background image

Cyfry znaczące. Reguły zaokrąglania liczb 

 

Problem poprawnego zapisywania wyników pomiarów polega najczęściej na 

zrozumieniu, czym są cyfry znaczące, a także na poznaniu reguł towarzyszących 

zaokrąglaniu liczb. 
 

Cyfry znaczące to w zapisie dziesiętnym danej liczby wszystkie jej cyfry bez 

początkowych zer. Aby określić ile jest cyfr znaczących w liczbie, należy „czytać” liczbę 

od lewej strony, aż do napotkania pierwszej cyfry różnej od zera. Ta cyfra i każda 

następna to są właśnie cyfry znaczące. 
 

Dla przykładu w poniżej przedstawionych liczbach podkreślono te cyfry, które są 

cyframi znaczącymi: 

 

11,23 
0,00123 
0,1200 

203,20 

3,3 · 10

3

 

 

 

Zapis wyniku oznaczenia wymaga podawania wartości niepewności z dwiema 

cyframi znaczącymi i wyniku z ta samą dokładnością (liczbą miejsc dziesiętnych) co 

wartość niepewności. Wymusza to nierzadko zaokrąglanie otrzymanych wartości do 

odpowiedniej liczby cyfr. 
 

W tablicy 1 przedstawiono przykłady zaokrąglania wartości wyniku i 

niepewności w celu ich poprawnego zapisu. 

 

Tablica 1. Przykłady zaokrąglania wartości wyniku i niepewności w celu poprawnego 
zapisu wyniku oznaczenia 

 

Wartość przed zaokrągleniem 

Jednostka 

Poprawne zapisy wyniku 

wynik 

rozszerzona niepewność 

11,345 

0,2451 

mg/dm

3

 

11,34 ± 0,25 mg/dm

3

 

0,010234 

0,00033500 

mol/ dm

3

 

0,01023 ± 0,00034 mol/ dm

3

 

45,378 

0,3250002 

45,38 ± 0,33 % 

1879,34 

20,234 

ppm 

187,9 · 10

1

 ± 2,0 · 10

1

 ppm 

17,889 

0,4845 

17,89 ± 0,48 g