1
E
LEKTRONIKA DLA WSZYSTKICH 5/99
Do czego to służy?
Opisany w tym artykule wskaźnik na−
pięcia może być wykorzystany wszędzie
tam, gdzie konieczna jest kontrola napię−
cia zasilania. O uniwersalności tego urzą−
dzenia świadczy to, że może być zasilane
zarówno prądem stałym, jak i zmiennym.
Ponadto może pracować w szerokim za−
kresie napięć zasilających, ograniczonym
jedynie maksymalnym napięciem pracy
zastosowanych wzmacniaczy operacyj−
nych oraz kondensatorów elektrolitycz−
nych.
Jak to działa?
Wskaźnik napięcia składa się z proste−
go generatora fali prostokątnej, wykona−
nego na pojedynczym wzmacniaczu ope−
racyjnym 741, oraz czterech komparato−
rów sterujących wyświetlaczem, składa−
jącym się z pięciu diod LED (schemat na
rry
ys
su
un
nk
ku
u 1
1). Środkowa, zielona dioda LED
wskazuje właściwe napięcie zasilania.
Diody żółte sygnalizują, że poziom napię−
cia obniżył się lub podwyższył w stosun−
ku do jego poziomu optymalnego, ale
znajduje się jeszcze w dopuszczalnych
granicach. Czerwone diody LED sygnali−
zują przekroczenie dopuszczalnych granic
napięcia zasilania. Żółte diody LED oraz
zielona świecą światłem ciągłym, nato−
miast czerwone migają, gdyż są zasilane
za pośrednictwem generatora. Diody D7
i D8 zabezpieczają czerwone LED−y przed
zbyt dużym napięciem wstecznym. Prąd
zasilający całe urządzenie przepływa naj−
pierw przez diodę prostowniczą D9, która
łącznie z kondensatorem filtrującym C2
tworzy układ jednopołówkowego pro−
stownika – zasilacza, który umożliwia
podłączenie do wskaźnika źródła prądu
zmiennego. Aby na wyjściu jakiegokol−
wiek komparatora pojawił się stan wyso−
ki zapewniający zapalenie diod LED, po−
tencjał na jego wejściu nieodwracającym
musi wzrosnąć powyżej poziomu napię−
cia ustalonego przez diodę Zenera, które
podane jest na wejście odwracające
wszystkich komparatorów. Dzięki niety−
powemu podłączeniu do komparatorów
diod LED uzyskałem efekt wyświetlania
punktowego.
Takie rozwiązanie wyświetlacza punk−
towego może być dla wielu Czytelników
nowością, dlatego objaśnię je
w oparciu o rry
ys
su
un
ne
ek
k 2
2. Linie czer−
wone widoczne na rysunku ozna−
czają obwód, na którym jest obe−
cny stan wysoki, linia fioletowa
oznacza napięcie mniejsze od po−
tencjału zasilania, natomiast linia
niebieska oznacza obwód, na
którym występuje stan niski. Jeśli
na wyjściach komparatorów będzie
stan niski, to wszystkie diody LED
są wygaszone (rys.2a), jedynie dio−
da D6 świeci. Na rys. 2b widać, że
napięcie na wejściu “+” kompara−
tora A wzrosło powyżej napięcia
w punkcie X, dzięki czemu zmiana
stanu wyjścia zapewnia zapalenie
diody D1. Na rys. 2c stan wysoki
pojawił się na wyjściach wszyst−
kich komparatorów i dlatego D3
świeci a D1 i D2 są wygaszone,
gdyż różnica potencjałów między
anodą i katodą tych diod jest równa
zeru.
Montaż i uruchomienie
Elementy wskaźnika napięcia
montuje się na płytce w sposób
przedstawiony na schemacie mon−
tażowym (rry
ys
su
un
ne
ek
k 3
3). Diody LED
mogą być zmontowane w pozycji
prostopadłej lub równoległej do la−
minatu. Do wyregulowania urzą−
dzenia potrzebny jest woltomierz
i zasilacz laboratoryjny z płynną re−
gulacją napięcia. Przed przystąpie−
niem do regulacji, suwaki potencjo−
metrów PR1−PR4 należy ustawić
2354
R
Ry
ys
s.. 1
1.. S
Sc
ch
he
em
ma
att iid
de
eo
ow
wy
y
Uniwersalny wskaźnik napięcia
