1. 

Do 50 g wody wsypano 15 g octanu wapnia. Temperatura roztworu wynosi 40ºC.  
Otrzymano roztwór: 

A) 

nasycony, 

 

B)   nienasycony,   

C)   przesycony, 

D)   nie da się określić na podstawie tych danych, jaki to roztwór 

 
 

Zimą, podczas gołoledzi, oblodzoną drogę posypuje się chlorkiem sodu, w wyniku czego 

lód topnieje  
2. 

Opisane zjawisko można wyjaśnić następująco: 
 

A) 

tworzy się roztwór, którego temperatura krzepnięcia jest wyższa niż temperatura 

krzepnięcia rozpuszczalnika, 
 

B) 

powstaje roztwór, którego temperatura krzepnięcia jest niższa niż temperatura 

krzepnięcia rozpuszczalnika, 
 

C) 

tworzy się roztwór nasycony, 

 

D) 

tworzy się nowy związek chemiczny. 

 
3. 

Przeanalizuj zamieszczone poniżej dane i odpowiedz na pytania: 



 

Jakie roztwory otrzymamy po ochłodzeniu nasyconych w temp. 60°C roztworów obu 

substancji do temperatury 20°C? 

 

Temp 

[°C] 

Rozpuszczalność 

 [g / 100 g H

2

O] 

Ca (OH)

2

 

KNO

3

 

0 

1, 85 

13, 3 

20 

1, 65 

31, 6 

40 

1, 41 

69, 9 

60 

1, 16 

110, 0 

 

 

Roztwór Ca 

(OH)

2

 

roztwór KNO

3

 

A) 

nasycony 

nasycony 

B) 

nienasycony 

nienasycony 

C) 

nienasycony 

nasycony 

D) 

nasycony 

nienasycony 

 



 

Której z substancji:  Ca (OH)

2

 czy  KNO

3

  

rozpuści się więcej w 200 g wody w 

temperaturze 40°C?   

 
 
 
 
 
4. 

Podczas spalania węgla na potrzeby energetyki powstają pyły, które zaliczane są do 
pierwotnych  zani

eczyszczeń  powietrza.  Pyły  nie  zatrzymywane  przez  urządzenia 

odpylające wydostają się  z atmosfery i tworzą dymy  zanieczyszczające środowisko 
naturalne . Dym jest układem dyspersyjnym. 



 

Określ,  który  składnik  dymu  jest  fazą  rozpraszającą  (dyspersyjną),  a  który  fazą 

rozproszoną (zdyspergowaną) 

 
 
 
 
5. 

W tabeli przedstawiono rozpuszczalność chlorku potasu: 

 



 

Określ,  jaki  roztwór  (nasycony,  nienasycony)  powstanie  jeżeli  rozpuści  się  16g 

chlorku potasu w 50g wody w temperaturze  298K 

 

 

 
 
 

6. 

Przygotowano następujące mieszaniny. Dokonaj klasyfikacji tych układów: 
 

 

 

 
7. 

Poniższa  tabela  przedstawia  zależność  rozpuszczalności  chlorku  potasu  od 
temperatury. 

 



 

Zaprojektuj  doświadczenie  prowadzące  do  otrzymania  nasyconego  roztworu 

chlork

u potasu w temperaturze 20°C.     

 
 
 
 
 
 
 
 
 

8. 

Herbata jest w naszej diecie ważnym źródłem fluoru. Pierwiastek ten 

A. zapobiega próchnicy zębów   

B. jest potrzebny do wytwarzania 

hormonów tarczycy 
C. 

jest składnikiem hemoglobiny   

D. 

przyspiesza gojenie się ran 

 
9.  Do herb

aty wsypano cukier. Wskaż zdanie informujące, kiedy cukier rozpuści się 

najszybciej. 

A. 

Po wsypaniu do gorącej herbaty drobnoziarnistych kryształków cukru i 

zamieszaniu. 
B. 

Po wsypaniu do gorącej herbaty grubych kryształków cukru i 

zamieszaniu. 
C. Podczas mieszania cukru drobnokrystalicznego w herbacie o 
temperaturze pokojowej. 
D. Podczas mieszania cukru grubokrystalicznego w zimnej herbacie. 

 
10. 

Szklanka herbaty posłodzona jedną łyżeczką cukru to: 

A. związek chemiczny 

 

B. roztwór nasycony 

 

C. mieszanina 

 

 

D. zawiesina 

 
11. 

W 100 g wody w temperaturze 30ºC rozpuszcza się maksymalnie:  

A. 40 g KNO

3

.  

 

B. 25 g CuSO

4

.  

 

 

C. 25 g KNO

3

.  

 

D. 40 g CuSO

4

.  

 
 
12. 

W jakiej najniższej temperaturze 60 g saletry potasowej rozpuści się całkowicie w 

100 g wody?  

A. 

40ºC  

 

B. 

50ºC  

 

C. 6

0ºC  

 

D. 

105ºC 

 

 
13. 

W dwóch naczyniach sporządzono dwa roztwory wodne o temperaturze 80ºC każdy. 

W tym celu w pierwszym naczyniu umieszczono 40 g CuSO

4

 i 100 g wody, a w drugim 

naczyniu  umieszczono  40  g  KNO

3

 

i  100  g  wody.  W  obu  naczyniach  składniki 

wymieszano. Otrzymano:  

A.   

nasycony roztwór KNO

3

 

i nasycony roztwór CuSO

4

.  

B.   

nasycony roztwór KNO

3

 

i nienasycony roztwór CuSO

4

.  

C.   

nienasycony roztwór KNO

3

 

i nasycony roztwór CuSO

4

.  

D.   

nienasycony roztwór KNO

3

 

i nienasycony roztwór CuSO

4

. 

 
 
 
 

14. 

 

 

 
15. Po  odparow

aniu  niewielkiej  ilości  klarownej  cieczy  pobranej  z  Jeziora  Wigry,  na 

szkiełku  zegarkowym  pozostał  biały  osad.  Świadczy  to  o  tym,  że  ciecz  poddana 
analizie jest: 

A. pierwiastkiem chemicznym. 

 

B. 

związkiem chemicznym. 

C. 

mieszaniną jednorodną. 

 

D. mieszanin

ą niejednorodną. 

 
Informacje do zadań 16 – 19. 

Wykres przedstawia zależność rozpuszczalności dwutlenku węgla w wodzie od 

temperatury. 

 

16. 

Ile  najwięcej  gramów  dwutlenku  węgla  można  rozpuścić  w  100  g  wody  o 
temperaturze 10°C? 

A. 50   

B. 30   

C. 0,3  

D. 0,2 

 
 
17. 

100 g wody o temperaturze 5°C nasycono dwutlenkiem węgla. Ile gramów CO

2

 

wydzieli się w postaci gazu, gdy ten roztwór ogrzejemy do temperatury 30°C? 

A. 0,1  

B. 0,2  

C. 0,3  

D. 0,4 

 
 
 
18. 

Jeśli temperatura wody rośnie, to rozpuszczalność CO

2

: 

A. 

rośnie  

B. maleje  

C. 

nie zmienia się   D. jest stała 

 

 
 
 
19. 

Do dwóch jednakowych butelek nalano taką samą ilość gazowanej wody mineralnej 
(nasyconej  CO

2

),  schłodzonej  do  temperatury  10°C.  Obie  butelki  zamknięto 

szczelnie  jednakowymi  balonami  i    zanurzono  w  naczyniach  z  wodą  o  różnych 
temperaturach,  tak  jak  ilustruje  rysunek.  Który  balon  bardziej  zwiększy  swoją 
objętość? 

 

 

A. 

Pierwszy balon bardziej zwiększy objętość.  

B. 

Żaden nie zwiększy swojej objętości. 

C. 

Oba jednakowo zwiększą objętość.   

 

D. 

Drugi balon bardziej zwiększy objętość. 

 
20. 

W tabeli przedstawiono rozpuszczalność w wodzie dwóch soli w zależności od 
temperatury. 

 

 

Uzupełnij kolejne zdania I, II, III i IV, posługując się określeniami z poniższego 

zbioru: 

 

KCl,    

KNO

3

,  

 

nasycony,    

nienasycony,  

 

ochłodzić,      ogrzać,  

dodać sól. 

 

I. 

Solą lepiej rozpuszczalną w wodzie, w temperaturze 293 K jest  

.................................... 

 
II. Rozpuszczając 60 g KNO

3

 w 100 g wody o temperaturze 313 K otrzymamy 

roztwór ..... 

 
 
III. W celu przeprowadzenia nasyconego roztworu KNO

3

 

w roztwór nienasycony 

tej soli należy go .......................... 

 
IV. Aby wytrącić osad KCl z nasyconego roztworu tej soli należy ten roztwór 

.................... 
 
21. 

Podaj, w jakiej kolejności i przy pomocy jakich metod wydzielisz chlorek sodu i 
piasek z mieszaniny piasku i wodnego roztworu chlorku sodu. 
 



  Najpierw wydzielam: ...........................................    

 



 

Następnie wydzielam: ........................................     

 



  Zastosowane metody: ........................................     

 
22. W 

120 g wody w temperaturze 80°C rozpuszczono 60 g chlorku amonu. 

Z wykresu 

rozpuszczalności odczytaj i zapisz, jaka jest rozpuszczalność chlorku 

amonu w tej temperaturze oraz podaj, czy powstał roztwór nasycony czy nienasycony. 

 
 

23. 

Korzystając z zamieszczonego wyżej wykresu rozpuszczalności, uzupełnij poniższe 
zdanie,  wpisując  w  miejsce  kropek  „większa”  lub  „mniejsza”  oraz  podając  nazwę 
odpowiedniej substancji. 

W 

temperaturze 

40

o

C 

rozpuszczalność 

chlorku 

amonu 

jest 

..............................................  

 
niż  rozpuszczalność  chlorku  sodu  i  ............................................  niż  azotanu(V) 

potasu.  

 
W tej temperaturze rozpuszczalność ......................... jest największa. 

 
Informacja do zadań 24, 25. 

Przeanalizuj zamieszczone poniżej dane. 

 

 
24. Podaj, 

której substancji: Ca(OH)

2

 

czy KCl rozpuści się więcej w temperaturze 60

0

C? 

 
 
 
25. 

Określ, jaki roztwór powstanie, nasycony czy nienasycony, jeśli w 100 gramach 
wody rozpuścimy 35 gramów KCl w temperaturze 40

0

C? 

 
 
 
Informacje do zada

ń 26, 27. 

Wykres przedstawia zale

żność rozpuszczalności wybranych związków wapnia w 

wodzie od temperatury. 

 

26. Ile co najwy

żej gramów wodorotlenku wapnia można rozpuścić w 1000 g wody  

w 

temperaturze 20ºC? 

A. 2,6   

B. 0,26  

 

C. 0,16  

 

D. 1,6 

 

27. 

Które zdanie jest prawdziwe? 

A. Rozpuszczalno

ść związków wapnia rośnie ze wzrostem temperatury. 

B. Przy podnoszeniu si

ę temperatury od 0ºC do 20ºC rozpuszczalność 

siarczanu(VI) wapnia ro

śnie, a wodorotlenku wapnia maleje. 

C. Rozpuszczalno

ść siarczanu(VI) wapnia w temperaturze 0ºC i 60ºC jest taka 

sama. 

D. Rozpuszczalno

ść wodorotlenku wapnia jest odwrotnie proporcjonalna do 

temperatury. 
28. 

Do  czterech  probówek  wlano  po  kilka  cm

3

 

wody  destylowanej,  a  następnie  do 

probówki  I  wsypano  trochę  chlorku  wapnia,  do  probówki  II  –  kilka  kryształów 
sacharozy,  do  prob

ówki  III  wprowadzono  trochę  etanolu,  a  do  probówki  IV  – 

odrobinę białka jaja kurzego. Zawartość każdej probówki energicznie wymieszano. 

 

a) 

Podaj numer probówki, w której nie otrzymano roztworu właściwego. 

 

b) Nazwij metodę, za pomocą której można wydzielić sól znajdującą się w 

probówce I. 

 

 
 
 
29. 

Uzupełnij zdanie: 

 
Gdy  podczas  rozpuszczania  ciała  stałego  wodzie  podwyższymy  temperaturę, 

najczęściej  

 
rozpusz

czalność  ciała  ....................  natomiast  rozpuszczalność  ciała  gazowego 

.............. 
 
30. Zaproponu

j  sposób  rozdzielenia  mieszaniny  soli  kuchennej  i  piasku.  Podaj  kolejność 

wykonywanych czynności. 

 
 
 
 
 
 
Informacja do zadań 31. i 32. 

Poniższa  tabela  zawiera  dane  dotyczące  rozpuszczalności  dwóch  substancji 

chemicznych w wodzie, w różnych temp. 

 

31. Jakie roztwory 

otrzymamy po ochłodzeniu nasyconych w temp. 60°C roztworów obu 

substancji (Ca(OH)

2

 oraz KNO

3

) do temp. 40°C. 

 
 
32. 

Napisz, której substancji, Ca(OH)

2

 czy KNO

3

, rozpuści się więcej w 50 g wody w 

temperaturze 20°C. 

 
33. 

W dwóch probówkach znajdują się substancje chemiczne: w jednej 20 g chlorku sodu 
(NaCl),  w  drugiej  30  g  azotanu(V)  potasu  (KNO

3

).  Do  obu  probówek  dodano  po  100 

gramów  wody.  Korzystając  z  wykresu  rozpuszczalności,  ustal,  czy  któraś  substancja 
rozpuści się całkowicie w 100 g wody w temperaturze 40°C. 

 
 
 
 
 
 
 
 
34. 

W czasie katastrof tankowców ropa przedostaje się do mórz i oceanów. Dlaczego nie 
opada ona na dno, lecz utrzymuje się na powierzchni. 

 
 
 
 
 
 
35. 

W  poniższej  tabeli  podano  rozpuszczalność  dwóch  substancji:  Li

2

CO

3

  i  K

2

SO

4 

w 

wodzie w różnych temperaturach. 



 

Określ, jakie roztwory otrzymamy, jeśli ochłodzimy nasycone w temperaturze 
60°C roztwory Li

2

CO

3

 i K

2

SO

4

 

do temperatury 20°C. 

 

 
 
 

36. 

W poniższej tabeli podano wartości rozpuszczalności w wodzie różnych gazów w 
przedziale temperatur od 0° do 80°C. 

 

Cz

asami podczas upałów można zaobserwować w zbiornikach wodnych śnięte ryby. 

Jaka może być tego przyczyna. 
 
 
 
37. 

Tlenek  siarki(IV)  oraz  tlenek  węgla(IV)  to  dwa  tlenki,  które  przyczyniają  się  do 
powstawania  tzw.  kwaśnych  deszczów.  Napisz  i  uzasadnij,  który  z  tych  gazów  w 
większym stopniu przyczynia się do degradacji środowiska naturalnego. 

 
 
 
 
 
 
 
38. 

Wskaż zdania prawdziwe: 

 

I       

Efekt  Tyndalla  to  zjawisko  pozwalające  na  odróżnienie  układów  koloidalnych  od 

roztworów właściwych. 
 
II Ze wzrostem temperatury rozpuszczalność większości ciał stałych, cieczy i gazów 
wzrasta. 
 
III Nie istnieje taki układ koloidalny, którego fazą rozproszoną i rozpraszającą jest gaz. 
 
IV Ze wzrostem temperatury rozpuszczalność większości ciał stałych wzrasta, a gazów 
maleje. 

 

A. tylko I 

 

B. III i IV          C. I, II, IV          D. I, III, IV 

 

39. 

Uzupełnij podane zdania: 

 
Efekt  Tyndalla  stanowi  jedną  z  najbardziej  charakterystycznych  właściwości 

roztwo

rów  
 
..........................(1).  Przykładem  koloidu,  w  którym  fazą  dyspersyjną 

(rozpraszającą) i 

 
 

fazą 

zdyspergowaną 

(rozproszoną) 

jest 

ciecz, 

 

może 

być 

.................................(2). 
 

 

40. 

Na podstawie wykresów rozpuszczalności gazów w wodzie podaj, ile gramów amo-
niaku rozpuści się w 100 g wody w temperaturze 313K. 

 

 

 

 
 
41. 

Na podstawie analizy wykresów krzywych rozpuszczalności napisz, który gaz w tem-
peraturze  293K  charakteryzuje  się  większą  rozpuszczalnością  w  wodzie  -  amoniak 
czy chlorowodór. 

 

 

 
 
 
 
 
 
42. 

Na podstawie wykresu określ, jak zmienia się rozpuszczalność SO

2

 (wzrasta czy ma-

leje), gdy temperaturę układu obniżymy z 323 K do 293 K.