MAGIA NATURY 

  
Istniała praktycznie od zawsze. Wszystkie twory Natury, jej przemiany, jej łagodność a zarazem siłę można już 
uznać za magię samą w sobie. Natura jest bowiem tym wszystkim, co pierwotne, jest boskim pierwiastkiem we 
wszechświecie. To właśnie na niej oparte są wszystkie religie politeistyczne. Jest tym, co było pierwsze, i tym, 
co zostanie ostatnie. 
  
Aby móc w pełni korzystać z jej mocy, należy nauczyć się z nią współgrać. Każdy, kto chciałby się zajmować 
magią natury, musi ją czuć całym sobą i oczywiście poznać pewne zależności w niej zachodzące, aby jego 
starania miały szansę się urzeczywistnić. Do tych zależności należą przede wszystkim znajomość właściwości 
żywiołów, ziół, kamieni, kolorów i tym podobnych. Większości z nich nie będę opisywać - zainteresowany łatwo 
je znajdzie, czy to w internecie, czy w odpowiednich książkach. Są jednak i takie zależności, na które trzeba 
poświęcić to miejsce, ponieważ są ściśle związane z naszą słowiańską wiarą. 
  
Żywioły 
 
Tu także nie opiszę wszystkich ich zależności, ale tylko te charakterystyczne, a będą to przede wszystkim 
imiona Bogów, których działalność wchodzi w zakres właściwości danego żywiołu. 
  
Powietrze - Bogowie: Strzybóg, Pochwist, Podaga, Jarowit, Oblakinie (Wiły powietrzne); Istoty demoniczne: 
Bies, Chały, Latawiec, Żmije 
Powietrze to pojazd duchów, szczególnie gdy przybierało postać wiru. Zetknięcie się z owym wirem było dość 
niebezpieczne, mógł on bowiem wywołać obłęd lub paraliż. Broniono się więc przed nimi rzucając weń nóż lub 
siekierę. 
Dym to pomost między ziemią a niebem, zwyczaj mówi, że podczas ciałopalenia dym zabiera duszę zmarłego w 
zaświaty. 
Także okadzanie ma ogromne znaczenie i różnorodne zastosowanie, w zależności od spalanych ziół, najczęściej 
jest to oczyszczanie bądź odpędzanie. 
 
Ogień - Bogowie: Swarożyc, Dadźbóg, Perun, Dennica, Żywia; Istoty demoniczne: Chowańce, Południca, Świcki 
Ogień to odzwierciedlenie tarczy słonecznej. Nie wolno go w żaden sposób zanieczyszczać, bowiem może 
wywołać to gniew Bogów uosabiających ogień - Swarożyca lub Dadźboga. 
Napoje poświęcone ogniu to piwo i miód. Składając z nich żertwę, należy wlać je do ognia. 
Posiada właściwości oczyszczające - gdy przedmiot, który chcemy oczyścić potrzykroć przesuwamy nad ogniem. 
Spalanie przedmiotu symbolizującego życzenie ma moc jego spełnienia. 
Skakanie przez ogień (szczególnie praktykowane przez mężczyzn podczas święta Kupały) ma moc 
przywoływania wszelkiej pomyślności. 
Na szczególne okazje krzesano tzw. żywy ogień. Rozpalano go poprzez tarcie dwóch kawałków drewna (z topoli, 
gruszy, dereniu), najlepiej przez parę nagich bliźniąt. Praktykowano to szczególnie podczas wyżej wymienionej 
nocy Kupały, gdy zwyczaj nakazywał rytualne wygaszenie starego, "brudnego" ognia (na domowym palenisku 
ogień nigdy, przez cały rok, nie mógł zgasnąć) i zapalenie na jego miejscu nowego, który będzie płoną przez 
najbliższy rok. 
 
Woda - Bogowie: Perepłut, Chors, Mokosz, Perperuna, Brzeginie (Wiły wodne); Istoty demoniczne: Boginka, 
Rusałki, Utopiec, Wodnik 
Woda ma właściwości oczyszczające, szczególnie ta płynąca obmywa z negatywnych energii i zabiera je ze sobą 
odpływając w dal. 
Szczególną moc ma "żywa woda" zaczerpnięta o północy ze źródła (lub z trzech) do nowego, nie używanego 
wcześniej naczynia. Ma siłę uzdrawiania, przepowiadania przyszłości, obdarzania wizją, kontaktowania się ze 
sferą duchów lub Bogów. 
Jest ściśle związana ze strefą miłosną i płodnością. 
Tak jak ognia, nie wolno jej zanieczyszczać, ponieważ łączy ona dwie sfery: sacrum i profanum. 
 
Ziemia - Bogowie: Mokosz, Weles, Simargł, Łada, Nyja, Zagorkinie (Wiły górskie); Istoty demoniczne: Borowy, 
Dobrochoczy, Domowy, Drzewice, Morana, Nawki, Sporysz 
Najważniejszy z żywiołów. Udzielała ludziom swej płodności, jednym słowem, jest dawczynią wszelkiego życia. 
  
Niektórym Bogom niezwykle trudno dopasować jakiś żywioł, ponieważ sama ich natura wskazuje na 
zróżnicowanie, np. 
 
Rod (i Rodzanice) - jest stwórcą wszechświata, więc także żywiołów, a więc stoi jakby ponad nimi 
Swaróg - jego natura mówi zarówno o ogniu, jak i o powietrzu 
Świętowit - możnaby go utożsamić z ogniem, powietrzem i ziemią 
Trzygłów - jest obserwatorem sprawującym ład we wszechświecie, nie należy do żadnego żywiołu 
Dola - ściśle związana z losem ludzkim 
  
Uwaga: trudno określić, czy faktycznie żywioł powietrza miał jakieś większe znaczenie dla prasłowian, albowiem 
w dziewiętnastowiecznej polskiej kulturze ludowej ów żywioł nie istniał. 
  
Drzewa 
 

To te, które są charakterystyczne dla wierzeń słowiańskich (i nie tylko!) 
  
Dąb - siedziba męskich bóstw solarnych, czyli Swarożyca a także Peruna (to w niego najczęściej uderza piorun). 
Strzałki perunowe, czyli odpryski drzewa dębowego, w które uderzył piorun, przynoszą szczęście, dostatek i 
ochraniają. 
 
Lipa (Brzoza) - drzewo ściśle związane z żeńskimi bóstwami płodności (Mokosz, Łada). Z jej kory rzeźbiono 
figurki Bogów, które następnie przechowywano również w lipowych pudełkach. Jej gałęzie mają moc odpędzania 
demonów, a za pomocą lipowego kija można schwytać złośliwego ducha. Drzewo to obdarza płodnością 
zarówno ludzi, jak i zwierzęta. Jej kora ma również moc spełniania życzeń. 
 
Bez czarny - w drzewku rosnącym obok domu mieszka demon sprawujący nad domem pieczę. Nie wolno 
zrywać liści ani jagód z tego drzewa, a tym bardziej ścinać go. Gdy domownicy zmieniają miejsce zamieszkania, 
proszą wtedy demona, by ten przeniósł się wraz z nimi. Demon ten jest łącznikiem między dwoma światami, 
zwracano się więc doń z prośbą o uzdrowienie, zawiązującna gałęziach wstążki lub nitki. Uderzenie gałązką bzu 
odwraca klątwy. 
 
Wierzba - według wierzeń stanowi ona pomost łączący świat żywych ze światem zmarłych, nie można więc 
zaglądać w dziuple znajdujące się na tym drzewie, bo można znaleźć się "po drugiej stronie". Z jej drzewa 
budowano płoty, które chroniły przed tym, co niebezpieczne. 
  
Miejsca święte 
  
Wela - mityczna kraina Bogów, miejsce, gdzie zazwyczaj przebywają (pokroju greckiego Olimpu) 
 
Nawia - kraina umarłych, nad którą pieczę sprawuje Weles 
 
Wzgórza - miejsca, gdzie świat ludzi sięga świata Bogów, tam też często uderzają pioruny. 
 
Święte gaje - miejsca sakralne poświęcone Bogom. W dawnych czasach obchodzono tam obrzędy. Zakazane 
były polowania w ich obszarze, a człowiek, który znalazł się w świętym gaju, choćby nawet skazany na śmierć, 
był nietykalny. 
 
Źródła - miejsce kontaktu ze światem nadprzyrodzonym, wróżb i modlitw. Źródła często wybijały na obszarze 
świętych gajów. 
 
Kamienie - miejsca ofiarne, zaliczyć trzeba tu przede wszystkim krwawe ofiary. 
  
Księżyc 
 
Na księżyc składa się przysięgi, jego moc sprzyja nauce czarów, a także płodności. 
  
Nów - pora na magię destruktywną, rzucanie klątw (księżyc nie widzi wtedy popełnianej niegodziwości), łatwo 
wtedy także skontaktować się z duchami wód 
Pierwsza i druga kwadra - czas na zbieranie ziół, siana, sadzenie i sianie. Księżyc witano pokłonami, 
zamawianiami i życzeniami. 
 
Pełnia - czas na pomnażanie dóbr, magię miłosną, pieczenie chleba. W ten czas duchy wyjawiały szczególną 
aktywność (szczególnie Wiły). 
Trzecia i czwarta kwadra - pora na zaklinanie chorób, zamawiania. 
  
Słońce 
  
Wschód - dobry czas na magię, unieszkodliwianie złych czarów, leczenie, odpędzanie, przywoływanie, 
oczarowywanie. Wschód to kierunek modlitw (do słońca). 
 
Południe - sakralizacja czasu, czas na krótki odpoczynek od prac (jako i słońce odpoczywa), aktywność dusz 
zmarłych, duchów i niektórych demonów (zwłaszcza Południc), dobra chwila na leczenie oraz zaklinanie 
zarówno pozytywne, jak i negatywne 
 
Zmierzch - aktywność dusz zmarłych i demonów wodnych, czas na rzucanie klątw, naukę, zabezpieczanie się 
przez demonami, leczenie, wróżby czytane wieczorem są odwrotnością tych, które obowiązują rankiem 
Północ - aktywność duchów, upiorów, demonów, czas na leczenie, zbieranie ziół do zaklęć miłosnych, czary i 
zaklęcia odwołujące się do demonicznych mocy 
 
 

ZIOŁA 

  
Poniżej przedstawiam krótki przegląd ziół. Zamieszczając go tutaj, położyłam nacisk przede wszystkim na 
magiczne znaczenie roślin, pozostawiając ich lecznicze właściwości na drugim planie i podając je tylko w 

przypadku, gdy dane zioło miało jakieś znaczenie w magii, lub wtedy, gdy właściwość lecznicza była czysto 
ludowego pochodzenia. 
  
Biedrzeniec anyż – stosowano przeciw morowemu powietrzu, dawano go także krowom w paszy, by te nie 
traciły mleka, stosowano również na bóle jamy brzusznej, przeciwko febrze oraz dla wzmocnienia jako lek 
profilaktyczny 
 
Bieluń – ziele stosowane w praktykach szamańskich, pomagało osiągać wizje, wywoływało efekt latania, 
ponadto służyło jako afrodyzjak; dym z palonego bielunia wwąchiwano przy astmie lub dusznościach, 
stosowano na opuchlizny, obrzmienia, reumatyzm 
 
Boże drzewko – noszone przy sobie chroniło przed czarami 
 
Bydrycz - stosowany przeciw morowemu powietrzu 
 
Bylica – ziele to noszono podczas obchodów kupalnych zarówno na głowie w postaci wieńców (przez co głowa 
miała nie boleć przez cały rok), jak i przewiązane w pasie; chroniła przed demonami (szczególnie wodnymi), 
okadzanie nią odpędzało chmury i burze 
 
Ciemierzyca – wwąchiwany likwidował ból głowy, spożywany wraz z miodem uwalniał od glist 
 
Czartopłoch – tak nazywano wszelkie rośliny kolczaste, które to miały właściwości odwracające i odstraszające 
wszelkie zło 
 
Czosnek - przeciw demonom, czarom, urokom, ma właściwości oślepiające, dlatego niezwykle skuteczny 
przeciw urocznemu oku 
 
Dziewięciornik (przywrot) –  roślina ta niosła małżeńską zgodę i miłość, potrafiła przywrócić miłość, włożona do 
kąpieli dzieci uwalniała je od złej przygody (cokolwiek to znaczy J); ze względu na kształt liści stosowano przy 
leczeniu chorób serca 
 
Dziurawiec – ziele noszone przy sobie chroniło przed czarami i złymi duchami, rozkładano je także w izbie, 
gdzie leżało niemowle, co miało chronić je przed bogunkami; stosowany przeciw chorobom, w których pojawiała 
się krew 
 
Dzwonki – kwiaty te broniły przed bogunkami 
 
Fiołek – 3 listki zerwane podczas pełni noszono przy sobie, co miało zapewnić powodzenie oraz miłość płci 
przeciwnej 
 
Glistnik (rosopaść) – stosowany przeciwko brodawkom, liszajom, a także febrze 
 
Głóg - jego kolce wbijano pod język lub w pępek nieboszczykowi podejrzanemu o wampiryzm 
 
Gwiazdosz – rosnące obok domu oddalało od niego wszelkie nieszczęścia, przynosiło zaś szczęście i pomyślność 
 
Jagoda – leczyła rozstroje żołądka 
 
Jałowiec - strzegł obejścia przed czarownicami, wkładany był wraz z wierzbą do rózgi wiosennej, dym z niego 
działa jako środek ochronny 
 
Jemioła – kładziono ją dzieciom do kolebki, by odgonić złe sny i wszelkie demony; przy ścinaniu jemioły 
obowiązywał pewien zwyczaj: nie wolno było ściąć rośliny żelazem ani tknąć jej gołą ręką póki się nie zeszło z 
drzewa, a po zejściu z niego nie można było położyć jej na gołej ziemi – w innym przypadku roślina traciła swą 
moc; stosowano ją przy leczeniu kołtuna 
 
Kalina – świeżo zerwany kwiat tej rośliny i przyłożony do serca, uspokajał miłosne cierpienia 
Kopytnik – ze względu na swój kształt, leczył dolegliwości związane z nerkami oraz uszami, także używany 
przeciw epilepsji 
 
Korzeniówka (leśna śmierć) – kto ujrzał to ziele, ten dozna w nadchodzącym roku (do okresu Godów) ciężkiej 
choroby lub innego nieszczęścia, natomiast jeśli ktoś zerwie tę roślinę, tego do Godów czeka niechybna śmierć; 
klątwy ziela nie da się w żaden sposób odwrócić 
 
Kozłek – noszenie jego chroniło dziewczynę od pokus (utraty wianka), ponadto gdy potarło się nim jakąś rzecz 
(lub osobę) wzbudzającą w kimś uczucia, osoba ta zmieniała swe uczucia wobec tej rzeczy z miłości w 
nienawiść 
 
Krwawnik – stosowany przeciw chorobom, w których pojawiała się krew 
 
Leszczyna - chroniła przed piorunem, także z jej pomocą zaklinano duchy oraz poszukiwano skarbów 
 

Lubczyk – korzeń lubczyku noszono na szyi w celu przyciągnięcia miłości, dziewczęta sporządzały także z niego 
napój miłosny, dodając go do herbaty swemu wybrankowi, co niechybnie miało wzbudzić w nim wielkie uczucie 
wobec owej dziewczyny 
 
Lulek czarny – ziele używane w praktykach szamańskich; pomocny w leczeniu zębów, liście przykładano do ran 
i wrzodów 
 
Mak - chronił przed duszami zmarłych i upiorami 
 
Marzanka – ziele tej rośliny wkładano pod poduszkę dzieciom, jej aromatyczny zapach miał odstraszać czary, 
złe sny czy zmory 
 
Obrazki plamiste – ziele to wieszano na szyi dla pozyskania miłości, wkładano je pod próg i do kołysek 
niemowląt, by chronić je przed duchami 
 
Oset - położony w pościeli obłożnie chorego, chroni go od wszelkiego zła 
 
Pięciornik – liście łodygi suszono i okadzano nimi chore oczy, w ten sam sposób leczono urok 
 
Piołun – chronił przed demonami znajdującymi się w wirze powietrznym; stosowany przeciwko febrze oraz 
chorobom żołądka, jego dłuższe używanie prowadziło do rozstroju nerwowego 
 
Piwonia – korzeń tego ziela zawieszony u szyi lub też sproszkowany i dodany do kąpieli, miał chronić przed 
epilepsją, korzeń włożony do dziecięcej kolebki chronił dziecko przed lękami i urokiem 
 
Podbiał – stosowano do przyspieszenia gojenia ran, wrzodów, itp., pomocny przy chorobach dróg oddechowych 
 
Ponętka – ziele to przyciągało wielbicieli 
 
Pokrzyk – ziele stosowane w praktykach szamańskich; leczył reumatyzm, konwulsje 
 
Pokrzywa – stosowano ją jako broń przeciw wszelkiego rodzaju demonom oraz wszelkiemu złu, stosowana jako 
broń magiczna, chroniła przed burzą i piorunami; ponadto leczyła kolki 
 
Prawoślaz – dzięki swej śluzowatości, uchodził jako lek łagodzący i gojący, leczono nim rany oraz kaszel 
 
Rosiczka – podobno miała być znana kapłanom starosłowiańskim; odbierała efekt czarom, używana także jako 
ziele miłosne 
 
Rozchodnik – używano go do odpędzenia burzy 
 
Róża (dzika) - jej ciernie zatknięte w oknach i drzwiach chroniło przed upiorami 
 
Rzepik – stosowany przeciw chorobom wątroby 
 
Rumianek – zerwany o północy i, odpowiednio przyrządzony, zakopany pod domem ukochanej osoby, miał 
wywołać w niej gorące uczucie (patrz dział zaklęcia, p. wzbudzanie uczuć) 
 
Ruta – stosowana przeciwko czarom i czarownicom, demonom 
 
Siódmaczek leśny – zerwany w milczeniu o północy w miesiącu maju, pomagał odnaleźć magiczny kwiat 
paproci; ponadto ziele pomocne przy odwracaniu uroków (patrz dział sztuka leczenia, p. odwracanie uroków) 
 
Szczeć pospolita (czarci pazur, pazurki) – ziele to miało moc przyciągania gromów, dlatego dbano, by nie rosło 
w pobliżu domostwa 
 
Ślaz – dzięki swej śluzowatości, uchodził jako lek łagodzący i gojący, leczono nim rany oraz kaszel   
Tarnina - jej ciernie zaszyte w odzież chroniły przed czarami, zatknięta w oknach i drzwiach chroniła przed 
upiorem 
 
Tasznik – stosowany przeciw krwawieniom   
 
Tojad – noszony przy sobie chronił od demonów pojawiających się w wirze 
 
Wilcze łyko – stosowany jako środek przeciwbólowy     
 
Wilczomlecz – przyrządzano z niego miłosny napój: 3 krople soku z wilczomlecza rozpuszczano w szklance 
wody i dawano do wypicia ukochanej osobie 
 
Wrotycz – kąpiel w wywarze z tego ziela odczarowywała zadany lubczyk; okadzano nim dzieci, chcąc uchronić 
je od wszelakich złych przygód 
 

Żarnowiec miotlasty – zebranym podczas pełni zielem okadzano miejsca nawiedzane przez zmory 
 
Żebrzyca (smlod) – mieszkanie pokropione wywarem z ziela odwracało niepowodzenia mieszkańców 
 
Żywokost – pomocny przy leczeniu złamanych kości 
 
 
Zioła w magii 
  
Mandragora (Alrauna)- a konkretnie jej korzeń. Najbardziej chyba znane magiczne zioło. Według 
średniowiecznych, magicznych wierzeń mandragora wyrastała w miejscu, gdzie skapnęły krople nasienia 
skazańca. Właściwości medyczne posiadał korzeń gruby, o kształcie przypominającym człowieka. Najczęściej 
stosowano ją by zdobyć uczucie najbardziej cenione i poszukiwane przez wszystkich ludzi – miłość. Powiadano, 
że jeżeli dwie osoby, wspólnie zjedzą korzeń mandragory, to ich miłość będzie wieczna...Istniały ponoć 
specjalne sposoby mające na celu zdobycie mandragory, lub sprawienie by zadziałała: -kiedy ją wyciągano 
należano zakreślić mieczem trzy magiczne koła -inne podania mówiły, że przy wyrywaniu mandragora krzyczy 
ludzkim głosem, a jej wrzask zabija każdego. Sta też do jej wyciągnięcia posługiwano się czarnym psem. -ku jej 
skuteczności, czy też odpowiedniemu wydobyciu zalecano polać alraunę moczem kobiecym, lub krwią 
menstruacyjną. 
 
 Aloes- zapewniał szczęście i miłość. Jak wiadomo lekarstwem na dawną miłość jest stara miłość, ale trzeba ją 
jakoś zdobyć. Aby tego dokonać palono właśnie aloes, podczas trwania pełni. Niekiedy by sprowadzić na siebie 
szczęście palono aloes na grobie ukochanego. Najczęstszym jednak sposobem było umieszczanie go w domu, 
który roślina ta ochraniała swoją magiczną mocą. 
 
Berberys- był stosowany by wzmocnić działanie czarów, ale także by uwolnić się spod działania złych wpływów, 
lub czarów kogoś nam, wrogiego. 
 
Bylica- miała kilka zastosowań. Noszona na narządach płciowych zwiększała płodność, chroniła przed 
obłąkaniem, a także znalazła zastosowanie przeciw bardziej przyziemnym dolegliwością- przede wszystkim 
bólom krzyża. Ponadto używano ja do wróżenia, zwłaszcza umieszczano pod poduszką, aby zesłała na 
wieszcza/wieszczkę prorocze sny. 
 
Hyzop- służył k oczyszczeniu, głownie duchowemu, lecz stosowano go także jako ochronę przed włamywaczami. 
Melisa- używana była głownie w czarach miłosnych i leczniczych. Lubczyk- tego zioła chyba nie należy 
przedstawiać- doskonale wszystkim znany afrodyzjak miłosny :D 
 
Mięta- zwiększała potencjał magiczny, a wykorzystywana wraz z innymi magicznymi ziołami pełniła funkcje 
silnego afrodyzjaku miłosnego. Stosowano ją także dla zapewnienia spokojnego snu i wywołania snów 
proroczych. 
 
Rumianek- zastosowanie jego było wszelakie. Kiedy nosiło się go przy sobie w niewielkich kieskach- zwiększał 
szansę na sukces. Skrapianie domu kroplami z wyciągu rumianku chroniło go do złych mocy i negatywnych 
zaklęć. Spalenie, pomnażało bogactwo. Jeżeli ktoś się w nim wykapał stawał się atrakcyjniejszy dla przeciwnej 
płci, a obmycie w nim tylko rąk przynosiło powodzenie w hazardzie. 
 
Rzepik- miał dość silną moc magiczną. Stosowano go w czarach tzw. „odwracania”, a także by odpędzić od 
siebie złe istoty i zniwelować działanie trucizn wszelakich. 
 
Szałwia- posiadała według wierzeń właściwości oczyszczające,. Np. robiono z niej miotłę by „wymieść” z domu 
złe moce. Inne magiczne zastosowanie szałwii uaktywniało się przy spełnianiu życzeń. Należało wypisać 
życzenie na listeczku szałwi i umieścić go na trzy dni pod poduchą. Jeżeli owo marzenie nam się przyśniło, 
mogliśmy być pewni, że stanie się prawdziwe. Jeśli szałwia nie sprawdzała się na tym polu działania, to należało 
zakopać ja w ziemi, tak by odganiała wszelakie zło. 
 
Maść czarownic- wykonywana z: bielunia, luleka i wilczej jagody. Jeżeli ktoś natarł ową maścią miejsca, gdzie 
skóra jest wyjątkowo cienka zapadał w sen, którego następstwem były wizje. Często o treści erotycznej, lub 
wrażenia unoszenia się w powietrzu. 
 
Piwo celibatowe- stosowany głownie przez mnichów i księży. Uzyskiwany z szyszek chmielu proszek był 
dosypywany np. do piwa, i dzięki swemu działaniu pomagał wytrwać w celibacie, każdemu, nawet najmniej 
odpornemu na pokusy mnichowi. 
 
Ziele, antybazyliszkowe- czyli ruta. Jak wiadomo w czasach zamierzchłych wierzono w bazyliszki, (o których już 
wspomniałam, a o których jeszcze obszerniejszy, obiecany zresztą artykuł napiszę ;)). By się przed nimi 
ochronić, czyli nie skamienieć od ich wzroku zalecano natrzeć całe ciało ruta. 
 
Zioła na nudne kazania- by ustrzec się przed snem podczas niezbyt ciekawego kazania w kościele zalecano 
włożenie do książeczki od nabożeństwa takich ziół jak: hyzop, rozmaryn, szałwię, lawendę i wrotycz. 
  
 
Magiczne właściwości kamieniu (minerałow) 

  
Onyks- choć często kojarzony ze śmiercią ma charakter wyciszający i oczyszczający. Poza wspomnianą śmiercią 
i przemijaniem symbolizuje także odrodzenie- czyli życie. 
 
Cytryn- kamień szlachetny, którego posiadanie można polecić wszystkim ludziom, którzy bardzo nerwowo 
przeżywają sytuacje kluczowe takie jak: egzaminy, nowa praca. Dzieje się tak, dla tego, iż kamień ów 
wzmacnia w nas pewność w siebie. Leczy ponoć także takie choroby psychiczne jak: nerwice i depresja. 
Ponadto leczy układ trawienny i....trądzik. Sposobem na zdrową cerę jest włożenie umytego cytrynu do nie 
gazowanej wody i pozostawienie go w niej przez 12, lub 24 godziny. Następnie wypicie jej (oczywiście 
ówcześnie trzeba wyjąć kamień!!! :D) lub natarcie nią cery. 
 
Ametyst- chroni przed tym, co złe i przynosi spokój. 
 
Turkus- przynosi wyciszenie, porządkuje emocje, otwiera na najwrażliwsze uczucia. Wzmacnia także więzi 
między partnerskie. Agat- wzmacnia naszą osobowość, dzięki czemu czujemy się pewniej i polepsza nasze 
samopoczucie. 
 
Awenturyn- pomaga w leczeniu ran, a woda awenturowa służy do przemywania oczu. 
 
Malachit- wpływa pozytywnie na więzi partnerskie w związkach, poprawia wzrok i leczy stany reumatyczne, 
pomaga na dobry sen. Zalecany kobietą w ciąży, gdyż pomaga łatwiej znieść niedogodności tego stanu oraz 
zapobiega komplikacjom zarówno podczas ciąży jak i porodu. 
 
Karneol- wzmacnia żywotność i wpływa pozytywnie na twórczość. Zapobiega przeziębieniom i dolegliwością 
związanym z układem trawiennym i krążeniowym. 
 
Hematyt- chroni przed złem, dodaje odwagi i pewności siebie, przynosi szczęście i zagojenie trudnych do 
zagojenia i uciążliwych ran. Kryształ górski- ma dwa działania: kryształ po9trafi zarówno pobudzić organizm do 
działania jak i pozwala wyciszyć i ukoić umysł. Bursztyn (Jantar)- Pozwala cieszyć się życiem, jak i wzmacnia i 
regeneruje organizm. Znajduje zastosowanie w medycynie i kosmetyce. A oto „przepis” na nalewkę z 
bursztynu: zalać spirytusem, codziennie raz wstrząsnąć- postępować tak przez dwa tygodnie, a nalewka będzie 
gotowa. Stosuje się ją przy: bólach głowy, migrenie, przeziębieniu, bólach reumatycznych poprzez nacieranie 
chorych miejsc (chodzi oczywiście o wszystkie wymienionych przeze mnie schorzenia) 
 
  
Magiczne właściwości drzew 
 
W tej części artykułu otrę się nieco o dział (nazwijmy to) medycyny niekonwencjonalnej, czyli sylwoterapii. 
Polega ona na (dosłownym) przytulaniu się do drzew, lub przebywaniu w ich towarzystwie. Jak się przekonacie, 
każde drzewo posiada swoje unikalne właściwości 
  
Akacja- Prócz wspomnianego przeze mnie „przytulania się” do tego drzewa można także spożywać jej kwiaty, 
akacja oczyszcza ponoć jamę ustną i udrażnia układ oddechowy, przy tym jest symbolem obfitości, (do czego 
zalicza się też dawanie i otrzymywanie) 
  
Bez- bzy wzmacniają odporność, a poza tym dzięki nim możemy być obdarowani miłością jak i urodą. 
  
Brzoskwinia- Wpływa na urodę i zdrowie naszej cery, ale także sprawia, że jesteśmy radośniejszy 
  
Brzoza- Przed wszystkim uśmierza ból- zarówno ten fizyczny jak i psychiczny. Dziegieć wyrabiany z kory tego 
drzewa pozwala bez zakażeniowo zagoić się rana, a szampon zapobiega łupieżowi. 
  
Buk- przebywanie w towarzystwie tego drzewa ma ponoć wzmóc naszą silę woli, tym samym pomagając w 
zmierzeniu się z codziennymi problemami. 
  
Czwereśnia- kolejne drzewko, które wpływa na zdrowie i urodę naszej skóry, przy tym owoce jego są również 
smaczne 
  
Cypryśnik- ponoć minimalizuje cierpienie i wskazuje nam to, co powinniśmy zmienić w sobie samych 
  
Daglezja- dzięki przebywaniu w jej towarzystwie zmniejsza się nasilenie alergii. 
  
Dąb- Przez druidów uważane za drzewo święte. Tylko jemioła z tegoż drzewa, ścięta złotym sierpem miała 
przynosić szczęście i miłość. Symbol mądrości i długowieczności. U ludzi ponoć zwiększa wiarę w siebie i zsyła 
optymistyczne myśli, kiedy jest naprawdę źle. 
  
Głóg- pobudza układ krążenia i serce (przy czym jeśli ktoś nie wieży w sylioterapie to może jeść jego owoce, 
też ponoć pomagają). 
  
Grusza- pomimo swych smacznych owoców wzmacnia w ludziach charakter i układ krążenia. 
  
Jarzębina- pomaga pozbyć się dokuczliwych bólów i wpływa na układ krążeniowy (owocki, można ponoć jeść) 

  
Jałowiec- zapobiega przeziębieniu, jak i je leczy. 
  
Jaśmin- działo uspokajająco i dobroczynnie wpływa na stany chorobowe. 
  
Jesion- działa bardzo ochronnie, przede wszytskim działa zbawiennie na układ kostny: wzmacniając go i 
przyspieszając leczenie urazów. 
  
Jodła- działa na układ oddechowy 
  
Kalina- dba o nasza skórę i urodę, oraz gardło i struny głosowe. Napełnia człowieka taka radością, iż 
przebywając w jej towarzystwie ten chciałby śpiewać i tańczyć. 
  
Kasztan jadalny- dzięki temu, że możemy skosztować jego owoców, sprowadza nasz układ pokarmowy i 
wątrobę od samo leczenia 
  
Kasztanowiec- symbol piękna i miłości. Wpływa na układ oddechowy i sferę intymną, wpływa także na naszą 
dykcję i poczucie estetyki 
  
Klon- pobudza i uświęca miłość cielesną, przy czym dwoje zainteresowanych sobą musi szczerze się kochać ;D 
Uaktywnia sferę serca i narządów płciowych. 
  
Leszczyna- Otacza ochroną oczyszcza, odpręża, leczy- zwłaszcza wątrobę i mięśnie gładkie. Podobnie jak dąb 
kojarzy się z miłością. 
  
Lipa- kolejne drzewo kojarzone z dobrocią i miłością, przy czym zbawiennie wpływa na nasze ciało: mózg, układ 
oddechowy, serce, układ krwionośny i odpręża. 
  
Miłorząb japoński- wpływa na pamięć, naukę i mobilizuje do pracy nad sobą. Podobnie jak wiele wymienionych 
przeze mnie drzew- oczyszcza. 
  
Modrzew- wspomaga gojenie się urazów, a także wzmacnia układ odpornościowy i oddechowy oraz działa 
przeciwbólowo. 
  
Olcha- wyciąga z nas nasze wszystkie lęki (podobne działanie ma jodła). Wspomaga gojenie się ran (i 
fizycznych i psychicznych), a także wpływa doskonale na układ krążenia. 
  
Orzech- drzewo kojarzone ze spokojem i dostojeństwem. Wpływa na układ nerwowy, polepsza pamięć i pomaga 
w nauce. Odtruwa organizm, a zwłaszcza jego pomoc widoczna jest przy układzie pokarmowym. 
  
Sosna- Jej cudowny aromat sprawia, że jest niezastąpiona przy leczeniu infekcji (np. kataru) i wpływaniu na 
układ odpornościowy. W zależności od sytuacji, w jakiej się znajdujemy, albo pobudza, albo nas odpręża. 
  
Świerk- przynosi szczęści ludziom, blisko których domostwa rośnie, a ochraniając ich pozwala im spokojnie żyć. 
Podobnie jak sosna doskonały w leczeniu przeziębień. 
  
Topola- oczyszcza organizm z negatywnych toksyn, działa zbawiennie na nerki i układ moczowy. 
   
Wiąz- W ludowej medycynie stosowany jako lek na liszaje. Duchowo odbierany przez ludzi wierzących w 
sylwoterapię jako drzewo skłaniajac do przyjaźni i przebaczania ludzkich win, dzięki możliwością leczniczym 
duszy i serducha. 
  
Wierzba- niegdyś uznawana za drzewo czarownic i siedzibę sił nieczystych. Teraz utożsamiana z żywotnością., 
wspomaga także w leczeniu ran. Mowa jest także o wspomaganiu matczynej miłości. 
 
 
Ludowe Nazewnictwo Ziół 
 
Kwiaty 
 
Bez czarny – inaczej: bzowina, hyćka, bez aptekarski, bez lekarski 
Bławatek – inaczej : chaber, modrak, modrokwiat, modrzeniec, wasilek, wołoszek 
Dziewanna – inaczej: dziewanna lekarska 
Głóg – inaczej: głożyna, głóg pospolity 
Jarzębina – inaczej: jarząb pospolity, jarząbek 
Jasnota biała – inaczej: pokrzywa biała, głucha, martwa 
Kasztanowiec – inaczej: kasztan dziki, gorzki, pospolity 
Kocanka – inczej: kocie łapki, nieśmiertelnik piaskowy, żółty, radostka, słomianka, suche ziele, suchołuski 
Koniczyna biała – inaczej: dzięcielina, koniczyna płożąca 
Krwawnik – inaczej: stolist, żeniszeń, złocień krwawnik 
Kupalnik – inaczej: arnika górska, pomornik, tranek górski 
Lawenda – inaczej: lawenda lekarska, prawdziwa, wonna 

Mak polny – inaczej: maczek zajączek, maczek polny, mak dziki, lekarski, zajęczy 
Malwa czarna – inaczej: czarna róża, czarne kwiaty, ślazowa róża, ślaz czarny lub ogrodowy, różowy, wysoki 
Mniszek lekarski – inaczej: brodawnik mleczowaty, dmuchawiec, gołębi groch, mlecz, podróżnik mieczowaty, 
żabi kwiat 
Nagietek lekarski – inaczej: stolik, nagietek 
Pierwiosnek lekarski – inaczej: kwiat paraliżowy, kwiat kluczyków 
Podbiał – inaczej: bożeliczko, końskie kopyto, ośla stopa 
Przelot pospolity – inaczej: wełnica, żółwie ziele 
Robinia akacjowa – inaczej: grochodrzew, akacja biała, fałszywa 
Rumian szlachetny – inaczej: rumian rzymski, włoski 
Rumianek pospolity (koszyczki) – inaczej: kamelka, rumianek, marunka, rumianek apteczny, polny 
Słonecznik – inaczej: słonecznik roczny, zwyczajny 
Stokrotka pospolita – inaczej: stokroć trwała 
Ślaz – inaczej: guziczkowe ziele, kędzierzawiec, malwa dzika, ślaz gęsi, leśny 
Śliwa tarnina – inaczej: tarnina, korcipka, ciernie, ciernina czarna, tarka żarnośliwa 
Wiązówka – inaczej: kropidło błotne, parzydło wiązowe, tawuła łąkowa, wiązówka błotna 
Wrotycz pospolity – inaczej: swojski 
Wrzos zwyczajny – inaczej: wrzost 
 
Zioła 
 
Bazylia pospolita – inaczej: bazylia anyżowa 
Biedrzeniec – inaczej: biedrzeniec włoski, pimpinella 
Bluszczyk kurdybanek – inaczej: kondratka, bluszcz ziemny, zimowy, obłożnik 
Bukwica zwyczajna – inaczej: lekarska, betonika 
Bylica – inaczej: boże drzewko 
Bylica pospolita – inaczej: bylnik 
Cząber ogrodowy – inaczej: cząber, żelazne ziele, cząber wielki 
Drapacz lekarski – ianczej: chaber kleisty, czubek benedyktyński, kardybenedykt, oset lekarski, Benedykta ziele 
Dymnica pospolita – inaczej: kokorczyk, polna rutka, ptasia rutka 
Dziurawiec – inaczej: arlitka, ziele krzyżowe, świętojańskie 
Estragon – inaczej: bylica draganek, bylica estragon 
Fiołek trójbarwny – inaczej: bratek 
Hyzop – inaczej: izop, ziele Józefka 
Janowiec barwierski – inaczej: żółcidło 
Jemioła pospolita – inaczej: jemioła biała, strzęśla 
Komosa piżmowa – inaczej: ambrozja, herbata jezuicka, komosa amerykańska, meksykańska, wonna, ziele 
lebiodowe 
Kopytnik pospolity z korzeniami – inaczej: narda leśna, kopyteń kleśniec 
Krwawnik pospolity – inaczej: stolist, żeniszeń, złocień 
Lebiodka – inaczej: duszka, macierzyca pospolita, lebiodka pospolita 
Lnica pospolita – inaczej: lenek Matki Boskiej, lnianka, lniczka, lwia paszczęka, ziele nocne 
Macierzanka – inaczej: dzięcielinica, macieruszka włoska, cząber pospolity, duszka polna, tymianek wąskolistny, 
macierzanka piaskowa, pospolita, tymian macierzanka 
Majeranek ogrodowy – inaczej: kiełbaśnik, lebiodka majeran 
Marzanka wonna – inaczej: barwica wonna, majownik, marzanna 
Miodunka – inaczej: ziele adamaszkowe, płucne, miodunka lekarska, majowa, plamista 
Nawłoć pospolita – inaczej: polska mimoza, włoć, złota rózga 
Nostrzyk – inaczej: nostrz, nozderek żółty, nozderek lekarski, zwyczajny 
Ogórecznik lekarski – inaczej: ziele barokowe, ogórkowe 
Ostrzeń warzywny – inaczej: chrabust, czarcie żebro, drapacz łąkowy, oset warzywny 
Paciorecznik gęsi – inaczej: gęsie ziele, drabinek, srebrnik pospolity 
Podróżnik – inaczej: cykoria dzika, polna, podróżnik błękitny 
Połonicznik – inaczej: gronka, ptasie mydło, wronie mydło, żabiak, żabie gronka, połonicznik nagi, gładki 
Poziewnik – inaczej: kocipysk 
Przetacznik leśny – inaczej: lekarski, Weronika 
Przywrotnik pasterski – inaczej: gwiazdka, gwiazdosz, nawrocznik 
Rdest ptasi – inaczej: bździorst, drutowiec, świńska trawa, ptasie języczki 
Rdest ogrodowy – inaczej: pieprz wodny, rdest wodny, żabieniec, sporysz ostrogorzki 
Rozchodnik ostry – inaczej: nieśmiertelnik dziki, pryszczornik 
Rutwica lekarska – inaczej: kozia ruta, rutewka 
Rzepik pospolity – inaczej: jabłecznik, parzydło, ziele wątrobowe 
Serdecznik pospolity – inaczej: lwi ogon, lwie serce 
Skrzyp – inaczej: chwoszczka, jedlinka, kocie ogonki, koński ogon, koszczka, krzemionka, prząstka, strzępka, 
świńsie orzechy 
Szanta zwyczajna – inaczej: krzęcina, szanta biała 
Świetlik – inaczej: ptasie oczko, ziele świeczek, świetlik łąkowy 
Tasznik pospolity – inaczej: bydelnik, gryczka, kaszka pasterska, kaletnik, tobołki pospolite, ziele śmiechu 
Tymianek – inaczej: macierzanka tymian, tymian właściwy 
Tysiącznik – inaczej: centuria, goryczka czerwona, tysiącznik pospolity 
Uczep trójdzielny – inaczej: dwuząb, strzałki, uczep dwuzębny 
Żarnowiec miotlasty – inaczej: baszewnik, miętlica, miętlicha, janowiec miotlasty, zajęczy groch 

 
Liście 
 
Babka lancetowata – inaczej: babka mniejsza, wąskolistna, języczki, języki polne, języki psie, żywiec 
Babka zwyczajna – inaczej: babka wiejska, baśki, skołojrza 
Bobrek – inaczej: bobrowniczek, bobrek trójlistny, trójliść, koniczyna błotna, koziełek, trojan, krzyżełki 
Borówka brusznica – inaczej: brusznica, borówka wczesnozielona, czerwna jagoda, głogówka 
Borówka czernica – inaczej: borowina, czarna jagoda, czernica 
Brzoza – inaczej: brzezina 
Jeżyna – inaczej: malina czarna, czarnojagodowa, użyna, ożyna, jeżyna zwyczajna, baran 
Malina – inaczej: maliniak 
Mącznica – inaczej: chrościna, chruścian, chruścina jagodna, jagody niedźwiedzie, niedźwiedzie grono, 
mącznica garbarska 
Mięta pieprzowa – inaczej: miętkiewa, mięta pieprzna 
Melisa – inaczej: matecznik, pszczelnik, rojownik, miodek 
Orzech włoski – inaczej: orzech królewski 
Podbiał – inaczej: bożeliczko, końskie kopyto, ośla stopa 
Pokrzywa – inaczej: pokrzywa dwupienna lub wielka, żgajka wielka 
Porzeczka czarna – inaczej: smrodlina 
Poziomka – inaczej: koziomki, poziomka jadalna, pospolita 
Prawoślaz – inaczej: malwa prawdziwa, ślaz, topolówka lekarska 
Rozmaryn – inaczej: rozmaryn lekarski, romarynek 
Ruta – inaczej: ruta ostrowonna, ogrodowa, zielona, rutka 
Szałwia – inaczej: szałwia lekarska, ogrodowa 
 
Kora 
 
Chinowa kora – inaczej: kora chińska lub kora chinowca 
Jesion pospolity – inaczej: wyniosły 
Kalina koralowa – inaczej: kalina 
Kasztanowiec – inaczej: kasztan dziki, gorzki, pospolity 
Kruszyna – inaczej: kruszczyna, kruszewina, szakłak kruszyna 
Szakłak pospolity – inaczej: bodzieniec, jeleni głóg, szkłak ciernisty 
 
Korzenie 
 
Arcydzięgiel – inaczej: andźelika, korzeń angielski, archangielski, piersiowy, arcydzięgiel litworu, lekarski, 
dzięgiel 
Bez hebd – inaczej: bez karłowaty, leśny, niski, zielony, hebd 
Biedzrzeniec – inaczej: pimpinella, biedrzeniec mniejszy, włoski 
Goryczka – inaczej: gencjana węgierska, żółta, skowronkowy korzeń 
Krzyżownik cierpka – inaczej: grzechotnica, senega, korzeń indyczki wirginiańskie 
Lukrecja – inaczej: słodkie drzewo, korzeń słodzeniowy 
Lubczyk – inaczej: lubiśnik, łakotne ziele, mleczeń, lubczyk ogrodowy 
Łopian wielki – inaczej: dziady, kostropacz, łopuch 
Mniszek – inaczej: brodawnik mleczowaty, dmuchawiec, gołębi groch, mlecz, podróżnik mleczowaty, żabi kwiat 
Mydlica – inaczej: mydelnica, mydelnik, mydłownik, mydelnica lekarska 
Oman – inaczej: dziewięćsił, łomian, oman pospolity, prawy, wielki 
Pierwiosnka lekarska – inaczej: kwiat paraliżowy, kwiat kluczyków 
Pietruszka zwyczajna – inaczej: domowa, siewna, pietruziele 
Podróżnik – inaczej: cykoria dzika, polna, podróżnik błękitny 
Pokrzywa zwyczajna – inaczej: wielka, dwupienna, żgajka wielka 
Prawoślaz – inaczej: malwa prawdziwa, ślaz, topolówka lekarska 
Przestrzęp pospolity – inaczej: przestrzęp biały, dwupienny 
Szczaw koński – inaczej: kobylak, kobyli szczaw 
Wilżyna – inaczej: kolka, wilczyna, wilżyna ciernista, koląca 
Żywokost – inaczej: kosztywał, żywy gnat, żywokost czarny 
 
Owoce 
 
Anyż – inaczej: biedrzeniec 
Czarny bez – inaczej: bzowina, hyćka, bez aptekarski, lekarski 
Borówka brusznica – inaczej: brusznica, głogocha, czerwona jagoda 
Borówka ciernica-inaczej: borowina, czernica, czarna jagoda 
Głóg – inaczej: głożyna, głóg pospolity 
Jałowiec – inaczej: szyszkojagoda 
Jarzębina – inaczej: jarząb pospolity, jarząbek 
Kalina koralowa – inaczej: kalina pospolita 
Kminek – inaczej: karba, karolek, kmin polny 
Kolendra – inaczej: polski pieprz, kolendra siewna 
Koper włoski – inaczej: fenkuł włoski, fenkel, koperek 
Kruszyna – inaczej: kruszyna, kruszewina, szakłak kruszyna 

Malina – inaczej: maliniak, malina właściwa 
Pieprzowiec – inaczej: pieprznik, papryka, pieprz turecki 
Pietruszka – inaczej: pietruziele, pietruszka zwyczajna, domowa, siewna 
Róża – inaczej: nieszpółki, szybszyna, róża: cierniowa, dzika, głogowa, polna, pospolita 
Szakłak pospolity – inaczej: bodzieniec, jeleni głóg, szakłak ciernisty Śliwa tarnina – inaczej: ciarki, ciernie 
czarne, korcipk, tarka, żarnośliwa Tarnina 
 
Kłącza 
 
Kosaciec – inaczej: fiołkowy korzeń, kosatka, mieczyk 
Kozłek – inaczej: waleriana, baldrian, kozłek lekarski 
Perz – inaczej: perz biały, właściwy 
Pięciornik – inaczej: dąbrówka, kurzy ślad, kurze ziele, srebrnik, dziewanka 
Rzewień – inaczej: rabarbar 
Tatarak – inaczej: ajer, kalmus, łabzia, szuwar, tatarczuch, tatarskie ziele 
Tużyca – inaczej: tużyca piaskowa 
 
Pączki 
 
Brzoza – inaczej: brzezina 
Sosna – inaczej: chojar, chojka, choina 
Topola – inaczej: jasiokr, sokora, sokorzyna 
 
Inne 
 
Szyszki chmielu – w składzie mieszanek ogólnie tonizujących 
Fasola Jaś – owocnia – inaczej: szabel tyczkowy, szablak 
Gołąbka słodkowodna – inaczej: Badziaga, nadecznik rzeczny, wodny 
Kukurydza znamię (wąsy) – inaczej: koński ząb 
Morszczyn – inaczej: morskorost, porost morski, szuwar pęcherzykowaty, morszczyn pęcherzykowaty 
Porost islandzki – inaczej: karagon islandzki, mech górski, obrost, płucnica islandzka, piersiowy porost, 
tarczownik (ca) islandzki (k), ziółka islandzkie 
Widłak-zarodnik – inaczej: babi mur, kołtun , pas św. Jana, swarzybaba, włóczęga, siarka roślinna, żywy 
proszek, widłak babimor, goździsty