażeni na wiele substancji chemicznych, które mogą być przyczyną zatruć, poparzeń 
chemicznych, uczuleń oraz przewlekłych chorób układu oddechowego. 

 

Galwanizerom mogą grozić urazy spowodowane upadkami na śliskiej powierzchni, skaleczenia i ukłucia 
ostrymi  narzędziami,  urazy  mechaniczne  związane  z  obróbką  przedgalwaniczną  oraz  poparzenia 
gorącymi cieczami. 

 

Innymi  występującymi  zagrożeniami  w  pracy  galwanizera  są  porażenia  prądem  elektrycznym,  pożary  
i wybuchy, urazy oczu spowodowane latającymi cząstkami oraz nadmierny hałas. 

Czynniki środowiska pracy związane z wykonywanym zawodem oraz ich możliwe skutki dla zdrowia 
 

Czynniki 

mogące 

powodować 

wypadki 

 

 

 

Mokre,  śliskie  nawierzchnie  –  możliwość  urazów  w  wyniku 
poślizgnięcia, potknięcia i upadku 

 

 

Spadające ciężkie przedmioty, w tym z podwieszanych przenośników 
- możliwość urazów w wyniku uderzenia 

  

 

Prąd  elektryczny  –  możliwość  porażenia  w  przypadku  wadliwie 
działającego sprzętu elektrycznego lub nieostrożności pracownika 

 

 

Gorące  powierzchnie,  gorące  płyny,  gazy,  para  wodna  -  możliwość 
poparzeń 

  

 

Ostre  narzędzia,  krawędzie  przedmiotów  przeznaczonych  do 
galwanizowania,  osady  dendrytyczne  na  osadzarkach  –  możliwość 
urazów w  wyniku ukłucia, przecięcia, przekłucia 

  

 

Unoszące  się  w  powietrzu  cząstki  podczas  czyszczenia  szczotkami 
wirującymi lub  szlifowania  ściernicą  -  możliwość  urazów, zwłaszcza 
oczu 

 

 

Łatwopalne  rozpuszczalniki  stosowane  do  czyszczenia  powierzchni, 
pyły metali (np. aluminium) lub wodór wydzielający się w procesach 
galwanizacji  – możliwość  urazów i poparzeń  w  wyniku  wybuchu lub 
pożaru 

 

 

Fosgen, 

powstający 

wyniku 

ogrzania 

 chlorowanych 

rozpuszczalników  lub  ich  par  (kontakt  z  gorącą  powierzchnią  lub 
płomienie oraz podczas palenia tytoniu przez pracownika w obecności 
takich rozpuszczalników) – możliwość śmiertelnych zatruć 

 

 

 

Żrące ciecze – możliwość poparzeń chemicznych 

 

 

background image


 

 

Rozpryski  cieczy,  zwłaszcza  spowodowane  wpadającymi  do  kąpieli 
galwanicznej przedmiotami metalowymi – możliwość urazów oczu 

 

 

Różne  substancje  chemiczne  stosowane  podczas  polerowania  i 
przygotowywania  powierzchni  /patrz:  uwaga  1/.  Szczególne 
niebezpieczeństwo jest spowodowane możliwością uwolnienia bardzo 
toksycznego  gazu  –  cyjanowodoru  podczas  dodawania  do  różnych 
alkalicznych  roztworów  galwanicznych  lub  elektrolitycznych  kąpieli 
odtłuszczających,  które  zawierają  cyjanki  –  możliwość  śmiertelnych 
zatruć 

 

 

 

Gwałtowne 

reakcje 

chemiczne 

zachodzące 

podczas 

niekontrolowanego mieszania substancji chemicznych (np. mieszanina 
wody  ze  stężonym  kwasem  siarkowym)  –  możliwość  poparzeń 
chemicznych 

 

Czynniki 

fizyczne  

 

 

 

Nadmierny  hałas  emitowany  przez  urządzenia  mechaniczne, 
zwłaszcza  przy  galwanizacji  w  bębnie  obrotowym  lub  operacjach 
czyszczenia – możliwość uszkodzenia słuchu 

 

 

Wysoka  temperatura  i  wilgotność  powietrza  na  stanowisku  pracy  – 
możliwość przegrzania organizmu, poparzeń skóry, uszkodzenia oczu 

  

 

Promieniowanie 

podczerwone 

emitowane 

przez 

urządzenia 

suszarnicze  –  możliwość  zwiększonego  obciążenia  cieplnego 
organizmu 

 

Czynniki 

chemiczne  

pyły 

 

 

 

Rozpuszczalniki organiczne i różne preparaty czyszczące oraz ich pary 
– możliwość ostrych lub przewlekłych zatruć 

 

 

 

Pyły  metali  powstające  podczas  czynności  mechanicznych 
(polerowanie  tarczą  polerską,  szczotkowanie  itd.)  i  pyły  tarcz 
ściernych  i  szczotek  polerskich  –  możliwość  dolegliwości  układu 
oddechowego 

 

 

 

 

Substancje  chemiczne  stosowane  do  odtłuszczenia  detali  takie  jak: 
trichloroetan  (trójchloroetylen),  tetrochloroetan  (czterochloroetylen) 
lub  inne  rozpuszczalniki  organiczne   –  możliwość  ostrych  lub 
przewlekłych zatruć 

 

 

 

Substancje  powstające  w  procesie  chromowania  (mgła  kwasu 
siarkowego  oraz  związki  chromu  6-cio  wartościowego)  –  możliwość 
rozwoju  chorób  nowotworowych  w  wyniku   narażenie  na  substancje 
rakotwórcze 

 

 

Pary  i   aerozole  kwasów  lub  zasad  a  także  innych  substancji 
chemicznych  –  możliwość  podrażnienia  błon  śluzowych  (zwłaszcza 
górnych dróg oddechowych) 

 

 

 

Preparaty  czyszczące,  roztwory  kwasów  i  zasad,  rozpuszczalniki 
organiczne itd. – możliwość chorób skórnych [patrz: uwaga 1] 

 

 

 

Lateks  –  możliwość  uczuleń  w  wyniku  stosowania  rękawic 
lateksowych 

 

Czynniki 

biologiczne 

 

Brak czynników specyficznych dla wykonywanego zawodu 

  

background image


 

 

 

Czynniki ergonomiczne, 
psychospołeczne 

związane  z  organizacją 
pracy 
 
 

 

 

Wymuszona pozycja ciała podczas pracy (w tym częste schylanie się 
podczas  umieszczania  lub  usuwania  narzędzi  obróbkowych  z  kąpieli 
galwanicznych), wykonywanie czynności powtarzalnych  - możliwość 
dolegliwości  bólowych  wynikających  z  przeciążenia  układu 
mięśniowo- szkieletowego 

 

 

 

Nadmierny  wysiłek  fizyczny  podczas  ręcznego  transportu  ciężkich 
i/lub  nieporęcznych  przedmiotów,  takich  jak  partie  przedmiotów  do 
galwanizowania, 

narzędzia 

obróbkowe 

częściami 

do 

galwanizowania,  zbiorniki  substancji  chemicznych  itd.  -  możliwość 
urazów układu mięśniowo-szkieletowego 

 

 

 

Długotrwałe  stosowanie odzieży ochronnej (w tym ciężkiego obuwia, 
fartuchów),  świadomość  niebezpieczeństw  towarzyszących  pracy  - 
możliwość stresu psychicznego 

 

Działania profilaktyczne 
 

 

Należy  stosować  obuwie  ochronne  ze  spodami  przeciwpoślizgowymi  i  hełmy  ochronne,  a  podłogę 
wyłożyć materiałami antypoślizgowymi. 

 

Należy  sprawdzić  stan  techniczny  urządzeń  elektrycznych  przed  pracą  oraz  zlecać  uprawnionemu 
pracownikowi naprawę ewentualnych uszkodzeń i okresowy przegląd urządzeń. 

 

Należy  stosować  środki  ochrony  indywidualnej  (okulary  ochronne  lub  gogle  oraz  rękawice  i  odzież 
ochronną) chroniące przed czynnikami chemicznymi. 

 

Należy  przestrzegać  przepisów  dotyczących  prawidłowego  przechowywania,  transportu,  usuwania 
zużytych  kąpieli  galwanicznych.  Nie  należy  mieszać   substancji  chemicznych  bez  nadzoru 
wykwalifikowanego chemika lub specjalisty bhp. 

 

Należy stosować ochronniki słuchu. 

 

Należy  stosować  środki  ochrony  układu  oddechowego  w  przypadku  narażenia  na  niebezpieczne  gazy, 
pary  i  aerozole.  Pracownicy  galwanizerni,  w  której  stosowane  są  kąpiele  cyjankaliczne  powinni  być 
wyposażeni w maski z pochłaniaczem cyjanowodoru. 

 

Należy  zachować  szczególną  ostrożność  podczas  pracy  z  silnie  żrącymi  substancjami  chemicznymi 
takimi jak kwas fluorowodorowy, kwas chromowy(bezwodnik chromowy), stężony kwas azotowy itd., a 
tam gdzie to możliwe należy stosować bezpieczniejsze substancje zastępcze. 

 

W  przypadku  uczulenia  na  lateks  należy  stosować  rękawice  wykonane  z  innych  materiałów,  a  także 
unikać kontaktu z innymi produktami zawierającymi lateks. 

 

Należy  stosować  bezpieczne  metody  podnoszenia  i  przenoszenia  ciężkich  lub  nieporęcznych  ładunków 
oraz stosować urządzenia mechaniczne ułatwiające podnoszenie i przenoszenie. 

 

Należy  stosować  w  pomieszczeniu  galwanizerni  wentylację  ogólną  nawiewno-wyciągową.  Przy  każdej 
wannie należy zainstalować ssawki szczelinowe lub inne rozwiązania wentylacji miejscowej. 

 

Należy  zapewnić  krótkotrwałe  przerwy  w  pracy  (jeśli  nie  kolidują  z  procesami  galwanicznymi)  oraz 
wyznaczyć miejsce do wypoczynku. 

 

Należy każdą wannę oznakować odpowiednio do rodzaju zawartej w niej kąpieli galwanicznej. 

background image


 

 

Każdą wannę należy wyposażyć w podesty robocze i ewentualnie barierki ochronne. 

Informacje szczegółowe 
 

Synonimy 

Galwanotechnik, galwanizator. 

Definicja 

i/lub 

opis 

zawodu 
 

 

Galwanizer ustawia i steruje urządzeniami do galwanizowania tj. do elektrolitycznego 
powlekania przedmiotów metalowych chromem, miedzią lub innymi metalami w celu 
uzyskania  powierzchni  ochronnych,  dekoracyjnych  lub  uzupełnienia  zużytych 
powierzchni  zgodnie  ze  specyfikacją.  Określa  miejsce  do  pokrycia  wybranym 
metalem.  Określa  rodzaj,   stężenie  i  temperaturę  roztworu  do  galwanizacji.  Określa 
rodzaj, grubość i lokalizację określonego metalu do galwanizacji. Zanurza przedmiot 
w  kąpielach  do  czyszczenia  i  płukania.  Zawiesza  przedmioty,  np.  części  formy,  na 
pręcie  katodowym  (ujemnym)  i  zanurza  je  w  roztworze  do  galwanizacji.  Zawiesza 
kawałek  metalu  do  galwanizacji  na  pręcie  anodowym  (dodatnim)  i  zanurza  go  w 
roztworze  go  galwanizacji.  Za  pomocą  regulatorów  zaworów  elektrycznych  ustawia 
przepływ  prądu  przez  roztwór  do  galwanizacji  z  anody  do  katody,  co  pozwala  na 
powlekanie galwaniczne przedmiotu metalem. Wyjmuje galwanizowany (powlekany) 
przedmiot z roztworu w określonych odstępach czasu i ogląda go w celu sprawdzenia 
zgodności ze specyfikacją. Na podstawie tych obserwacji reguluje napięcie i natężenie 
prądu. Sprawdza przedmiot pod koniec  procesu w celu określenia  grubości  warstwy 
metalu  i  mierzy  grubość  przy  użyciu  takich  przyrządów,  jak  mikrometry.  Szlifuje, 
poleruje  lub  płucze  przedmiot  w  wodzie   i  suszy  go  w  celu  zachowania  czystej, 
gładkiej  powierzchni.  Może  mieszać  i  badać  moc  roztworu  do  galwanizacji  przy 
użyciu przyrządów i testów chemicznych. Może wymierzać, zaznaczać i zabezpieczać 
obszary  (powierzchnię),  które  nie  mają  być  powlekane.  Może  kierować  innymi 
pracownikami  wykonującymi  różne  zadania,  takie  jak:  zawieszania  na  wieszakach 
galwanizerskich,  oczyszczanie  lub  powlekanie  przedmiotów.  W  zależności  od 
materiału  stosowanego  do  galwanizacji,  określa  się  go  jako  galwanizera 
wykonującego 

mosiądzowanie, 

brązowanie, 

kadmowanie, 

chromowanie, 

miedziowanie, złocenie, a także niklowanie, srebrzenie, cynowanie itd. 

Zawody pokrewne 

Pracownik  osadzający  powłoki  metodą  chemiczną,  galwanoplastyk,  galwanizer  – 
uczeń,  pomocnik  galwanizera,  galwanizer  –  mistrz,  pracownik  oczyszczający  metal, 
pracownik polerujący metal, pracownik wykańczający powierzchnie, w zależności od 
stosowanej  metody  lub  metalu:  galwanizer  wykonujący  powlekanie  bębnowe, 
wykonujący  np.  chromowanie,  złocenie,  cynkowanie,  niklowanie,  pracownik 
dokonujący  natryskowego  powlekania  przedmiotów  warstwą  metalu,  pracownik 
dokonujący  piaskowania  metalu,  operator  urządzeń  do  nakładania  powłok 
galwanicznych . 

Wykonywane 
czynności
 

Badanie,  mierzenie,  mieszanie,  obserwowanie,  oczyszczanie,  odczytywanie 
(parametrów procesu galwanicznego),  pasywowanie  nałożonych powłok (zanurzanie 
w  roztworach  chemicznych),  płukanie,  polerowanie,  poruszanie  (urządzeniami  do 
sterowania),  powlekanie,  regulowanie  (natężenia  prądu  oraz  napięcia  prądu), 
sterowanie, suszenie, szlifowanie, testowanie, ustawianie, usuwanie starych powłok z 
detali metodą galwaniczną lub mechaniczną, zanurzanie, zabezpieczanie, zawieszanie 
na  zawieszkach  galwanizerskich,  zaznaczanie,  ocena  stanu  i  przydatności  kąpieli 
(czas życia kąpieli) . 

Podstawowy 
stosowany sprzęt
 

Wanny  i  linie  galwaniczne,  kalkulatory  lub  komputery,  urządzenia  do  dozowania 
chemikaliów,  przyrządy  do  mierzenia  grubości  powłoki,  wyciągi,  przyrządy 
obróbkowe  w  bębnach  obrotowych  do  galwanizacji,  bębny  obrotowe  do  obróbki 
galwanicznej, mieszarki, kadzie zawory elektryczne, urządzenia do przygotowywania 
powierzchni (tarcze polerskie, szczotki obrotowe, polerki mechaniczne itd.), piece do 
odprężania, przyrządy do pomiaru jakości  powierzchni i jakości  powłok, urządzenia 
wagowe,  sprzęt  do  analizy  kąpieli  galwanicznych  oraz  urządzenia  elektroniczne 
(prostowniki i sterowniki). 

background image


 

Miejsca/obszary,  gdzie 
zawód 

występuje 

powszechnie 

Wydziały 

galwanizerskie 

zakładach 

przemysłu 

metalowego 

lub 

elektrotechnicznego,  specjalistyczne  warsztaty  galwanizerskie,  zakłady  jubilerskie  i 
elektroniczne. 

Uwagi 
 

 

1.  Poniżej  podano  przykłady  niebezpiecznych  substancji  chemicznych  stosowanych  w 

zakładach galwanizerskich: 

Kwasy: siarkowy, solny, fluorowodorowy, azotowy, mrówkowy, chromowy 

o  Zasady: wodorotlenek sodu, wodorotlenek potasu, amoniak 

Rozpuszczalniki:  trichloroeten  (trójchloroetylen),  trichloroetan  (trójchloroetan), 
aceton,  metyloizobutyloketon,  tetrachlorek  węgla  (czterochlorek  węgla),  nafta, 
benzyna (do czyszczenia wstępnego) 

o  Sole  nieorganiczne:  cyjanki,  sole  kadmu,  złota,  chromu,  miedzi,  cyny,  cynku, 

niklu 

Dodatki  organiczne:  inhibitory,  wybłyszczacze,  środki  zapobiegające 
wytwarzaniu piany 

Inne: mydła i detergenty, utleniacze, zmiękczacze wody 

2.  Wszyscy  pracownicy  powinni  podlegać  okresowym  badaniom  lekarskim,  co  umożliwi 

wczesne wykrycie objawów przewlekłych chorób i uczuleń. 

Temat : Ocena zagrożeń w podstawowych procesach pracy, z uwzględnieniem prac – przy 
obróbce powierzchni

 

 Na przykładzie : OBRÓBKA SKRAWANIEM METALI 
Wykonywanie czynności związanych z obsługą maszyn w procesie obróbki skrawaniem metali wiążę się z 
narażeniem  operatora  obrabiarki  na  oddziaływanie  większości  powyższych  czynników,  stwarzających 
potencjalne  możliwości  występowania  wypadków  przy  pracy  i  wymaga  zachowywania,  na  co  dzień 
szczególnych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, regulowanych na ogół stosownymi aktami prawnymi.  
   Do czynników  niebezpiecznych powodujących  u  operatora  obrabiarki  natychmiastowe  urazy,  należą 
przede wszystkim czynniki mechaniczne, takie jak:  

 

 

ruchome elementy obsługiwanych maszyn, w szczególności:  

 

-  obracające  się  głowice  frezarskie  lub  rewolwerowe,  uchwyty  tokarskie,  wrzeciona,  śruby,  wały, 
itp.,  

 

- miejsca zbiegania się obracających elementów maszyn, np. koła zębate, koła cierne, koła pasowe, 
koła łańcuchowe, itp.,  

 

- narzędzia poruszające się ruchem prostoliniowym, np.: piły ramowe i taśmowe, 

 

 

przemieszczające  się  elementy  maszyn,  przemieszczane  przedmioty,  np.:  suport  maszyn  (strugarki 
porzeczne, tokarki, itp.), ruchome stoły maszyn (frezarki, strugarki, szlifierki, itp.), 

 

 

ostre,  wystające  i  chropowate  elementy  maszyn,  np.:  elementy  konstrukcyjne  maszyn,  narzędzia, 
wióry, zadziory na obrabianych przedmiotach, itp.,   

 

 

spadające elementy maszyn, np.: ciężkie obrabiane przedmioty, uchwyty, imadła, konik, itp., 

 

 

śliskie  i  nierówne  powierzchnie  wokół  maszyn  (np.:  w  skutek  rozprysku  lub  rozlania  się  płynów 
technologicznych (oleje, płyny chłodzące, itp.), 

 

 

powierzchnie  gorące  lub zimne  ( gorące  powierzchnie, części  maszyn i obrabianych przedmiotów, 
gorącą wodę, płyn chłodzący, olej i parę), 

 

 

wyrzut  obrabianych  elementów  lub  narzędzi  podczas  procesu  skrawania  metali,  np.:  wiórów, 
odprysków, przedmiotów obrabianych, uszkodzonych narzędzi (ściernicy, noży tokarskich, frezów, 
itp.). 

 

background image


 

 
Do  czynników  niebezpiecznych  należy  również  zaliczyć  zagrożenia  związane  z  porażeniem  prądem 
elektrycznym w skutek:  

 

bezpośredniego kontaktu z elementem maszyny znajdującym się pod napięciem, 

 

 

pośredniego  kontaktu  z  częściami  maszyny  pod  napięciem  w  warunkach  uszkodzenia  (np.: 
pojawienie  się  napięcia  na  obudowie  maszyny  bądź  na  innym  elemencie,  które  powinny  być 
odizolowane). 

 
Do szkodliwych czynników fizycznych występujących przy obsłudze maszyn do obróbki metali należą:  

 

 

hałas i drgania związane z pracą maszyn do metali, np.: gilotyny do cięcia metalu, przecinarek, itp.), 

 

 

mikroklimat  (głównie  wysoka lub niska  temperatura  otoczenia  oraz  wysoka  wilgotność  powietrza) 
powoduje  obniżenie  komfortu  pracy,  złe  samopoczucie  operatora  oraz  zmniejszenie  zdolności 
wykonywanej pracy. 

 
Hałas pochodzący  od  maszyn  do  obróbki  metali  można  obniżyć  przez  dokładne  wyważenie  statyczne  
i dynamiczne obracających się części maszyny, regularne sprawdzanie i dokręcanie obluzowanych śrub oraz 
smarowanie.  Maszyny  i  urządzenia  powodujące  uciążliwy  hałas  i  drgania  należy  ustawiać  na 
amortyzatorach  lub  osobnych  fundamentach  niezwiązanych  z  konstrukcją  budynku.  Bardzo  dobrą  metodą 
jest  wyłożenie  wykładziną  dźwiękochłonną  osłon  maszyn  lub  sufitu  i  ścian  zwłaszcza  w  małych 
pomieszczeniach.  W  walce  z  hałasem  korzystne  jest  zwiększenie  odległości  pomiędzy  maszynami  do  2-3 
metrów oraz zastosowanie ekranów dźwiękochłonnych między stanowiskami.  pracy oraz tłumiących hałas.  
 
Po wyczerpaniu możliwości obniżenia hałasu powyższymi sposobami, gdy hałas nadal przekracza wartości 
dopuszczalne  trzeba  zastosować  rotację  pracowników  ze  stanowisk  hałaśliwych  do  cichszych  oraz 
zastosować atestowane ochronniki słuchu. 
Natomiast  do  szkodliwych  czynników  chemicznych,  które  mogą  występować  przy  obsłudze  maszyn  do 
obróbki metali należą mgły olejowe lub pyły szlifierskie. 
Niemal  wszystkie  prace  obróbcze  metali  powodują  powstawanie  pewnej  ilości  mgły  olejowej.  Płyny 
używane do chłodzenia narzędzi i obrabianych przedmiotów (podczas obróbki metali) wskutek działania sił 
mechanicznych  oraz  oddziaływania  ciepła  generowanego  w  wyniku  tarcia  przekształcają  się  w  lekką 
mgiełkę. Mgiełka  ta stwarza potencjalne zagrożenie dla zdrowia operatorów i szkodliwie oddziaływuje  na 
środowisko  pracy  maszyn.  Natomiast  podczas  prac  szlifierskich  ściernica  wytwarza  dużo pyłu 
szlifierskiego 
(cząsteczki  zeszlifowanego  materiału  oraz  wykruszone  ziarna  ściernicy),  co  daje  efekt  w 
postaci  snopu  świecących  iskier.  Większa  cześć  rozrzuconego  pyłu  szlifierskiego  zatrzymywana  zostaje 
przez osłonę, lecz znaczna część wydostaje się na zewnątrz. 
 
Przebywanie  w  takim  środowisku  pracy  (duże  zapylenie  pyłem  szlifierskim  lub  mgłą  olejową)  może 
powodować  problemy  z  układem  oddechowym  –  można  je  łatwo  zauważyć,  gdyż  objawia  się  w  postaci 
kaszlu,  ciężkiego  lub  płytkiego  oddechu.  W  zależności  od  stopnia  oddziaływania  i  częstotliwości 
przebywania w takim środowisku może powodować reakcje alergiczne lub podrażnienia skóry u pracownika 
jak  również  przewlekłe  choroby  zawodowe  (np.:  astmę).  Ponadto  oprócz  bezpośredniego  wpływu  na 
zdrowie  operatorów  maszyn  i  przerw  w  produkcji,  warto  wspomnieć,  że  mgła  olejowa  osadza  się  na 
wszelkich  powierzchniach  wokół  maszyny,  sprawiając,  że  podłoga  i  powierzchnie  miejsca  pracy  się 
niebezpiecznie  śliskie,  co  może  prowadzić  do  poślizgnięcia  się  pracownika  i  w  konsekwencji  do  jego 
upadku.  
 
Podczas  obsługi  obrabiarki  mogą  występować  również  niekorzystnie  wpływające  na  operatora czynniki 
uciążliwe
, które mogą zaistnieć z powodu:  

 

 

wielogodzinnej  pracy  w  pozycji  stojącej  przy  maszynie  niedostosowanej  do  cech  fizycznych  i 
psychicznych operatora, 

 

 

podnoszenia, przenoszenia, przesuwania ciężkich elementów i przedmiotów, 

 

background image


 

 

stresu wywołanego pośpiechem w pracy. 

 
Praca  przy  obrabiarkach  wykonywana  jest  zwykle  w pozycji  stojącej.  Pozycja  stojąca  ma  niekorzystny 
wpływ na organizm ludzki. Powoduje ona zwiększenie zużycia energii w stosunku do pozycji siedzącej oraz 
jest  przyczyną  powstawania  żylaków,  płaskostopia,  zniekształceń  stawów  kolanowych  oraz  skrzywień 
kręgosłupa.  Z  tych  względów  stanowisko  robocze  przy  obrabiarce  powinno  być  zaopatrzone  w  siedzisko, 
aby  pracownik  mógł  co  pewien  czas  usiąść,  co  zapobiega  jego  zmęczeniu  oraz  sprzyja  regeneracji  sił 
pracownika,  nawet  przy  krótkotrwałym  wykorzystywaniu  siedziska  w  czasie  przerw  w  pracy  lub 
odpoczynku.  
 
Podnoszenie, przesuwanie ciężkich przedmiotów, zwłaszcza jeśli czynności te powtarzane są często, mogą 
być  przyczyną  nadmiernego  zmęczenia  fizycznego,  przeciążenia  mięśni,  stawów,  a  przede  wszystkim 
kręgosłupa. Skutkami mogą być: wycieńczenie organizmu, zmniejszenie wydolności fizycznej, zwiększenie 
podatności  na  wypadki,  powstawanie  urazów  ścięgien  i  kręgosłupa.  W  przypadku  ręcznego  dźwigania 
ciężkich przedmiotów może powodować urazy rąk i nóg.  
Środkiem  prowadzącym  do  zapobiegania  niekorzystnym  skutkom  dźwigania  jest  przestrzeganie  wymagań 
dotyczących  dźwigania  ciężkich  przedmiotów  z  uwzględnieniem  różnic  w  wydolności  indywidualnej  lub 
poszczególnych  grup  pracowników  (młodociani,  kobiety).  Wymagania  dotyczące  dźwigania  ciężkich 
przedmiotów  przez  pracowników  jak  również  przez  pracowników  młodocianych  i  kobiety,  podano  
w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa  
i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych. (Dz. U. nr 26, poz. 313). Ponadto należy dążyć do 
zmniejszania  lub  ograniczania  ręcznego  przenoszenia  ciężkich  przedmiotów  przez  pracowników  poprzez 
określenie prawidłowych sposobów podnoszenia i przenoszenia ciężarów na poszczególnych stanowiskach 
pracy,  prowadzenie  szkoleń  pracowników  w  zakresie  bezpiecznej  techniki  dźwigania  lub  stosowanie 
odpowiednich  urządzeń  transportowych,  np.:  wciągników,  żurawi,  suwnic  lub  wózków  jezdniowych  
z odpowiednim osprzętem.  
Stres może  powodować  zmęczenie  i  zmniejszenie  wydolności  umysłowej  i  psychicznej,  zmniejszenie 
odporności  na  choroby,  zmniejszenie  sprawności  wzroku,  słuchu  oraz  precyzji  czynności  manualnych.  
W  konsekwencji  prowadzi  do  zwiększenia  ilości  błędów  popełnianych  podczas  obróbki  metali,  mylnych 
decyzji, złej oceny stanu bezpieczeństwa oraz braku motywacji do pracy. Przyczyny powstawania stresu to: 
zła  organizacja  pracy,  zbyt  szybkie  i  wymuszone  tempo  pracy,  zbyt  duża  ilość  pracy  oraz  złe  stosunki 
międzyludzkie. 
 
Stres  może  powodować  zmęczenie  i  zmniejszenie  wydolności  umysłowej  i  psychicznej,  zmniejszenie 
odporności  na  choroby,  zmniejszenie  sprawności  wzroku,  słuchu  oraz  precyzji  czynności  manualnych.  
W  konsekwencji  prowadzi  do  zwiększenia  ilości  błędów  popełnianych  podczas  obróbki  metali,  mylnych 
decyzji, złej oceny stanu bezpieczeństwa oraz braku motywacji do pracy. Przyczyny powstawania stresu to: 
zła  organizacja  pracy,  zbyt  szybkie  i  wymuszone  tempo  pracy,  zbyt  duża  ilość  pracy  oraz  złe  stosunki 
międzyludzkie.